Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 1. Âm và chữ: a, b, c, e, ê

Giáo án Bài 1. A a

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được âm a và đọc đúng âm a.
Nhận ra chữ a in thường, chữ A in hoa và nêu được khi nào dùng chữ A.
Nêu được cách viết chữ a thường cỡ vừa (cao 2 li, gồm nét cong kín và nét móc ngược phải).
Nghe và tìm được tiếng có âm a trong lời nói hằng ngày, như cá, gà, lá, ba.
Năng lực ngôn ngữ (đọc, viết, nói và nghe): đọc đúng âm a, nhận biết và viết đúng chữ a thường cỡ vừa, nói to rõ từng tiếng có âm a và nghe để phân biệt tiếng có âm a với tiếng không có âm a.
Năng lực văn học: cảm nhận âm a qua tiếng reo vui “A!” và các tiếng gần gũi trong đời sống (cái ca, quả na, lá chuối, con cá), từ đó yêu thích việc tìm và chơi với tiếng Việt.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: tự quan sát chữ a, tự đối chiếu cách viết với bài mẫu và sửa lỗi của mình.
Giao tiếp và hợp tác: cùng bạn đọc đồng thanh âm a, đổi vai hỏi – đáp theo cặp khi tìm tiếng có âm a.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: nhận ra tiếng có âm a hay không bằng cách đọc chậm và tách âm.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: luyện viết chữ a đều nét, đúng độ cao trong vở ô li và bảng con.
Trách nhiệm: giữ đúng tư thế ngồi viết (lưng thẳng, mắt cách vở 25–30 cm, cầm bút bằng ba ngón).

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Tranh bé được tặng quà, tranh cái ca, quả na, lá chuối, con cá (hoặc hình minh hoạ tương đương).
Thẻ chữ a và A in lớn; bảng phụ kẻ ô li có đường kẻ 2 và đường kẻ 3, và mẫu chữ a cỡ lớn.
Bảng phụ hoặc trình chiếu có các tiếng: bà, bé, cá, cô, ca, ba.
Học liệu số NeoEdu: trang bài học “Bài 1. A a” (neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-1-a-a) có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác, dùng ở hoạt động Luyện tập.

2. Học sinh

Bảng con, phấn hoặc bút dạ (hoặc bút chì nếu dùng bảng con giấy).
Vở ô li, bút chì, bút mực theo quy định.
Phiếu học tập số 1 (in hoặc chép lên bảng).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 4 phút

Bé reo vui

Mục tiêu

Tạo không khí vui vẻ và gợi âm a qua tình huống gần gũi, học sinh nhận biết âm a đã từng nghe trong đời sống.

Nội dung

GV đưa tranh bé được tặng quà và chơi trò “Tiếng reo vui”: GV đọc đoạn ngắn, HS đoán tiếng reo và cùng nói to.

Sản phẩm dự kiến

HS nói được tiếng reo “A!” và biết đây là âm a.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đưa tranh bé được tặng quà và hỏi: “Bạn nhỏ được tặng quà thì reo lên thế nào nhỉ?”
Học sinh
HS quan sát tranh, lắng nghe câu hỏi và suy nghĩ.
Giáo viên
GV làm mẫu tiếng reo “A!” kèm động tác vui, mời cả lớp làm theo. Sau đó GV mời vài HS thi nói.
Học sinh
HS cả lớp đồng thanh “A!”; 2–3 HS nói to, rõ, có động tác vui tươi.
Giáo viên
GV hỏi: “Tiếng reo ấy có âm gì?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Có âm a.” / “Tiếng A!, đó là âm a.”
Giáo viên
GV dẫn vào bài: “Hôm nay chúng ta làm quen với âm a và chữ a.”
Học sinh
HS nhắc lại tên bài “A a”.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 8 phút

Làm quen âm a và chữ a

Mục tiêu

HS nhận biết và đọc đúng âm a, nhận ra chữ a in thường và chữ A in hoa, biết tìm tiếng có âm a trong lời nói hằng ngày.

Nội dung

Cả lớp đọc âm a theo mẫu; quan sát khẩu hình miệng khi phát âm a; nhìn thẻ chữ a và A; tìm tiếng có âm a trong các tranh cái ca, quả na, lá chuối, con cá.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng âm a; phân biệt được chữ a in thường và chữ A in hoa; chỉ ra được âm a trong các tiếng cá, gà, lá, ba.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV làm mẫu: mở miệng thật rộng, thả lỏng lưỡi và nói “a”. GV hỏi: “Khi nói a, miệng em thế nào?”
Học sinh
HS quan sát, làm theo, trả lời dự kiến: “Miệng mở rộng.”
Giáo viên
GV chia lớp thành các nhóm 4, mỗi nhóm nhận một bộ thẻ tranh. GV yêu cầu: “Nói to từng tiếng trong tranh và nhấn vào âm a.” Gợi ý: c-á, g-à, l-á, b-a.
Học sinh
Nhóm đọc chậm từng tiếng, nhấn âm a và ghi nhận: cá, gà, lá, ba đều có âm a.
Giáo viên
GV giơ thẻ chữ a và A, hỏi: “Đây là chữ gì? Chữ nào viết thường, chữ nào in hoa?” GV nhắc: chữ A dùng ở đầu câu và đầu tên riêng.
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Chữ a là chữ in thường, chữ A là chữ in hoa.” Một số HS nhắc: “Chữ A dùng ở đầu câu.”
Giáo viên
GV tóm tắt: âm a được ghi bằng chữ a (in thường) và chữ A (in hoa). GV đọc mẫu, cả lớp đọc lại: “a, a, a.”
Học sinh
HS đọc đồng thanh âm a và nhắc lại cách nhận biết chữ a, chữ A.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 8 phút

Cách viết chữ a

Mục tiêu

HS nắm được độ cao và cấu tạo chữ a, viết được nét cong kín và nét móc ngược phải theo đúng quy trình.

Nội dung

Quan sát mẫu chữ a trên bảng phụ kẻ ô li; nắm đường kẻ 2 và đường kẻ 3; viết trên không rồi viết bảng con theo hướng dẫn 2 bước (Phiếu học tập số 1, phần B).

Sản phẩm dự kiến

HS viết được chữ a thường cỡ vừa, cao 2 li, nêu đúng hai nét cấu tạo và đúng thứ tự viết.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV treo bảng phụ có đường kẻ 2 và đường kẻ 3, đặt chữ a mẫu lên bảng. GV hỏi: “Chữ a cao mấy li? Gồm những nét nào?”
Học sinh
HS quan sát và trả lời dự kiến: “Chữ a cao 2 li.” “Gồm nét cong kín và nét móc ngược phải.”
Giáo viên
GV làm mẫu từng bước: (1) đặt bút dưới đường kẻ 3 một chút, viết nét cong kín; (2) lia bút lên đường kẻ 3, viết nét móc ngược phải sát nét cong, dừng ở đường kẻ 2. GV yêu cầu HS viết trên không rồi viết bảng con. GV nhắc tư thế ngồi viết: lưng thẳng, mắt cách vở 25–30 cm, tay phải cầm bút bằng ba ngón.
Học sinh
HS viết trên không theo động tác của GV, sau đó viết 2–3 chữ a vào bảng con. Cặp đôi nhìn bạn và nhận xét: “Nét cong kín đã khép lại chưa?” “Nét móc có vượt đường kẻ 3 không?”
Giáo viên
GV mời 2–3 HS giơ bảng con. GV hỏi: “Bạn nào viết nét cong chưa khép kín? Bạn nào viết nét móc quá cao giống chữ d?”
Học sinh
HS giơ bảng, nêu nhận xét và tự sửa lỗi nếu có. Dự kiến lỗi: nét cong hở, nét móc vượt đường kẻ 3.
Giáo viên
GV tóm tắt quy trình viết chữ a và nhấn mạnh các quan niệm sai thường gặp: nét cong không khép kín giống chữ c, nét móc quá cao giống chữ d.
Học sinh
HS nhắc lại: “Viết nét cong kín trước, rồi lia bút lên viết nét móc ngược phải, dừng ở đường kẻ 2.”

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Luyện tập nhận biết và viết chữ a

Mục tiêu

HS củng cố nhận biết chữ a, tiếng có âm a, khẩu hình âm a và thứ tự các bước viết chữ a qua bài tập.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 1 (phần A) theo cặp; sau đó luyện trên trang bài học NeoEdu “Bài 1. A a”, phần bài tập tương tác.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án các câu trong Phiếu học tập số 1: (1) A. a; (2) C và D: ca, ba; (3) Đúng; (4) a) Đ; b) S; c) S; d) Đ; (5) 3 chữ a; (6) A. 2 li; (7) Đặt bút dưới đường kẻ 3, viết nét cong kín, lia bút lên đường kẻ 3, viết nét móc ngược phải và dừng ở đường kẻ 2; (8) A; (9) C. Mở rộng.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 1 và nêu yêu cầu: làm theo cặp, đọc to câu hỏi, cùng thống nhất đáp án. GV nhắc: “Nhìn kĩ từng tiếng trước khi chọn.”
Học sinh
HS nhận phiếu, đọc thầm và nêu thắc mắc nếu có.
Giáo viên
GV đọc chậm từng câu 4 (nghe đọc từng tiếng: gà, bé, cô, cá) để HS giơ thẻ Đ hoặc S. GV chuyển sang trang NeoEdu cho HS làm bài tương tác, theo dõi và hỗ trợ cặp còn lúng túng.
Học sinh
HS làm phiếu theo cặp, giơ thẻ Đ/S khi nghe câu 4. Dự kiến: câu 4 HS trả lời: a) Đ, b) S, c) S, d) Đ. HS làm bài tương tác trên máy hoặc theo nhóm nếu có thiết bị.
Giáo viên
GV mời 3 cặp đọc đáp án câu 2, câu 5, câu 7. GV hỏi thêm: “Vì sao tiếng bé không có âm a?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: câu 2 là C, D; câu 5 có 3 chữ a; câu 7 đọc đúng thứ tự. “Tiếng bé có chữ e, không có chữ a.”
Giáo viên
GV công bố đáp án đầy đủ, chữa nhanh các câu sai và khen các cặp làm đúng.
Học sinh
HS đối chiếu, sửa đáp án trong phiếu và rút kinh nghiệm.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 5 phút

Đi tìm tiếng có âm a quanh em

Mục tiêu

HS vận dụng âm a để tìm tiếng có âm a trong đời sống và thực hành viết chữ a ở nhà.

Nội dung

HS cùng bố mẹ tìm quanh nhà đồ vật có tiếng chứa âm a (cái ca, quả na, lá chuối, con cá…), nói to từng tiếng và nhấn âm a. Về nhà viết một dòng chữ a vào vở ô li.

Sản phẩm dự kiến

HS kể được ít nhất 3 tiếng có âm a tìm được quanh nhà và nói được một dòng chữ a đều nét, đúng độ cao.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu nhiệm vụ: “Về nhà các em cùng bố mẹ tìm đồ vật có tiếng chứa âm a và nói to từng tiếng.”
Học sinh
HS lắng nghe và nhắc lại nhiệm vụ.
Giáo viên
GV tổ chức trò chơi nhanh: GV đọc một tiếng, HS giơ tay nếu nghe thấy âm a. Ví dụ: “cá”, “cô”, “ba”, “bé”, “na”.
Học sinh
HS giơ tay đúng: cá, ba, na có âm a; cô, bé không có âm a.
Giáo viên
GV mời 2–3 HS kể tên đồ vật vừa nghĩ ra (có thể là đồ vật ở nhà).
Học sinh
HS nói dự kiến: “Cái ca có âm a.” “Quả na có âm a.”
Giáo viên
GV khen ngợi, nhắc HS ghi nhớ nhiệm vụ về nhà.
Học sinh
HS ghi nhớ nhiệm vụ, chuẩn bị đồ vật để chia sẻ ở tiết sau.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

A. Bài tập nhận biết

Câu 1: Chữ nào là chữ a? A. a; B. e; C. o; D. c.
Câu 2: Chọn các tiếng có chữ a: A. bé; B. cô; C. ca; D. ba.
Câu 3: Chữ A và chữ a là cùng một chữ. Đúng hay sai?
Câu 4: Nghe đọc từng tiếng, tiếng đó có âm a không (Đ/S)? a) gà; b) bé; c) cô; d) cá.
Câu 5: Trong dòng chữ sau có mấy chữ a? a o a c a e
Câu 6: Chữ a viết thường cao mấy li? A. 2 li; B. 1 li; C. 5 li.
Câu 7: Sắp xếp các bước viết chữ a theo đúng thứ tự: (1) Viết nét cong kín; (2) Đặt bút dưới đường kẻ 3; (3) Viết nét móc ngược phải, dừng ở đường kẻ 2; (4) Lia bút lên đường kẻ 3.
Câu 8: Bé được tặng quà, bé reo lên: “{{1}}!” Chọn: A. A; B. O; C. E.
Câu 9: Khi nói âm a, miệng em thế nào? A. Tròn môi; B. Mím chặt; C. Mở rộng.

B. Bài tập viết

Viết một dòng chữ a vào bảng con, sau đó viết vào vở ô li (cỡ vừa). Tự kiểm tra: chữ cao đúng 2 li; nét cong kín khép lại; nét móc ngược sát nét cong; các chữ cách đều nhau; ngồi viết đúng tư thế.

Hướng dẫn về nhà

Cùng bố mẹ tìm quanh nhà ít nhất 3 đồ vật có tiếng chứa âm a (ví dụ: cái ca, quả na, lá chuối, con cá), nói to từng tiếng và nhấn vào âm a.
Viết một dòng chữ a vào vở ô li (cỡ vừa): chữ cao 2 li, nét cong kín khép lại, nét móc ngược sát nét cong, các chữ cách đều nhau. Nhờ bố mẹ chụp ảnh hoặc mang vở đến lớp để cô kiểm tra.
Luyện đọc âm a và các tiếng: a, cá, gà, lá, ba.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.