Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 8. Vần: om, ôm, ơm, em, êm, im, um, ai, ay, ây, oi, ôi, ơi

Giáo án Bài 36. om, ôm, ơm

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được cấu tạo của các vần om, ôm, ơm (âm cuối m, cuối vần hai môi khép lại).
  • Đọc đúng, đánh vần và đọc trơn các tiếng khoá đom, tôm, cơm và các từ ngữ có vần mới (đom đóm, xóm, khóm, lom khom, ôm, cốm, đốm, thơm, rơm, sớm).
  • Đọc hiểu đoạn “Bữa cơm”, tìm được thông tin về nơi ở của Hà, các món trong bữa cơm và câu nói của Hà.
  • Viết đúng các vần om, ôm, ơm và các từ đom đóm, tôm, cơm theo quy định về độ cao con chữ, khoảng cách và vị trí dấu thanh.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc đúng vần, tiếng, từ, đoạn có vần mới; nghe và trả lời câu hỏi về nội dung đoạn đọc; viết đúng vần và từ khoá.
  • Năng lực văn học: cảm nhận được tình cảm yêu thương giữa Hà và mẹ qua câu nói “Cơm thơm quá, mẹ ạ!” và hành động Hà ôm mẹ.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự đánh vần, tự đọc lại tiếng, từ có vần mới và tự kiểm tra bài viết của mình theo mẫu.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc theo cặp và nhóm, biết lắng nghe bạn đọc, nhận xét và sửa cho bạn bằng lời nói lịch sự.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS vận dụng vần mới để ghép tiếng, tìm từ có vần đã học và nối hình với từ phù hợp.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: luyện đọc, luyện viết đều đặn, giữ tư thế ngồi viết đúng theo hướng dẫn và hoàn thành đủ bài tập.
  • Nhân ái: thể hiện lòng yêu thương, biết quan tâm, chia sẻ với người thân trong gia đình như bạn Hà trong đoạn đọc.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Bảng phụ hoặc slide ghi sẵn ba vần om, ôm, ơm; tranh hoặc thẻ hình con đom đóm, con tôm, bát cơm, hai bạn ôm nhau, xóm nhỏ.
  • Thẻ chữ rời: o, ô, ơ, m, đ, t, c, om, ôm, ơm và các tiếng đom, tôm, cơm.
  • Đoạn văn “Bữa cơm” viết sẵn trên bảng phụ hoặc slide.
  • Mẫu chữ viết các vần và từ khoá trên bảng lớp, phấn màu để tô chiều cao con chữ (đ cao 4 li, t cao 3 li, các chữ còn lại cao 2 li).
  • Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 in cho từng nhóm.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-36-om-om-om). Dùng phần nghe “Bấm loa để nghe” ở bài tập 2 và phần nối hình, sắp xếp câu ở bài luyện tập.

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 1, tập 2, vở Tập viết 1 (ô li), bút chì, bút mực.
  • Bảng con, phấn hoặc bút lông, khăn lau.
  • Bộ thẻ chữ cái và thẻ vần (nếu lớp có).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Đoán tên con vật và đồ ăn

Mục tiêu

Tạo không khí vui vẻ, gợi nhớ âm đã học và giới thiệu âm m ở cuối vần để HS sẵn sàng vào bài mới.

Nội dung

Trò chơi “Đoán nhanh”: GV đưa hình con đom đóm, con tôm, bát cơm, HS nói tên và đọc to tiếng có chứa âm cuối m.

Sản phẩm dự kiến

HS nói được tên các hình, nhận ra tiếng có âm cuối m (đom, tôm, cơm) và sẵn sàng học vần mới.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV hát hoặc đọc vần thơ ngắn về đom đóm, sau đó giơ từng hình và hỏi: “Đây là con gì? Con gì có thể bay lên ban đêm và phát sáng?”

    Học sinh

    HS lắng nghe, cùng hát hoặc đọc theo và trả lời: “Đây là con đom đóm ạ!”

  2. Giáo viên

    GV giơ tiếp hình con tôm, bát cơm và hỏi: “Tiếng nào trong các từ này có âm cuối giống nhau?”

    Học sinh

    HS đọc thầm, nói nhanh: “Đom, tôm, cơm đều có âm m ở cuối ạ!”

  3. Giáo viên

    GV khen HS và nói: “Hôm nay chúng ta học ba vần có âm cuối m: om, ôm, ơm.”

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài học: “Bài 36: om, ôm, ơm.”

Hoạt động 2.1: Khám phá · 12 phút

Nhận biết và đánh vần vần om, ôm, ơm

Mục tiêu

HS nhận biết cấu tạo của ba vần mới, đánh vần đúng và đọc trơn các tiếng khoá đom, tôm, cơm.

Nội dung

GV hướng dẫn HS ghép các thẻ chữ o + m, ô + m, ơ + m thành vần om, ôm, ơm; đánh vần mẫu “đ – om – đom”, “t – ôm – tôm”, “c – ơm – cơm”. HS làm việc theo cặp: một bạn đánh vần, một bạn đọc trơn và nhận xét. Ghi nhớ: cuối vần hai môi khép lại.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được cấu tạo của vần om, ôm, ơm; đánh vần đúng và đọc trơn được tiếng đom, tôm, cơm; ghép được các vần bằng thẻ chữ.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV gắn thẻ o và m lên bảng, hỏi: “Ghép chữ o với chữ m ta được vần gì?” Sau đó ghép ô + m và ơ + m tương tự.

    Học sinh

    HS quan sát, ghép thẻ trên bảng con và đọc: “om, ôm, ơm.”

  2. Giáo viên

    GV đánh vần mẫu: “đ – om – đom”. Hướng dẫn HS để ý vị trí âm cuối m và đọc lại ba lần. Sau đó cho HS đánh vần “t – ôm – tôm”, “c – ơm – cơm”. Yêu cầu HS ngồi cặp đôi thực hành.

    Học sinh

    HS đánh vần theo GV, sau đó thực hành theo cặp: “đ – om – đom”, “t – ôm – tôm”, “c – ơm – cơm”. Bạn kia lắng nghe và sửa khi đọc sai.

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 cặp đọc trước lớp; hỏi: “Vần om khác vần ôm ở chỗ nào?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Vần om là o + m, vần ôm là ô + m, khác ở chữ ô có dấu mũ ạ.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Ba vần om, ôm, ơm đều có âm cuối m; cuối vần hai môi khép lại.” Chiếu ghi nhớ lên bảng.

    Học sinh

    HS đọc lại ghi nhớ hai lần và tự kiểm tra mình đã đọc đúng ba vần.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 14 phút

Đọc từ ngữ và đọc hiểu đoạn “Bữa cơm”

Mục tiêu

HS đọc trơn các từ có vần mới, đọc đoạn văn và trả lời được câu hỏi về nội dung đoạn đọc.

Nội dung

Nhóm 4 HS thực hiện kỹ thuật mảnh ghép hoặc khăn trải bàn: đọc từ ngữ theo bảng (đom đóm, xóm, khóm, lom khom; tôm, ôm, cốm, đốm; cơm, thơm, rơm, sớm), sau đó đọc đoạn “Bữa cơm”. Hoàn thành Phiếu học tập số 1.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn được các từ có vần om, ôm, ơm; đọc đúng đoạn “Bữa cơm”; điền đúng Phiếu học tập số 1.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu bảng từ ngữ, đọc mẫu từng nhóm từ. Hướng dẫn HS đọc từ theo nhóm: đọc tiếng khoá, rồi đọc cả từ. Giải nghĩa nhanh các từ khó: đom đóm, xóm, thơm, rơm.

    Học sinh

    HS đọc theo GV hai lần, sau đó tự đọc nhỏ từng từ trong nhóm.

  2. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 1 cho nhóm, đọc mẫu đoạn “Bữa cơm”. Hỏi: “Nhà Hà ở đâu? Trong bữa cơm nhà Hà có những gì?” Hướng dẫn nhóm đọc nối tiếp từng câu trong đoạn.

    Học sinh

    HS đọc nối tiếp, cả nhóm lắng nghe và sửa lỗi cho bạn. Các nhóm thảo luận và trả lời: “Nhà Hà ở xóm nhỏ ạ.” “Có cơm thơm, tôm và cá kho ạ.”

  3. Giáo viên

    GV mời đại diện 2 nhóm đọc đoạn trước lớp. Hỏi thêm: “Hà đã nói gì với mẹ? Hà làm gì với mẹ?”

    Học sinh

    HS đọc đoạn và trả lời: “Hà nói: Cơm thơm quá, mẹ ạ! Hà ôm mẹ ạ.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét, khen nhóm đọc đúng, rõ và nhắc các em chú ý đọc đúng vần ôm, ơm trong từ tôm, cơm, thơm.

    Học sinh

    HS tự đánh giá mình và nhóm bạn, rút kinh nghiệm cho lần đọc sau.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 12 phút

Viết vần và từ khoá

Mục tiêu

HS viết đúng các vần om, ôm, ơm và các từ đom đóm, tôm, cơm theo quy định về độ cao, khoảng cách và vị trí dấu thanh.

Nội dung

GV viết mẫu trên bảng lớp, vừa viết vừa nói quy trình: nối liền các chữ trong vần, viết dấu mũ và dấu râu sau khi viết xong chữ. Chú ý chữ đ cao 4 li, chữ t cao 3 li, các chữ còn lại cao 2 li; mỗi tiếng cách nhau bằng một con chữ o; dấu nặng đặt dưới chữ cái đầu của vần. HS viết vào vở Tập viết và bảng con.

Sản phẩm dự kiến

HS viết đúng các vần om, ôm, ơm và các từ đom đóm, tôm, cơm; độ cao con chữ, khoảng cách, dấu thanh đúng quy định.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết mẫu vần om, ôm, ơm trên bảng lớp, nói rõ cách nối nét. Nhắc tư thế ngồi: “Ngồi thẳng lưng, mắt cách vở 25–30 cm, cầm bút bằng ba ngón tay.”

    Học sinh

    HS quan sát, nêu lại cách viết và điều chỉnh tư thế ngồi.

  2. Giáo viên

    GV viết mẫu từ đom đóm, tôm, cơm và chỉ ra chiều cao từng chữ. Hướng dẫn HS viết bảng con trước, sau đó viết vào vở. Đi quanh lớp, nhắc HS sửa chữ chưa đúng độ cao.

    Học sinh

    HS viết bảng con, sau đó viết vở Tập viết; bạn ngồi cạnh kiểm tra độ cao con chữ và vị trí dấu thanh.

  3. Giáo viên

    GV chọn 2–3 bài viết đẹp giơ lên lớp, hỏi: “Bạn nào viết dấu mũ ở ô đúng chỗ? Bạn nào viết tôm và cơm không bị nhầm?”

    Học sinh

    HS nhận xét bài của bạn: “Bạn viết đúng chữ t cao 3 li ạ.” “Bạn đặt dấu mũ trên chữ ô ạ.”

  4. Giáo viên

    GV nhấn mạnh lỗi thường gặp: viết nhầm ôm với ơm vì quên dấu mũ hoặc dấu râu. Yêu cầu HS viết lại chữ còn sai.

    Học sinh

    HS viết lại một lần các chữ sai và ghi nhớ: tôm (con tôm), thơm (mùi thơm).

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 17 phút

Luyện tập đọc, nghe, điền và nối hình

Mục tiêu

HS củng cố nhận biết vần om, ôm, ơm qua các bài tập chọn tiếng, nghe âm, điền từ, nối hình, sắp xếp câu và đúng sai.

Nội dung

Thực hiện các bài tập sau (kèm đáp án): (1) Chọn các tiếng có vần ơm: cơm, xóm, rơm, thơm, đom → A, C, D. (2) Nghe và chọn tiếng: rôm, nơm, rơm → C (rơm). (3) Điền từ: Hà {{1}} mẹ → ôm. (4) Nối hình với từ: con tôm – tôm, hai bạn ôm nhau – ôm, bát cơm – cơm. (5) Đọc đoạn “Bữa cơm” cả lớp. (6) Nhà Hà ở đâu? → B (ở xóm nhỏ). (7) Bữa cơm nhà Hà có những gì? → B, C, D (cơm thơm, tôm, cá kho). (8) Hà nói gì với mẹ? → A (“Cơm thơm quá, mẹ ạ!”). (9) Sắp xếp: Nhà Hà ở xóm nhỏ. (10) Đúng hay sai: a) sớm có vần ơm – Đ; b) đốm có vần ơm – S; c) lom có vần om – Đ. Có thể dùng bài tương tác trên NeoEdu cho các câu 2, 4, 9, 10. HS hoàn thành Phiếu học tập số 2.

Sản phẩm dự kiến

HS làm đúng các bài tập: 1 – A, C, D; 2 – C (rơm); 3 – ôm; 4 – tôm, ôm, cơm; 6 – B; 7 – B, C, D; 8 – A; 9 – Nhà Hà ở xóm nhỏ; 10 – a) Đ, b) S, c) Đ. Hoàn thành Phiếu học tập số 2.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu từng bài tập, đọc to đề và đưa hình minh họa. Với bài 2, mở học liệu NeoEdu cho HS nghe âm “rơm”, nhắc HS lắng nghe kỹ vần.

    Học sinh

    HS đọc thầm đề bài, nghe GV hướng dẫn và giơ tay xin trả lời.

  2. Giáo viên

    GV tổ chức trò chơi “Ai nhanh tay”: mời HS lên bảng nối hình với từ, ghép từ thành câu. Các bài trắc nghiệm, đúng sai yêu cầu HS giơ thẻ Đ hoặc S. Sau mỗi câu, hỏi: “Vì sao em chọn như vậy?”

    Học sinh

    HS thực hiện: nối tôm – hình con tôm, ôm – hình hai bạn ôm nhau, cơm – hình bát cơm. Giơ thẻ Đ/S và giải thích: “Sớm có vần ơm nên là Đ ạ.” “Đốm có vần ôm nên là S ạ.”

  3. Giáo viên

    GV mời 3 HS đọc đoạn “Bữa cơm”, mỗi em đọc 2 câu. Sau đó gọi HS trả lời câu 6, 7, 8 và nhận xét.

    Học sinh

    HS đọc đoạn văn, trả lời: “Nhà Hà ở xóm nhỏ ạ.” “Bữa cơm có cơm thơm, tôm, cá kho ạ.” “Hà nói: Cơm thơm quá, mẹ ạ!”

  4. Giáo viên

    GV đối chiếu đáp án, nhận xét kết quả cả lớp và khen HS làm đúng nhiều. Nhắc HS điểm cần nhớ: đốm có vần ôm, sớm có vần ơm.

    Học sinh

    HS đối chiếu đáp án, sửa lỗi sai trong Phiếu học tập số 2 và ghi nhớ kiến thức.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Kể về bữa cơm gia đình

Mục tiêu

HS vận dụng vần om, ôm, ơm để nói về bữa cơm gia đình mình, thể hiện tình cảm với người thân.

Nội dung

Trò chơi “Tìm tiếng có vần mới”: mỗi nhóm nói những từ có vần om, ôm, ơm mà các em biết qua bữa cơm gia đình (ví dụ: cơm, canh, cá kho, rau thơm). Sau đó mỗi HS nói 1–2 câu về việc em ôm bố mẹ hoặc giúp bố mẹ dọn cơm. Giao bài về nhà: viết 2 câu về bữa cơm nhà em vào vở ô li.

Sản phẩm dự kiến

HS nói được ít nhất 2 từ có vần om, ôm, ơm; nói được 1–2 câu về bữa cơm gia đình; viết được 2 câu ở nhà.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu nhiệm vụ: “Các em hãy nghĩ về bữa cơm nhà mình và tìm từ có vần om, ôm, ơm.” Gợi ý bằng hình ảnh bát cơm, rau thơm, con tôm.

    Học sinh

    HS suy nghĩ, thảo luận nhóm 4 em trong 2 phút.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh các nhóm, lắng nghe và gợi ý nếu HS chưa nghĩ ra từ. Yêu cầu từng HS kể 1–2 câu về bữa cơm nhà mình.

    Học sinh

    HS nói: “Nhà em có cơm thơm và canh rau ạ.” “Em ôm bà khi bà đi làm về ạ.”

  3. Giáo viên

    GV mời một số nhóm trình bày trước lớp, khen những câu nói rõ ràng, có dùng từ mới.

    Học sinh

    HS trình bày, các bạn khác lắng nghe và vỗ tay cổ vũ.

  4. Giáo viên

    GV nhắc HS yêu thương, chia sẻ việc nhà với bố mẹ như bạn Hà; giao bài về nhà.

    Học sinh

    HS ghi nhớ nhiệm vụ về nhà và cam kết giúp đỡ gia đình.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc đoạn “Bữa cơm” và trả lời các câu hỏi.

  • Câu 1: Nhà Hà ở đâu? (Khoanh A. ở phố; B. ở xóm nhỏ; C. ở bến đò)
  • Câu 2: Bữa cơm nhà Hà có những gì? (Khoanh A. cốm; B. cơm thơm; C. tôm; D. cá kho)
  • Câu 3: Hà nói gì với mẹ? Viết lại câu đó: ……………………………………
  • Đọc và điền vào bảng sau:
    • Vần om: đom đóm, ……………………
    • Vần ôm: tôm, ……………………
    • Vần ơm: cơm, ……………………

Đáp án tham khảo: Câu 1: B; Câu 2: B, C, D; Câu 3: “Cơm thơm quá, mẹ ạ!”; Bảng: xóm, khóm, lom khom / ôm, cốm, đốm / thơm, rơm, sớm.

Phiếu học tập số 2

Bài 1. Chọn các tiếng có vần ơm: A. cơm; B. xóm; C. rơm; D. thơm; E. đom.
Bài 2. Điền từ thích hợp vào chỗ trống: Hà {{1}} mẹ. (ôm / om)
Bài 3. Nối hình với từ: con tôm – tôm; hai bạn ôm nhau – ôm; bát cơm – cơm.
Bài 4. Sắp xếp các tiếng thành câu: nhỏ / xóm / ở / Nhà / Hà.
Bài 5. Đúng hay sai?

  • a) Tiếng “sớm” có vần ơm.
  • b) Tiếng “đốm” có vần ơm.
  • c) Tiếng “lom” có vần om.

Đáp án: Bài 1: A, C, D; Bài 2: ôm; Bài 3: tôm, ôm, cơm; Bài 4: Nhà Hà ở xóm nhỏ; Bài 5: a) Đ; b) S; c) Đ.

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc to cho người thân nghe ba vần om, ôm, ơm và các từ đom đóm, tôm, cơm, thơm, rơm.
  • Đọc lại đoạn “Bữa cơm” ba lần, sau đó kể cho bố mẹ nghe câu nói của Hà: “Cơm thơm quá, mẹ ạ!”.
  • Viết vào vở ô li 2 câu về bữa cơm nhà em, trong đó có ít nhất một từ có vần om, ôm hoặc ơm; viết đúng độ cao con chữ và dấu thanh.
  • Tìm trong nhà đồ vật hoặc thức ăn có tên chứa vần om, ôm, ơm và nói cho bạn bè nghe vào tiết học sau.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.