Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 1. Âm và chữ: a, b, c, e, ê

Giáo án Bài 3. C c, dấu sắc

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nhận biết và đọc đúng âm c (âm “cờ”), nêu được chữ c viết thường cao 2 li, gồm một nét cong trái.
  • Nêu được dấu sắc ( ´ ) đặt trên chữ a trong tiếng cá, đọc tiếng có dấu sắc với giọng đi lên cao.
  • Đọc đúng các tiếng ca, cá, cà, bá; phân biệt được dấu huyền và dấu sắc khi đọc.
  • Viết đúng chữ c, dấu sắc và các tiếng ca, cá trên bảng con và trong vở Tập viết.
  • Đọc đúng câu “A, cá!” và trả lời được câu hỏi về nội dung câu đọc.
  • Năng lực ngôn ngữ (đọc, viết, nói và nghe): đọc đúng âm c, tiếng ca, cá, cà, bá và câu “A, cá!”; viết đúng chữ c, dấu sắc, tiếng cá; nghe và phân biệt tiếng có dấu sắc và dấu huyền; nói đúng tên sự vật trong tranh.
  • Năng lực văn học: cảm nhận niềm vui của bé khi thấy con cá qua câu “A, cá!”; kể được tên các sự vật gần gũi (con cá, quả cà, cái ca) gắn với cuộc sống quanh em.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự quan sát tranh, tự đọc lại bài theo mẫu của GV và tự kiểm tra sản phẩm viết trên bảng con.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS hoạt động cặp đôi và nhóm 4 khi ghép thẻ chữ, chỉ tranh, đọc tiếp sức và trao đổi về giọng đọc của dấu sắc và dấu huyền.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS vận dụng kiến thức để tìm đồ vật có âm đầu c trong nhà và đọc tiếng mới ghép từ âm c và các thanh đã học.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: HS luyện viết chữ c và tiếng cá đủ số lần trên bảng con và trong vở, viết đúng nét cong trái, không khép kín thành chữ o.
  • Trách nhiệm: HS hoàn thành phiếu học tập số 1 và nhiệm vụ tìm đồ vật có âm c ở nhà, đúng hạn.
  • Trung thực: HS tự nhận xét đúng sản phẩm của mình và của bạn, không chép đáp án khi làm bài tập trắc nghiệm.
  • Nhân ái: HS biết giúp đỡ bạn chậm trong nhóm khi đọc tiếp sức và khen ngợi bạn khi bạn đọc đúng.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Bảng lớp, phấn màu, thẻ chữ c, a, thẻ dấu sắc ( ´ ) và dấu huyền ( ` ) có kích thước lớn.
  • Tranh minh họa: con cá, quả cà, cái ca, bà, con cua, cây; hình con cá trong chậu.
  • Bảng phụ kẻ ô li ghi mẫu chữ c, tiếng cá, cà, ca, bá.
  • Loa hoặc thiết bị phát âm thanh để nghe tiếng cà, cá, ca (bài tập 1).
  • Phiếu học tập số 1 đã in cho mỗi nhóm.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-3-c-c-dau-sac). Dùng ở phần khám phá dấu sắc (xem hình thanh tiếng) và phần luyện tập (bài tập tương tác).

2. Học sinh

  • Bảng con, bút viết bảng con, phấn hoặc bút chì.
  • Vở Tập viết, bút chì, tẩy.
  • Bộ thẻ chữ cái và thẻ dấu thanh (mỗi cặp một bộ).
  • Phiếu học tập số 1 (làm theo nhóm).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Đoán tên con vật qua tranh và tiếng

Mục tiêu

Tạo hứng thú, kích hoạt vốn từ về con vật và đồ vật quen thuộc; ôn lại âm b, a đã học để chuẩn bị cho âm c mới.

Nội dung

GV đưa tranh con cá, quả cà, cái ca, bà và hỏi HS tên từng sự vật. HS đọc thầm, sau đó đọc to tiếng ba, bà đã học để nhận diện thanh huyền.

Sản phẩm dự kiến

HS gọi đúng tên các sự vật trong tranh và đọc được tiếng ba, bà; sẵn sàng vào bài học mới.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giơ tranh con cá và hỏi: “Đây là con gì? Các em hãy nói tên con vật này.” GV nêu luật chơi: “Cô đọc một tiếng, các em giơ tay nếu nghe thấy tiếng có âm b.”

    Học sinh

    HS quan sát tranh và trả lời: “Con cá.” HS lắng nghe và chuẩn bị thực hiện luật chơi.

  2. Giáo viên

    GV đưa bảng phụ với các tiếng ba, bà, ca và hỏi: “Tiếng nào có âm b ở đầu?” GV hướng dẫn HS đọc nhẩm rồi đọc to các tiếng.

    Học sinh

    HS đọc tiếng: “ba”, “bà”. HS giơ tay đúng khi nghe tiếng có âm b. Dự kiến: “Tiếng ba và bà có âm b.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 HS nói lại tên con vật, đồ vật trong tranh và đọc một tiếng có âm b.

    Học sinh

    2 HS trình bày: “Con cá, quả cà, cái ca, bà.” và đọc: “bà”.

  4. Giáo viên

    GV nhận xét và dẫn vào bài: “Hôm nay các em sẽ học âm mới có trong tiếng cá, cà, ca.”

    Học sinh

    HS lắng nghe, nhắc lại tên bài: “Bài 3: C c, dấu sắc.”

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Hình thành âm c và chữ c (Tiết 1)

Mục tiêu

Nhận biết và đọc đúng âm c; nêu được cấu tạo nét chữ c và cách viết chữ c.

Nội dung

Âm c: GV làm mẫu cách nâng cuống lưỡi chạm vào phía trong vòm miệng rồi bật ra thành “cờ”. HS nghe, quan sát và thực hiện theo. HS tìm trong tranh cá, cà, cô, cây, cua các tiếng có âm c ở đầu. Chữ c: GV viết mẫu trên bảng ô li, phân tích một nét cong trái, cao 2 li, không khép kín. HS luyện viết trên không và trên bảng con.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng âm “cờ”; chỉ được tiếng có âm c trong tranh; viết được chữ c cao 2 li, một nét cong trái trên bảng con.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV làm mẫu phát âm “cờ” (nâng cuống lưỡi, bật ra) và yêu cầu HS quan sát khẩu hình. GV hỏi: “Khi các em đọc âm này, lưỡi của các em làm gì?”

    Học sinh

    HS quan sát và đọc theo: “cờ”. Dự kiến trả lời: “Lưỡi nâng lên chạm vào vòm miệng rồi bật ra.”

  2. Giáo viên

    GV đưa tranh cá, cà, cô, cây, cua và hỏi: “Trong các tiếng này, tiếng nào có âm c ở đầu? Các em hãy chỉ vào chữ c trong tiếng đó.” GV viết mẫu chữ c và hướng dẫn: “Đặt bút dưới đường kẻ 3 một chút, viết nét cong trái, dừng ở đường kẻ 2.”

    Học sinh

    HS chỉ vào tranh và đọc: “cá”, “cà”, “cô”, “cây”, “cua”, nhận ra âm c ở đầu. HS luyện viết chữ c trên không. Dự kiến: “Chữ c chỉ có một nét cong trái.”

  3. Giáo viên

    GV tổ chức cho HS viết chữ c vào bảng con, sau đó mời 2 HS giơ bảng và nhận xét. GV hỏi: “Nếu em khép kín nét chữ c thì chữ c biến thành chữ gì?”

    Học sinh

    HS viết chữ c, 2 HS giơ bảng cho cả lớp xem. Dự kiến trả lời: “Chữ c khép kín thành chữ o.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Âm c đọc là ‘cờ’, chữ c viết thường cao 2 li, chỉ có một nét cong trái, không khép kín.” GV đọc mẫu và yêu cầu cả lớp đọc theo.

    Học sinh

    HS đọc theo GV: “cờ”, nhắc lại đặc điểm chữ c.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Hình thành dấu sắc và phân biệt tiếng cá, cà, ca (Tiết 1)

Mục tiêu

Nêu được dấu sắc, vị trí đặt dấu và giọng đọc khi đọc tiếng có dấu sắc; phân biệt được dấu sắc và dấu huyền.

Nội dung

GV ghép thẻ c, a để được tiếng ca, thêm dấu sắc để được tiếng cá, thêm dấu huyền để được tiếng cà. HS quan sát, so sánh giọng đọc: cá đi lên cao, cà đi xuống thấp. Hoạt động cặp đôi: mỗi cặp dùng bộ thẻ để ghép và đọc các tiếng ca, cá, cà. Có thể tham khảo bài giảng và ví dụ tương tác trên trang NeoEdu để minh họa hình thanh tiếng.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được dấu sắc là nét xiên phải đặt trên chữ a; đọc đúng tiếng cá với giọng đi lên và phân biệt được cá với cà.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV ghép thẻ c, a để được tiếng ca và đọc: “ca”. GV gắn thêm thẻ dấu sắc lên chữ a và hỏi: “Tiếng mới là tiếng gì?”

    Học sinh

    HS đọc theo: “ca”. Dự kiến: “Tiếng cá.”

  2. Giáo viên

    GV đọc mẫu: “ca – sắc – cá” và hướng dẫn HS đưa tay lên cao khi đọc dấu sắc. Sau đó GV thay dấu sắc bằng dấu huyền và hỏi: “Tiếng này là gì? Giọng đọc khác như thế nào?”

    Học sinh

    HS đọc theo cả hai tiếng và đưa tay lên cao khi đọc cá. Dự kiến trả lời: “Cà có giọng đi xuống, cá có giọng đi lên.” Cặp đôi ghép thẻ và đọc cho nhau nghe.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp đôi lên ghép tiếng cá, cà và đọc to. GV hỏi thêm: “Dấu sắc có hình dạng như thế nào?”

    Học sinh

    2 cặp đôi thực hiện ghép và đọc. Dự kiến trả lời: “Dấu sắc là nét xiên đi từ dưới trái lên trên phải.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Dấu sắc là nét xiên phải, đặt trên chữ a. Đọc tiếng có dấu sắc, giọng đi lên cao: cá. Dấu huyền là nét xiên trái, giọng xuống thấp: cà.”

    Học sinh

    HS nhắc lại quy tắc: “Dấu sắc giọng lên cao, dấu huyền giọng xuống thấp.”

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 20 phút

Luyện đọc, phân biệt và viết tiếng cá, cà, ca (Tiết 2)

Mục tiêu

Đọc đúng và phân biệt được tiếng có dấu sắc và dấu huyền; viết đúng chữ c, dấu sắc và tiếng cá qua các bài tập.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 1 theo nhóm 4, luyện nối hình, chọn đáp án, điền âm, sắp xếp tiếng và đúng sai. GV kết hợp trò chơi tiếp sức: mỗi nhóm cử một bạn lên ghép tiếng cá, cà, ca bằng thẻ chữ. Sau đó cả lớp viết tiếng cá vào bảng con.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án phiếu và bài tập: Bài 1 đáp án C (cá). Bài 2 đáp án C (cá). Bài 3 đáp án A, D (bá, cá). Bài 4: c + a + dấu sắc = cá. Bài 5: quả cà bắt đầu bằng c. Bài 6: 🐟 – cá; 🍆 – cà; 👵 – bà. Bài 7: a Đ, b Đ, c S, d S. Bài 8: huyền. Bài 9: c → a → dấu sắc. Bài 10: B (bà). HS viết đúng chữ c và tiếng cá trên bảng con.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 1 cho nhóm 4 và giao nhiệm vụ: “Nhóm trưởng đọc đề, các bạn cùng làm, sau đó kiểm tra chéo.” GV bật loa để HS nghe tiếng ở bài 1.

    Học sinh

    HS nhận phiếu, nhóm trưởng đọc đề. HS nghe âm thanh và chọn đáp án: “Em nghe thấy tiếng cá.”

  2. Giáo viên

    GV quan sát, hỗ trợ các nhóm. Khi các nhóm làm bài 7 (đúng hay sai), GV hỏi: “Vì sao chữ cà không có dấu sắc?” Sau đó GV tổ chức trò chơi tiếp sức: mỗi nhóm cử một bạn ghép thẻ tiếng cá trên bảng.

    Học sinh

    HS làm phiếu và trả lời: “Cà có dấu huyền, không có dấu sắc.” Các bạn tiếp sức ghép thẻ c, a và dấu sắc thành cá rồi đọc to.

  3. Giáo viên

    GV mời đại diện 2 nhóm trình bày đáp án bài 3, bài 6 và bài 10. GV hỏi: “Vì sao tiếng bà khác hai tiếng còn lại?”

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày: “Bài 3 là A và D: bá, cá.” Dự kiến trả lời bài 10: “Bà có âm đầu b, còn ca và cá có âm đầu c.”

  4. Giáo viên

    GV hướng dẫn cả lớp viết tiếng cá trên bảng con: viết c nối sang a, sau cùng đặt dấu sắc trên a. GV nhận xét và sửa cách viết cho HS.

    Học sinh

    HS viết tiếng cá trên bảng con và giơ bảng để GV kiểm tra. HS tự sửa lỗi khi nhận nhận xét của GV.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 15 phút

Đọc câu “A, cá!” và tìm đồ vật có âm c trong nhà

Mục tiêu

Đọc đúng câu có tiếng cá, hiểu nội dung câu; vận dụng âm c vào thực tế để tìm đồ vật quanh em.

Nội dung

GV viết câu “A, cá!” lên bảng, hướng dẫn HS đọc theo ngắt nghỉ, nhấn giọng vui. HS đóng vai bé reo khi thấy con cá trong chậu. Sau đó GV giao nhiệm vụ về nhà: tìm 2 đồ vật hoặc con vật trong nhà có âm đầu c, viết tên vào vở.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng câu “A, cá!” với giọng vui; nói được một câu đóng vai bé reo; ghi được tên 2 đồ vật có âm c vào vở.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết câu “A, cá!” lên bảng và đọc mẫu. GV hỏi: “Câu này có tiếng nào? Bạn bé đang nói gì?”

    Học sinh

    HS đọc theo GV: “A, cá!” Dự kiến trả lời: “Có tiếng cá. Bạn bé reo vì thấy con cá.”

  2. Giáo viên

    GV mời 3 cặp HS đóng vai: một bạn làm bé, một bạn làm người bạn, đọc câu “A, cá!” với giọng vui. GV nhắc: “Đọc to, rõ và đọc giọng vui nhé.”

    Học sinh

    Các cặp HS đóng vai và đọc câu. Dự kiến: “A, cá!” với giọng reo vui.

  3. Giáo viên

    GV yêu cầu HS kể nhanh các đồ vật có âm c mà em biết, GV ghi lên bảng. GV giao nhiệm vụ về nhà tìm 2 đồ vật có âm c.

    Học sinh

    HS nêu: “Cái ca, cái cốc, con cua, cây, cà rốt.” HS ghi nhiệm vụ vào vở.

  4. Giáo viên

    GV tổng kết: “Âm c có trong nhiều đồ vật quanh em. Dấu sắc giúp tiếng cá có giọng đi lên cao.” GV khen ngợi các nhóm đã tích cực.

    Học sinh

    HS nhắc lại ghi nhớ: “Chữ c cao 2 li, một nét cong trái; dấu sắc giọng lên cao: cá.”

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Bài 1. Bấm loa để nghe. Em nghe thấy tiếng nào?

  • A. ca
  • B. cà
  • C. cá

Bài 2. Đây là con gì?

  • A. ca
  • B. cà
  • C. cá

Bài 3. Chọn các tiếng có dấu sắc.

  • A. bá
  • B. bà
  • C. cà
  • D. cá

Bài 4. Điền vào chỗ trống: c + a + dấu sắc = ...

Bài 5. Điền âm đầu còn thiếu: ...à (quả cà)

Bài 6. Nối hình với từ.

  • Hình con cá – cá
  • Hình quả cà – cà
  • Hình người bà – bà

Bài 7. Đúng hay sai?

  • a) Chữ c là một nét cong trái.
  • b) Đọc tiếng có dấu sắc, giọng đi lên.
  • c) Chữ c viết thường cao 5 li.
  • d) Tiếng “cà” có dấu sắc.

Bài 8. Tiếng cà có dấu thanh gì? (huyền hoặc sắc)

Bài 9. Sắp xếp để được tiếng cá: c, a, dấu sắc.

Bài 10. Tiếng nào khác hai tiếng còn lại về âm đầu?

  • A. cá
  • B. bà
  • C. ca

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại các tiếng ca, cá, cà, bá và câu “A, cá!” cho người thân nghe, đọc to và rõ ràng; giọng đọc dấu sắc đi lên cao, dấu huyền đi xuống thấp.
  • Viết vào vở Tập viết: chữ c (2 dòng), tiếng cá (2 dòng), mỗi chữ viết đúng nét cong trái, không khép kín.
  • Tìm trong nhà 2 đồ vật hoặc con vật có âm đầu c (ví dụ: cái ca, con cua, cái cốc), hỏi người thân tên gọi rồi viết vào vở. Hôm sau chia sẻ với bạn trong lớp.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.