Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 25. Đất nước và con người

Giáo án Bài 4. Ruộng bậc thang ở Sa Pa

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Đọc đúng, đọc trơn bài “Ruộng bậc thang ở Sa Pa”; nêu được nội dung chính: vẻ đẹp của ruộng bậc thang mùa lúa chín và công sức của đồng bào vùng cao.
  • Giải thích được nghĩa của các từ ngữ: ruộng bậc thang, khổng lồ, bất tận, ngạt ngào, cần mẫn.
  • Đọc đúng các vần ach, ich, êch, it; viết hoa đúng tên địa danh Sa Pa, Hạ Long và tên dân tộc H’Mông, Dao, Hà Nhì.
  • Trả lời được câu hỏi về bài đọc; vận dụng được từ ngữ đã học để giới thiệu một cảnh đẹp của quê hương.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc trơn bài đọc, nhận biết và đọc đúng vần, viết đúng tên riêng, nói và nghe giới thiệu cảnh đẹp quê hương.
  • Năng lực văn học: cảm nhận vẻ đẹp của ruộng bậc thang qua các hình ảnh “bậc nọ nối bậc kia”, “lúa chín vàng trải dài bất tận”, “hương lúa ngạt ngào”.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: chủ động đọc bài, tự tìm tiếng có vần đã học và tự kiểm tra đáp án bài tập.
  • Giao tiếp và hợp tác: làm việc nhóm, đọc nối tiếp, nhận xét bạn đọc và nói về cảnh đẹp quê hương trước lớp.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: chọn đáp án đúng, sắp xếp các từ thành câu và liên hệ bài học với cảnh đẹp nơi em sống.

3. Phẩm chất

  • Yêu nước: yêu mến vẻ đẹp của đất nước, biết tự hào về cảnh đẹp của quê hương mình.
  • Chăm chỉ: quý trọng sự cần mẫn của đồng bào vùng cao khi làm nên những thửa ruộng bậc thang.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Tranh hoặc ảnh ruộng bậc thang vàng rực ở Sa Pa mùa lúa chín (minh họa trong sách Tiếng Việt 1).
  • Bảng phụ viết bài đọc, các vần ach, ich, êch, it và bảng từ ngữ.
  • Phiếu học tập số 1 in sẵn cho từng nhóm.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-4-ruong-bac-thang-o-sa-pa (bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác), dùng ở hoạt động luyện tập.

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 1, vở Tập viết.
  • Bảng con, phấn hoặc bút dạ.
  • Thẻ từ ngữ (nếu có) để ghép nghĩa theo nhóm.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Khởi động: Ruộng lúa chín

Mục tiêu

Kích hoạt vốn hiểu biết của HS về ruộng lúa và màu sắc lúa chín; tạo hứng thú trước khi vào bài đọc.

Nội dung

GV hỏi HS về ruộng lúa đã nhìn thấy và màu của lúa chín; HS quan sát tranh ruộng bậc thang vàng rực.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được ruộng lúa chín có màu vàng và bước đầu hình dung cảnh ruộng bậc thang.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo tranh ruộng bậc thang ở Sa Pa và hỏi: “Em đã nhìn thấy ruộng lúa chưa? Ruộng lúa chín có màu gì?”

    Học sinh

    HS quan sát tranh, suy nghĩ và trả lời. Dự kiến: “Em đã thấy ruộng lúa ở quê.” “Lúa chín có màu vàng.”

  2. Giáo viên

    GV hỏi thêm: “Ruộng lúa trên núi có giống ruộng lúa ở đồng bằng không?” và khuyến khích HS nói theo ý mình.

    Học sinh

    HS trao đổi theo cặp đôi. Dự kiến: “Ruộng trên núi có nhiều bậc, cao thấp khác nhau.”

  3. Giáo viên

    GV khen ngợi và dẫn vào bài: “Hôm nay chúng ta cùng đọc bài Ruộng bậc thang ở Sa Pa.”

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài và mở sách Tiếng Việt 1 ở trang bài học.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Đọc hiểu bài Ruộng bậc thang ở Sa Pa

Mục tiêu

HS đọc đúng, đọc trơn bài đọc; hiểu nội dung chính và trả lời được các câu hỏi về vẻ đẹp ruộng bậc thang và người làm ra chúng.

Nội dung

Đọc mẫu, đọc nối tiếp theo nhóm 4 bạn; trả lời câu hỏi: Đứng xa nhìn, ruộng bậc thang giống gì? Lúa chín trải dài thế nào? Ai đã làm nên những thửa ruộng?

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn đoạn văn, trả lời đúng ba câu hỏi và nêu được nội dung chính của bài đọc.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu toàn bài, sau đó hướng dẫn ngắt nghỉ ở các dấu phẩy và dấu chấm. Giao nhiệm vụ: nhóm 4 bạn đọc nối tiếp từng câu, sau đó đọc cả đoạn.

    Học sinh

    HS lắng nghe GV đọc mẫu, các nhóm đọc nối tiếp theo hướng dẫn.

  2. Giáo viên

    GV đặt câu hỏi: “Đứng xa nhìn, các thửa ruộng giống gì?” “Lúa chín trải dài như thế nào?” “Những thửa ruộng do ai làm nên?”

    Học sinh

    HS trả lời theo nhóm. Dự kiến: “Các thửa ruộng giống những bậc thang khổng lồ.” “Lúa chín vàng trải dài bất tận.” “Do đôi bàn tay cần mẫn của người H’Mông, Dao, Hà Nhì làm nên.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm đọc đoạn văn trước lớp, các nhóm khác nhận xét về độ đúng, trơn và ngắt nghỉ.

    Học sinh

    Đại diện nhóm đọc; các nhóm khác nhận xét và góp ý bạn đọc.

  4. Giáo viên

    GV chốt nội dung chính: “Ruộng bậc thang là công sức lao động của đồng bào vùng cao, làm nên cảnh đẹp của đất nước.” GV nhấn mạnh từ ngữ khó: khổng lồ, bất tận, cần mẫn.

    Học sinh

    HS nhắc lại nội dung chính của bài và đọc lại câu chốt của GV.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 10 phút

Vần và từ ngữ

Mục tiêu

HS đọc đúng các vần ach, ich, êch, it và hiểu nghĩa các từ ngữ trong bài.

Nội dung

Đọc vần và tiếng chứa vần: du kh-ách, du l-ịch, con ếch, tối m-ịt; ghép từ ngữ với nghĩa trong trò chơi “Ai nhanh hơn”.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng bốn vần và các tiếng chứa vần; ghép đúng năm từ ngữ với nghĩa.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết bốn vần lên bảng phụ, đọc mẫu từng vần rồi mời HS đọc. Sau đó GV giới thiệu trò chơi tìm tiếng có vần trong bài.

    Học sinh

    HS đọc đồng thanh, rồi đọc cá nhân các vần ach, ich, êch, it.

  2. Giáo viên

    GV chỉ từng tiếng trong bảng phụ (du khách, du lịch, con ếch, tối mịt) và hỏi: “Tiếng nào có vần ach? Tiếng nào có vần it?”

    Học sinh

    HS đọc tiếng và xác định vần. Dự kiến: “Khách có vần ach.” “Mịt có vần it.”

  3. Giáo viên

    GV tổ chức trò chơi “Ai nhanh hơn”: đọc từ ngữ, HS ghép từ với nghĩa đúng, ví dụ: khổng lồ – rất to lớn; bất tận – dài mãi không hết; ngạt ngào – mùi thơm toả ra mạnh, lan khắp nơi; cần mẫn – chăm chỉ, chịu khó.

    Học sinh

    HS lên bảng ghép hoặc giơ thẻ từ ngữ; các bạn nhận xét.

  4. Giáo viên

    GV nhận xét, chốt nghĩa các từ ngữ và cho HS đặt một câu với từ “cần mẫn”.

    Học sinh

    HS đặt câu, ví dụ: “Bác nông dân cần mẫn làm ruộng.”

Hoạt động 2.3: Khám phá · 5 phút

Viết hoa tên địa danh và tên dân tộc

Mục tiêu

HS nhận biết và viết đúng tên riêng: Sa Pa, Hạ Long, H’Mông, Dao, Hà Nhì.

Nội dung

GV viết mẫu tên địa danh và tên dân tộc; HS viết vào bảng con và nhận biết chữ cái viết hoa.

Sản phẩm dự kiến

HS viết đúng tên Sa Pa, Hạ Long và nêu được quy tắc viết hoa chữ cái đầu mỗi tiếng.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết lên bảng: Sa Pa, Hạ Long, người H’Mông, Dao, Hà Nhì. Hướng dẫn HS quan sát chữ cái viết hoa.

    Học sinh

    HS quan sát và đọc tên riêng.

  2. Giáo viên

    GV yêu cầu HS viết Sa Pa, Hạ Long vào bảng con; hỏi: “Vì sao chữ S và chữ P đều viết hoa?”

    Học sinh

    HS viết vào bảng con. Dự kiến: “Vì Sa Pa là tên riêng của địa danh nên mỗi tiếng bắt đầu bằng chữ viết hoa.”

  3. Giáo viên

    GV chốt: viết hoa chữ cái đầu mỗi tiếng của tên địa danh và tên dân tộc.

    Học sinh

    HS nhắc lại quy tắc và sửa lỗi nếu có.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Luyện tập trắc nghiệm và sắp xếp câu

Mục tiêu

HS vận dụng kiến thức về nội dung bài đọc, từ ngữ, viết hoa để làm các bài tập trắc nghiệm và sắp xếp câu.

Nội dung

Làm Phiếu học tập số 1 gồm các bài 1 đến 6 và bài 10 của bài học; kiểm tra chéo trong cặp đôi.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án bài 1: C; bài 2: A; bài 3: A; bài 4: A, C, D; bài 5: khổng lồ – rất to lớn, bất tận – dài mãi không hết, cần mẫn – chăm chỉ, chịu khó; bài 6: C; bài 10: “Mùa lúa chín, ruộng bậc thang vàng rực.”

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 1 cho từng nhóm và đọc yêu cầu từng bài. Có thể chiếu bài tập tương tác trên trang NeoEdu để HS làm thêm.

    Học sinh

    HS đọc đề, nhận nhiệm vụ làm cá nhân trước rồi kiểm tra chéo trong cặp đôi.

  2. Giáo viên

    GV quan sát, hỗ trợ HS yếu; hỏi: “Sa Pa có gì đặc biệt vào mùa lúa chín?” “Ai đã tạo nên các khu ruộng bậc thang?”

    Học sinh

    HS làm bài và trả lời. Dự kiến: “Có những khu ruộng bậc thang vàng rực.” “Do người H’Mông, Dao, Hà Nhì.”

  3. Giáo viên

    GV mời đại diện 3 nhóm trình bày đáp án các câu 4, 5, 10 và giải thích lí do chọn.

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày; các nhóm khác nhận xét, bổ sung.

  4. Giáo viên

    GV chốt đáp án đúng và lưu ý các lỗi thường gặp về viết hoa tên riêng.

    Học sinh

    HS sửa lại bài làm của mình nếu chưa đúng.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Luyện đọc Vịnh Hạ Long và trả lời câu hỏi

Mục tiêu

HS đọc đúng đoạn văn “Vịnh Hạ Long” và trả lời được câu hỏi về địa danh và hình dáng các hòn đảo.

Nội dung

Đọc đoạn văn “Vịnh Hạ Long”; làm bài 7, 8, 9 của bài học.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án bài 8: A (Quảng Ninh); bài 9: A, B (con cóc, con gà); HS đọc đúng đoạn văn và nêu được hình ảnh các hòn đảo.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu đoạn văn “Vịnh Hạ Long” và hướng dẫn HS đọc thầm, sau đó đọc to theo cặp.

    Học sinh

    HS lắng nghe, đọc thầm rồi đọc cặp đôi.

  2. Giáo viên

    GV hỏi: “Vịnh Hạ Long ở tỉnh nào?” “Các hòn đảo ở Hạ Long giống những gì?”

    Học sinh

    HS trả lời. Dự kiến: “Vịnh Hạ Long ở tỉnh Quảng Ninh.” “Hòn đảo giống con gà đang chọi nhau và con cóc.”

  3. Giáo viên

    GV nhận xét và nhấn mạnh tên riêng Vịnh Hạ Long, Quảng Ninh được viết hoa.

    Học sinh

    HS nhắc lại và đọc lại tên địa danh đúng cách viết.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Giới thiệu cảnh đẹp quê hương

Mục tiêu

HS vận dụng từ ngữ và mẫu câu đã học để nói và nghe giới thiệu một cảnh đẹp của quê hương hoặc nơi em đã đến.

Nội dung

Nói và nghe theo cặp đôi, sau đó vài HS giới thiệu trước lớp.

Sản phẩm dự kiến

HS giới thiệu được ít nhất một câu về cảnh đẹp với tên địa danh viết đúng và từ ngữ đã học.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu mẫu: “Em xin giới thiệu với các bạn cảnh đẹp ở … Nơi đó có …” và yêu cầu HS nghĩ về một cảnh đẹp quê em hoặc nơi em đã đến.

    Học sinh

    HS lắng nghe mẫu và suy nghĩ về cảnh đẹp của mình.

  2. Giáo viên

    GV tổ chức HS nói theo cặp; yêu cầu sử dụng ít nhất một từ ngữ đã học như khổng lồ, bất tận, ngạt ngào.

    Học sinh

    HS luyện nói theo cặp. Dự kiến: “Em xin giới thiệu cảnh đẹp ở Hạ Long. Nơi đó có hàng nghìn hòn đảo khổng lồ.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 đến 3 HS giới thiệu trước lớp, cả lớp lắng nghe và nhận xét.

    Học sinh

    HS trình bày trước lớp; bạn khác nhận xét về nội dung và cách diễn đạt.

  4. Giáo viên

    GV khen ngợi, nhắc HS luôn yêu quý cảnh đẹp quê hương và trân trọng công sức lao động của người dân.

    Học sinh

    HS lắng nghe và nhắc lại một điều em thích về quê hương.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Bài 1. Vào mùa lúa chín, Sa Pa có gì đặc biệt?

  • A. Biển xanh
  • B. Tuyết rơi trắng
  • C. Những khu ruộng bậc thang vàng rực

Bài 2. Nhìn xa, ruộng bậc thang giống gì?

  • A. những bậc thang khổng lồ
  • B. những chiếc ô
  • C. những con sóng

Bài 3. Ruộng bậc thang có từ bao giờ?

  • A. từ hàng trăm năm nay
  • B. mới có hôm qua
  • C. từ năm ngoái

Bài 4. Ai đã tạo nên những khu ruộng bậc thang? (Có thể chọn nhiều đáp án)

  • A. người Dao
  • B. khách du lịch
  • C. người Hà Nhì
  • D. người H’Mông

Bài 5. Nối từ với nghĩa phù hợp.

  • khổng lồ – ?
  • bất tận – ?
  • cần mẫn – ?
    Nghĩa cần chọn: dài mãi không hết; chăm chỉ, chịu khó; rất to lớn.

Bài 6. Tên địa danh nào viết đúng?

  • A. Sa pa
  • B. sa pa
  • C. Sa Pa

Bài 10. Sắp xếp các từ thành câu:
Mùa lúa chín, / ruộng bậc thang / vàng rực.

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại bài “Ruộng bậc thang ở Sa Pa” cho người thân nghe ít nhất hai lần.
  • Tìm và viết vào vở 2 tiếng có vần ach, ich, êch hoặc it mà em biết.
  • Vẽ hoặc dán ảnh một cảnh đẹp của quê hương em, sau đó nói cho người thân nghe một câu giới thiệu về cảnh đó, dùng tên địa danh viết hoa đúng cách.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.