Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 1. Âm và chữ: a, b, c, e, ê

Giáo án Bài 4. E e, Ê ê

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được cách phát âm âm e (mở miệng vừa phải, kéo hai mép sang hai bên) và âm ê (mở miệng hẹp hơn một chút).
  • Nhận biết được chữ ê là chữ e có thêm dấu mũ ( ^ ) ở trên.
  • Đọc đúng các tiếng be, bê, bè, bé, bề, bế và nêu được nghĩa của các tiếng bé, bê, bè, bế.
  • Đọc đúng câu “Bà bế bé.” và trả lời được câu hỏi về nội dung câu.
  • Viết đúng chữ e, chữ ê và các tiếng be, bê đúng độ cao, nét và vị trí dấu.
  • Năng lực ngôn ngữ (đọc, viết, nói và nghe): Nhận biết, phát âm đúng âm e, ê; đọc đúng tiếng, từ và câu “Bà bế bé.”; viết đúng chữ e, ê, be, bê; nghe và nói đúng nội dung câu hỏi, trả lời theo mẫu.
  • Năng lực văn học: Cảm nhận được sự thân thương giữa bà, bé và chú bê con qua câu chuyện ngắn; biết thể hiện niềm vui khi đọc lời nói của bé “A, bê! Bê bé!”.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: Tự quan sát khẩu hình, tự đọc thầm và tự kiểm tra bài viết của mình trên bảng con.
  • Giao tiếp và hợp tác: Làm việc cặp đôi khi ghép tiếng, nhận xét lẫn nhau khi đọc và phát âm; trình bày kết quả trước lớp.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Vận dụng cách ghép âm – dấu để tạo tiếng mới; đóng vai bà, bé và bê để đọc câu theo tình huống.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: Tích cực luyện phát âm, luyện viết chữ e, ê đúng mẫu và hoàn thành đủ bài tập.
  • Trách nhiệm: Giữ gìn vở, bảng con và đồ dùng học tập; hoàn thành bài tập về nhà đúng hạn.
  • Nhân ái: Biết yêu thương, quan tâm đến người thân trong gia đình qua hình ảnh bà bế bé.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Bảng lớp ô li, phấn màu, thẻ chữ a, b, c, e, ê và thẻ tiếng be, bê, bè, bé, bề, bế.
  • Tranh minh họa: bà bế bé, chú bê con, bè tre trên sông.
  • Bảng phụ ghi sẵn câu “Bà bế bé.” và bảng ghép tiếng (b + e, b + ê, các dấu thanh).
  • Phiếu học tập số 1, Phiếu học tập số 2 (in cho mỗi cặp đôi).
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-4-e-e-e-e (bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác, có loa nghe) dùng ở hoạt động khám phá và luyện tập.

2. Học sinh

  • Bảng con, bút viết bảng con, khăn lau.
  • Vở Tập viết, bút chì, bộ thẻ chữ a, b, c, e, ê (mỗi em một bộ).
  • Sách Tiếng Việt 1, tập hai, trang bài 4.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Ai nhanh tay chọn thẻ chữ

Mục tiêu

Ôn lại các chữ a, b, c đã học và tạo hứng thú để vào bài mới.

Nội dung

Trò chơi “Ai nhanh tay”: GV đọc tên chữ, HS giơ thẻ chữ tương ứng. Sau đó GV đưa tranh bà bế bé và hỏi về nội dung tranh.

Sản phẩm dự kiến

HS nhận đúng các chữ a, b, c; nói được tên các nhân vật trong tranh (bà, bé).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát bộ thẻ chữ cho HS và nêu luật chơi: “Cô đọc tên chữ, các em giơ đúng thẻ chữ thật nhanh.” GV đọc lần lượt: “b”, “a”, “c”, “b”.

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi, giơ thẻ chữ đúng khi GV đọc (ví dụ: GV đọc “b”, HS giơ thẻ chữ b).

  2. Giáo viên

    GV treo tranh bà bế bé và hỏi: “Trong tranh có những ai? Bà đang làm gì?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Có bà và bé. Bà đang bế bé.” Một số HS chỉ vào tranh và nói được tên nhân vật.

  3. Giáo viên

    GV dẫn vào bài: “Hôm nay các em sẽ học hai chữ mới là e và ê để đọc được câu Bà bế bé.” GV ghi tên bài “E e, Ê ê” lên bảng.

    Học sinh

    HS đọc theo tên bài và mở sách Tiếng Việt 1 ở trang bài 4.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Nhận biết âm e, âm ê và chữ e, chữ ê

Mục tiêu

Nhận biết và phát âm đúng âm e, âm ê; phân biệt được chữ e và chữ ê.

Nội dung

Quan sát khẩu hình khi phát âm e và ê; quan sát cách viết chữ e và thêm dấu mũ để có chữ ê; chơi trò “Nghe âm, giơ thẻ”. Có sử dụng bài giảng trên học liệu NeoEdu.

Sản phẩm dự kiến

HS phát âm đúng âm e, ê và mô tả được khẩu hình; nêu được chữ ê là chữ e có thêm dấu mũ ở trên.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV làm mẫu khẩu hình âm e: mở miệng vừa phải, kéo hai mép sang hai bên, phát âm “e”. Hỏi: “Khi phát âm e, miệng các em thế nào?”

    Học sinh

    HS làm theo cô, phát âm “e” cùng cả lớp. Trả lời dự kiến: “Miệng mở vừa phải, hai mép kéo sang hai bên.”

  2. Giáo viên

    GV làm mẫu âm ê: mở miệng hẹp hơn một chút. Cho HS mở học liệu NeoEdu (bài giảng) để so sánh khẩu hình. Tổ chức cặp đôi: một bạn phát âm, một bạn quan sát và nhận xét khẩu hình của bạn.

    Học sinh

    HS làm theo mẫu, phát âm e và ê trong cặp đôi. Trả lời dự kiến: “Khi đọc ê, miệng mở hẹp hơn e một chút.”

  3. Giáo viên

    GV viết chữ e lên bảng ô li, hướng dẫn nét cong phải nối nét cong trái (cao 2 li). Viết tiếp dấu mũ để có chữ ê và hỏi: “Chữ ê khác chữ e ở chỗ nào?”

    Học sinh

    HS quan sát, nhận biết cấu tạo chữ. Trả lời dự kiến: “Chữ ê có thêm dấu mũ ở trên.”

  4. Giáo viên

    GV tổ chức trò chơi “Nghe âm, giơ thẻ”: GV phát âm “e” hoặc “ê” bất kỳ, HS giơ đúng thẻ chữ.

    Học sinh

    HS giơ thẻ e hoặc ê đúng với âm GV phát, nói to âm vừa nghe được.

  5. Giáo viên

    GV chốt: “e cao 2 li, là nét cong phải nối nét cong trái; ê = e + dấu mũ.” GV ghi lên bảng phụ.

    Học sinh

    HS nhắc lại cách phát âm và cách viết chữ e, ê.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Ghép tiếng be, bê, bè, bé, bề, bế

Mục tiêu

Ghép được âm b với e, ê và thêm dấu thanh để tạo tiếng; đọc đúng và nêu được nghĩa của các tiếng.

Nội dung

GV hướng dẫn ghép b + e = be, b + ê = bê, sau đó thêm dấu thanh để có bè, bé, bề, bế. Cặp đôi hoàn thành Phiếu học tập số 1 (ghép tiếng và nối nghĩa).

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng 6 tiếng; hoàn thành Phiếu học tập số 1 (ghép tiếng, nối tiếng với nghĩa).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết b và e lên bảng, hướng dẫn ghép: “b – e – be”. Thêm dấu sắc: “be – dấu sắc – bé”. Làm tương tự với b + ê. GV yêu cầu cả lớp đánh vần cùng lúc.

    Học sinh

    HS đánh vần cùng cô: “bờ – e – be”; “bờ – e – be – sắc – bé”. Cả lớp đọc theo.

  2. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 1 cho cặp đôi, nhắc các em thảo luận để ghép tiếng và nối tiếng với nghĩa. GV đi quanh lớp hỗ trợ nhóm còn lúng túng.

    Học sinh

    Cặp đôi đọc, ghép tiếng vào bảng và thảo luận về nghĩa của từng tiếng. Trả lời dự kiến: “bê là con bò con”, “bé là nhỏ, em bé”.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp đôi đọc kết quả trước lớp và hướng dẫn cả lớp nhận xét đúng sai.

    Học sinh

    Đại diện cặp đôi đọc: “be, bè, bé; bê, bề, bế”. Cả lớp nhận xét và sửa lỗi nếu có.

  4. Giáo viên

    GV đưa tranh con bê, bè tre trên sông, bà bế em bé; hỏi HS nghĩa từng tiếng và chốt nghĩa: bé (nhỏ, em bé), bê (con bò con), bè (tre, gỗ ghép nổi trên sông), bế (ôm trên tay).

    Học sinh

    HS nêu nghĩa của tiếng theo tranh và nhắc lại những nghĩa vừa học.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 10 phút

Đọc câu Bà bế bé.

Mục tiêu

Đọc đúng câu “Bà bế bé.”, hiểu nội dung và trả lời được câu hỏi về câu.

Nội dung

Đọc câu theo tranh; đọc lời thoại của bé “A, bê! Bê bé!”; trả lời câu hỏi “Ai bế bé?” và “Bé reo gì khi thấy chú bê?”.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn câu “Bà bế bé.” và trả lời đúng các câu hỏi về nội dung.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chỉ vào tranh và đọc mẫu câu “Bà bế bé.”. Hướng dẫn HS đọc thầm, sau đó đọc to.

    Học sinh

    HS đọc thầm, sau đó đọc to theo GV từng tiếng: “Bà – bế – bé”.

  2. Giáo viên

    GV đặt câu hỏi: “Ai bế bé?” và “Bé thấy gì mà reo lên?”. GV hướng dẫn đọc lời của bé: “A, bê! Bê bé!” với giọng vui.

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Bà bế bé.” và “Bé reo: A, bê! Bê bé!”. Một vài HS đọc lời của bé với giọng vui tươi.

  3. Giáo viên

    GV tổ chức cho 2 đến 3 cặp đọc lại câu, nhận xét về phát âm và giọng đọc.

    Học sinh

    Các cặp đọc lại câu; cả lớp nhận xét bạn đọc đúng, đọc to, rõ.

  4. Giáo viên

    GV chốt: câu “Bà bế bé.” viết hoa chữ B đầu câu, có dấu chấm cuối câu.

    Học sinh

    HS nhắc lại quy tắc viết hoa đầu câu và dấu chấm cuối câu.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Viết chữ e, chữ ê và tiếng be, bê

Mục tiêu

Viết đúng chữ e, chữ ê và tiếng be, bê; đúng độ cao, nét và vị trí dấu.

Nội dung

HS viết trên bảng con, sau đó viết vào vở Tập viết: chữ e (2 dòng), chữ ê (2 dòng), tiếng be và bê (mỗi tiếng 1 dòng). Lưu ý dấu mũ cân đối trên đầu chữ.

Sản phẩm dự kiến

Bảng con và vở Tập viết có chữ e, ê, be, bê đúng mẫu, nét liền, đúng độ cao 2 li, dấu mũ cân đối.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết mẫu chữ e trên bảng ô li, chỉ đường kẻ 1 và 2, hướng dẫn đặt bút giữa đường kẻ 1 và 2, viết nét cong phải lên chạm đường kẻ 3 rồi vòng xuống thành nét cong trái, dừng trên đường kẻ 1 một chút.

    Học sinh

    HS quan sát, viết chữ e vào bảng con 2 lần theo hướng dẫn.

  2. Giáo viên

    GV viết chữ ê và nhấn mạnh: viết chữ e rồi thêm dấu mũ cân đối trên đầu chữ. GV viết mẫu be, bê và nhắc lỗi thường gặp: quên dấu mũ làm bê thành be.

    Học sinh

    HS viết chữ ê, be, bê vào bảng con. Một số HS viết lên bảng lớp để cả lớp nhận xét.

  3. Giáo viên

    GV kiểm tra nhanh bảng con của 3 đến 5 HS, nhận xét về độ cao, nét và dấu mũ.

    Học sinh

    HS giơ bảng con; cả lớp và GV nhận xét bài viết của bạn.

  4. Giáo viên

    GV nhắc HS viết vào vở Tập viết và nhắc quy tắc: dấu mũ phải cân đối, không quên dấu mũ khi viết chữ ê.

    Học sinh

    HS viết vào vở Tập viết, chú ý độ cao và dấu mũ.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 8 phút

Luyện tập chọn đúng, nối đúng và sắp xếp câu

Mục tiêu

Củng cố nhận biết chữ e, ê; đọc tiếng; nối tiếng với nghĩa; sắp xếp các tiếng thành câu đúng.

Nội dung

Làm bài tập tương tác trên học liệu NeoEdu (bài 1, 2, 3); sau đó làm Phiếu học tập số 2 (bài 4 đến 10). Thi đua theo tổ.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: 1. B (ê); 2. A (bê); 3. A và D (bế, bê); 4. bế (Bà bế bé.); 5. Bà bế bé.; 6. Đọc đúng câu; 7. B (Bà); 8. Đúng; 9. bê – con bò con; bế – ôm trên tay; bè – tre, gỗ ghép nổi trên sông; 10. bé (be + dấu sắc).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS làm bài tập 1, 2, 3 trên học liệu NeoEdu: “Các em nghe loa và chọn đáp án đúng.” GV bật loa và chờ HS làm.

    Học sinh

    HS nghe loa và chọn đáp án. Trả lời dự kiến: câu 1 chọn B (ê); câu 2 chọn A (bê); câu 3 chọn A và D (bế, bê).

  2. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 2 cho các tổ, tổ chức thi đua: mỗi tổ cử 1 bạn lên điền một bài vào bảng phụ. GV yêu cầu các tổ đọc to câu đã hoàn thành.

    Học sinh

    Các tổ thảo luận và làm bài. Trả lời dự kiến: điền bế vào chỗ trống; sắp xếp thành “Bà bế bé.”; chọn B (Bà) cho câu 7; câu 8 là Đúng; câu 10 là bé.

  3. Giáo viên

    GV chấm nhanh bài của các tổ, khen tổ làm đúng và nhanh; nhận xét các lỗi còn sai.

    Học sinh

    Đại diện tổ trình bày kết quả; cả lớp nhận xét và đồng thuận đáp án.

  4. Giáo viên

    GV chốt đáp án và nhấn mạnh: bế và bê có chữ ê (có dấu mũ), bé và bè có chữ e.

    Học sinh

    HS sửa lại bài vào vở nếu làm sai.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 7 phút

Đóng vai bà, bé và bê con

Mục tiêu

Vận dụng kiến thức đọc câu và tiếng có e, ê trong tình huống giao tiếp thực tế; phát triển năng lực nói và nghe.

Nội dung

Nhóm 3 đến 4 HS đóng vai bà, bé, bê và đọc lại câu “Bà bế bé.”, lời thoại “A, bê! Bê bé!”. Sau đó HS nói về một người thân trong gia đình mà em yêu quý (ví dụ: bà, mẹ, ba) bằng một câu đơn giản.

Sản phẩm dự kiến

Nhóm đóng vai và đọc đúng câu; mỗi HS nói được một câu về người thân bằng tiếng Việt đơn giản.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chia nhóm 3 đến 4 HS, phát đạo cụ đơn giản (tranh bà, bé, bê), nêu nhiệm vụ đóng vai: “Bà bế bé ra sân, bé thấy chú bê và reo lên.”

    Học sinh

    HS nhận nhiệm vụ, phân vai và luyện đọc lời thoại trong nhóm.

  2. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm lên đóng vai trước lớp và hỏi cả lớp: “Bạn bé đã vui thế nào khi thấy chú bê?”

    Học sinh

    Các nhóm đóng vai, đọc câu và lời thoại. Trả lời dự kiến: “Bé vui vì thấy chú bê con.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 đến 3 HS nói một câu về người thân yêu quý của mình, ví dụ: “Em yêu bà.”

    Học sinh

    HS nói câu của mình trước lớp; các bạn lắng nghe và nhận xét.

  4. Giáo viên

    GV khen ngợi các nhóm, nhắc HS biết yêu thương và quan tâm đến người thân trong gia đình.

    Học sinh

    HS lắng nghe, nhắc lại lời khuyên của GV.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Nhiệm vụ: Ghép âm b với e, ê và thêm dấu thanh để tạo tiếng. Đọc và nối tiếng với nghĩa.

  • Ghép: b + e = ?; b + ê = ?
  • Thêm dấu thanh: be + dấu huyền = ?; be + dấu sắc = ?; bê + dấu huyền = ?; bê + dấu sắc = ?
  • Bảng ghép tiếng:
    • Hàng ngang: be | bê
    • Hàng huyền: bè | bề
    • Hàng sắc: bé | bế
  • Nối tiếng với nghĩa:
    • bé → ôm em bé trên tay
    • bê → con bò con
    • bè → tre, gỗ ghép nổi trên sông
    • bế → nhỏ; em bé
      (Lưu ý: Điền nghĩa đúng vào từng tiếng, đọc to tiếng cho bạn nghe.)

Phiếu học tập số 2

Bài 1. Chữ nào là chữ ê? A. a; B. ê; C. e; D. c
Bài 2. Nghe và chọn tiếng em nghe thấy: A. bê; B. bé; C. be
Bài 3. Chọn các tiếng có chữ ê: A. bế; B. bé; C. bè; D. bê
Bài 4. Điền tiếng vào chỗ trống: Bà {{1}} bé. (Chọn: bế / bé / bè)
Bài 5. Sắp xếp các tiếng thành câu: bế – Bà – bé →
Bài 6. Đọc to câu: Bà bế bé.
Bài 7. Ai bế bé? A. Ba; B. Bà; C. Bê
Bài 8. Khoanh Đúng hoặc Sai: Bé thấy con bê. (Đúng / Sai)
Bài 9. Nối tiếng với nghĩa phù hợp: bê – ?; bế – ?; bè – ?
(con bò con; ôm trên tay; tre, gỗ ghép nổi trên sông)
Bài 10. Thêm dấu sắc vào tiếng be, ta được tiếng gì? →

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại câu “Bà bế bé.” và lời thoại của bé “A, bê! Bê bé!” cho người thân nghe; ghi nhớ cách phát âm e, ê.
  • Viết vào vở Tập viết mỗi chữ e, ê một dòng; viết tiếng be, bê, bé, bế mỗi tiếng một dòng. Chú ý đặt dấu mũ cân đối và không để dấu sắc chạm dấu mũ.
  • Tìm và kể cho bố mẹ nghe một đồ vật hoặc con vật có tên gọi chứa tiếng bé, bê, bè hoặc bế (nếu có thể).

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.