Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 9. Vần: ui, ưi, ao, eo, au, âu, êu, iu, ưu

Giáo án Bài 42. ao, eo

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được cấu tạo của vần ao (a + o) và vần eo (e + o).
  • Đánh vần và đọc đúng các tiếng khoá sao, mèo; đọc trơn các từ ngữ ngôi sao, táo, áo, chào, con mèo, kẹo, kéo, leo.
  • Giải thích được vì sao viết kẹo, kéo với chữ k (âm “cờ” đứng trước vần eo).
  • Viết đúng các vần ao, eo và các từ ngôi sao, con mèo theo quy trình đúng độ cao, khoảng cách và vị trí dấu thanh.
  • Đọc đúng đoạn “Chú mèo tam thể” và trả lời được các câu hỏi về nội dung đoạn đọc.
  • Năng lực ngôn ngữ: đánh vần, đọc trơn các tiếng, từ có vần ao, eo; đọc đúng câu, đoạn ngắn; viết đúng vần và từ đã học; nghe và nói đúng từ khoá khi trả lời câu hỏi.
  • Năng lực văn học: cảm nhận được hình ảnh chú mèo tam thể thân thiện, nhà Na gần gũi với cuộc sống thường ngày; nhận ra tình cảm yêu thương giữa Na và chú mèo qua lời chào.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: đọc thầm, đọc to và tự kiểm tra cách đánh vần của mình khi đọc tiếng, từ có vần ao, eo.
  • Giao tiếp và hợp tác: làm việc cặp đôi, nhóm khi đọc từ, đọc đoạn và trao đổi đáp án các bài tập; biết lắng nghe bạn đọc và nhận xét.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: tìm tiếng có vần ao, eo trong tranh, trong câu đố và trong đời sống quanh em.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: tích cực luyện đọc, luyện viết vần ao, eo và các từ mới; hoàn thành đủ bài tập trong tiết học và ở nhà.
  • Trách nhiệm: giữ gìn vở viết, bảng con, phiếu học tập; hoàn thành nhiệm vụ nhóm được giao.
  • Nhân ái: biết chào hỏi, yêu quý và chăm sóc vật nuôi trong nhà như chú mèo trong bài đọc.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Bảng lớp, phấn màu, thẻ chữ rời: a, o, e, ao, eo, s, m, k, ngôi sao, con mèo, kẹo, kéo, leo.
  • Tranh minh họa hoặc thẻ hình: ngôi sao, quả táo, cái áo, con mèo, cái kẹo, cái kéo, bạn đang vẫy tay chào.
  • Bảng phụ hoặc slide ghi đoạn đọc “Chú mèo tam thể” và các câu bài tập.
  • Phiếu học tập số 1 và số 2 (in sẵn cho mỗi nhóm).
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-42-ao-eo (dùng để trình chiếu phần đánh vần và kiểm tra bài tập 2 có nghe âm thanh).

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 1, tập 2, bài 42.
  • Bảng con, phấn hoặc bút dạ, khăn lau.
  • Vở Tập viết 1, bút chì, tẩy.
  • Bộ thẻ chữ hoặc thẻ hình (nếu GV yêu cầu ghép vần).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Đoán tranh chào bạn

Mục tiêu

Tạo không khí vui vẻ, huy động vốn sống của HS và dẫn dắt vào vần mới ao, eo.

Nội dung

HS quan sát tranh ngôi sao, con mèo, cây táo và trả lời nhanh tên sự vật. GV dẫn dắt: tên các sự vật vừa nói có tiếng chứa vần mới của bài.

Sản phẩm dự kiến

HS gọi đúng tên các sự vật trong tranh và nhắc lại được tên bài học “ao, eo”.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu hoặc treo lần lượt các tranh: ngôi sao, con mèo, quả táo. GV hỏi: “Đây là gì? Em hãy nói thật to tên sự vật.”

    Học sinh

    HS quan sát tranh và trả lời: “Ngôi sao”, “Con mèo”, “Quả táo”.

  2. Giáo viên

    GV đọc mẫu từng từ, yêu cầu cả lớp đọc theo. GV hỏi: “Em nghe thấy tiếng nào có vần giống nhau?”

    Học sinh

    HS đọc theo GV. Trả lời dự kiến: “Tiếng sao, tiếng táo có vần ao”; “Tiếng mèo có vần eo”.

  3. Giáo viên

    GV nhận xét và chốt: hôm nay chúng ta học hai vần mới là ao và eo.

    Học sinh

    Một số HS nhắc lại tên bài học “ao, eo”.

  4. Giáo viên

    GV khen ngợi những HS trả lời nhanh và chuyển sang hoạt động khám phá.

    Học sinh

    HS lắng nghe và chuẩn bị bảng con.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 12 phút

Đánh vần và đọc vần ao, tiếng sao, từ ngữ có vần ao

Mục tiêu

HS nhận biết cấu tạo vần ao, đánh vần đúng tiếng sao và đọc trơn các từ có vần ao.

Nội dung

Bước 1: GV ghép hai thẻ chữ a và o thành vần ao; hướng dẫn HS đọc “a – o – ao”. Bước 2: GV ghép thêm âm s và đánh vần “s – ao – sao”. Bước 3: HS đọc các từ: ngôi sao, táo, áo, chào. Hoạt động cặp đôi: một bạn đọc, một bạn chỉ tranh hoặc thẻ từ và kiểm tra.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng vần ao, tiếng sao và đọc trơn được các từ ngôi sao, táo, áo, chào.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV ghép thẻ a, o và hỏi: “Vần ao gồm những chữ cái nào?” GV đọc mẫu “a – o – ao”.

    Học sinh

    HS quan sát, trả lời: “Vần ao gồm chữ a và chữ o.” HS đọc theo: “a – o – ao”.

  2. Giáo viên

    GV thêm thẻ s trước vần ao, hướng dẫn đánh vần: “s – ao – sao”. Yêu cầu HS đánh vần cá nhân, nhóm, cả lớp. GV hỏi: “Tiếng sao ghép từ âm nào và vần nào?”

    Học sinh

    HS đánh vần: “s – ao – sao”. Trả lời dự kiến: “Tiếng sao gồm âm s và vần ao.” Cặp đôi luyện đọc từ ngôi sao, táo, áo, chào.

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 cặp đôi đọc trước lớp, nhận xét cách đánh vần và đọc trơn. GV giải thích nghĩa từ ngôi sao: vật sáng lấp lánh trên trời đêm.

    Học sinh

    Đại diện cặp đôi đọc. HS khác nhận xét: “Bạn đọc đúng, đọc trơn.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: vần ao được ghép từ a và o; tiếng sao có vần ao. GV chỉ bảng cho HS đọc lại cả vần.

    Học sinh

    HS đọc lại vần ao, tiếng sao và các từ ngôi sao, táo, áo, chào.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 12 phút

Đánh vần và đọc vần eo, tiếng mèo, từ ngữ có vần eo

Mục tiêu

HS nhận biết cấu tạo vần eo, đánh vần đúng tiếng mèo có dấu huyền và đọc trơn các từ có vần eo; hiểu vì sao kẹo, kéo viết với chữ k.

Nội dung

Bước 1: GV ghép e + o thành vần eo; HS đọc “e – o – eo”. Bước 2: GV ghép m trước vần eo và đánh vần “m – eo – meo – huyền – mèo”. Bước 3: HS đọc các từ: con mèo, kẹo, kéo, leo. GV nêu: âm “cờ” đứng trước vần eo viết bằng chữ k (kẹo, kéo).

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng vần eo, tiếng mèo và đọc trơn các từ con mèo, kẹo, kéo, leo; nêu được cách viết chữ k trong kẹo, kéo.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV ghép thẻ e, o và hỏi: “Vần eo gồm những chữ cái nào?” GV đọc mẫu “e – o – eo”.

    Học sinh

    HS trả lời: “Vần eo gồm chữ e và chữ o.” HS đọc theo GV.

  2. Giáo viên

    GV ghép m + eo, hướng dẫn đánh vần: “m – eo – meo – huyền – mèo”. GV hỏi: “Dấu huyền đặt ở đâu trong tiếng mèo?” Sau đó GV hướng dẫn đọc các từ kẹo, kéo, leo và từ con mèo.

    Học sinh

    HS đánh vần cá nhân, nhóm. Trả lời dự kiến: “Dấu huyền đặt trên chữ e.” Cặp đôi luyện đọc từ con mèo, kẹo, kéo, leo.

  3. Giáo viên

    GV viết lên bảng hai cách sai thường gặp “cẹo”, “céo” và hỏi: “Cách viết nào đúng?” GV chốt: phải viết kẹo, kéo.

    Học sinh

    HS quan sát và trả lời: “Phải viết là kẹo, kéo vì âm cờ đứng trước vần eo viết bằng chữ k.” HS đọc lại kẹo, kéo.

  4. Giáo viên

    GV tóm tắt: vần eo = e + o; tiếng mèo có dấu huyền. Khen HS đọc đúng.

    Học sinh

    HS đọc lại vần eo, tiếng mèo, các từ con mèo, kẹo, kéo, leo.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 10 phút

Viết vần ao, eo và các từ ngôi sao, con mèo

Mục tiêu

HS viết đúng vần ao, eo và từ ngôi sao, con mèo theo đúng quy định về độ cao chữ, khoảng cách và vị trí dấu thanh.

Nội dung

GV hướng dẫn viết trên bảng: vần ao (a – o) và eo (e – o), nối liền các chữ trong vần. Từ ngôi sao: chữ g cao 55 li; chữ s cao 2,52{,}5 li; các chữ còn lại cao 22 li. Từ con mèo: các chữ đều cao 22 li; dấu huyền đặt trên chữ e. Mỗi tiếng cách nhau bằng một con chữ o. HS viết bảng con, sau đó viết vào vở Tập viết.

Sản phẩm dự kiến

HS viết đúng vần ao, eo và hai từ ngôi sao, con mèo; chữ đều nét, đúng độ cao, đúng vị trí dấu thanh.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết mẫu vần ao, vần eo trên bảng, vừa viết vừa nêu cách đặt bút: “Viết a rồi nối sang o; viết e rồi nối sang o.”

    Học sinh

    HS quan sát, theo dõi cách viết và chuẩn bị bảng con.

  2. Giáo viên

    GV viết mẫu từ ngôi sao, chỉ rõ chữ g cao 5 li, chữ s cao 2,5 li. GV viết mẫu con mèo, nhấn mạnh dấu huyền đặt trên chữ e. Yêu cầu HS viết bảng con: ao, eo, ngôi sao, con mèo.

    Học sinh

    HS viết bảng con. GV quan sát, sửa lỗi cho từng nhóm. Trả lời dự kiến khi GV hỏi: “Chữ nào cao 5 li?” – “Chữ g cao 5 li.”

  3. Giáo viên

    GV giơ một số bảng con, nhận xét nhanh về độ cao chữ, khoảng cách và vị trí dấu thanh.

    Học sinh

    HS giơ bảng con, bạn nhận xét: “Bạn viết đúng độ cao”, “Bạn đặt dấu huyền đúng chỗ”.

  4. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS viết vào vở Tập viết, nhắc tư thế ngồi và cách cầm bút. GV nhắc: viết xong chữ nào thì thêm dấu mũ, dấu râu, dấu á (nếu có).

    Học sinh

    HS viết vào vở Tập viết; tự kiểm tra lại độ cao chữ g, s và vị trí dấu thanh.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 13 phút

Chọn tiếng, nghe âm, điền từ và nối hình với từ

Mục tiêu

HS củng cố nhận biết vần ao, eo qua các bài tập lựa chọn, nghe, điền và nối.

Nội dung

Hoạt động nhóm 4 theo hình thức tiếp sức. Bài 1: chọn các tiếng có vần eo trong các từ sao, kẹo, mèo, táo, kéo. Bài 2: nghe GV bấm loa và chọn tiếng nghe được (kéo, kèo, kẹo). Bài 3: điền từ vào chỗ trống trong câu “Mèo leo lên cây {{1}}.” Bài 4: nối hình với từ. HS ghi kết quả vào Phiếu học tập số 1.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: Bài 1: B, C, E (kẹo, mèo, kéo). Bài 2: A (kéo). Bài 3: táo (Mèo leo lên cây táo). Bài 4: ⭐ – ngôi sao; 🍎 – táo; 👕 – áo; 🐈 – con mèo. Nhóm hoàn thành Phiếu học tập số 1.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu bài tập 1 và 2, nêu yêu cầu. GV bấm loa cho HS nghe âm: “Các em nghe kĩ, chọn tiếng đúng nhé.” Phát Phiếu học tập số 1 cho các nhóm.

    Học sinh

    HS lắng nghe yêu cầu, nhận phiếu và thảo luận nhóm.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn tiếp sức: mỗi bạn trong nhóm làm một bài nhỏ, sau đó đưa phiếu cho bạn tiếp theo. GV đi quanh lớp, hỏi: “Vì sao em chọn tiếng này có vần eo?”

    Học sinh

    HS làm bài. Trả lời dự kiến: “Vì tiếng mèo có vần eo.” Bài 2: “Em nghe thấy kéo.” Bài 4: “Hình quả táo nối với từ táo.”

  3. Giáo viên

    GV mời một nhóm trình bày đáp án, các nhóm khác đối chiếu. GV hỏi: “Tại sao tiếng sao không có vần eo?”

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày. Trả lời dự kiến: “Tiếng sao có vần ao, không có vần eo.”

  4. Giáo viên

    GV chốt đáp án đúng và nhận xét tinh thần hợp tác của các nhóm.

    Học sinh

    HS sửa lỗi (nếu có) vào phiếu và giơ tay tự đánh giá.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Đọc đoạn “Chú mèo tam thể” và trả lời câu hỏi

Mục tiêu

HS đọc đúng và hiểu nội dung đoạn văn có các vần ao, eo; trả lời được câu hỏi về nội dung và sắp xếp được câu.

Nội dung

GV đọc mẫu đoạn “Chú mèo tam thể”. HS đọc thầm, sau đó đọc nối tiếp theo câu và đọc cả đoạn. Các câu hỏi: nhà Na có con gì; mèo leo lên cây gì; mèo kêu thế nào chào Na. Bài sắp xếp câu và bài đúng hay sai được thực hiện trong Phiếu học tập số 2.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: Nhà Na có chú mèo tam thể (B). Mèo leo lên cây táo (B). Mèo “meo meo” chào Na: Đúng. Sắp xếp: Mèo leo lên cây táo. Đúng hay sai: a) Tiếng chào có vần ao: Đúng; b) Tiếng leo có vần ao: Sai. HS đọc đúng đoạn văn, trả lời đúng các câu hỏi.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo đoạn đọc “Chú mèo tam thể”, đọc mẫu, cả lớp đọc theo. GV nêu nhiệm vụ: “Đọc thầm đoạn văn, tìm những tiếng có vần ao, eo.”

    Học sinh

    HS đọc thầm, gạch chân tiếng có vần ao, eo (mèo, táo, chào, meo).

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn đọc nối tiếp từng câu, mời HS đọc cả đoạn. GV hỏi: “Nhà Na có con gì?” “Mèo leo lên cây gì?” Yêu cầu HS nhận Phiếu học tập số 2 để làm bài.

    Học sinh

    HS đọc nối tiếp. Trả lời dự kiến: “Nhà Na có chú mèo tam thể.” “Mèo leo lên cây táo.” Làm bài sắp xếp câu, bài đúng sai.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm đọc đoạn và trình bày bài sắp xếp câu. GV hỏi: “Na chào mèo như thế nào?”

    Học sinh

    Trả lời dự kiến: “Na chào: Mèo ơi, chào mèo!” Nhóm khác nhận xét cách đọc.

  4. Giáo viên

    GV chốt nội dung: nhà Na có chú mèo tam thể, mèo leo cây táo và kêu “meo meo” chào Na. GV khen HS đọc to, rõ.

    Học sinh

    HS đọc lại cả đoạn một lần nữa, tự đánh giá bản thân.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 8 phút

Đố bạn vật gì? Tìm tiếng có vần ao, eo quanh em

Mục tiêu

HS vận dụng vần ao, eo để giải đố và liên hệ với những sự vật quen thuộc trong cuộc sống.

Nội dung

GV đọc các câu đố: “Quả tròn, vỏ đỏ, giòn ngọt là gì?” (quả táo); “Vật sáng lấp lánh trên trời đêm là gì?” (ngôi sao); “Con vật nuôi bắt chuột, kêu meo meo là gì?” (con mèo); “Món ngọt nhỏ, em thích là gì?” (kẹo). HS đoán và viết hoặc đọc từ có vần ao, eo. Sau đó GV giao nhiệm vụ về nhà.

Sản phẩm dự kiến

HS giải đúng các câu đố và đọc đúng từ khoá có vần ao, eo; nêu được ít nhất một đồ vật hoặc sự vật có tên chứa vần ao, eo quanh em.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc lần lượt từng câu đố và yêu cầu HS giơ bảng con ghi đáp án.

    Học sinh

    HS lắng nghe và suy nghĩ để trả lời.

  2. Giáo viên

    GV mời HS đọc to từ vừa tìm được, hỏi: “Từ này có vần gì?” Sau đó GV yêu cầu HS tìm trong lớp một đồ vật có tên chứa vần ao hoặc eo (ví dụ: cái áo, cái kéo, cái bàn không đúng vần thì bỏ qua).

    Học sinh

    HS đọc: “Táo”, “ngôi sao”, “con mèo”, “kẹo”. Trả lời dự kiến: “Cái áo có vần ao”; “Cái kéo có vần eo.”

  3. Giáo viên

    GV nhận xét và khen những HS tìm được nhiều đồ vật đúng.

    Học sinh

    Một số HS trình bày kết quả, các bạn nhận xét.

  4. Giáo viên

    GV giao nhiệm vụ về nhà (xem mục homework) và nhắc HS nhớ cách viết kẹo, kéo.

    Học sinh

    HS lắng nghe và ghi nhiệm vụ vào vở.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Dùng cho hoạt động “Chọn tiếng, nghe âm, điền từ và nối hình với từ”.

  • Bài 1: Khoanh tròn các tiếng có vần eo: A. sao; B. kẹo; C. mèo; D. táo; E. kéo.
  • Bài 2: Bấm loa để nghe. Em nghe thấy tiếng nào? A. kéo; B. kèo; C. kẹo.
  • Bài 3: Điền từ còn thiếu vào chỗ trống: Mèo leo lên cây ______.
  • Bài 4: Nối hình với từ:
    • ⭐ – ngôi sao
    • 🍎 – táo
    • 👕 – áo
    • 🐈 – con mèo
  • Nhóm ghi tên các thành viên: ...............................

Phiếu học tập số 2

Dùng cho hoạt động “Đọc đoạn ‘Chú mèo tam thể’ và trả lời câu hỏi”.

  • Đọc thầm đoạn: Nhà Na có chú mèo tam thể. Mèo leo lên cây táo. Na chào: “Mèo ơi, chào mèo!” Mèo “meo meo” chào Na.
  • Câu 1: Nhà Na có con gì? A. gà; B. mèo tam thể; C. chó.
  • Câu 2: Mèo leo lên cây gì? A. cây na; B. cây táo; C. cây cau.
  • Câu 3: Mèo kêu “meo meo” chào Na. Đúng hay sai? ......
  • Câu 4: Sắp xếp các tiếng thành câu: Mèo / leo / lên / cây / táo.
  • Câu 5: Đúng hay sai?
    • a) Tiếng “chào” có vần ao.
    • b) Tiếng “leo” có vần ao.

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại đoạn “Chú mèo tam thể” và từ ngữ có vần ao, eo cho người thân nghe ít nhất hai lần.
  • Viết vào vở Tập viết: vần ao, eo, ngôi sao, con mèo (mỗi từ 1 dòng), chú ý độ cao chữ g, s và vị trí dấu huyền trên chữ e trong con mèo.
  • Tìm trong nhà hoặc trong sách báo 2 đồ vật có tiếng chứa vần ao hoặc eo (ví dụ: cái áo, cái kéo). Vẽ hoặc dán hình vào vở và ghi tên dưới hình.
  • Kể cho người thân nghe một câu về con vật hoặc đồ vật em yêu thích có vần ao hoặc eo.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.