Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 21. Điều em cần biết

Giáo án Bài 3. Khi mẹ vắng nhà

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Đọc đúng, đọc trơn bài “Khi mẹ vắng nhà”, ngắt nghỉ đúng ở chỗ có dấu câu.
Nêu được nội dung chính của câu chuyện: đàn dê con nhớ lời mẹ dặn, không mở cửa cho sói giả giọng dê mẹ.
Giải thích được nghĩa của các từ “giả giọng”, “tíu tít”, “người lạ” và đặt được câu với một trong các từ đó.
Viết đúng chính tả các cặp âm, vần “c/k”, “v/d” trong bài.
Vận dụng được quy tắc an toàn khi ở nhà một mình: không mở cửa cho người lạ, không nói với người lạ là em ở nhà một mình, gọi điện cho bố mẹ hoặc người thân khi cần.
Năng lực ngôn ngữ: đọc trơn và hiểu nội dung bài đọc, viết đúng chính tả các âm, vần đã học, nói đúng câu trả lời và nghe hiểu ý bạn trong hoạt động đóng vai.
Năng lực văn học: nhận biết nhân vật dê mẹ, đàn dê con và sói; hiểu bài học của câu chuyện qua hành động của các nhân vật; đọc diễn cảm bài đồng dao “Con mèo mà trèo cây cau” theo nhịp điệu.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS tự đọc bài, tự tìm câu trả lời trong bài đọc và tự kiểm tra kết quả bài tập nối, điền từ.
Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc cặp đôi, trao đổi và đóng vai để trả lời người lạ gõ cửa một cách lễ phép và an toàn.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS xử lí tình huống khi có người lạ gõ cửa và đưa ra cách ứng xử phù hợp.

3. Phẩm chất

Trách nhiệm: biết nghe lời bố mẹ dặn và giữ an toàn khi ở nhà một mình.
Nhân ái: biết quan tâm, nhắc nhở các bạn cùng giữ an toàn khi ở nhà một mình.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Sách Tiếng Việt 1 (Kết nối tri thức với cuộc sống), tập 1, trang bài 3 “Khi mẹ vắng nhà”.
Tranh minh họa đàn dê con giữ chặt cửa, sói giả giọng dê mẹ.
Bảng lớp, phấn màu, thẻ từ ghi các từ “giả giọng”, “tíu tít”, “người lạ”, “c/k”, “v/d”.
Phiếu học tập số 1 (in cho mỗi cặp đôi).
Học liệu số NeoEdu: trang bài học bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác, dùng để chiếu khi chữa bài tập: neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-3-khi-me-vang-nha

2. Học sinh

Sách Tiếng Việt 1, vở Tập viết, bút chì, bảng con và phấn (hoặc bút dạ).
Bút chì màu (nếu cần vẽ hoặc đánh dấu bài tập).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Chơi trò “Người lạ gõ cửa”

Mục tiêu

Kích hoạt kiến thức nền về an toàn khi ở nhà một mình và tạo hứng thú vào bài.

Nội dung

GV đặt tình huống: ở nhà một mình, có người lạ gõ cửa. HS giơ tay trả lời hoặc đứng lên làm động tác “lắc đầu, khoá cửa” hoặc “gọi điện cho bố mẹ”.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được ít nhất một cách ứng xử an toàn khi có người lạ gõ cửa.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
Cho HS xem tranh minh họa đàn dê con giữ chặt cửa. Hỏi: “Đây là ai? Họ đang làm gì?” Sau đó nêu câu hỏi khởi động: “Nếu ở nhà một mình mà có người lạ gõ cửa, em sẽ làm gì?”
Học sinh
HS quan sát tranh, trả lời: “Đàn dê con đang giữ cửa.” “Sói đang gõ cửa.”
Giáo viên
Mời 2 đến 3 HS trả lời câu hỏi khởi động. Khuyến khích HS nói câu đầy đủ.
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Em không mở cửa.” “Em gọi điện cho mẹ.” “Em hỏi người đó là ai.”
Giáo viên
Ghi nhanh các ý đúng lên bảng: không mở cửa, gọi điện cho bố mẹ. Hỏi: “Vì sao em không nên mở cửa cho người lạ?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Vì người lạ có thể lừa em.” “Vì em ở nhà một mình, chưa đủ sức bảo vệ mình.”
Giáo viên
Nhận xét và dẫn vào bài: “Hôm nay chúng ta học câu chuyện về đàn dê con đã làm gì khi có sói gõ cửa.”
Học sinh
HS nhắc lại tên bài: “Khi mẹ vắng nhà.”

Hoạt động 2.1: Khám phá · 22 phút

Đọc và tìm hiểu câu chuyện “Khi mẹ vắng nhà”

Mục tiêu

HS đọc đúng, đọc trơn bài đọc; hiểu nội dung chính, nhân vật và thông điệp của câu chuyện.

Nội dung

Tiết 1: GV đọc mẫu, HS đọc theo; HS đọc nối tiếp từng câu, từng đoạn; đọc cá nhân và đọc theo cặp đôi. Tìm hiểu bài qua các câu hỏi: dê mẹ dặn đàn con điều gì? Sói làm gì khi dê mẹ đi xa? Vì sao đàn dê con không mở cửa? Dê mẹ khen các con thế nào? Kĩ thuật: hỏi – đáp kết hợp “Ai nhanh hơn?” với tranh minh họa.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng, trơn bài đọc; trả lời được bốn câu hỏi về nội dung chính: dê mẹ dặn chỉ mở cửa khi nghe đúng tiếng mẹ; sói gõ cửa và giả giọng dê mẹ; dê con nhận ra không phải giọng mẹ nên không mở; dê mẹ khen “Các con ngoan lắm!”.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc mẫu toàn bài, sau đó nêu yêu cầu: “Các em đọc thầm bài và tìm xem dê mẹ dặn đàn con điều gì.” Hướng dẫn đọc theo nhóm 2 HS: một bạn đọc, một bạn nghe và nhận xét.
Học sinh
HS lắng nghe, đọc thầm bài và tìm câu trả lời trong bài đọc. HS đọc theo cặp đôi.
Giáo viên
Gọi 4 đến 5 HS đọc nối tiếp các đoạn. Quan sát, sửa lỗi phát âm, ngắt nghỉ cho HS. Đặt câu hỏi: “Sói làm gì khi dê mẹ đi xa?” “Vì sao đàn dê con không mở cửa?”
Học sinh
HS đọc trơn từng đoạn. Trả lời dự kiến: “Sói gõ cửa và giả giọng dê mẹ.” “Vì các con nhận ra đó không phải giọng mẹ và nhớ lời mẹ dặn.”
Giáo viên
Hỏi: “Khi dê mẹ về, đàn con làm gì? Dê mẹ nói gì với các con?” Chỉ vào tranh minh họa cho HS quan sát và đối chiếu.
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Đàn con tíu tít kể lại chuyện.” “Dê mẹ nói: Các con ngoan lắm!”
Giáo viên
Chốt nội dung: “Đàn dê con nhớ lời mẹ dặn nên đã tự bảo vệ mình. Em cũng cần nhớ lời bố mẹ dặn khi ở nhà một mình.” Chiếu mục Điều câu chuyện muốn nói.
Học sinh
HS nhắc lại: “Ở nhà một mình, em không được mở cửa cho người lạ; hãy nhớ lời bố mẹ dặn.”

Hoạt động 2.2: Khám phá · 12 phút

Tìm hiểu từ ngữ và chính tả

Mục tiêu

HS hiểu nghĩa các từ “giả giọng”, “tíu tít”, “người lạ”; viết đúng chính tả các cặp âm c/k, v/d.

Nội dung

Tiết 2: GV giải nghĩa từ bằng tranh và hành động; HS đặt câu với từ “tíu tít”. Chính tả: quy tắc c/k (trước i, e, ê viết k; trước các chữ khác viết c) và v/d; HS viết bảng con các từ: kì lạ, kể chuyện, cỏ non, con dê, về nhà, vội vã, dê con, dặn dò.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu đúng nghĩa của ba từ ngữ; đặt được ít nhất một câu với từ “tíu tít”; viết đúng chính tả các từ có c/k, v/d và nêu được quy tắc viết c/k.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
Đọc từng từ “giả giọng”, “tíu tít”, “người lạ”. Giải thích nghĩa bằng cách diễn xuất: giả làm giọng người khác. Hỏi: “Khi nào em thấy đàn con tíu tít?”
Học sinh
HS quan sát, lắng nghe, nhắc lại từ và nghĩa của từ.
Giáo viên
Chiếu thẻ từ và chỉ định HS đọc nghĩa. Hướng dẫn quy tắc chính tả c/k và v/d bằng cách viết mẫu lên bảng. Đọc từng từ để HS viết bảng con.
Học sinh
HS đọc nghĩa của từng từ, viết từ vào bảng con: kì lạ, kể chuyện, cỏ non, con dê, về nhà, vội vã, dặn dò.
Giáo viên
Hỏi: “Vì sao ta viết k trong kể chuyện mà viết c trong cỏ non?” Yêu cầu HS đặt câu với từ tíu tít.
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Vì trước e viết k, trước o viết c.” HS đặt câu: “Các bạn nhỏ tíu tít chơi trong sân.”
Giáo viên
Nhận xét bảng con, tuyên dương HS viết đúng và đẹp. Nhắc lại quy tắc c/k.
Học sinh
HS nhắc lại quy tắc chính tả và nghĩa ba từ đã học.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Làm bài tập củng cố

Mục tiêu

Củng cố nội dung bài đọc, nghĩa từ và kĩ năng đọc hiểu qua các bài tập đã cho.

Nội dung

Làm việc theo cặp với Phiếu học tập số 1: bài 1 đến 5 (trắc nghiệm về nội dung bài đọc), bài 6 (điền từ), bài 7 (nối từ với nghĩa). Đọc đồng dao “Con mèo mà trèo cây cau” và trả lời bài 9, 10. Chữa bài bằng cách chiếu học liệu NeoEdu.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: 1A; 2B; 3A; 4C; 5A, B, D; 6 mở cửa; 7 giả giọng – nói giống giọng người khác để lừa; tíu tít – nói, cười liên tục, vui vẻ; người lạ – người mình không quen biết; 9C (cây cau); 10B (đi chợ đường xa). HS hoàn thành phiếu và tự chữa bài.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
Phát Phiếu học tập số 1 cho mỗi cặp đôi. Nêu yêu cầu: “Các em đọc kĩ câu hỏi, thảo luận và chọn đáp án đúng.”
Học sinh
HS nhận phiếu, đọc yêu cầu và thảo luận theo cặp.
Giáo viên
Quan sát các cặp làm bài, hỗ trợ những cặp còn lúng túng. Gợi ý HS dựa vào bài đọc để trả lời.
Học sinh
HS đọc câu hỏi, chọn đáp án và điền từ. Với bài đồng dao, HS đọc thầm và tìm chi tiết trong bài.
Giáo viên
Mời một số cặp trình bày đáp án. Chiếu học liệu NeoEdu để đối chiếu. Hỏi: “Vì sao đáp án bài 5 không có C?”
Học sinh
HS trình bày: “Đáp án 5 là A, B và D. Không nói cho người lạ biết em ở nhà một mình.”
Giáo viên
Nhận xét, chốt đáp án và khen các cặp làm bài tốt.
Học sinh
HS tự sửa lỗi sai trên phiếu bằng bút chì.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 16 phút

Đóng vai xử lí tình huống người lạ gõ cửa

Mục tiêu

Vận dụng quy tắc an toàn khi ở nhà một mình; rèn kĩ năng nói và nghe trong tình huống thực tế.

Nội dung

Cặp đôi đóng vai: một bạn là người lạ nói “Tớ là bạn của bố, bạn mở cửa cho tớ nhé”; một bạn là em ở nhà một mình, trả lời và xử lí tình huống. Sau đó luyện đọc diễn cảm bài đồng dao “Con mèo mà trèo cây cau” theo nhóm. Giao về nhà: kể cho người thân nghe câu chuyện và cùng bố mẹ đặt quy tắc an toàn.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi cặp đóng vai được một đoạn hội thoại ngắn, trong đó người ở nhà không mở cửa và nói được lời trả lời lễ phép, gọi điện cho bố mẹ. HS đọc thuộc hoặc đọc đúng nhịp bài đồng dao.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
Nêu tình huống: “Có một người lạ gõ cửa và nói là bạn của bố, bảo em mở cửa. Em sẽ trả lời thế nào?” Hướng dẫn các cặp đóng vai.
Học sinh
HS lắng nghe tình huống và chọn bạn đóng vai.
Giáo viên
Mời 2 đến 3 cặp đóng vai trước lớp. Quan sát và gợi ý nếu HS lúng túng.
Học sinh
HS đóng vai. Lời trả lời dự kiến: “Cháu không mở cửa đâu ạ. Cháu sẽ gọi điện cho bố mẹ cháu.” “Cháu xin lỗi, bố mẹ cháu dặn không mở cửa cho người lạ ạ.”
Giáo viên
Hỏi: “Bạn nào vừa đóng vai đã làm gì để giữ an toàn?” Tổ chức đọc đồng dao theo nhóm, đọc to, nhịp nhàng.
Học sinh
HS trả lời: “Em không mở cửa, em gọi điện cho bố mẹ.” HS đọc đồng dao theo nhóm 4.
Giáo viên
Khen ngợi các nhóm, nhấn mạnh ghi nhớ: “Ở nhà một mình: không mở cửa cho người lạ, nghe lời bố mẹ dặn, gọi điện cho người thân khi cần.” Giao bài về nhà.
Học sinh
HS đọc lại ghi nhớ và nhận nhiệm vụ về nhà.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Bài 1. Khoanh vào chữ cái trước đáp án đúng.

Dê mẹ dặn đàn con chỉ mở cửa khi nào? A. Khi nghe đúng tiếng mẹ. B. Khi trời tối. C. Khi có ai gõ cửa.
Sói làm gì khi dê mẹ vừa đi xa? A. Đi ngủ. B. Gõ cửa và giả giọng dê mẹ. C. Mang quà đến.
Vì sao đàn dê con không mở cửa? A. Vì nhận ra không phải giọng mẹ, nhớ lời mẹ dặn. B. Vì dê con đang ngủ. C. Vì cửa bị hỏng.
Khi biết chuyện, dê mẹ nói gì? A. Mẹ đi đây! B. Các con hư quá! C. Các con ngoan lắm!
Khi ở nhà một mình, em nên làm gì? (Có thể chọn nhiều đáp án) A. Không mở cửa cho người lạ. B. Gọi điện cho bố mẹ khi cần. C. Nói cho người lạ biết em ở nhà một mình. D. Khoá cửa cẩn thận.

Bài 2. Điền từ thích hợp vào chỗ trống.

Khi ở nhà một mình, em không được ........ cho người lạ.

Bài 3. Nối từ với nghĩa phù hợp.

giả giọng ........ nói, cười liên tục, vui vẻ
tíu tít ........ người mình không quen biết
người lạ ........ cố nói giống giọng người khác để lừa
(Gợi ý: nối giả giọng với cố nói giống giọng người khác để lừa; tíu tít với nói, cười liên tục, vui vẻ; người lạ với người mình không quen biết.)

Bài 4. Đọc bài đồng dao và trả lời.

Trong bài đồng dao, con mèo trèo lên cây gì? A. cây tre. B. cây bàng. C. cây cau.
Chú chuột đi đâu? A. đi ngủ. B. đi chợ đường xa. C. đi học.

Hướng dẫn về nhà

Đọc lại bài “Khi mẹ vắng nhà” cho người thân nghe, đọc đúng và rõ ràng.
Cùng bố mẹ thảo luận và viết (hoặc vẽ) ra ba quy tắc an toàn khi ở nhà một mình, sau đó dán lên tường nhà.
Luyện viết các từ có c/k, v/d trong vở Tập viết; đọc thuộc bài đồng dao “Con mèo mà trèo cây cau”.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.