Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 8. Vần: om, ôm, ơm, em, êm, im, um, ai, ay, ây, oi, ôi, ơi

Giáo án Bài 39. oi, ôi, ơi

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nhận biết được các vần oi, ôi, ơi đều có âm cuối i và đánh vần đúng các tiếng khoá voi, ổi, bơi.
  • Đọc trơn được các tiếng, từ có vần oi, ôi, ơi (còi, sói, gói; quả ổi, chổi, gối, đôi; bơi, chơi, trời, phơi).
  • Đọc hiểu đoạn văn ngắn "Đi bơi" và trả lời được câu hỏi về nội dung đoạn đọc.
  • Viết đúng các vần oi, ôi, ơi và các từ con voi, quả ổi, bơi theo quy định độ cao con chữ và khoảng cách tiếng.
  • Năng lực ngôn ngữ (đọc, viết, nói và nghe): đọc đúng vần, tiếng, từ, câu, đoạn có vần mới; viết đúng vần và từ; nghe và nói được tiếng có vần mới.
  • Năng lực văn học: cảm nhận được tình cảm bố con ấm áp qua đoạn văn "Đi bơi", hiểu việc bố khen Na khi Na bơi giỏi.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự đọc lại bài, tự kiểm tra và sửa lỗi phát âm, dấu thanh khi viết bảng con.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc theo cặp đôi, đọc nối tiếp và nhận xét bạn đọc đúng, đọc sai.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS phân biệt được các tiếng gần giống nhau như chổi – chơi, ổi – ơi để chọn đúng đáp án bài tập.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: luyện đọc, luyện viết đều đặn, giữ vở và bảng con gọn gàng, viết đúng độ cao con chữ.
  • Trách nhiệm: hoàn thành phiếu học tập và nhiệm vụ nhóm, tự giác đọc lại bài ở nhà.
  • Trung thực: nói đúng kết quả đọc, viết, không đoán mò khi làm bài tập đúng/sai.
  • Nhân ái: biết yêu thương, quan tâm người thân qua tình cảm bố con trong đoạn văn; biết giúp đỡ bạn khi bạn đọc chưa đúng.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Bảng lớp, phấn/bút dạ, thẻ chữ các vần oi, ôi, ơi và các tiếng voi, ổi, bơi, còi, chổi, gối, chơi, phơi.
  • Tranh con voi, quả ổi, con sói, cái chổi, bạn nhỏ đang bơi, cái gối, cái còi.
  • Loa hoặc thiết bị âm thanh để phát âm thanh tiếng chổi (bài tập 2).
  • Đoạn văn "Đi bơi" viết trên bảng hoặc trình chiếu, Phiếu học tập số 1.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-39-oi-oi-oi (dùng để trình chiếu bài giảng và cho HS làm bài tập nối hình, đúng/sai).

2. Học sinh

  • Bảng con, bút dạ hoặc phấn, khăn lau.
  • Vở Tập viết 1 và bộ thẻ chữ cái, bộ thẻ vần (nếu có).
  • Sách Tiếng Việt 1, tập 2, trang bài 39.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Trò chơi Tiếng gì hay thế?

Mục tiêu

Ôn lại các vần đã học ở chủ đề và tạo hứng thú, kết nối vào bài mới.

Nội dung

GV đọc chậm các tiếng có vần đã học: tay (vần ay), cây (vần ây), gà mái (vần ai). HS giơ tay khi nghe tiếng có vần đúng với hiệu lệnh GV đưa ra và đọc to tiếng đó.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng ít nhất 3 tiếng có vần đã học, sẵn sàng vào bài mới.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nói: "Hôm nay cô trò mình chơi trò Tiếng gì hay thế? Cô đọc tiếng, các con giơ tay nếu nghe thấy tiếng có vần ay nhé." GV đọc: tay, cây, gà mái, bàn.

    Học sinh

    HS lắng nghe, nhắc lại luật chơi.

  2. Giáo viên

    GV đọc từng tiếng, quan sát HS giơ tay đúng; sau đó đổi yêu cầu sang vần ây hoặc ai.

    Học sinh

    HS giơ tay khi nghe tiếng có vần ay (tay), đọc to tiếng vừa nghe. Dự kiến HS trả lời: "Tiếng tay có vần ay ạ."

  3. Giáo viên

    GV hỏi: "Các con vừa đọc những vần nào?"

    Học sinh

    HS trả lời: "Vần ay, ây, ai ạ."

  4. Giáo viên

    GV khen HS và giới thiệu: "Hôm nay chúng ta học thêm ba vần mới: oi, ôi, ơi. Mở sách trang 98 để xem nhé." (Lưu ý: số trang chỉ là gợi ý; GV điều chỉnh theo sách.)

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài: "Bài 39: oi, ôi, ơi."

Hoạt động 2.1: Khám phá · 12 phút

Nhận diện và đánh vần các vần oi, ôi, ơi

Mục tiêu

HS nhận biết cấu tạo của ba vần mới (có âm cuối i) và đánh vần được các tiếng khoá voi, ổi, bơi.

Nội dung

GV đưa thẻ vần oi, ôi, ơi và hướng dẫn HS ghép từ âm đầu, âm chính rồi âm cuối i. HS đánh vần theo mẫu: v – oi – voi; ôi – hỏi – ổi; b – ơi – bơi. Thảo luận nhóm đôi để nhận ra điểm chung của ba vần là đều kết thúc bằng i.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được ba vần mới đều có âm cuối i và đánh vần đúng ba tiếng khoá: voi, ổi, bơi.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo tranh con voi, quả ổi, bạn bơi và hỏi: "Các con thấy tranh vẽ gì? Tên các sự vật này có tiếng nào có vần mới?"

    Học sinh

    HS quan sát tranh, trả lời: "Con voi, quả ổi, bơi ạ."

  2. Giáo viên

    GV gắn thẻ o rồi i để tạo vần oi, hướng dẫn HS đọc: "o – i – oi". Tương tự với ô + i = ôi, ơ + i = ơi. GV làm mẫu đánh vần: v – oi – voi; ôi – hỏi – ổi; b – ơi – bơi. HS đọc theo cả lớp, rồi cá nhân.

    Học sinh

    HS đọc theo GV, đánh vần cá nhân. Dự kiến HS trả lời: "Vần oi gồm o và i ạ."

  3. Giáo viên

    GV hỏi: "Ba vần oi, ôi, ơi giống nhau ở điểm nào? Khác nhau ở chỗ nào?"

    Học sinh

    Đại diện nhóm đôi trả lời: "Ba vần đều có âm cuối là i. Vần oi có o, vần ôi có ô, vần ơi có ơ ở đầu ạ."

  4. Giáo viên

    GV chốt: "Ba vần oi, ôi, ơi đều có âm cuối i. Khi đọc, các con phải đọc nhanh, nối liền âm đầu, âm chính và âm cuối." GV ghi bảng các vần và tiếng khoá.

    Học sinh

    HS đọc lại cả ba vần và ba tiếng khoá, ghi nhớ quy tắc có âm cuối i.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 10 phút

Đọc từ ngữ có vần oi, ôi, ơi

Mục tiêu

HS đọc trơn các từ ngữ có vần mới và hiểu nghĩa một số từ khoá.

Nội dung

GV đưa bảng từ: con voi, còi, sói, gói; quả ổi, chổi, gối, đôi; bơi, chơi, trời, phơi. GV giải nghĩa ngắn các từ khoá: con voi (con vật rất to, có vòi dài và tai to), quả ổi (quả tròn, vỏ xanh, ruột trắng hay hồng, nhiều hạt), bơi (di chuyển trong nước bằng tay chân). Cho HS đọc theo nhóm, rồi đọc cá nhân.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn được 12 từ ngữ có vần oi, ôi, ơi; nêu được nghĩa của ba từ khoá.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nói: "Cô có bảng từ ngữ, các con đọc theo cô, sau đó tự đọc theo nhóm nhé."

    Học sinh

    HS lắng nghe, mở sách hoặc nhìn bảng.

  2. Giáo viên

    GV đọc mẫu từng nhóm từ (2 – 3 từ một lần); giải nghĩa ngắn các từ khoá. GV hỏi: "Quả ổi có vỏ màu gì?" Dự kiến HS trả lời: "Vỏ xanh ạ." GV hỏi: "Bạn nào biết bơi ở đâu?" Dự kiến HS trả lời: "Bơi ở bể bơi ạ."

    Học sinh

    HS đọc theo GV, lắng nghe giải nghĩa. HS trả lời câu hỏi theo kinh nghiệm bản thân.

  3. Giáo viên

    GV mời 3 HS đọc nối tiếp các nhóm từ. Yêu cầu HS nhận xét bạn đọc đúng hay sai và chỉ ra tiếng có vần mới.

    Học sinh

    HS đọc nối tiếp, các bạn khác nhận xét: "Bạn đọc đúng rồi ạ" hoặc "Bạn đọc chưa đúng chữ ổi ạ."

  4. Giáo viên

    GV chốt: "Các con đã đọc được 12 từ có vần mới. Hãy nhớ dấu hỏi trên ổi, dấu huyền trên gối nhé." GV khen những HS đọc tiến bộ.

    Học sinh

    HS đọc lại cả nhóm từ, ghi nhớ nghĩa các từ khoá.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 13 phút

Viết các vần và từ con voi, quả ổi, bơi

Mục tiêu

HS viết đúng các vần oi, ôi, ơi và các từ con voi, quả ổi, bơi theo quy định về độ cao con chữ, khoảng cách và dấu thanh.

Nội dung

GV hướng dẫn quy trình viết: viết vần oi (o – i), ôi (ô – i), ơi (ơ – i), nối liền các chữ trong vần, sau đó thêm dấu mũ, dấu râu. Viết từ con voi, quả ổi, bơi: chữ b cao 5 li, chữ q cao 4 li, các chữ còn lại cao 2 li. Mỗi tiếng cách nhau bằng một con chữ o; dấu thanh đặt trên chữ cái đầu của vần (dấu nặng đặt dưới chữ đó).

Sản phẩm dự kiến

HS viết được các vần oi, ôi, ơi và các từ con voi, quả ổi, bơi trên bảng con và vở Tập viết, đúng độ cao, khoảng cách và vị trí dấu thanh.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết mẫu vần oi trên bảng, vừa viết vừa nói quy trình: "Viết o, rồi viết i nối liền với o." GV viết mẫu chữ ổi, nhấn mạnh dấu hỏi đặt trên ô.

    Học sinh

    HS quan sát, lấy bảng con, bút và vở Tập viết.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS viết bảng con: viết ba vần, sau đó viết từ con voi, quả ổi, bơi. GV nhắc: "Chữ b cao 5 li, chữ q cao 4 li, chữ còn lại cao 2 li; dấu hỏi trên ô, dấu nặng dưới chữ cái đầu của vần." GV đi quanh lớp, sửa tư thế cầm bút và độ cao chữ.

    Học sinh

    HS viết bảng con. Dự kiến HS hỏi: "Dấu hỏi của ổi viết ở đâu ạ?" HS tự sửa khi GV nhắc.

  3. Giáo viên

    GV giơ bảng mẫu 2 – 3 HS, yêu cầu lớp nhận xét: chữ nào đúng độ cao, dấu thanh đúng vị trí chưa.

    Học sinh

    HS giơ bảng, các bạn nhận xét: "Bạn viết đúng chữ b cao 5 li ạ."

  4. Giáo viên

    GV chốt các lỗi thường gặp và yêu cầu HS viết vào vở Tập viết mỗi vần một dòng, mỗi từ một dòng.

    Học sinh

    HS viết vào vở, tự kiểm tra lại độ cao và khoảng cách.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 12 phút

Đọc đoạn "Đi bơi" và luyện đọc hiểu

Mục tiêu

HS đọc trơn đoạn văn ngắn có vần mới và trả lời câu hỏi về nội dung đoạn đọc.

Nội dung

GV đọc mẫu đoạn "Đi bơi" (Mùa hè, bố cho Na đi bơi. Na bơi giỏi, bố khen Na. Đi bơi về, hai bố con ăn ổi, nghỉ ngơi.). HS đọc nhóm đôi, sau đó đọc cá nhân. Thực hiện Phiếu học tập số 1 (bài tập 6, 7, 8) theo cặp đôi. Bài tập 5 là đoạn đọc gốc, bài tập 6 – 8 là câu hỏi đọc hiểu.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn đoạn văn; trả lời đúng: 6 – C (đi bơi); 7 – C (Na bơi giỏi); 8 – B và C (ăn ổi, nghỉ ngơi).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo tranh bạn Na đang bơi, bố giơ ngón tay cái khen. Hỏi: "Bức tranh vẽ gì? Bố làm gì khi Na bơi giỏi?" GV phát Phiếu học tập số 1 cho các cặp đôi.

    Học sinh

    HS quan sát tranh, trả lời: "Bố giơ ngón tay cái khen Na ạ." HS nhận phiếu học tập.

  2. Giáo viên

    GV đọc mẫu đoạn văn, sau đó yêu cầu cặp đôi đọc nối tiếp từng câu. GV đi quanh lớp hỗ trợ các HS đọc chậm. Hướng dẫn HS đọc câu "Đi bơi về, hai bố con ăn ổi, nghỉ ngơi." với nhịp ngắt hợp lý sau dấu phẩy.

    Học sinh

    HS đọc nối tiếp trong cặp đôi. Thảo luận Phiếu học tập số 1 và đưa ra đáp án. Dự kiến HS trả lời câu 6: "Mùa hè, bố cho Na đi bơi ạ."

  3. Giáo viên

    GV mời 2 – 3 cặp trình bày đáp án câu 6, 7, 8 và yêu cầu các cặp khác nhận xét. GV hỏi thêm: "Vì sao câu 8 có hai đáp án?"

    Học sinh

    Đại diện cặp trả lời: "Câu 7 là C, vì Na bơi giỏi ạ." Dự kiến HS trả lời câu 8: "Hai bố con ăn ổi và nghỉ ngơi, không có phơi đồ nên đáp án là B và C ạ."

  4. Giáo viên

    GV chốt: "Đoạn văn kể về bố con Na đi bơi, bố khen Na. Các con cần đọc to, rõ và hiểu nội dung để trả lời câu hỏi." GV nhấn mạnh tình cảm bố con và tình cảm thân thương của bố khen con.

    Học sinh

    HS đọc lại cả đoạn văn một lần, ghi nhớ nội dung chính.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Luyện tập: nghe, chọn, nối, sắp xếp và đúng/sai

Mục tiêu

HS vận dụng kiến thức về vần oi, ôi, ơi để chọn tiếng, nối hình, sắp xếp câu và phân biệt đúng sai.

Nội dung

GV tổ chức bài tập 1 đến 4, 9, 10 theo hình thức trò chơi. Bài 1: Chọn các tiếng có vần ôi (A. chổi; B. còi; C. gối; D. ổi; E. voi). Bài 2: Bấm loa để nghe, chọn tiếng nghe thấy (A. chồi; B. chổi; C. chơi). Bài 3: Điền từ vào chỗ trống. Bài 4: Nối hình với từ. Bài 9: Sắp xếp câu. Bài 10: Đúng hay sai. HS có thể làm trên học liệu số NeoEdu.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án đúng: bài 1: A, C, D (chổi, gối, ổi); bài 2: B (chổi); bài 3: bơi; bài 4: 🐘 – con voi, 🐺 – sói, 🧹 – chổi, 🏊 – bơi; bài 9: Na bơi giỏi, bố khen Na; bài 10: a) Đ, b) S, c) Đ.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nói luật chơi: "Tổ nào làm nhanh và đúng sẽ được cộng điểm." GV chia lớp thành 4 tổ và đọc đề bài 1.

    Học sinh

    HS lắng nghe, chuẩn bị bảng con hoặc giơ thẻ đáp án.

  2. Giáo viên

    GV bật loa (bài 2), yêu cầu HS nghe và giơ đáp án. Với bài 4, GV trình chiếu hình, mời HS lên nối. Với bài 9, GV gắn thẻ rời và mời HS sắp xếp. Với bài 10, GV đọc từng ý, HS giơ thẻ Đ hoặc S.

    Học sinh

    HS làm bài theo yêu cầu. Dự kiến HS trả lời bài 2: "Tiếng em nghe là chổi ạ, vần ôi, dấu hỏi." Bài 10 b: "Tiếng đôi có vần ôi nên là S ạ."

  3. Giáo viên

    GV kiểm tra đáp án, yêu cầu HS giải thích vì sao chọn đáp án đó, nhất là các cặp dễ nhầm: chổi – chơi, ổi – ơi.

    Học sinh

    Đại diện các tổ trình bày đáp án và lí do. Dự kiến HS nói: "Chổi là cái chổi để quét nhà, chơi là vui chơi ạ."

  4. Giáo viên

    GV chốt những lưu ý: "Chổi có vần ôi, chơi có vần ơi; ổi có dấu hỏi, ơi không có dấu thanh. Các con nhớ phân biệt nhé." GV khen tổ làm đúng nhiều nhất.

    Học sinh

    HS nhắc lại quy tắc phân biệt vần ôi và ơi.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 8 phút

Vận dụng: Em tìm và đọc tiếng có vần mới

Mục tiêu

HS vận dụng vần oi, ôi, ơi để tìm tiếng, từ có vần mới trong đời sống và nói câu có từ vừa học.

Nội dung

GV yêu cầu HS quan sát lớp học và đồ dùng quanh nhà, tìm các vật có tên chứa vần oi, ôi, ơi (ví dụ: cái chổi, cái gối, cái còi). HS nói một câu đơn giản có từ vừa tìm, ví dụ: "Em quét nhà bằng cái chổi." Về nhà, HS đọc cho người thân nghe đoạn "Đi bơi" và kể tên 3 đồ vật có vần mới.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được ít nhất 3 đồ vật có tên chứa vần oi, ôi, ơi và nói được một câu đơn giản có từ vừa học.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nói: "Các con hãy nhìn quanh lớp và nhà mình, tìm đồ vật có tên chứa vần mới học hôm nay."

    Học sinh

    HS quan sát lớp học, suy nghĩ tìm đồ vật.

  2. Giáo viên

    GV mời HS đứng dậy, nói tên đồ vật và một câu đơn giản. Dự kiến HS trả lời: "Cái gối ạ. Em ngủ bằng cái gối." GV gợi ý thêm nếu HS gặp khó khăn.

    Học sinh

    HS nói tên đồ vật và câu của mình. Dự kiến HS trả lời: "Cái chổi ạ. Mẹ quét nhà bằng cái chổi."

  3. Giáo viên

    GV nhận xét ý tưởng và cách nói của HS, khen những câu đúng ngữ pháp và đầy đủ.

    Học sinh

    HS lắng nghe, nhận xét bạn nói hay.

  4. Giáo viên

    GV giao nhiệm vụ về nhà: đọc đoạn "Đi bơi" cho người thân nghe và kể tên 3 đồ vật có vần mới. GV tổng kết: "Hôm nay các con đã học ba vần mới oi, ôi, ơi. Hãy đọc và viết thật đẹp nhé."

    Học sinh

    HS ghi nhiệm vụ về nhà vào vở, chào cô trước khi ra về.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc đoạn văn sau và làm bài:

Đi bơi
Mùa hè, bố cho Na đi bơi.
Na bơi giỏi, bố khen Na.
Đi bơi về, hai bố con ăn ổi, nghỉ ngơi.

Câu 1. Mùa hè, bố cho Na đi đâu?

  • A. đi chợ
  • B. đi phố
  • C. đi bơi

Câu 2. Vì sao bố khen Na?

  • A. Vì Na ăn ổi
  • B. Vì Na quét nhà
  • C. Vì Na bơi giỏi

Câu 3. Đi bơi về, hai bố con làm gì? (Có thể chọn nhiều đáp án)

  • A. phơi đồ
  • B. ăn ổi
  • C. nghỉ ngơi

Câu 4. Điền vần còn thiếu vào chỗ trống trong tiếng: b___ (oi / ơi), q___ổi (ô / ơ)

Hướng dẫn cặp đôi: đọc nối tiếp đoạn văn, thảo luận và ghi đáp án vào phiếu.

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc to đoạn văn "Đi bơi" ít nhất 3 lần cho người thân nghe.
  • Viết vào vở Tập viết mỗi vần oi, ôi, ơi một dòng; mỗi từ con voi, quả ổi, bơi một dòng.
  • Kể tên 3 đồ vật trong nhà có tên chứa vần oi, ôi hoặc ơi (ví dụ: cái chổi, cái gối, cái còi) và đọc cho người thân nghe.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.