Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 7. Vần: an, ăn, ân, on, ôn, ơn, en, ên, in, un, am, ăm, âm

Giáo án Bài 34. am, ăm, âm

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nhận biết và đọc đúng các vần am, ăm, âm; đánh vần và đọc trơn các tiếng quả cam, tằm, nấm.
  • Đọc đúng các từ ngữ có vần am, ăm, âm như tám, làm, khám, năm, chăm, nằm, cầm, mầm, ấm.
  • Viết đúng các vần am, ăm, âm và các từ quả cam, tằm, nấm.
  • Đọc hiểu đoạn “Bé chăm làm” và trả lời được các câu hỏi về nội dung đoạn đọc.
  • Năng lực ngôn ngữ: Nhận biết, đánh vần và đọc đúng vần am, ăm, âm; đọc trơn tiếng, từ, đoạn có vần mới; viết đúng vần và các từ quả cam, tằm, nấm; nghe và trả lời đúng câu hỏi về đoạn đọc.
  • Năng lực văn học: Cảm nhận được hình ảnh bé Na chăm chỉ giúp đỡ gia đình qua đoạn văn ngắn và biết nêu cảm nhận đơn giản về nhân vật.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: Tự đọc thầm, tự tìm tiếng có vần mới trong đoạn đọc và tự kiểm tra cách viết trên bảng con.
  • Giao tiếp và hợp tác: Làm việc cặp đôi khi đánh vần, đọc đoạn và trao đổi đáp án câu hỏi với bạn; trình bày rõ ràng trước lớp.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Ghép tiếng, nối hình với từ và đặt câu đơn giản với từ có vần mới trong tình huống gần gũi.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: Thích đọc, viết và luyện tập đều đặn các vần mới; noi gương bé Na chăm làm việc.
  • Trách nhiệm: Hoàn thành phiếu học tập và nhiệm vụ được giao ở nhà; giữ gìn vở viết, bảng con và đồ dùng học tập.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Tranh quả cam, con tằm, cây nấm, tranh số 8 và số 5 (hoặc thẻ số).
  • Bảng phụ hoặc slide ghi ba vần am, ăm, âm và các từ ngữ trong bài; thẻ chữ rời để ghép tiếng.
  • Bảng con, phấn hoặc bút lông, khăn lau; bút dạ và giấy khổ lớn cho nhóm.
  • Loa hoặc file âm thanh có ba tiếng nấm, nắm, nằm (dùng cho bài tập nghe); nếu không có loa, GV đọc to rõ ràng.
  • Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 (in cho mỗi cặp đôi).
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-34-am-am-am (dùng khi luyện tập tự kiểm tra).

2. Học sinh

  • Bảng con, bút viết bảng con, khăn lau.
  • Vở Tập viết, bút chì, tẩy.
  • Bộ thẻ chữ và thẻ dấu thanh (nếu có).
  • Sách Tiếng Việt 1, tập 1 (trang bài 34).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Tìm tiếng có đuôi m

Mục tiêu

Tạo hứng thú và giúp HS nhận ra đặc điểm chung của các tiếng sẽ học: kết thúc bằng âm m.

Nội dung

GV đưa lần lượt tranh quả cam, con tằm, cây nấm và hỏi HS tên từng sự vật. Sau đó GV đọc chậm các tên: cam, tằm, nấm và yêu cầu HS nghe xem các tiếng này cùng kết thúc bằng âm nào.

Sản phẩm dự kiến

HS gọi đúng tên ba sự vật và nhận ra ba tiếng cùng có âm m ở cuối.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo lần lượt tranh quả cam, con tằm, cây nấm và hỏi: “Đây là gì các con?”

    Học sinh

    HS quan sát tranh và trả lời: quả cam, con tằm, cây nấm.

  2. Giáo viên

    GV đọc chậm “ca – m, cam”, “tờ – ăm, tằm”, “nờ – ấm, nấm” và hỏi: “Các tiếng này kết thúc bằng âm gì?”

    Học sinh

    HS lắng nghe, đọc theo GV và trả lời dự kiến: Các tiếng này kết thúc bằng âm m.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 – 3 HS nói lại kết quả và khen những em nhận ra nhanh.

    Học sinh

    Một số HS nêu: “Cam, tằm, nấm đều có m ở cuối.”

  4. Giáo viên

    GV dẫn vào bài: “Hôm nay chúng ta học ba vần mới có âm m ở cuối: am, ăm, âm.” GV ghi tên bài lên bảng.

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài: Bài 34 – am, ăm, âm.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 16 phút

Nhận biết và đánh vần vần am, ăm, âm

Mục tiêu

Nhận biết cấu tạo của vần am, ăm, âm; đánh vần và đọc trơn các tiếng khoá cam, tằm, nấm và các từ có vần mới.

Nội dung

HS quan sát vần am, ăm, âm trên bảng; so sánh cấu tạo (a + m, ă + m, â + m); đánh vần tiếng khoá theo mẫu: c – am – cam; t – ăm – tăm – huyền – tằm; n – âm – nâm – sắc – nấm. Sau đó đọc các từ ngữ: quả cam, tám, làm, khám; tằm, năm, chăm, nằm; nấm, cầm, mầm, ấm. Lưu ý: ă, â đọc ngắn; m ở cuối là âm khép môi.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng ba vần am, ăm, âm; đánh vần đúng ba tiếng khoá cam, tằm, nấm; đọc trơn các từ ngữ trong bảng và nêu được điểm chung của ba vần (đều có m ở cuối).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết vần am, ăm, âm lên bảng và hỏi: “Vần am gồm những chữ cái nào? Vần ăm và âm khác vần am ở điểm nào?”

    Học sinh

    HS quan sát và trả lời dự kiến: Vần am gồm a và m; vần ăm có chữ ă, vần âm có chữ â.

  2. Giáo viên

    GV làm mẫu đánh vần: “c – am – cam, quả cam.” Cho cả lớp đánh vần theo GV. Tiếp tục làm mẫu “t – ăm – tăm – huyền – tằm” và “n – âm – nâm – sắc – nấm”. Hướng dẫn HS khép môi khi đọc âm m cuối.

    Học sinh

    HS đánh vần đồng thanh, sau đó đánh vần cá nhân. HS có thể gặp khó khăn với dấu thanh; GV hỗ trợ bằng cách chỉ vào thẻ dấu huyền, dấu sắc.

  3. Giáo viên

    GV chỉ bảng từ ngữ theo từng cột và mời HS đọc trơn: tám, làm, khám; năm, chăm, nằm; cầm, mầm, ấm. Chỉ định cặp đôi đọc cho nhau nghe.

    Học sinh

    HS đọc trơn từng từ; cặp đôi đọc cho nhau nghe và sửa lỗi cho nhau.

  4. Giáo viên

    GV hỏi: “Ba vần này giống nhau ở điểm nào? Khác nhau ở điểm nào?” GV chốt: am, ăm, âm đều có m ở cuối nên khi đọc phải khép môi; khác nhau ở âm chính a, ă, â.

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: Giống nhau đều kết thúc bằng m; khác nhau ở chữ a, ă, â.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 12 phút

Viết vần và từ khoá

Mục tiêu

Viết đúng các vần am, ăm, âm và các từ quả cam, tằm, nấm theo quy định về độ cao con chữ, khoảng cách và vị trí dấu thanh.

Nội dung

GV hướng dẫn quy trình viết trên bảng con: viết vần am (a – m), ăm (ă – m), âm (â – m), nối liền các chữ trong vần; viết các từ quả cam, tằm, nấm. Lưu ý: chữ q cao 4 li; chữ t cao 3 li; các chữ u, a, c, m, ă, n, â, và các chữ còn lại cao 2 li. Các tiếng cách nhau một con chữ o. Dấu thanh đặt trên chữ cái đầu của vần; dấu nặng đặt dưới chữ đó.

Sản phẩm dự kiến

HS viết được ba vần am, ăm, âm và ba từ quả cam, tằm, nấm đúng độ cao, khoảng cách; trình bày đẹp trên bảng con và vở Tập viết.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết mẫu vần am lên bảng, vừa viết vừa nói quy trình: “Viết a, nối sang m.” Nhắc HS chú ý đường nối giữa các chữ trong vần.

    Học sinh

    HS quan sát và chuẩn bị bảng con, bút.

  2. Giáo viên

    GV viết mẫu từ quả cam, chỉ rõ chữ q cao 4 li, chữ t trong tằm cao 3 li, dấu huyền đặt trên chữ ă; từ nấm có dấu sắc đặt trên chữ â. Yêu cầu HS viết trên bảng con, GV đi quan sát và sửa lỗi.

    Học sinh

    HS viết vần am, ăm, âm và các từ quả cam, tằm, nấm lên bảng con. Một số HS có thể viết dấu thanh sai vị trí; GV nhắc lại quy tắc đặt dấu trên chữ cái đầu của vần.

  3. Giáo viên

    GV giơ 3 bảng con tiêu biểu, nhận xét về độ cao chữ và vị trí dấu thanh; mời HS tự nhận xét bảng của bạn.

    Học sinh

    HS giơ bảng con và nhận xét: Chữ viết đúng độ cao, dấu thanh đúng vị trí / còn chỗ cần sửa.

  4. Giáo viên

    GV chốt cách viết và yêu cầu HS viết vào vở Tập viết một dòng mỗi vần, một dòng mỗi từ.

    Học sinh

    HS viết vào vở Tập viết theo hướng dẫn của GV.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 12 phút

Luyện đọc và chọn tiếng, nối hình với từ

Mục tiêu

Củng cố nhận biết vần am, ăm, âm qua các bài tập chọn tiếng, nghe và nối hình với từ.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 1 theo cặp đôi: bài 1 (chọn tiếng có vần âm), bài 2 (nghe và chọn tiếng), bài 4 (nối hình với từ). GV bấm loa hoặc đọc to tiếng cần nghe. Có thể dùng học liệu NeoEdu để HS tự luyện thêm nếu còn thời gian.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 hoàn thành. Đáp án: Bài 1: A, C, E (cầm, mầm, nấm có vần âm; cam, tám có vần am). Bài 2: C (nấm). Bài 4: quả cam – hình quả cam; tám – số 8; năm – số 5; nấm – hình cây nấm.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 1, nêu yêu cầu từng bài và làm mẫu bài 1: “Tiếng nào có vần âm? Đọc thầm từng tiếng rồi chọn.”

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc yêu cầu và lắng nghe hướng dẫn.

  2. Giáo viên

    GV bấm loa cho HS nghe tiếng ở bài 2 hai lần; cặp đôi thảo luận và làm bài 1, 2, 4. GV đi quanh lớp, hỗ trợ các cặp còn lúng túng.

    Học sinh

    Cặp đôi thảo luận: Bài 1 chọn A, C, E; bài 2 chọn C (nấm); bài 4 nối 🍊 với quả cam, 8️⃣ với tám, 5️⃣ với năm, 🍄 với nấm.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp đôi trình bày đáp án và yêu cầu các nhóm khác nhận xét. GV hỏi: “Vì sao nằm không chọn được ở bài 1?”

    Học sinh

    HS trình bày; trả lời dự kiến: Vì nằm có vần ăm, không phải vần âm.

  4. Giáo viên

    GV chốt: Muốn biết vần, em nhìn vào chữ ở giữa và chữ cuối của tiếng. Chốt đáp án và ghi nhận những em làm đúng cả phiếu.

    Học sinh

    HS sửa lại phiếu nếu sai và ghi nhớ cách phân biệt vần.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 13 phút

Đọc đoạn “Bé chăm làm” và trả lời câu hỏi

Mục tiêu

Đọc trơn đoạn văn có vần mới, hiểu nội dung và trả lời được các câu hỏi về bé Na.

Nội dung

HS đọc đoạn “Bé chăm làm” (Bé Na lên tám. Na chăm làm. Na cho gà ăn, nhổ cỏ cho bà. Bà khen: “Na chăm quá!” Bà cho Na quả cam.). HS làm Phiếu học tập số 2: bài 3 (điền từ), bài 6 (viết số tuổi), bài 7 (chọn việc Na đã làm), bài 8 (chọn lời bà khen), bài 9 (sắp xếp câu), bài 10 (đúng hay sai).

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 2 hoàn thành. Đáp án: Bài 3: tám. Bài 6: 8. Bài 7: A và C (cho gà ăn; nhổ cỏ cho bà; đoạn không nói Na cầm ô). Bài 8: B (Na chăm quá!). Bài 9: Bé Na chăm làm. Bài 10: a) S (nằm có vần ăm); b) Đ; c) Đ.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu cả đoạn một lượt, sau đó mời 2 HS đọc. GV nêu nhiệm vụ: “Đọc thầm đoạn văn, tìm tiếng có vần mới rồi làm phiếu số 2.”

    Học sinh

    HS lắng nghe, đọc thầm và tìm các tiếng có vần am, ăm, âm trong đoạn (tám, làm, chăm, cam, nằm không có; ăn, cầm không có).

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS đọc đoạn theo cặp, mỗi em đọc một câu. GV đi quanh lớp và hỗ trợ các em đọc chưa trơn; sau đó HS làm phiếu.

    Học sinh

    HS đọc theo cặp, làm bài tập điền từ và chọn đáp án. Trả lời dự kiến: Bé Na lên tám tuổi; Na đã cho gà ăn và nhổ cỏ cho bà.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 HS đọc to cả đoạn và trả lời câu hỏi: “Vì sao bà khen Na?” Cho lớp nhận xét và sửa câu sai.

    Học sinh

    HS đọc to; trả lời dự kiến: Bà khen Na vì Na chăm làm việc, giúp đỡ bà.

  4. Giáo viên

    GV chốt nội dung đoạn: Bé Na chăm chỉ giúp đỡ bà và gia đình. GV nhấn mạnh: đọc đoạn cần đọc trơn, đọc đúng dấu câu, và đọc kỹ để trả lời câu hỏi.

    Học sinh

    HS nhắc lại nội dung chính: Na chăm làm, biết giúp bà.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 12 phút

Em chăm làm việc nhà

Mục tiêu

Vận dụng vần mới để nói và viết câu về việc tốt em đã làm; hình thành ý thức chăm chỉ trong cuộc sống.

Nội dung

GV tổ chức trò chơi “Nói theo tranh”: GV đưa tranh một số việc nhà (cho gà ăn, nhổ cỏ, quét nhà, rửa bát). HS chọn một việc, nói một câu về việc em đã làm hoặc sẽ làm, cố gắng dùng một từ có vần am, ăm hoặc âm (ví dụ: chăm làm, nấm, tám tuổi). Có thể giao về nhà: viết 1 câu vào vở.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS nói được ít nhất một câu hoàn chỉnh có từ chứa vần mới; viết được một câu ngắn ở nhà vào vở Tập viết.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đưa tranh các việc nhà và nêu nhiệm vụ: “Chọn một việc em đã làm hoặc sẽ làm và nói một câu có từ chứa vần mới.”

    Học sinh

    HS quan sát tranh và chọn việc mình muốn nói.

  2. Giáo viên

    GV mời 4 – 5 HS nói trước lớp, gợi ý nếu HS bí: “Em có chăm làm việc nhà không?”

    Học sinh

    HS nói dự kiến: Em chăm cho gà ăn. / Em nhổ cỏ cho bà. / Em tám tuổi và em chăm làm.

  3. Giáo viên

    GV nhận xét, khen những câu có dùng đúng vần mới và giọng nói rõ ràng; động viên HS còn chưa tự tin.

    Học sinh

    HS lắng nghe, tự nhận xét mình đã dùng được những từ nào.

  4. Giáo viên

    GV giao nhiệm vụ về nhà và nhắc HS: Chăm làm việc nhà là việc tốt, cần làm thường xuyên.

    Học sinh

    HS ghi nhiệm vụ vào vở và nêu lại lời nhắc nhở của GV.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Họ và tên: ……………………………
Lớp: 1 …

Bài 1. Chọn các tiếng có vần âm.

  • A. cầm
  • B. tám
  • C. mầm
  • D. cam
  • E. nấm

Bài 2. Bấm loa để nghe. Em nghe thấy tiếng nào?

  • A. nắm
  • B. nằm
  • C. nấm

Bài 4. Nối hình với từ.

  • 🍊 – quả cam
  • 8️⃣ – tám
  • 5️⃣ – năm
  • 🍄 – nấm

Phiếu học tập số 2

Họ và tên: ……………………………
Lớp: 1 …

Đọc đoạn sau:
“Bé chăm làm”
Bé Na lên tám. Na chăm làm.
Na cho gà ăn, nhổ cỏ cho bà.
Bà khen: “Na chăm quá!” Bà cho Na quả cam.

Bài 3. Điền từ thích hợp vào chỗ trống: Bé Na lên ……… (tám / năm)

Bài 6. Bé Na lên mấy tuổi? Viết số vào chỗ trống: ……

Bài 7. Na đã làm những việc gì? (Chọn các đáp án đúng)

  • A. cho gà ăn
  • B. cầm ô cho mẹ
  • C. nhổ cỏ cho bà

Bài 8. Bà khen Na thế nào?

  • A. Na khôn quá!
  • B. Na chăm quá!
  • C. Na ngoan quá!

Bài 9. Sắp xếp các tiếng thành câu: chăm / Bé / làm / Na → ……………………………

Bài 10. Đúng hay sai?
a) Tiếng “nằm” có vần âm. ……
b) Tiếng “khám” có vần am. ……
c) Tiếng “ấm” có vần âm. ……

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại đoạn “Bé chăm làm” ít nhất 3 lần cho người thân nghe; cố gắng đọc trơn, đúng dấu câu.
  • Viết vào vở Tập viết mỗi vần am, ăm, âm một dòng và mỗi từ quả cam, tằm, nấm một dòng.
  • Tìm ở nhà hoặc ngoài sân 1 đồ vật hoặc con vật có tên chứa vần am, ăm hoặc âm (ví dụ: nấm, cam, tằm) và nói cho người thân nghe.
  • Vào trang NeoEdu neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-34-am-am-am để làm thêm bài tập tương tác (nếu có thiết bị kết nối).

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.