NeoEdu
Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 8. Vần: om, ôm, ơm, em, êm, im, um, ai, ay, ây, oi, ôi, ơi

Giáo án Bài 40. Ôn tập và kể chuyện

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Đọc đúng, viết đúng các vần om, ôm, ơm, em, êm, im, um, ai, ay, ây, oi, ôi, ơi.
  • Phân biệt được các vần dễ lẫn ai – ay, ôi – ơi qua các cặp tiếng tai – tay, mái – máy, chổi – chơi, thèm – thềm.
  • Đọc trơn đoạn văn ngắn có các vần đã học, ngắt nghỉ đúng chỗ.
  • Kể lại được câu chuyện “Hai người bạn và con gấu” theo tranh và nêu được ý nghĩa: bạn tốt là người không bỏ rơi bạn khi gặp khó khăn, nguy hiểm.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc trơn đoạn văn ngắn, viết đúng các tiếng có vần đã học, nghe hiểu và nói thành câu về nội dung câu chuyện.
  • Năng lực văn học: cảm nhận hình tượng hai người bạn qua hành động của từng nhân vật và rút ra bài học về tình bạn từ truyện ngụ ngôn.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: tự đọc lại bài, tự kiểm tra và sửa lỗi khi viết nhầm ai/ay, ôi/ơi trên bảng con.
  • Giao tiếp và hợp tác: trao đổi cặp đôi khi kể lại chuyện, lắng nghe và nhận xét bạn trong nhóm.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: chọn tiếng đúng vần để điền vào chỗ trống; sáng tạo khi đóng vai người bạn tốt.

3. Phẩm chất

  • Nhân ái: biết quan tâm, không bỏ rơi bạn bè khi bạn gặp khó khăn.
  • Trách nhiệm: hoàn thành phần việc của nhóm và giữ lời cam kết với bạn trong hoạt động đóng vai.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Bảng phụ hoặc slide ghi bảng vần: om, ôm, ơm, em, êm, im, um, ai, ay, ây, oi, ôi, ơi.
  • Bộ thẻ từ: tai, tay, mái, máy, mấy, chổi, chơi, thèm, thềm, cơm, bơi, phơi, trời, gối, gói, voi, còi, chim, tôm, cây, mây, kim, nai.
  • Tranh minh họa truyện “Hai người bạn và con gấu” (4 tranh theo thứ tự tóm tắt).
  • Tranh voi, tôm, chim, cây để nối với từ tương ứng.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-40-on-tap-va-ke-chuyen (bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác), dùng ở hoạt động luyện tập để kiểm tra nhanh.

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 1, tập một; vở Tập viết.
  • Bảng con, bút viết bảng con, khăn lau.
  • Phiếu học tập số 1 (do GV phát).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Đoàn tàu chở vần

Mục tiêu

Ôn lại các vần đã học và tạo hứng thú cho tiết học.

Nội dung

GV tổ chức trò chơi “Đoàn tàu chở vần”: mỗi toa tàu là một vần, tàu dừng ở đâu HS đọc vần ở đó.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng và nhanh các vần om, ôm, ơm, em, êm, im, um, ai, ay, ây, oi, ôi, ơi.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giới thiệu trò chơi, treo bảng vần lên bảng và nêu luật: tàu dừng đến toa nào thì cả lớp đọc vần ở toa đó.

    Học sinh

    HS lắng nghe, nhắc lại luật chơi.

  2. Giáo viên

    GV chỉ từng vần theo thứ tự ngẫu nhiên. Hỏi: “Vần nào có âm cuối m?”

    Học sinh

    HS đọc đồng thanh, rồi đọc cá nhân. Trả lời dự kiến: “Các vần om, ôm, ơm, em, êm, im, um có âm cuối m ạ.”

  3. Giáo viên

    GV gọi 3 HS đọc nối tiếp các vần và sửa lỗi phát âm nếu có.

    Học sinh

    3 HS đọc nối tiếp, các bạn khác theo dõi để nhận xét.

  4. Giáo viên

    GV khen ngợi, chốt: các vần được chia thành hai nhóm, nhóm âm cuối m và nhóm âm cuối i/y.

    Học sinh

    HS nhắc lại hai nhóm vần.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 12 phút

Phân loại vần và phân biệt các vần dễ lẫn

Mục tiêu

Hệ thống hoá các vần đã học và phân biệt được ai – ay, ôi – ơi.

Nội dung

Nhóm 4 HS nhận bộ thẻ từ, phân thành hai cột: vần có âm cuối m và vần có âm cuối i/y. Sau đó tìm các cặp dễ lẫn (tai – tay, mái – máy, chổi – chơi, thèm – thềm) và đọc to để so sánh.

Sản phẩm dự kiến

Sơ đồ phân loại vần của nhóm trên bảng phụ, kèm nhận xét về cách phân biệt từng cặp dễ lẫn.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chia nhóm 4, phát bộ thẻ từ và nêu nhiệm vụ: phân loại thẻ theo hai cột, sau đó tìm cặp tiếng dễ lẫn và đọc phân biệt.

    Học sinh

    HS nhận nhiệm vụ, phân công người đọc, người xếp thẻ, người ghi, người báo cáo.

  2. Giáo viên

    GV đi quan sát, gợi ý: “Tiếng này kết thúc bằng âm m hay bằng i, y?” và “Khi đọc tai và tay, miệng em khác nhau chỗ nào?”

    Học sinh

    Các nhóm xếp thẻ, đọc và thảo luận. Trả lời dự kiến: “Tai có vần ai, tay có vần ay, đọc phải phân biệt âm i và y.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm trình bày, các nhóm khác bổ sung. GV yêu cầu một HS đọc chậm cặp thèm – thềm.

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày sơ đồ, đọc cặp tiếng và nhận xét.

  4. Giáo viên

    GV chốt: ai và ay đều có i, y ở cuối nhưng nguyên âm chính khác nhau; ôi và ơi cũng vậy. Lưu ý HS khi viết để tránh nhầm lẫn.

    Học sinh

    HS ghi nhớ và đọc lại các cặp dễ lẫn.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 10 phút

Đọc trơn đoạn văn ngắn

Mục tiêu

Đọc trơn đoạn văn có các vần đã học, biết ngắt nghỉ sau dấu câu.

Nội dung

Đoạn văn: “Đêm hè, trời đầy mây. Bà ngồi ở thềm nhà, Na ôm bà. Na chỉ tay: “Bà ơi, đom đóm kìa!”” Các vần cần chú ý: êm (thềm), ây (mây), ôm (ôm), ay (tay), ơi (trời, ơi), ôi (ngồi).

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn đoạn văn, ngắt nghỉ đúng sau dấu phẩy và dấu chấm.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu đoạn văn, nêu yêu cầu: đọc thầm, gạch chân các tiếng có vần đã học.

    Học sinh

    HS đọc thầm và gạch chân các tiếng có vần đã học.

  2. Giáo viên

    GV đọc mẫu, hướng dẫn ngắt nghỉ. Hỏi: “Trong đoạn văn có tiếng nào có vần êm?”

    Học sinh

    HS lắng nghe, đọc theo GV. Trả lời dự kiến: “Tiếng thềm có vần êm ạ.” HS đọc theo cặp, mỗi em đọc một câu.

  3. Giáo viên

    GV gọi 2–3 HS đọc cá nhân trước lớp, nhận xét về độ trơn tru và tốc độ đọc.

    Học sinh

    HS đọc cá nhân, các bạn nhận xét.

  4. Giáo viên

    GV khen HS đọc đúng, nhắc HS ngắt nghỉ sau dấu phẩy và dấu chấm để câu văn dễ hiểu.

    Học sinh

    HS nhắc lại cách ngắt nghỉ.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 13 phút

Nghe kể chuyện Hai người bạn và con gấu

Mục tiêu

Nghe hiểu nội dung câu chuyện, kể lại theo tranh và nêu được ý nghĩa về tình bạn.

Nội dung

GV kể chuyện theo bốn tranh; HS trả lời câu hỏi, kể lại theo cặp và nêu ý nghĩa. Nội dung: hai người bạn đi vào rừng, gặp gấu; người gầy trèo cây bỏ bạn, người béo nằm giả chết; gấu bỏ đi; người béo nói gấu bảo đừng chơi với người bỏ bạn lúc gặp nguy hiểm.

Sản phẩm dự kiến

HS kể lại được câu chuyện bằng 3–4 câu theo tranh và nói được ý nghĩa: bạn tốt là người không bỏ rơi bạn khi gặp nguy hiểm.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo bốn tranh theo thứ tự, nêu câu hỏi để HS lắng nghe: “Hai người bạn gặp chuyện gì? Người nào đã bỏ bạn?”

    Học sinh

    HS lắng nghe và ghi nhớ các câu hỏi.

  2. Giáo viên

    GV kể chuyện kết hợp chỉ tranh. Sau đó hỏi: “Khi gấu đến, người gầy làm gì?” “Vì sao người béo thoát nạn?” “Gấu nói gì với người béo?”

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Người gầy trèo lên cây trốn, bỏ mặc bạn.” “Người béo nằm im giả chết nên gấu tưởng đã chết.” “Gấu bảo đừng chơi với người bỏ bạn lúc gặp nguy hiểm.” Sau đó cặp đôi kể lại theo tranh.

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 cặp kể trước lớp và hỏi: “Theo em, bạn tốt là người như thế nào?”

    Học sinh

    Các cặp kể lại. Trả lời dự kiến: “Bạn tốt là người không bỏ rơi bạn khi bạn gặp khó khăn, nguy hiểm.”

  4. Giáo viên

    GV chốt ý nghĩa của câu chuyện và khen các cặp kể đủ ý, rõ ràng.

    Học sinh

    HS nhắc lại ý nghĩa câu chuyện.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 20 phút

Luyện tập các vần và tiếng dễ lẫn

Mục tiêu

Vận dụng kiến thức về vần để nghe, nối, chọn, điền và đọc đúng các tiếng, câu.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 1 (cá nhân 5 phút, sau đó chữa theo nhóm). Các bài tập: (1) nghe GV đọc tiếng mái, máy, mấy và chọn tiếng nghe được; (2) nối tranh voi, tôm, chim, cây với từ tương ứng; (3) chọn tiếng có vần ơi; (4) điền tay hoặc tai; (5) điền cơm hoặc chơi; (6) sắp xếp các tiếng Na, ôm, bà thành câu; (7) đúng hay sai về vần; (8) tìm vần của tiếng thềm; (9) tìm tiếng có vần khác các tiếng còn lại. Có thể dùng học liệu số NeoEdu để HS làm tương tác.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: (1) B. máy; (2) voi, tôm, chim, cây nối đúng tranh; (3) B, C, E (bơi, phơi, trời); (4) bàn tay để cầm, hai cái tai để nghe; (5) bà xới cơm cho bé, bé đi chơi với bạn; (6) Na ôm bà; (7) a) Đ, b) Đ, c) S, d) S; (8) êm; (9) C. gối.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 1 hoặc chiếu bài tập lên bảng, nêu thời gian làm bài cá nhân là 5 phút và yêu cầu viết đáp án vào bảng con khi cần.

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc yêu cầu và làm bài cá nhân.

  2. Giáo viên

    GV đọc to bài 1, cho HS nghe và chọn đáp án. GV quan sát, hỗ trợ HS yếu. Hỏi: “Tiếng máy có vần gì?”

    Học sinh

    HS làm bài và viết đáp án lên bảng con. Trả lời dự kiến: “Tiếng máy có vần ay ạ.” HS làm tiếp các bài còn lại theo nhóm đôi.

  3. Giáo viên

    GV mời HS đọc đáp án từng bài, yêu cầu cả lớp đối chiếu và sửa lỗi. Với bài 7, GV hỏi: “Vì sao tiếng gối không có vần ơi?”

    Học sinh

    HS đọc đáp án, nhận xét bài bạn. Trả lời dự kiến: “Tiếng gối có vần ôi, không phải vần ơi ạ.”

  4. Giáo viên

    GV chốt đáp án, nhắc HS lưu ý phân biệt ai/ay, ôi/ơi khi viết.

    Học sinh

    HS sửa lỗi trong phiếu và ghi nhớ lưu ý.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Em là người bạn tốt

Mục tiêu

Vận dụng ý nghĩa câu chuyện vào tình huống thực tế; biết thể hiện tình bạn tốt.

Nội dung

Nhóm 4 HS đóng vai tình huống: một bạn bị ngã khi đi học, các bạn khác đứng nhìn hoặc giúp đỡ. Mỗi nhóm trình diễn ngắn và nói một câu cam kết về việc sẽ làm để giúp bạn.

Sản phẩm dự kiến

Tiểu phẩm ngắn của nhóm và một câu cam kết, ví dụ: “Em sẽ không bỏ bạn khi bạn gặp khó khăn.”

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu tình huống đóng vai, phát cho mỗi nhóm một thẻ tình huống và yêu cầu chuẩn bị trong 3 phút.

    Học sinh

    HS nhận thẻ, phân vai và thảo luận cách diễn.

  2. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm trình diễn, các nhóm khác quan sát. Hỏi: “Bạn nào đã giúp bạn? Em cảm thấy thế nào khi được bạn giúp?”

    Học sinh

    HS đóng vai. Trả lời dự kiến: “Bạn đã đỡ bạn dậy và rủ bạn cùng đi học. Em cảm thấy vui và yên tâm.”

  3. Giáo viên

    GV mời các nhóm còn lại trình bày cam kết của nhóm.

    Học sinh

    Các nhóm nói câu cam kết trước lớp.

  4. Giáo viên

    GV khen ngợi, nhắc HS luôn là người bạn tốt, không bỏ rơi bạn khi bạn gặp khó khăn.

    Học sinh

    HS lắng nghe và nhắc lại lời khuyên của GV.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Họ và tên: ……………………

  • Bài 1: Nghe GV đọc và khoanh tròn tiếng em nghe thấy: A. mái B. máy C. mấy
  • Bài 2: Nối tranh với từ tương ứng: voi, tôm, chim, cây.
  • Bài 3: Khoanh tròn các tiếng có vần ơi: A. đôi B. bơi C. phơi D. chổi E. trời
  • Bài 4: Điền từ thích hợp: Bé có hai bàn ……… để cầm, hai cái ……… để nghe. (tay / tai)
  • Bài 5: Điền từ thích hợp: Bà xới ……… cho bé. Bé đi ……… với bạn. (cơm / chơi)
  • Bài 6: Sắp xếp các tiếng thành câu: Na – ôm – bà.
  • Bài 7: Đúng hay sai? a) Tiếng “mây” có vần ây. b) Tiếng “kim” có vần im. c) Tiếng “nai” có vần ay. d) Tiếng “gối” có vần ơi.
  • Bài 8: Tiếng “thềm” có vần gì?
  • Bài 9: Tiếng nào có vần khác các tiếng còn lại? A. voi B. còi C. gối D. gói

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại đoạn văn “Đêm hè, trời đầy mây…” cho người thân nghe, đọc to và rõ, ngắt nghỉ đúng.
  • Kể lại câu chuyện “Hai người bạn và con gấu” cho bố mẹ nghe; nói cho bố mẹ biết thế nào là người bạn tốt.
  • Viết vào vở 2 tiếng có vần ai hoặc ay và 2 tiếng có vần ôi hoặc ơi, chú ý không viết nhầm.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.