Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 1. Âm và chữ: a, b, c, e, ê

Giáo án Bài 2. B b, dấu huyền

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nhận biết và đọc đúng âm b và thanh huyền trong tiếng có dấu huyền.
Đọc đúng tiếng ba, bà và câu “A! Bà!”.
Viết đúng chữ b, dấu huyền và các tiếng ba, bà theo quy trình nét chữ, đúng đường kẻ.
Vận dụng được cách ghép âm đầu b với vần a, thêm dấu huyền trên chữ a để tạo tiếng bà.
Năng lực ngôn ngữ: HS đọc đúng âm b, tiếng ba, bà và câu “A! Bà!”; viết đúng chữ b, dấu huyền; nghe và nói đúng giọng đi xuống khi đọc tiếng có dấu huyền.
Năng lực văn học: HS cảm nhận tình cảm gắn bó với bà và bố qua câu “Bé chạy ra cổng, thấy bà đến chơi” và thể hiện được cảm xúc vui mừng khi đóng vai.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS tự quan sát mô hình tiếng, tự đọc lại tiếng đã ghép và tự kiểm tra cách viết chữ b trên bảng con.
Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc theo cặp và nhóm, đọc to, đọc nối tiếp, trao đổi để thống nhất đáp án và nhận xét bạn.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS phân tích cấu tạo tiếng (âm đầu, vần, thanh), chọn thẻ chữ phù hợp để ghép tiếng và đóng vai người thân trong tình huống chào hỏi.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: HS tích cực luyện đọc, luyện viết chữ b và tiếng ba, bà đúng quy trình, giữ vở và bảng con gọn gàng.
Nhân ái: HS biết yêu thương, kính trọng ông bà, cha mẹ; thể hiện lời chào lễ phép khi gặp người thân.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Bảng lớp, phấn màu, thẻ chữ cái in: b, a; thẻ dấu huyền lớn (dấu ` ) có nam châm hoặc keo dán.
Tranh minh họa: hình người bà (👵), hình bố đang bế con (👨‍👧) và hình bé chạy ra cổng.
Học liệu số NeoEdu: trang bài học “neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-2-b-b-dau-huyen” (bài giảng, mô hình tiếng bà, bài tập tương tác, nút loa nghe tiếng).
Thiết bị chiếu hoặc máy tính kết nối màn hình để hiển thị trang bài học và mô hình tiếng bà.
Phiếu học tập số 1 và số 2 đã in cho các nhóm.

2. Học sinh

Vở Tiếng Việt 1, bút chì, bảng con, phấn hoặc bút lông bảng.
Bộ thẻ chữ cái b, a và thẻ dấu huyền (mỗi nhóm một bộ).
Khăn trải bàn hoặc tờ giấy A3 để thảo luận nhóm (nếu cần).
Bút màu để tô tranh nối hình.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Ai đến chơi nhà bé?

Mục tiêu

Tạo không khí vui vẻ, gợi nhớ kinh nghiệm sống của HS về người thân và kết nối với âm, tiếng mới trong bài.

Nội dung

GV cho HS quan sát tranh bà, bố và bé; nghe GV đọc các từ chỉ người thân. HS chơi trò “Ai đến rồi?” bằng cách giơ tay khi nghe đúng tên người thân.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được tên một số người thân (bà, bố, mẹ, ông) và phát âm được từ “bà” trong câu hỏi khởi động.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV treo tranh bà, bố đang bế con và bé đang chạy ra cổng. GV hỏi: “Các em nhìn xem, đây là ai? Trong nhà em có ai hay gọi là bà không?”
Học sinh
HS quan sát tranh, trả lời dự kiến: “Đây là bà ạ.”, “Đây là bố đang bế con ạ.”, “Nhà em có bà ạ.”
Giáo viên
GV tổ chức trò chơi “Ai đến rồi?”: GV đọc chậm các từ “ông”, “bà”, “mẹ”, “bé”. Khi nghe đúng từ “bà”, HS giơ tay và đọc nhỏ “bà”.
Học sinh
HS lắng nghe, giơ tay khi nghe đúng từ “bà”, đọc theo GV “bà”.
Giáo viên
GV hỏi: “Khi em nghe chữ bà, em có cảm thấy thế nào?” và mời 2 HS trả lời.
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Em thấy vui ạ.”, “Em nhớ bà của em ạ.”
Giáo viên
GV chốt: “Hôm nay chúng ta sẽ học âm b và cách tạo tiếng bà. Các em nhớ hiểu thật kỹ nhé!” GV ghi tiêu đề bài lên bảng: Bài 2. b, dấu huyền.
Học sinh
HS nhắc lại tên bài học, sẵn sàng vào tiết học.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 12 phút

Nhận biết âm b và chữ b

Mục tiêu

HS nhận biết được âm b qua cách phát âm “bờ”, nhận diện chữ b in thường, B in hoa và nắm cấu tạo, độ cao của chữ b (5 li).

Nội dung

Quan sát mô hình miệng khi phát âm b; nghe và đọc âm “bờ”, đọc các tiếng có âm b (bà, ba, bé, bóng, bút). Tìm chữ b trong hình ảnh và so sánh chữ b với chữ d để tránh nhầm lẫn.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng âm “bờ”, nói được đặc điểm khẩu hình khi phát âm b, nhận biết được chữ b, B và nêu được chữ b cao 5 li, có nét khuyết xuôi, nét móc ngược phải và nét thắt nhỏ.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV hướng dẫn: “Các em mím hai môi lại rồi bật mạnh hơi ra: bờ. Cả lớp làm theo cô nhé.” GV làm mẫu và mời HS quan sát khẩu hình trên trang NeoEdu.
Học sinh
HS quan sát GV, mím môi và bật hơi, đọc theo: “bờ”.
Giáo viên
GV chiếu hình các tiếng có âm b (bà, ba, bé, bóng, bút) và hỏi: “Các tiếng này có chung âm nào đứng đầu?” GV đưa thẻ chữ b, B và chữ d để HS so sánh.
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Các tiếng có chung âm b ạ.” HS chỉ đúng chữ b trong bộ thẻ, phân biệt với chữ d (chữ d có bụng bên trái).
Giáo viên
GV mời 2 HS lên bảng chỉ chữ b, chữ B trên thẻ và nói đặc điểm chữ b; yêu cầu cả lớp nhận xét. GV hỏi: “Chữ b viết thường cao mấy li?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Chữ b cao 5 li ạ.” Các bạn khác nhận xét: “Bạn đúng rồi” hoặc bổ sung chữ b có nét khuyết xuôi, nét móc ngược phải.
Giáo viên
GV chốt: “Âm b đọc là bờ. Chữ b viết thường cao 5 li, có nét khuyết xuôi, nét móc ngược phải và nét thắt nhỏ. Chữ b khác chữ d ở chỗ bụng nằm bên phải.”
Học sinh
HS nhắc lại: “Âm b đọc là bờ. Chữ b cao 5 li.”

Hoạt động 2.2: Khám phá · 13 phút

Ghép tiếng ba, bà và thêm dấu huyền

Mục tiêu

HS hiểu cách ghép âm đầu b với vần a để tạo tiếng ba; thêm dấu huyền trên chữ a để tạo tiếng bà; nhận biết giọng đọc đi xuống khi đọc tiếng có dấu huyền.

Nội dung

Dùng thẻ chữ b, a và thẻ dấu huyền để ghép tiếng “ba”, “bà”. Quan sát mô hình tiếng bà trên NeoEdu. Hoàn thành Phiếu học tập số 1 theo nhóm.

Sản phẩm dự kiến

HS ghép được tiếng ba (b – a – ba), thêm được dấu huyền thành bà; nêu được dấu huyền đặt trên chữ a và giọng đọc đi xuống thấp. Hoàn thành Phiếu học tập số 1.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát bộ thẻ chữ b, a và thẻ dấu huyền cho mỗi nhóm. GV hướng dẫn các nhóm ghép âm đầu b đứng trước, âm a đứng sau. GV hỏi: “Khi ghép b và a, ta được tiếng gì?”
Học sinh
HS ghép thẻ b và a, đọc “bờ – a – ba”. Trả lời dự kiến: “Ta được tiếng ba ạ.”
Giáo viên
GV hỏi: “Thêm dấu huyền vào đâu? Đặt trên chữ nào?” GV yêu cầu một nhóm lên gắn dấu huyền lên tiếng ba. Cả lớp quan sát mô hình tiếng bà trên NeoEdu, bấm loa nghe tiếng “bà” và hỏi: “Giọng đọc của tiếng bà đi lên hay đi xuống?”
Học sinh
HS gắn dấu huyền trên chữ a. HS trả lời dự kiến: “Dấu huyền đặt trên chữ a ạ.”, “Giọng đi xuống thấp ạ.” Các nhóm hoàn thành Phiếu học tập số 1.
Giáo viên
GV mời đại diện 2 nhóm trình bày kết quả ghép tiếng và đọc tiếng “ba”, “bà”. GV đánh giá, nhận xét và sửa lỗi phát âm nếu có.
Học sinh
Đại diện nhóm đọc: “ba”, “bà”, nêu cách ghép. Các nhóm khác lắng nghe, nhận xét và bổ sung.
Giáo viên
GV chốt: “b + a = ba; ba + dấu huyền = bà. Dấu huyền đặt trên chữ a, khi đọc tiếng có dấu huyền giọng đi xuống thấp.” GV yêu cầu HS đọc theo: “ba”, “bà”.
Học sinh
HS đọc theo GV, ghi nhớ quy tắc ghép tiếng.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Đọc, nghe và phân biệt tiếng

Mục tiêu

HS củng cố khả năng đọc đúng âm b, tiếng ba, bà; nghe và chọn đúng tiếng; điền đúng từ còn thiếu và nhận biết đúng sai về cấu tạo tiếng.

Nội dung

Làm các bài tập 1 đến 5 trong sách, thực hiện bằng hình thức thi đua nhóm, HS giơ bảng hoặc giơ thẻ đáp án.
Bài 1: Chọn chữ b trong các chữ d, b, p, h.
Bài 2: Bấm loa nghe và chọn tiếng bà, ba, a.
Bài 3: b + a = {{1}}.
Bài 4: ba + dấu huyền = {{1}}.
Bài 5: Đúng hay sai: a) Âm đầu của tiếng “bà” là a; b) Dấu huyền đặt trên chữ a; c) Tiếng “ba” có dấu huyền; d) Tiếng “bà” có dấu huyền.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: Bài 1: B (chữ b). Bài 2: B (bà). Bài 3: ba. Bài 4: bà. Bài 5: a) S; b) Đ; c) S; d) Đ. HS giải thích được vì sao tiếng “ba” không có dấu (thanh ngang), âm đầu của “bà” là b, a là vần.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu luật chơi: các nhóm giơ bảng con khi có đáp án; nhóm nào đúng nhiều nhất sẽ được khen. GV đọc hoặc chiếu bài 1 và bài 2 (bấm loa).
Học sinh
HS lắng nghe luật chơi, chuẩn bị bảng con và bút.
Giáo viên
GV đọc bài 1, bài 2, bài 3, bài 4 và yêu cầu HS giơ bảng. Với bài 5, GV hỏi: “Vì sao ý c sai? Vì sao ý a sai?”
Học sinh
HS giơ bảng con: bài 1 chọn B; bài 2 chọn B (bà); bài 3 viết “ba”; bài 4 viết “bà”. Bài 5 HS trả lời dự kiến: “Tiếng ba không có dấu ạ.”, “Âm đầu của bà là b, a là vần ạ.”
Giáo viên
GV mời 2 HS đọc to đáp án bài 3, bài 4 và giải thích bài 5. GV kiểm tra nhanh bằng cách chỉ ngẫu nhiên các tiếng ba, bà để HS đọc.
Học sinh
HS đọc: “b a ba”, “ba huyền bà”; giải thích đáp án bài 5. Các bạn nhận xét.
Giáo viên
GV tổng kết điểm và chốt: “Tiếng ba không có dấu. Tiếng bà có dấu huyền đặt trên chữ a. Âm đầu của cả hai tiếng là b.”
Học sinh
HS ghi nhớ và sửa lại đáp án sai (nếu có) vào vở.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Viết chữ b và tiếng bà

Mục tiêu

HS viết đúng chữ b, tiếng ba, bà theo đúng độ cao, đường kẻ và thứ tự nét; sắp xếp đúng các bước viết tiếng bà.

Nội dung

GV hướng dẫn viết chữ b trên bảng: đặt bút ở đường kẻ 2, viết nét khuyết xuôi lên đường kẻ 6 rồi kéo thẳng xuống đường kẻ 1; viết tiếp nét móc ngược phải và nét thắt nhỏ, dừng ở đường kẻ 3. HS viết chữ b, ba, bà vào bảng con và vở. Hoàn thành Phiếu học tập số 2 (sắp xếp các bước viết tiếng bà và nối hình với tiếng phù hợp).

Sản phẩm dự kiến

HS viết được chữ b cao 5 li, viết đúng tiếng ba, bà; sắp xếp đúng thứ tự: Viết chữ b → Viết chữ a nối liền chữ b → Đặt dấu huyền trên chữ a. Nối đúng: tranh người bà (👵) – bà; tranh bố bế con (👨‍👧) – ba.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV viết mẫu chữ b trên bảng lớp, vừa viết vừa nêu quy trình theo đường kẻ: “Đặt bút ở đường kẻ 2, viết nét khuyết xuôi lên đường kẻ 6, kéo thẳng xuống đường kẻ 1...”
Học sinh
HS quan sát, đọc thầm theo lời GV và chuẩn bị bảng con.
Giáo viên
GV yêu cầu HS viết chữ b, tiếng ba, bà vào bảng con. GV đi quanh lớp, kiểm tra độ cao và đường kẻ. GV hỏi: “Khi viết tiếng bà, em viết dấu huyền lúc nào?”
Học sinh
HS viết bảng con. HS trả lời dự kiến: “Em viết chữ b, rồi viết chữ a, cuối cùng đặt dấu huyền trên chữ a ạ.”
Giáo viên
GV chọn 2 bảng con đẹp và 2 bảng con còn sai nét để cả lớp nhận xét. GV hướng dẫn HS nối hình với tiếng phù hợp trên Phiếu học tập số 2.
Học sinh
HS đưa bảng con, các bạn nhận xét về độ cao và nét chữ. HS nối 👵 với bà, 👨‍👧 với ba.
Giáo viên
GV chốt: “Chữ b cao 5 li. Khi viết tiếng bà, ta viết b, rồi viết a, cuối cùng đặt dấu huyền trên chữ a.” GV nhận xét chung và khen các nhóm viết đúng.
Học sinh
HS nhắc lại các bước viết tiếng bà và chỉnh sửa chữ viết trong vở.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 15 phút

Bé chào bà – đọc và đóng vai

Mục tiêu

HS vận dụng đọc câu “A! Bà!” trong tình huống thực tế, thể hiện lời chào lễ phép và tình cảm với người thân.

Nội dung

HS đọc câu “A! Bà!” và đọc câu mẫu: “Bé chạy ra cổng, thấy bà đến chơi.” Các nhóm đóng vai: một bạn làm bé, một bạn làm bà (hoặc bố) đến chơi, cùng nói lời chào bằng tiếng có dấu huyền. Về nhà HS đọc cho người thân nghe và viết tiếng “bà” vào vở.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng câu “A! Bà!”, đóng vai thể hiện được cảm xúc vui mừng khi gặp bà hoặc bố; HS nêu được một việc làm thể hiện yêu thương người thân.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chiếu câu “A! Bà!” và câu “Bé chạy ra cổng, thấy bà đến chơi.” GV đọc mẫu và hướng dẫn HS đọc to, giọng vui.
Học sinh
HS đọc theo GV: “A! Bà!”, sau đó đọc cả câu.
Giáo viên
GV chia lớp thành các nhóm 4 HS, phát tranh bé chạy ra cổng. GV yêu cầu các nhóm thảo luận, chọn người đóng vai bé và người đóng vai bà, bố rồi diễn ngắn 1 phút. GV hỏi: “Khi bé gặp bà, bé nên nói thế nào cho lễ phép?”
Học sinh
HS thảo luận và đóng vai. Trả lời dự kiến: “Bé nên reo lên: A! Bà! và chạy ra đón bà ạ.”
Giáo viên
GV mời 2 nhóm lên diễn trước lớp, các nhóm khác nhận xét về giọng đọc và cử chỉ. GV hỏi: “Em có việc làm nào thể hiện yêu thương bà hoặc bố, mẹ không?”
Học sinh
HS trình diễn, các bạn nhận xét. HS trả lời dự kiến: “Em hay ôm bà ạ.”, “Em giúp bố rót nước ạ.”
Giáo viên
GV nhận xét, khen các nhóm và chốt: “Khi gặp người thân, các em cần chào hỏi lễ phép và thể hiện tình cảm. Về nhà, các em đọc cho bà, bố, mẹ nghe câu A! Bà!”
Học sinh
HS đọc lại câu “A! Bà!” và hứa thực hiện ở nhà.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Họ và tên: ……………………… Nhóm: ………
Bài 1. Ghép thẻ chữ để tạo tiếng:

Ghép b đứng trước, a đứng sau: ……………………
Thêm dấu huyền trên chữ a: ……………………
Bài 2. Trả lời câu hỏi:
Dấu huyền đặt ở vị trí nào? ……………………
Khi đọc tiếng có dấu huyền, giọng đi lên hay đi xuống? ……………………
Bài 3. Điền vào bảng:
Tiếng: ba | Âm đầu: ……… | Vần: ……… | Thanh: ngang
Tiếng: bà | Âm đầu: ……… | Vần: ……… | Thanh: ……………

Phiếu học tập số 2

Họ và tên: ……………………… Nhóm: ………
Bài 1. Sắp xếp các bước để viết tiếng bà (ghi số 1, 2, 3):

Đặt dấu huyền trên chữ a ……
Viết chữ b ……
Viết chữ a nối liền chữ b ……
Bài 2. Nối hình với tiếng phù hợp:
Hình người bà (👵) – ……………
Hình bố đang bế con (👨‍👧) – ……………
Bài 3. Viết vào ô trống:
Chữ b viết thường cao ……… li.
Chữ b khác chữ d ở chỗ: bụng của chữ b nằm ở bên ……………

Hướng dẫn về nhà

Đọc cho người thân nghe các tiếng ba, bà và câu “A! Bà!”; nói với bà (hoặc bố) em đã học được cách ghép tiếng bà.
Viết vào vở ô li chữ b (2 dòng), tiếng ba (1 dòng), tiếng bà (1 dòng), chú ý chữ b cao 5 li và dấu huyền đặt trên chữ a.
Tìm và kể tên 2 đồ vật trong nhà có chữ b hoặc âm b, sau đó đọc to cho cả nhà nghe.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.