Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 9. Vần: ui, ưi, ao, eo, au, âu, êu, iu, ưu

Giáo án Bài 43. au, âu, êu

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được cấu tạo của các vần au (a + u), âu (â + u), êu (ê + u) và phân biệt được với vần sau, sâu, sếu.
  • Đọc đúng, đọc trơn các tiếng có vần mới (cau, trâu, lều), các từ ngữ có vần mới (rau, tàu, sáu, châu chấu, câu cá, kêu, sếu, phễu).
  • Đọc hiểu đoạn “Trên bãi cỏ” và trả lời được các câu hỏi về nội dung đoạn đọc.
  • Viết đúng các vần au, âu, êu và các từ cây cau, con trâu, cái lều trên bảng con và vở Tập viết.
  • Năng lực ngôn ngữ: Nhận biết và đánh vần đúng vần au, âu, êu; đọc trơn tiếng, từ, câu có vần mới; viết đúng vần và từ khoá; nghe và nói đúng tiếng có vần mới (sâu, sáu, trâu).
  • Năng lực văn học: Hiểu nội dung đoạn văn ngắn “Trên bãi cỏ” về cảnh bãi cỏ quê hương có trâu, châu chấu, chú sáo; nhận biết hình ảnh, nhân vật và trả lời được câu hỏi về chi tiết trong đoạn.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: Tự đánh vần, đọc lại tiếng, từ đã học; tự kiểm tra bài viết của mình theo mẫu chữ trên bảng lớp.
  • Giao tiếp và hợp tác: Làm việc theo cặp đôi và nhóm, trao đổi, nhận xét bạn đọc và viết; trình bày câu trả lời rõ ràng, đủ câu.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Ghép thẻ chữ, nối hình với từ, tìm tiếng có vần mới trong thực tế xung quanh để củng cố kiến thức.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: Tích cực luyện đọc, luyện viết các vần và từ khoá; hoàn thành đầy đủ phiếu học tập và bài tập.
  • Nhân ái: Biết yêu quý con vật gần gũi (con trâu, chú sáo) và sự sống quanh em qua nội dung đoạn đọc.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Bảng lớp, phấn màu, thẻ chữ au, âu, êu, a, â, ê, u, sau, sâu, sếu (đã in to).
  • Tranh hoặc thẻ hình: cây cau, con trâu, cái lều, rau, tàu, sáu, châu chấu, cây sáo (chú sáo), phễu, sếu.
  • Tranh minh họa đoạn “Trên bãi cỏ” (trâu gặm cỏ, châu chấu nhảy, chú sáo đậu bờ rào).
  • Loa hoặc thiết bị phát âm thanh để nghe tiếng “sâu” (bài tập 2).
  • Phiếu học tập số 1 và số 2 (in cho từng nhóm).
  • Học liệu số NeoEdu: Trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác, địa chỉ neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-43-au-au-eu (dùng để chiếu bài giảng, nghe và làm bài tập nối hình, chọn đáp án).

2. Học sinh

  • Bảng con, phấn hoặc bút dạ, khăn lau.
  • Vở Tập viết 1 (tập một), bút chì, bút mực theo quy định.
  • Bộ thẻ chữ cái và thẻ tiếng (nếu có) để ghép vần theo nhóm.
  • Phiếu học tập số 1 và số 2 (khi có nhiệm vụ nhóm).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Ôn vần cũ và dẫn vào bài

Mục tiêu

Huy động vốn đọc vần đã học (ao, eo, iu) và tạo hứng thú để vào vần mới.

Nội dung

GV tổ chức trò chơi “Ai đọc nhanh”: GV giơ thẻ vần ao, eo, iu; HS đọc vần và tìm tiếng có vần đó. Sau đó GV giơ tranh con trâu, hỏi tên con vật để dẫn vào tiếng trâu.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng các vần cũ; tạo được tâm thế sẵn sàng học vần mới au, âu, êu.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giơ lần lượt thẻ ao, eo, iu và nêu luật chơi: “Cô giơ thẻ vần, các con đọc to và nói một tiếng có vần đó.”

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi, sẵn sàng tham gia.

  2. Giáo viên

    GV chỉ thẻ, gọi một số HS đọc và nói tiếng. Ví dụ: vần ao – “cái ao”; vần eo – “chú mèo”; vần iu – “cái rìu”.

    Học sinh

    HS đọc vần (ao, eo, iu) và nói tiếng: “cái ao”, “chú mèo”, “cái rìu”. Các bạn khác nhận xét.

  3. Giáo viên

    GV giơ tranh con trâu và hỏi: “Đây là con gì? Trong tiếng trâu có vần gì mới?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Đây là con trâu.” Dự kiến HS nhận ra vần mới “âu” trong tiếng “trâu”.

  4. Giáo viên

    GV khen ngợi và nói: “Hôm nay chúng ta học ba vần mới: au, âu, êu.”

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài học: “Bài 43: au, âu, êu.”

Hoạt động 2.1: Khám phá · 12 phút

Nhận biết vần au, âu, êu

Mục tiêu

Nêu được cấu tạo của vần au (a + u), âu (â + u), êu (ê + u) và phân biệt được với các vần sau, sâu, sếu.

Nội dung

GV đưa thẻ chữ a, u, ghép thành au; â, u thành âu; ê, u thành êu. Nêu tiếng khoá: cau (cây cau), trâu (con trâu), lều (cái lều), đánh vần mẫu từng tiếng. So sánh sau – sâu – sếu để HS thấy sự khác nhau về dấu mũ, dấu râu.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu đúng cấu tạo ba vần mới; đánh vần đúng tiếng khoá cau, trâu, lều; phân biệt đúng sau, sâu, sếu.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV ghép thẻ a và u trên bảng, hỏi: “Ghép chữ a với chữ u ta được vần gì?” Sau đó nêu nhiệm vụ: “Các con quan sát, nói cấu tạo của ba vần và đánh vần tiếng khoá.”

    Học sinh

    HS quan sát thẻ chữ, nhận nhiệm vụ.

  2. Giáo viên

    GV đánh vần mẫu: “c – au – cau”; “tr – âu – trâu”; “l – êu – lêu – huyền – lều”. GV hướng dẫn HS đọc theo cả lớp, sau đó gọi cá nhân. Chỉ vào chữ â, ê, GV hỏi: “Chữ â khác chữ a ở chỗ nào?”

    Học sinh

    HS đọc theo: “c – au – cau”, “tr – âu – trâu”, “l – êu – lêu – huyền – lều”. Dự kiến HS trả lời: “Chữ â có thêm dấu mũ.”

  3. Giáo viên

    GV đưa so sánh sau – sâu – sếu, hỏi: “Ba tiếng này khác nhau ở vần nào? Em đọc được tiếng nào?”

    Học sinh

    HS đọc “sau”, “sâu”, “sếu”. Dự kiến HS trả lời: “Sau có vần au, sâu có vần âu, sếu có vần êu.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “au là a + u, âu là â + u, êu là ê + u. Dấu mũ trên â, ê giúp em phân biệt các vần.”

    Học sinh

    HS nhắc lại cấu tạo ba vần và cách phân biệt.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 8 phút

Đọc tiếng và từ ngữ có vần mới

Mục tiêu

Đọc trơn các tiếng, từ ngữ có vần au, âu, êu và hiểu nghĩa các từ khoá.

Nội dung

GV đưa nhóm từ: cây cau, rau, tàu, sáu; con trâu, châu chấu, câu cá, đậu; cái lều, kêu, sếu, phễu. Giải thích ngắn nghĩa một số từ: cây cau (cây thân cao, quả mọc thành buồng), châu chấu (côn trùng nhỏ, nhảy giỏi), kêu (phát ra tiếng). Nhóm HS ghép tiếng với vần trên Phiếu học tập số 1.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn các từ ngữ có vần mới; hoàn thành Phiếu học tập số 1 đúng.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu hoặc treo bảng từ ngữ, nêu nhiệm vụ: “Đọc từ, nói nghĩa một số từ, sau đó làm phiếu ghép vần theo nhóm 4.”

    Học sinh

    HS nhận nhiệm vụ, nhóm trưởng nhận phiếu số 1.

  2. Giáo viên

    GV đọc mẫu từng nhóm từ, HS đọc theo; GV giải thích nghĩa từ bằng tranh (cây cau, châu chấu, kêu). Sau đó các nhóm thực hiện Phiếu học tập số 1.

    Học sinh

    HS đọc theo GV; các nhóm ghép tiếng với vần: au (cau, rau, tàu, sáu), âu (trâu, châu, câu, đậu), êu (lều, kêu, sếu, phễu).

  3. Giáo viên

    GV gọi đại diện 2 nhóm đọc kết quả, các nhóm khác nhận xét. GV hỏi: “Từ nào có vần êu? Em đọc cho cô nghe.”

    Học sinh

    HS đọc và nhận xét. Dự kiến HS đọc: “cái lều”, “kêu”, “sếu”, “phễu”.

  4. Giáo viên

    GV chốt, đọc mẫu lại cả nhóm từ, nhấn mạnh cách đọc trơn: “cây cau”, “con trâu”, “cái lều”.

    Học sinh

    HS đọc trơn các từ khoá, đọc cả lớp rồi đọc cá nhân.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 10 phút

Đọc đoạn “Trên bãi cỏ”

Mục tiêu

Đọc đúng, đọc trơn đoạn văn có vần mới và nắm được nội dung đoạn: bố cho trâu ra bãi cỏ, trâu gặm cỏ, châu chấu nhảy, chú sáo đậu bờ rào hót vui.

Nội dung

GV đọc mẫu đoạn “Trên bãi cỏ”, HS quan sát tranh minh họa, đọc theo câu rồi đọc cả đoạn. Các em tìm tiếng có vần au, âu, êu trong đoạn văn và gạch chân.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn đoạn văn; tìm đúng các tiếng có vần au, âu, êu trong đoạn: trâu, châu chấu, sáo (hình ảnh), cỏ, rào, kêu (có vần êu).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo tranh và đoạn văn, nêu nhiệm vụ: “Quan sát tranh, đọc thầm đoạn văn và tìm các tiếng có vần mới trong bài.”

    Học sinh

    HS quan sát tranh, đọc thầm đoạn văn.

  2. Giáo viên

    GV đọc mẫu từng câu; hướng dẫn HS ngắt nghỉ sau dấu chấm và dấu phẩy. Sau đó GV gọi HS đọc từng câu, đọc cả đoạn.

    Học sinh

    HS đọc theo GV, đọc nối tiếp từng câu, sau đó đọc cả đoạn; tìm và gạch chân tiếng có vần au, âu, êu (trâu, châu chấu, kêu).

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Trong đoạn văn, em thấy tiếng nào có vần mới? Bức tranh vẽ những con vật nào?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Tiếng trâu, châu chấu, kêu có vần mới.” Tranh vẽ trâu, châu chấu, chú sáo.

  4. Giáo viên

    GV khen những HS đọc tốt, nhắc HS đọc đúng dấu câu và ngắt nghỉ. Chốt: “Đoạn văn kể về cảnh bố cho trâu ra bãi cỏ.”

    Học sinh

    HS đọc lại đoạn văn một lần cuối, nêu ý chính của đoạn.

Hoạt động 2.4: Khám phá · 8 phút

Viết vần và từ khoá

Mục tiêu

Viết đúng các vần au, âu, êu và các từ cây cau, con trâu, cái lều theo đúng độ cao, khoảng cách các chữ.

Nội dung

GV hướng dẫn quy tắc viết: nối liền các chữ trong vần; chữ y, l cao 5 li; chữ t cao 3 li; chữ r cao 2,5 li; các chữ còn lại (c, â, a, u, o, n, i, ê) cao 2 li. Mỗi tiếng cách nhau bằng một con chữ o; dấu thanh đặt trên chữ cái đầu của vần (dấu nặng đặt dưới chữ đó). GV viết mẫu trên bảng ô li.

Sản phẩm dự kiến

HS viết đúng ba vần và ba từ khoá trên bảng con và vở Tập viết; các chữ đúng độ cao, khoảng cách.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu nhiệm vụ: “Các con viết bảng con các vần au, âu, êu, sau đó viết ba từ cây cau, con trâu, cái lều.”

    Học sinh

    HS lấy bảng con, bút, chuẩn bị viết.

  2. Giáo viên

    GV viết mẫu từng vần, nói thao tác viết: “Viết chữ a, lia bút nối sang chữ u.” Với từ cái lều, GV chỉ dấu huyền đặt trên chữ ê. HS viết theo, GV đi quan sát, sửa tư thế cầm bút và độ cao chữ.

    Học sinh

    HS viết bảng con theo mẫu; nhắc lại quy tắc: “Chữ l cao 5 li, chữ t cao 3 li.”

  3. Giáo viên

    GV giơ một số bảng con, nhận xét về độ cao chữ, khoảng cách tiếng; hỏi: “Tiếng nào có dấu thanh? Dấu đó đặt ở đâu?”

    Học sinh

    HS giơ bảng con, nhận xét; trả lời: “Dấu huyền đặt trên chữ ê trong cái lều.”

  4. Giáo viên

    GV chốt các lỗi thường gặp và hướng dẫn HS viết vào vở Tập viết trong phần về nhà.

    Học sinh

    HS ghi nhớ quy tắc viết và sửa lỗi cho bảng con.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Chọn đúng, nối hình và nghe tiếng

Mục tiêu

Vận dụng kiến thức về vần au, âu, êu để chọn đúng tiếng, nối hình với từ và phân biệt âm thanh.

Nội dung

Bài tập 1: Chọn các tiếng có vần âu trong: câu, châu, cau, rau, trâu. Bài tập 2: Bấm loa, HS nghe và chọn tiếng nghe được: sau, sâu, sáu. Bài tập 3: Điền từ vào chỗ trống “Bố cho {{1}} ra bãi cỏ” (trâu). Bài tập 4: Nối hình với từ (rau, tàu, sáu, con trâu). Bài tập 10: Đúng hay sai về vần các tiếng đậu, sáu, phễu. Có thể chiếu trang bài học NeoEdu để HS làm tương tác.

Sản phẩm dự kiến

Bài tập 1: A, B, E (trâu, châu, câu có vần âu). Bài tập 2: B (sâu). Bài tập 3: trâu. Bài tập 4: 🥬 – rau; 🚂 – tàu; 6️⃣ – sáu; 🐃 – con trâu. Bài tập 10: a) Sai; b) Đúng; c) Đúng.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu bài tập 1 và 2, nêu yêu cầu: “Các con giơ thẻ A, B, C hoặc giơ tay đúng yêu cầu.” Với bài tập 2, GV nhắc: “Chú ý nghe kĩ, phân biệt sâu và sáu.”

    Học sinh

    HS lắng nghe yêu cầu, chuẩn bị thẻ đáp án hoặc bảng con.

  2. Giáo viên

    GV đọc đề bài 1, gọi HS chọn; bấm loa cho HS nghe tiếng ở bài 2 hai lần; sau đó chiếu bài 3, 4, 10, mời HS lên bảng nối hình hoặc chọn đúng/sai.

    Học sinh

    HS chọn A, B, E ở bài 1; chọn B ở bài 2 (dự kiến HS trả lời: “Em nghe thấy tiếng sâu.”). Bài 3 điền trâu; bài 4 nối hình với từ; bài 10 trả lời: a) S, b) Đ, c) Đ.

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Vì sao câu, châu, trâu có vần âu mà cau, rau không có?” Gọi HS giải thích.

    Học sinh

    HS trả lời: “Vì câu, châu, trâu có chữ â có dấu mũ, còn cau, rau là chữ a.”

  4. Giáo viên

    GV chốt đáp án, nhấn mạnh quan sát dấu mũ trên chữ â để phân biệt âu và au; nêu quan niệm sai: rau (rau xanh) và râu (bộ râu).

    Học sinh

    HS sửa bài, ghi đáp án đúng vào vở.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 9 phút

Đọc hiểu đoạn và sắp xếp câu

Mục tiêu

Trả lời được câu hỏi về nội dung đoạn văn “Trên bãi cỏ” và sắp xếp đúng trật tự các tiếng thành câu.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 2 theo cặp: Câu 6 (Bố cho trâu ra đâu?), câu 7 (Con gì nhảy qua nhảy lại?), câu 8 (Chú sáo đậu ở đâu?), câu 9 (Sắp xếp các tiếng: Trâu – gặm – cỏ – non). GV đọc lại đoạn văn để HS đối chiếu.

Sản phẩm dự kiến

Bài tập 6: A (bãi cỏ). Bài tập 7: C (châu chấu). Bài tập 8: C (ở bờ rào). Bài tập 9: Trâu gặm cỏ non.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 2 cho từng cặp, nêu yêu cầu: “Đọc lại đoạn văn, tìm câu trả lời đúng; sau đó sắp xếp các tiếng thành câu.”

    Học sinh

    HS nhận phiếu, cùng bạn đọc lại đoạn văn.

  2. Giáo viên

    GV đi quan sát các cặp, gợi ý: “Hãy tìm câu có chữ bãi cỏ, xem bố cho trâu ra đâu.” Nhắc HS đọc kĩ câu hỏi và đối chiếu với đoạn.

    Học sinh

    HS tìm đáp án trong đoạn văn: bãi cỏ (A); châu chấu (C); ở bờ rào (C); sắp xếp thành câu Trâu gặm cỏ non.

  3. Giáo viên

    GV gọi 2 cặp báo cáo, hỏi thêm: “Vì sao em chọn ở bờ rào chứ không phải trên lưng trâu?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Vì trong đoạn có câu Chú sáo đậu ở bờ rào, kêu vui.”

  4. Giáo viên

    GV chốt đáp án, khen các cặp đọc hiểu tốt, nhắc HS đọc kĩ câu hỏi trước khi trả lời.

    Học sinh

    HS sửa phiếu, ghi đáp án đúng.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 8 phút

Đi tìm tiếng có vần mới quanh em

Mục tiêu

Vận dụng vần au, âu, êu để tìm và nói các từ có vần mới trong cuộc sống hằng ngày.

Nội dung

Trò chơi “Ai tìm được nhiều hơn”: GV chia lớp thành 2 đội. Mỗi đội cử thay phiên một HS nói một tiếng có vần au, âu hoặc êu mà em biết (ví dụ: con trâu, cái lều, cây cau, cá kho, sáo sậu…). Đội nào nói đúng, rõ và không lặp lại được điểm. Sau đó HS về nhà thực hiện nhiệm vụ: tìm 3 đồ vật hoặc con vật có vần mới và viết vào vở.

Sản phẩm dự kiến

HS nói được ít nhất 3 tiếng có vần au, âu, êu; nêu được ít nhất 3 đồ vật, con vật trong nhà hoặc quanh nhà có vần mới.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu luật chơi “Ai tìm được nhiều hơn” và nhắc: “Tiếng các con nói phải có vần au, âu hoặc êu và không được lặp lại.”

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi, chia 2 đội.

  2. Giáo viên

    GV điều hành trò chơi, ghi điểm lên bảng; hướng dẫn HS đọc to, rõ ràng tiếng vừa nói.

    Học sinh

    Các đội thay nhau nói tiếng có vần mới: ví dụ “cây cau”, “con trâu”, “cái lều”, “rau cải”, “sáo”, “phễu”.

  3. Giáo viên

    GV gọi 2 HS nêu lại tiếng mình tìm được và hỏi: “Em tìm được tiếng này ở đâu trong cuộc sống?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Em thấy cây cau trước nhà.”; “Trong sách có hình con trâu.”

  4. Giáo viên

    GV khen ngợi đội thắng cuộc, giao nhiệm vụ về nhà: tìm 3 đồ vật, con vật có vần mới và viết vào vở.

    Học sinh

    HS ghi nhiệm vụ về nhà vào sổ và lắng nghe.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Nhiệm vụ nhóm: Ghép tiếng có vần đúng với mỗi vần và đọc to tiếng vừa ghép.

  • Vần au: ... (cau, rau, tàu, sáu)
  • Vần âu: ... (trâu, châu, câu, đậu)
  • Vần êu: ... (lều, kêu, sếu, phễu)
    Gợi ý: Gạch chân vần trong mỗi tiếng vừa ghép.
    Nhóm kiểm tra: Mỗi bạn đọc một tiếng, các bạn khác nhận xét.

Phiếu học tập số 2

Đọc lại đoạn “Trên bãi cỏ” rồi trả lời và làm bài.

  • Câu 1: Bố cho trâu ra đâu? A. bãi cỏ; B. bến đò; C. bờ ao.
  • Câu 2: Con gì nhảy qua nhảy lại? A. chú sáo; B. trâu; C. châu chấu.
  • Câu 3: Chú sáo đậu ở đâu? A. trên lưng trâu; B. trên cây cau; C. ở bờ rào.
  • Câu 4: Sắp xếp các tiếng thành câu: trâu – gặm – cỏ – non.
    Câu đúng: ..........................................
    Khoanh tròn đáp án đúng ở câu 1, 2, 3 và viết câu hoàn chỉnh ở câu 4.

Hướng dẫn về nhà

  • Viết vần au, âu, êu và các từ cây cau, con trâu, cái lều mỗi thứ 1 dòng vào vở Tập viết, chú ý nối liền chữ, đúng độ cao và khoảng cách các tiếng.
  • Đọc lại đoạn “Trên bãi cỏ” cho người thân nghe, sau đó kể lại bằng một hoặc hai câu về con trâu hoặc chú sáo.
  • Tìm và nói cho người thân nghe 3 đồ vật, con vật có vần au, âu, êu quanh nhà rồi viết vào vở (ví dụ: cây cau, con trâu, cái lều).

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.