Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 21. Điều em cần biết

Giáo án Bài 4. Nếu không may bị lạc

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được nội dung chính của bài đọc “Nếu không may bị lạc” và trả lời đúng các câu hỏi về bài đọc.
Đọc đúng vần oanh và các tiếng có vần này (ngoảnh, doanh, khoanh, loanh quanh).
Giải thích được nghĩa của các từ: đông như hội, mải mê, ngoảnh lại, suýt.
Nêu được cách xử lí khi bị lạc ở nơi đông người: đứng yên hoặc đến chỗ đã hẹn, tìm chú bảo vệ, công an hoặc người bán hàng nhờ giúp, nói rõ tên mình, tên bố mẹ và số điện thoại của bố mẹ.
Vận dụng được cách xử lí khi bị lạc để đóng vai, nói đúng lời nhờ giúp đỡ trong tình huống ở siêu thị.
Năng lực ngôn ngữ (đọc, viết, nói và nghe): Đọc đúng, đọc trơn bài đọc; viết đúng vần oanh, chính tả im, iêm, ep, êp, gi; nghe và nói đúng lời nhờ giúp đỡ khi đóng vai.
Năng lực văn học: Hiểu nội dung câu chuyện Nam bị lạc, nhận ra bài học từ hành động nhớ lời bố dặn và đi theo biển chỉ đường; cảm nhận tình cảm gia đình qua chi tiết bố và em chờ Nam ở cổng có lá cờ.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: Tự đọc thầm, đọc to bài đọc và tự kiểm tra đáp án của mình qua phiếu học tập và thẻ trả lời.
Giao tiếp và hợp tác: Làm việc cặp đôi và nhóm trạm, trao đổi, nhận xét bạn đọc và bạn đóng vai một cách lịch sự.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Xử lí các tình huống giả định khi bị lạc và đề xuất lời nói phù hợp để nhờ người giúp đỡ.

3. Phẩm chất

Trách nhiệm: Biết đi sát người lớn khi đến nơi đông người và ghi nhớ số điện thoại của bố mẹ để sẵn sàng xử lí khi gặp sự cố.
Chăm chỉ: Tích cực luyện đọc, luyện viết vần và chính tả, hoàn thành đầy đủ các nhiệm vụ trạm và đóng vai.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Sách Tiếng Việt 1 (Kết nối tri thức với cuộc sống), tập 1, bài 4 “Nếu không may bị lạc”; tranh minh họa cổng công viên có lá cờ.
Tranh hoặc ảnh chợ, công viên, siêu thị để khởi động.
Thẻ chữ: oanh, ngoảnh, doanh, khoanh, loanh quanh, hoảng; bộ thẻ từ ngữ và nghĩa tương ứng (đông như hội, mải mê, ngoảnh lại, suýt).
Bảng phụ hoặc giấy khổ lớn vẽ sơ đồ tư duy “Nếu bị lạc, em nhớ”.
Phiếu học tập số 1, Phiếu học tập số 2 (in cho mỗi nhóm).
Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-4-neu-khong-may-bi-lac (dùng để chiếu, luyện tập sau giờ học hoặc cho HS xem lại).

2. Học sinh

Sách Tiếng Việt 1, bài 4.
Vở tập viết, bảng con, bút chì, phấn hoặc bút dạ.
Bút chì để làm phiếu học tập và khoanh đáp án.
Thẻ chữ hoặc bộ thẻ từ ngữ (nếu có) để ghép vần.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Đi đâu cũng nhớ giữ mình

Mục tiêu

Kích hoạt kinh nghiệm sống của HS về việc giữ an toàn khi đến nơi đông người; dẫn dắt vào bài học.

Nội dung

Quan sát tranh chợ, công viên, siêu thị và trả lời câu hỏi: “Khi đến nơi đông người, em cần làm gì để không bị lạc?”

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được ít nhất 2 việc cần làm để không bị lạc ở nơi đông người (ví dụ: đi sát bố mẹ, nắm tay người lớn).

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV treo tranh chợ, công viên, siêu thị lên bảng và nêu câu hỏi: “Khi đến nơi đông người như chợ, công viên, siêu thị, em cần làm gì để không bị lạc?”
Học sinh
HS quan sát tranh, suy nghĩ và giơ tay phát biểu.
Giáo viên
GV mời 3 HS trả lời, khuyến khích HS nói bằng câu đầy đủ; GV ghi nhanh ý kiến lên bảng.
Học sinh
HS trả lời, ví dụ: “Em đi sát bố mẹ.” “Em nắm tay người lớn, không chạy lung tung.” “Em không tự đi xa một mình.”
Giáo viên
GV nhận xét, khen những ý đúng; hỏi thêm: “Nếu lỡ bị lạc thì em phải làm gì?”
Học sinh
HS lắng nghe và dự đoán: “Em phải tìm người giúp đỡ.” “Em đứng yên chờ bố mẹ.”
Giáo viên
GV dẫn vào bài: “Hôm nay các em sẽ đọc câu chuyện về bạn Nam bị lạc ở công viên, xem bạn đã làm gì để tìm được bố và em.”
Học sinh
HS nhắc lại tên bài: “Nếu không may bị lạc.”

Hoạt động 2.1: Khám phá · 16 phút

Đọc và tìm hiểu câu chuyện bạn Nam

Mục tiêu

Đọc đúng, đọc trơn bài đọc; hiểu nội dung chính và trả lời được câu hỏi về bài đọc “Nếu không may bị lạc”.

Nội dung

GV đọc mẫu cả bài; HS luyện đọc theo câu, đoạn và đọc cặp đôi; cặp đôi hoàn thành Phiếu học tập số 1 để tìm chi tiết trong bài.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn bài đọc và hoàn thành Phiếu học tập số 1 với các đáp án: đi công viên; Nam mải xem nên bị lạc; Nam nhớ lời bố, đi theo biển chỉ lối ra cổng và thấy bố, em chờ ở cổng có lá cờ.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc mẫu toàn bài, giải thích nhanh các từ đông như hội, mải mê, ngoảnh lại, suýt bằng cách làm động tác minh họa; phát Phiếu học tập số 1 cho các cặp đôi.
Học sinh
HS lắng nghe, quan sát động tác của cô và nhắc lại nghĩa các từ.
Giáo viên
GV hướng dẫn đọc nối tiếp từng câu, sau đó đọc theo đoạn; yêu cầu cặp đôi thảo luận để trả lời câu hỏi trong phiếu. Câu hỏi GV đặt ra: “Bố đưa Nam và em đi đâu?”, “Vì sao Nam bị lạc?”, “Nam làm gì khi thấy biển chỉ lối ra cổng?”
Học sinh
HS đọc nối tiếp; cặp đôi thảo luận. Dự kiến: “Bố đưa Nam đi công viên.” “Nam mải xem nên không thấy bố và em.” “Nam nhớ lời bố dặn và đi theo biển chỉ đường.”
Giáo viên
GV mời 2 cặp đôi trình bày đáp án; hỏi thêm: “Khi thấy bố và em ở cổng, Nam cảm thấy thế nào?”
Học sinh
HS đọc câu trả lời trong bài; dự kiến: “Nam mừng rỡ.” “Nam thấy vui vì đã tìm được bố và em.”
Giáo viên
GV chốt: Đến nơi đông người phải đi sát người lớn; nếu bị lạc phải bình tĩnh, nhớ lời dặn, tìm đến chỗ hẹn hoặc nhờ người tin cậy giúp.
Học sinh
HS đọc lại ý chính và ghi vào vở câu: “Nếu bị lạc, em cần bình tĩnh.”

Hoạt động 2.2: Khám phá · 14 phút

Đọc đúng vần oanh và chính tả

Mục tiêu

Đọc đúng vần oanh; hiểu từ ngữ đông như hội, mải mê, ngoảnh lại, suýt; viết đúng vần im, iêm, ep, êp và chữ gi.

Nội dung

Trò chơi “Ghép tiếng” với thẻ chữ có vần oanh; giải nghĩa từ bằng hành động; viết bảng con các tiếng có vần im, iêm, ep, êp và gi trong bài.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng các tiếng có vần oanh (ngoảnh, doanh, khoanh, loanh quanh); nối đúng từ với nghĩa; viết đúng: tìm, kiếm, dép, xếp, giúp, giữ, giờ.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đưa thẻ chữ: “oanh” và các phụ âm đầu/thanh; hướng dẫn trò chơi “Ghép tiếng”: đội nào ghép đúng và đọc đúng nhanh hơn thì thắng.
Học sinh
HS chia 2 đội, chuẩn bị tham gia trò chơi.
Giáo viên
GV tổ chức trò chơi; đọc mẫu, sửa phát âm cho HS. Sau đó GV chiếu từ đông như hội, mải mê, ngoảnh lại, suýt và yêu cầu HS nối với nghĩa bằng thẻ.
Học sinh
HS ghép thẻ, đọc đồng thanh và cá nhân; dự kiến ghép: “ngoảnh lại – quay đầu nhìn về phía sau.”
Giáo viên
GV đọc chính tả: tìm, kiếm, dép, xếp, giúp, giữ, giờ; HS viết bảng con; GV nhận xét chữ viết và độ cao của chữ.
Học sinh
HS viết bảng con, đưa bảng cho cô xem; tự sửa lỗi nếu có.
Giáo viên
GV chốt vần mới oanh và các từ khó trong bài; yêu cầu HS đọc lại 3 từ có vần oanh.
Học sinh
HS đọc: “ngoảnh lại”, “khoanh tay”, “doanh trại”.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 9 phút

Sơ đồ tư duy: Nếu bị lạc, em nhớ

Mục tiêu

Nêu được cách xử lí khi bị lạc ở nơi đông người và thông tin cần nhớ để báo cho người giúp đỡ.

Nội dung

Cả lớp cùng xây dựng sơ đồ tư duy với 3 nhánh: (1) Đứng yên hoặc đến chỗ đã hẹn; (2) Tìm chú bảo vệ, công an hoặc người bán hàng nhờ giúp; (3) Nói rõ tên mình, tên bố mẹ, số điện thoại của bố mẹ (em nên thuộc lòng).

Sản phẩm dự kiến

Sơ đồ tư duy “Nếu bị lạc, em nhớ” có đủ 3 nhánh; HS nêu được ít nhất 1 ý ở mỗi nhánh.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV vẽ sơ đồ với 3 nhánh trên bảng phụ, nêu câu hỏi: “Nếu không may bị lạc, em nên làm gì đầu tiên?”
Học sinh
HS suy nghĩ, giơ tay phát biểu.
Giáo viên
GV mời HS điền từng nhánh; gợi ý khi HS bí.
Học sinh
HS trả lời, dự kiến: “Em đứng yên hoặc đến chỗ hẹn với bố mẹ.” “Em tìm chú bảo vệ để nhờ giúp.” “Em nói tên và số điện thoại của bố mẹ.”
Giáo viên
GV hỏi: “Vì sao em phải thuộc số điện thoại của bố mẹ?”
Học sinh
HS trả lời: “Để người giúp em gọi cho bố mẹ đến đón.”
Giáo viên
GV chốt sơ đồ, cho HS đọc to phần Ghi nhớ của bài.
Học sinh
HS đọc theo cô: “Bị lạc: bình tĩnh, đến chỗ hẹn, nhờ người tin cậy giúp.”

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 16 phút

Luyện tập theo trạm

Mục tiêu

Vận dụng kiến thức đã học để trả lời các câu hỏi trắc nghiệm, nối từ và đọc hiểu đoạn văn ngắn.

Nội dung

Chia lớp thành 4 nhóm, luân chuyển qua 4 trạm: Trạm 1 (câu 1–3), Trạm 2 (câu 4–5), Trạm 3 (câu 6–7), Trạm 4 (đọc “Bé Tí ở siêu thị”, câu 9–10). Các nhóm ghi đáp án vào Phiếu học tập số 2.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án đúng: Câu 1: B (công viên). Câu 2: C (đi ra cổng có lá cờ rất to). Câu 3: A (vì mải mê xem, không để ý bố và em). Câu 4: C (nhớ lời bố dặn, đi theo biển chỉ lối ra cổng). Câu 5: B, C, D (khoanh tay, ngoảnh lại, doanh trại). Câu 6: A, B, D (nói số điện thoại của bố mẹ; bình tĩnh, đến chỗ đã hẹn; nhờ chú bảo vệ, công an giúp; không chọn C). Câu 7: đông như hội – rất đông người; mải mê – say sưa quên việc khác; ngoảnh lại – quay đầu nhìn phía sau. Câu 9: B (phải nắm tay mẹ). Câu 10: C (vì Tí nắm tay mẹ, không chạy lung tung).

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV giới thiệu 4 trạm, nêu luật: mỗi nhóm có 2 phút ở mỗi trạm, đọc kĩ đề và thảo luận trước khi ghi đáp án; phát Phiếu học tập số 2.
Học sinh
HS nhận nhóm, ổn định vị trí trạm.
Giáo viên
GV quan sát, hỗ trợ các nhóm; hỏi: “Vì sao câu 6 không chọn đáp án C?”
Học sinh
HS đọc đề, thảo luận và ghi đáp án; dự kiến: “Vì không nên đi theo người lạ.”
Giáo viên
GV chiếu đáp án, mời đại diện mỗi trạm trình bày; nhóm khác nhận xét.
Học sinh
Đại diện nhóm đọc đáp án và giải thích; cả lớp đối chiếu với phiếu của nhóm mình.
Giáo viên
GV nhận xét chung, khen nhóm làm tốt, nhắc lại ý: không đi theo người lạ, luôn nắm tay người lớn khi đi chơi đông người.
Học sinh
HS sửa lại đáp án sai (nếu có) và ghi vào phiếu.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Đóng vai: Bé bị lạc ở siêu thị

Mục tiêu

Vận dụng cách xử lí khi bị lạc để nói đúng lời nhờ giúp đỡ trong tình huống thực tế.

Nội dung

GV nêu tình huống: “Em bị lạc ở siêu thị, em nhờ cô nhân viên giúp. Em sẽ nói gì?” Cặp đôi đóng vai: một bạn là HS bị lạc, một bạn là cô nhân viên.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi cặp đóng vai hoàn chỉnh, nói được ít nhất 3 câu: xin chào, nói tên mình và tên bố mẹ, đọc số điện thoại của bố mẹ, nhờ giúp đỡ.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu tình huống và hướng dẫn: “Các em hãy nghĩ xem nói với cô nhân viên thế nào để cô biết em cần gì và gọi được bố mẹ.”
Học sinh
HS suy nghĩ, chuẩn bị lời thoại trong 1 phút.
Giáo viên
GV mời 3 cặp lên đóng vai; các cặp còn lại lắng nghe và nhận xét.
Học sinh
HS đóng vai, dự kiến lời thoại: “Cháu chào cô ạ. Cháu bị lạc bố mẹ. Cháu tên là Minh, bố cháu tên là Hùng. Số điện thoại của bố cháu là... Cô giúp cháu gọi cho bố được không ạ?”
Giáo viên
GV hỏi: “Bạn nào nói rõ tên và số điện thoại? Bạn nào lễ phép?”
Học sinh
HS nhận xét bạn: “Bạn nói to, rõ và lễ phép.”
Giáo viên
GV khen các cặp, chốt: Khi bị lạc, cần bình tĩnh, nhờ người tin cậy và nói rõ thông tin để được giúp đỡ.
Học sinh
HS nhắc lại ý chính và thực hiện theo khi cần.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc bài “Nếu không may bị lạc” và trả lời câu hỏi:

Câu 1: Bố đưa Nam và em đi đâu?
Câu 2: Vì sao Nam bị lạc?
Câu 3: Khi thấy biển chỉ lối ra cổng, Nam đã làm gì?
Câu 4: Nam tìm thấy bố và em ở đâu?
Nối từ với nghĩa:
đông như hội – ?
mải mê – ?
ngoảnh lại – ?
Gợi ý nghĩa để nối: rất đông người; say sưa đến quên cả việc khác; quay đầu nhìn về phía sau.

Phiếu học tập số 2

Khoanh vào chữ cái trước đáp án đúng hoặc ghi đáp án vào phiếu:

Câu 1: Bố cho hai anh em đi đâu? A. sở thú; B. công viên; C. siêu thị.
Câu 2: Bố dặn nếu bị lạc thì phải làm gì? A. Ngồi khóc; B. Đi về nhà một mình; C. Đi ra cổng có lá cờ to.
Câu 3: Vì sao Nam bị lạc? A. Vì mải mê xem, không để ý bố và em; B. Vì Nam đi chơi một mình; C. Vì bố bỏ đi.
Câu 4: Nhờ đâu Nam tìm được bố và em? A. Nhờ khóc thật to; B. Nhờ một người lạ dẫn đi; C. Nhớ lời bố dặn, đi theo biển chỉ lối ra cổng.
Câu 5: Chọn các từ có vần oanh: A. hoảng hốt; B. khoanh tay; C. ngoảnh lại; D. doanh trại.
Câu 6: Nếu bị lạc, em nên làm gì? (chọn nhiều đáp án) A. Nói số điện thoại của bố mẹ cho người giúp; B. Bình tĩnh, đến chỗ đã hẹn; C. Đi theo bất kì người lạ nào; D. Nhờ chú bảo vệ, công an giúp.
Câu 7: Nối từ với nghĩa: đông như hội; mải mê; ngoảnh lại.
Câu 9 (đọc “Bé Tí ở siêu thị”): Mẹ dặn Tí điều gì? A. Đi chơi một mình; B. Phải nắm tay mẹ; C. Chọn đồ chơi.
Câu 10: Vì sao mẹ thưởng kem cho Tí? A. Vì Tí khóc; B. Vì Tí đói; C. Vì Tí nắm tay mẹ, không chạy lung tung.

Hướng dẫn về nhà

Đọc lại bài “Nếu không may bị lạc” cho bố mẹ hoặc người thân nghe, chú ý đọc đúng vần oanh.
Đọc đoạn “Bé Tí ở siêu thị” và trả lời 2 câu hỏi: Mẹ dặn Tí điều gì? Vì sao mẹ thưởng kem cho Tí?
Cùng bố mẹ học thuộc số điện thoại của bố mẹ và tên đầy đủ của mình; thực hành nói lại lời nhờ giúp đỡ khi bị lạc.
Tìm và viết 2 tiếng có vần oanh (ví dụ: loanh quanh, khoanh) vào vở ô li; luyện viết các chữ im, iêm, ep, êp, gi.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.