Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 8. Vần: om, ôm, ơm, em, êm, im, um, ai, ay, ây, oi, ôi, ơi

Giáo án Bài 37. em, êm, im, um

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được cấu tạo của các vần em (e + m), êm (ê + m), im (i + m), um (u + m), nhận ra điểm chung là cùng có âm cuối m.
Đọc đúng, đọc trơn các tiếng khoá kem, đêm, chim, chùm và các từ ngữ có vần mới: que kem, tem, xem, nem, đêm, mềm, thềm, nệm, chim, kim, nhím, tím, chùm, um tùm, mũm mĩm, cúm.
Đọc đúng đoạn văn “Đêm hè”, trả lời được các câu hỏi về nội dung đoạn đọc.
Viết đúng các vần em, êm, im, um và các từ que kem, đêm, chim, chùm theo quy cách độ cao chữ, khoảng cách giữa các tiếng.
Vận dụng được các vần vừa học để tìm tiếng, từ có vần em, êm, im, um trong cuộc sống xung quanh.
Năng lực ngôn ngữ: đọc đúng vần, tiếng, từ và đoạn văn ngắn có vần em, êm, im, um; viết đúng các vần và từ khoá; nghe và trả lời đúng câu hỏi về nội dung đoạn đọc.
Năng lực văn học: cảm nhận được hình ảnh đêm hè thân thuộc (Na ra thềm nhà xem đom đóm, bà cho Na kem mềm, thơm) qua đoạn văn ngắn, biết chia sẻ cảm xúc đơn giản về câu chuyện.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS tự đánh vần, tự đọc lại tiếng, từ và câu đã học; tự kiểm tra bài viết của mình theo mẫu.
Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc cặp đôi khi đọc, đố bạn tiếng có vần mới; trình bày ý kiến rõ ràng, lắng nghe bạn.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS phân biệt các vần gần giống nhau (em/êm, im/um), tìm được tiếng có vần mới trong thực tế.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: tập trung đánh vần, đọc lại nhiều lần để đọc trơn; luyện viết đều nét, đúng quy cách trong vở.
Trách nhiệm: hoàn thành phần việc được giao trong nhóm và phiếu học tập; tự giác thực hiện nhiệm vụ về nhà.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Bảng phụ hoặc slide ghi các vần em, êm, im, um và các từ khoá: que kem, đêm, chim, chùm.
Thẻ chữ rời: các âm đầu (k, đ, ch, t, n, nh, m), các vần em, êm, im, um, dấu thanh (huyền, sắc, nặng, hỏi, ngã).
Tranh minh hoạ: que kem, tem, nem, đêm, chim, kim, nhím, chùm nho, đom đóm, thềm nhà.
Bảng phụ ghi đoạn “Đêm hè” và các câu hỏi đọc hiểu.
Phiếu học tập số 1 và số 2 (in cho từng nhóm).
Thiết bị âm thanh để bấm loa nghe bài tập 2 (tim – tìm – tím).
Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác: neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-37-em-em-im-um (dùng để cho HS nghe, đọc mẫu và làm bài tập nối hình, đúng sai trên màn hình).

2. Học sinh

Sách Tiếng Việt 1, tập 1 (trang bài 37).
Bảng con, phấn hoặc bút dạ, khăn lau.
Vở Tập viết 1 (ô li), bút chì, tẩy.
Bộ thẻ chữ (âm đầu, vần, dấu thanh) nếu có.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Ôn vần cũ, ghép tiếng vui

Mục tiêu

Ôn lại vần om, ôm, ơm đã học để kết nối với bài mới; tạo hứng thú và không khí lớp học.

Nội dung

GV đưa thẻ âm đầu t, th, n, ch, và các vần om, ôm, ơm; HS ghép và đọc tiếng: tôm, thơm, nơm, chôm. Trò chơi “Ghép tiếng nhanh”: cả lớp đọc theo GV, sau đó hai dãy thi ghép tiếng.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng, đọc trơn các tiếng tôm, thơm, nơm, chôm và nhớ lại cách ghép âm đầu với vần.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nói: “Hôm nay chúng ta chơi trò ghép tiếng. Các con ghép đúng tiếng sẽ được cô khen.” GV đưa thẻ âm đầu t và vần om, hỏi: “Ghép t với om được tiếng gì?”
Học sinh
HS lắng nghe nhiệm vụ, quan sát thẻ chữ và trả lời: “Tiếng tom.”
Giáo viên
GV hướng dẫn ghép thêm âm đầu th, n, ch với các vần ôm, ơm; yêu cầu HS đánh vần: “Th – ôm – thôm – huyền – thồm... Ôm, cô sửa, đúng là thơm.”
Học sinh
HS dùng thẻ chữ hoặc bảng con ghép: tôm, thơm, nơm, chôm; đánh vần thành tiếng và đọc to trước lớp.
Giáo viên
GV mời 2–3 HS đọc nối tiếp các tiếng vừa ghép và hỏi: “Tiếng thơm có vần gì?”
Học sinh
HS đọc: “thơm”; trả lời dự kiến: “Tiếng thơm có vần ơm.”
Giáo viên
GV khen ngợi, dẫn vào bài: “Hôm nay các con sẽ học thêm 4 vần mới có âm cuối m.”
Học sinh
HS nhắc lại tên bài: “Bài 37: em, êm, im, um.”

Hoạt động 2.1: Khám phá · 10 phút

Nhận biết vần em và êm

Mục tiêu

Nhận biết cấu tạo của vần em (e + m), êm (ê + m); đánh vần và đọc đúng tiếng khoá kem, đêm.

Nội dung

Phân tích vần em, êm: đọc âm e, ê, sau đó đọc m. Đánh vần tiếng khoá: k – em – kem – que kem; đ – êm – đêm. Quan sát tranh que kem, đêm và đọc từ ngữ: tem, xem, nem, mềm, thềm, nệm. Lưu ý phân biệt em và êm (thèm – thềm).

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được: vần em gồm e và m; vần êm gồm ê và m; đánh vần đúng k – em – kem, đ – êm – đêm; đọc đúng các từ có vần em, êm.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV treo tranh que kem và hỏi: “Tranh vẽ gì? Tiếng que kem có vần gì?”
Học sinh
HS quan sát tranh; trả lời dự kiến: “Tranh vẽ que kem. Tiếng kem có vần em.”
Giáo viên
GV viết vần em lên bảng, đọc mẫu, hỏi: “Vần em gồm những âm nào? Âm nào đứng trước?” Sau đó GV đánh vần mẫu: “k – em – kem”; đọc vần êm và tiếng đ – êm – đêm.
Học sinh
HS đọc theo GV; trả lời dự kiến: “Vần em gồm e và m, e đứng trước, m đứng sau.” HS đánh vần cá nhân, rồi cả lớp đồng thanh: “k – em – kem”, “đ – êm – đêm”.
Giáo viên
GV tổ chức trò chơi “Tiếng nào có vần êm?” đưa các từ: đêm, tem, mềm, nem; hỏi: “Từ nào có vần êm? Vì sao?”
Học sinh
HS đứng lên hoặc giơ bảng con và trả lời: “Đêm và mềm có vần êm, vì có ê và m.”
Giáo viên
GV chốt: “Vần em có e + m, vần êm có ê + m. Hai vần này khác nhau ở chữ e và ê. Khi viết, nhớ phân biệt em và êm (thèm ăn – thềm nhà).”
Học sinh
HS nhắc lại cấu tạo hai vần và đọc lại các tiếng kem, đêm.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 10 phút

Nhận biết vần im và um

Mục tiêu

Nhận biết cấu tạo của vần im (i + m), um (u + m); đánh vần và đọc đúng tiếng khoá chim, chùm.

Nội dung

Phân tích vần im, um và nhận ra điểm chung: cùng có âm cuối m. Đánh vần tiếng khoá: ch – im – chim; ch – um – chum – huyền – chùm. Đọc các từ: kim, nhím, tím; um tùm, mũm mĩm, cúm. Làm việc theo cặp đôi: một bạn đọc, một bạn chỉ vần trên thẻ chữ.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được vần im gồm i và m, vần um gồm u và m; đánh vần đúng ch – im – chim, ch – um – chum – huyền – chùm; đọc đúng các từ có vần im, um.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đưa tranh con chim và chùm nho, hỏi: “Tranh vẽ con gì và quả gì? Tiếng chim có vần gì, tiếng chùm có vần gì?”
Học sinh
HS quan sát tranh; trả lời dự kiến: “Con chim và chùm nho. Tiếng chim có vần im, tiếng chùm có vần um.”
Giáo viên
GV viết vần im, um; hướng dẫn đánh vần: “ch – im – chim”, “ch – um – chum – huyền – chùm”. Nhấn mạnh dấu huyền đặt trên chữ u. Sau đó hướng dẫn cặp đôi đọc các từ kim, nhím, tím, um tùm, mũm mĩm, cúm.
Học sinh
HS đánh vần cá nhân, đồng thanh cả lớp; cặp đôi thay phiên đọc và chỉ vần cho nhau.
Giáo viên
GV mời 2 cặp đôi đọc các từ đã học trước lớp, hỏi: “Các tiếng chim, kim, nhím có điểm gì giống nhau?”
Học sinh
HS đọc các từ; trả lời dự kiến: “Các tiếng đều có vần im, vì có i và m ở cuối.”
Giáo viên
GV chốt: “Vần im có i + m, vần um có u + m. Bốn vần em, êm, im, um đều có âm cuối m.”
Học sinh
HS nhắc lại: bốn vần đều có âm cuối m.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 10 phút

Viết vần và từ khoá

Mục tiêu

Viết đúng các vần em, êm, im, um và các từ que kem, đêm, chim, chùm theo đúng độ cao, khoảng cách.

Nội dung

GV hướng dẫn viết trên bảng: viết vần (e – m, ê – m, i – m, u – m) nối liền các chữ; viết các từ que kem, đêm, chim, chùm. Quy cách: chữ k, h cao 5 li; chữ q, đ cao 4 li; các chữ còn lại (u, e, m, ê, c, i) cao 2 li. Mỗi tiếng cách nhau một con chữ o. Dấu thanh đặt trên chữ cái đầu của vần; dấu nặng đặt dưới chữ đó. HS viết bảng con trước, sau đó viết vở Tập viết.

Sản phẩm dự kiến

HS viết đúng các vần em, êm, im, um và các từ que kem, đêm, chim, chùm; nét đều, đúng độ cao, khoảng cách.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu yêu cầu: “Hôm nay các con viết 4 vần và 4 từ. Các con nhớ chữ k và h cao 5 li, chữ q và đ cao 4 li.” GV viết mẫu vần em và từ que kem, chỉ rõ độ cao.
Học sinh
HS quan sát, lắng nghe quy cách viết.
Giáo viên
GV hướng dẫn viết bảng con: viết vần em, êm, im, um trước; sau đó viết từ đêm, chim, chùm. Theo dõi, nhắc HS đặt dấu thanh đúng vị trí (dấu huyền trên u trong chùm, dấu mũ trên ê trong đêm).
Học sinh
HS viết bảng con theo mẫu; đọc thầm khi viết; một số HS viết xong giơ bảng để GV kiểm tra.
Giáo viên
GV chọn 2 bảng con của HS, nhận xét: “Bạn viết đều nét, đúng khoảng cách. Bạn này cần chú ý độ cao chữ k.” Sau đó HS viết vở Tập viết.
Học sinh
HS quan sát bảng bạn, nhận xét; viết vở Tập viết; tự đối chiếu với mẫu.
Giáo viên
GV chốt các lỗi thường gặp: viết “cem” là sai, trước e phải viết k: kem. Nhắc HS giữ tư thế ngồi viết đúng.
Học sinh
HS ghi nhớ quy tắc k trước e, sửa lại bài nếu cần.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Đọc từ ngữ và đọc hiểu đoạn “Đêm hè”

Mục tiêu

Đọc trơn các từ ngữ có vần mới, đọc đúng đoạn văn ngắn và trả lời được câu hỏi về nội dung đoạn đọc.

Nội dung

Đọc bảng từ ngữ: que kem, tem, xem, nem; đêm, mềm, thềm, nệm; chim, kim, nhím, tím; chùm, um tùm, mũm mĩm, cúm. Đọc đoạn “Đêm hè” (3 câu). Trả lời các câu hỏi trong Phiếu học tập số 1 (bài 6, 7, 8 của sách).

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn các từ ngữ và đoạn văn. Đáp án: Câu 6 – C (đom đóm); Câu 7 – B (mềm, thơm); Câu 8 – Sai (người ra thềm xem đom đóm là Na cùng bà; chim sẻ đã ngủ im ở tổ).

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV treo bảng đoạn văn “Đêm hè” và tranh đêm hè, bà và Na ngồi trên thềm xem đom đóm. Hỏi: “Tranh vẽ ai, đang làm gì?”
Học sinh
HS quan sát tranh; trả lời dự kiến: “Tranh vẽ bà và Na ngồi trên thềm xem đom đóm.”
Giáo viên
GV đọc mẫu cả đoạn, hướng dẫn đọc nghỉ hơi sau dấu phẩy và dấu chấm. Sau đó hướng dẫn đọc nối tiếp từng câu, rồi đọc đồng thanh. Phát Phiếu học tập số 1 cho nhóm 4 HS, hướng dẫn làm bài 6, 7, 8 bằng cách gạch chân câu trả lời trong đoạn.
Học sinh
HS đọc theo GV, đọc nối tiếp từng câu; nhóm 4 HS thảo luận, tìm câu trả lời trong đoạn văn và đánh dấu đáp án.
Giáo viên
GV mời đại diện nhóm đọc đoạn và trình bày đáp án. Hỏi thêm: “Vì sao con biết chim sẻ không ra thềm?”
Học sinh
HS đọc đoạn; trả lời dự kiến: “Câu 6 chọn C, đom đóm. Câu 7 chọn B, mềm và thơm. Câu 8 là sai, vì chim sẻ đã ngủ im ở tổ.”
Giáo viên
GV nhận xét, khen ngợi các nhóm đọc trơn, đọc đúng. Chốt: “Đọc kĩ câu văn sẽ giúp các con trả lời đúng câu hỏi.”
Học sinh
HS đọc lại cả đoạn một lần nữa, tự nhận xét mình đọc đã trơn chưa.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Luyện tập chọn tiếng, nối hình, sắp xếp câu

Mục tiêu

Củng cố nhận biết vần im, em qua các dạng bài trắc nghiệm, nối hình, sắp xếp và đúng – sai.

Nội dung

Bài 1: Chọn các tiếng có vần im (tem, chim, kim, nhím, kem). Bài 2: Nghe loa, chọn tiếng (tim, tìm, tím) – GV có thể dùng học liệu NeoEdu để phát âm. Bài 3: Điền từ “Bà cho Na que {{1}}.” Bài 4: Nối hình với từ. Bài 9: Sắp xếp các tiếng thành câu. Bài 10: Đúng hay sai. Trò chơi “Ai nhanh hơn” cho các bài 3, 4.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: Bài 1 – B, C, D (chim, kim, nhím); Bài 2 – C (tím); Bài 3 – kem; Bài 4 – kem, nhím, chim, kim; Bài 9 – Chim sẻ đã ngủ im ở tổ; Bài 10 – a) Sai (cúm có vần um); b) Đúng (tím có vần im); c) Sai (nệm có vần êm); d) Đúng (nem có vần em).

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 2 cho HS làm cá nhân trong 3 phút đầu, nhắc: “Các con đọc kĩ yêu cầu trước khi làm.”
Học sinh
HS đọc yêu cầu từng bài, làm bài 1 và 3 vào phiếu.
Giáo viên
GV bấm loa (hoặc mở học liệu NeoEdu) cho HS nghe bài 2: “Em nghe thấy tiếng nào: tim, tìm hay tím?” GV hướng dẫn HS nối hình với từ ở bài 4 và sắp xếp câu bài 9.
Học sinh
HS nghe, giơ bảng con chọn đáp án; nối hình với từ; sắp xếp các tiếng: Chim → sẻ → đã → ngủ → im → ở → tổ.
Giáo viên
GV mời HS đọc câu vừa sắp xếp và trả lời bài 10: “Tiếng cúm có vần gì? Vì sao câu a là sai?”
Học sinh
HS đọc câu “Chim sẻ đã ngủ im ở tổ.”; trả lời dự kiến: “Cúm có vần um, không phải em nên câu a là sai.”
Giáo viên
GV chốt đáp án đúng, chỉ lại chỗ dễ nhầm: nệm có vần êm, cúm có vần um. Khen những bạn làm đúng nhiều.
Học sinh
HS đối chiếu đáp án, sửa lỗi sai trong phiếu.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Đi tìm tiếng có vần mới trong cuộc sống

Mục tiêu

Vận dụng các vần em, êm, im, um để tìm tiếng, từ trong đồ vật và cuộc sống quanh em; phát triển khả năng nói câu có từ vừa học.

Nội dung

Trò chơi “Tìm đồ vật”: GV nêu vần, HS kể tên đồ vật hoặc con vật có vần đó (ví dụ: kem, nệm, kim, chùm nho). Mỗi HS chọn một từ, đặt một câu ngắn có từ đó. Về nhà: tìm và đọc cho người thân nghe 3 từ có vần vừa học.

Sản phẩm dự kiến

HS kể được ít nhất 2 từ có vần em, êm, im hoặc um trong cuộc sống (ví dụ: kem, nệm, kim, chùm nho); nói được một câu đơn giản có từ vừa tìm.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu luật chơi: “Cô nói vần, các con tìm tên một đồ vật hoặc con vật có vần đó. Nói đúng được một bông hoa.” GV nêu vần đầu tiên là êm.
Học sinh
HS lắng nghe luật chơi và suy nghĩ.
Giáo viên
GV lần lượt đưa các vần em, im, um; mời HS trả lời và đặt câu. Gợi ý khi HS bí: “Em thường ăn gì vào mùa hè?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Đệm, nệm, nhím, kim, chùm nho, que kem.” HS đặt câu: “Em ngủ trên chiếc nệm êm.”
Giáo viên
GV mời 3–4 HS nói câu đã đặt trước lớp, nhận xét cách phát âm và cách dùng từ.
Học sinh
HS trình bày câu; các bạn khác lắng nghe, nhận xét.
Giáo viên
GV khen ngợi, giao nhiệm vụ về nhà và chốt: “Các vần em, êm, im, um có ở rất nhiều đồ vật quanh ta.”
Học sinh
HS ghi nhiệm vụ về nhà vào vở, nhắc lại tên bài học.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc đoạn văn sau và làm bài:
Đêm hè
Đêm hè, Na ra thềm nhà xem đom đóm.
Bà cho Na kem mềm, thơm.
Chim sẻ đã ngủ im ở tổ.

Câu 1. Na ra thềm nhà xem gì?

A. máy bay
B. chim sẻ
C. đom đóm

Câu 2. Kem bà cho Na thế nào?

A. to, đỏ
B. mềm, thơm
C. cứng, lạnh

Câu 3. Đúng hay sai? “Chim sẻ ra thềm xem đom đóm cùng Na.”

Đúng
Sai

Câu 4. Viết lại câu cho đúng: Đêm hè, Na ra thềm nhà xem đom đóm (gạch chân vần em hoặc êm trong câu).

Phiếu học tập số 2

Bài 1. Chọn các tiếng có vần im (khoanh vào chữ cái):

A. tem
B. chim
C. kim
D. nhím
E. kem

Bài 2. Nghe và chọn tiếng em nghe thấy:

A. tim
B. tìm
C. tím

Bài 3. Điền từ còn thiếu vào chỗ trống: Bà cho Na que ……

Bài 4. Nối hình với từ: 🍦 – ...; 🦔 – ...; 🐦 – ...; 🪡 – ...
Các từ để nối: kem, nhím, chim, kim.

Bài 9. Sắp xếp các tiếng thành câu: Chim – sẻ – đã – ngủ – im – ở – tổ.

Bài 10. Đúng hay sai?
a) Tiếng “cúm” có vần em.
b) Tiếng “tím” có vần im.
c) Tiếng “nệm” có vần im.
d) Tiếng “nem” có vần em.

Hướng dẫn về nhà

Đọc lại đoạn “Đêm hè” cho người thân nghe ít nhất 2 lần, đọc to, rõ ràng, đọc trơn các tiếng có vần mới.
Viết vào vở Tập viết: các vần em, êm, im, um mỗi vần 1 dòng; các từ que kem, đêm, chim, chùm mỗi từ 1 dòng, đúng quy cách độ cao chữ và khoảng cách.
Tìm và kể cho người thân nghe 3 đồ vật hoặc con vật có tên chứa vần em, êm, im hoặc um (ví dụ: kem, nệm, kim, chùm nho), mỗi từ đặt được một câu ngắn.
Nếu có điều kiện, truy cập neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-37-em-em-im-um để nghe lại bài giảng và làm thêm bài tập tương tác.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.