Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 7. Vần: an, ăn, ân, on, ôn, ơn, en, ên, in, un, am, ăm, âm

Giáo án Bài 33. en, ên, in, un

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được cấu tạo của các vần en, ên, in, un (gồm âm e, ê, i, u và âm cuối n).
  • Đọc đúng và đánh vần được các tiếng sen, nến, chín, giun có vần mới.
  • Đọc trơn được các từ ngữ có vần en, ên, in, un như kèn, tên, nhìn, cún.
  • Viết đúng các vần en, ên, in, un và các từ sen, nến, chín, giun.
  • Đọc hiểu đoạn “Hồ sen” và trả lời được câu hỏi về nội dung đoạn đọc.
  • Năng lực ngôn ngữ (đọc, viết, nói và nghe): Đọc đúng vần, tiếng, từ, đoạn có vần en, ên, in, un; viết đúng vần và các từ sen, nến, chín, giun; nghe và chọn đúng tiếng có vần mới; nói được câu trả lời đầy đủ về nội dung đoạn đọc.
  • Năng lực văn học: Cảm nhận được vẻ đẹp của hồ sen và tình cảm gần gũi giữa bà và cháu qua đoạn đọc “Hồ sen”.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: Tự đánh vần, đọc lại được các tiếng, từ có vần mới và tự kiểm tra bài viết của mình theo mẫu.
  • Giao tiếp và hợp tác: Làm việc theo cặp và nhóm nhỏ, lắng nghe bạn đọc, nhận xét và sửa lỗi cho nhau một cách lịch sự.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Phân tích cấu tạo vần, lựa chọn đáp án đúng trong bài tập nghe và đọc, tìm thêm tiếng có vần mới trong thực tế.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: Tích cực luyện đọc, luyện viết, hoàn thành đủ các bài tập và phiếu học tập trong giờ học và ở nhà.
  • Nhân ái: Biết yêu quý thiên nhiên và tình cảm yêu thương của bà dành cho Na qua hình ảnh hồ sen và chuyến đi đò.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Bảng phụ hoặc slide ghi các vần en, ên, in, un và các từ khoá: sen, nến, chín, giun.
  • Bộ thẻ chữ và thẻ vần (e, ê, i, u, n, s, nh, ch, gi, các dấu thanh).
  • Tranh hoặc thẻ hình: hoa sen, cái kèn, cuộn len, cái đèn, cây nến, quả chín, con giun, chú cún, vũng bùn.
  • Tranh minh hoạ đoạn đọc “Hồ sen” (hồ sen, bà và Na đi đò, chú cún ở bờ hồ).
  • Phiếu học tập số 1 đã in cho các nhóm.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-33-en-en-in-un), dùng phần nghe “Bấm loa để nghe” và bài tập nối hình với từ.

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 1, tập 1 (trang bài 33).
  • Bảng con, phấn hoặc bút lông, khăn lau.
  • Vở Tập viết 1 và bút chì.
  • Bộ thẻ chữ và thẻ vần cá nhân (nếu có).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Vỗ tay tìm vần đã học

Mục tiêu

Tạo không khí vui vẻ, ôn lại các vần đã học ở chủ đề 7 và dẫn dắt vào bài mới.

Nội dung

GV đọc lần lượt các tiếng như “lan”, “tôn”, “gặp”, “bàn”, “cám”, “tên” và yêu cầu HS vỗ tay khi nghe tiếng có vần đã học trong chủ đề 7 (an, ăn, ân, on, ôn, ơn, am, ăm, âm); tiếng “tên” có vần ên là vần mới nên HS giơ tay và đọc theo GV.

Sản phẩm dự kiến

HS nhận ra được các tiếng có vần đã học, đọc to được tiếng có vần ên và biết bài học hôm nay học vần mới.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nói: “Cô sẽ đọc một số tiếng, các con vỗ tay nếu nghe thấy tiếng có vần đã học.” GV đọc: lan, tôn, bàn, cám, tên, gặp.

    Học sinh

    HS lắng nghe và chuẩn bị vỗ tay theo yêu cầu.

  2. Giáo viên

    GV đọc chậm, quan sát và sửa phát âm. Khi đọc đến “tên”, GV hỏi: “Tiếng tên có vần gì?”

    Học sinh

    HS vỗ tay đúng với các tiếng lan, tôn, bàn, cám, gặp. Dự kiến HS trả lời: “Tiếng tên có vần ên.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 đến 3 HS đọc lại tiếng có vần ên và nói tiếng nào vừa được nghe lần đầu.

    Học sinh

    HS đọc: “tên”, nhận biết đây là vần mới cần học.

  4. Giáo viên

    GV khen ngợi và giới thiệu: “Hôm nay chúng ta sẽ học thêm bốn vần mới: en, ên, in, un.”

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài học: “Bài 33: en, ên, in, un.”

Hoạt động 2.1: Khám phá · 12 phút

Nhận diện và đánh vần vần en, ên

Mục tiêu

Nhận biết cấu tạo vần en (e + n), ên (ê + n); đánh vần và đọc đúng các tiếng sen, nến.

Nội dung

Quan sát bảng vần: en gồm e và n; ên gồm ê và n. Đánh vần mẫu “s – en – sen” và “n – ên – nên – sắc – nến”. Hoạt động cặp đôi: một bạn chỉ thẻ vần, bạn kia đọc; sau đó ghép thẻ chữ để tạo tiếng sen, nến. Liên hệ từ khoá với tranh hoa sen và cây nến.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được cấu tạo vần en, ên; đánh vần đúng tiếng sen, nến; ghép được thẻ chữ tạo tiếng sen, nến.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo tranh hoa sen và cây nến, hỏi: “Đây là gì? Tiếng nào có vần en, tiếng nào có vần ên?” GV ghi bảng vần en, ên và tiếng khoá sen, nến.

    Học sinh

    HS quan sát tranh, trả lời dự kiến: “Hoa sen”, “cây nến”. HS đoán vần trong sen là en, trong nến là ên.

  2. Giáo viên

    GV đánh vần mẫu: “s – en – sen”; “n – ên – nên – sắc – nến”. Hướng dẫn HS cách đọc vần: đọc âm đầu, rồi vần, rồi tiếng. Yêu cầu cặp đôi thay nhau đánh vần và ghép thẻ chữ.

    Học sinh

    HS đánh vần theo GV, sau đó luyện theo cặp: một bạn đánh vần, một bạn ghép thẻ. Dự kiến HS nói: “Vần en gồm e và n”, “Vần ên gồm ê và n”.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp lên bảng đánh vần tiếng sen, nến trước lớp và hỏi: “Vì sao tiếng nến có dấu sắc?”

    Học sinh

    HS đánh vần trước lớp. Dự kiến HS trả lời: “Vì tiếng nến có dấu sắc ở chữ e.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Vần en gồm e và n; vần ên gồm ê và n. Lưu ý không nhầm sen (hoa sen) với sên (con sên).” GV đọc mẫu, HS đọc đồng thanh.

    Học sinh

    HS đọc đồng thanh: en, ên, sen, nến và ghi nhớ cách phân biệt.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 12 phút

Nhận diện và đánh vần vần in, un

Mục tiêu

Nhận biết cấu tạo vần in (i + n), un (u + n); đánh vần và đọc đúng các tiếng chín, giun.

Nội dung

So sánh vần in và un với vần vừa học: đều kết thúc bằng âm n. Đánh vần mẫu “ch – in – chin – sắc – chín” và “gi – un – giun”. Trò chơi “Ghép nhanh”: GV đưa thẻ vần, HS ghép thẻ âm đầu để tạo tiếng trên bảng con.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được cấu tạo vần in, un; đánh vần đúng tiếng chín, giun; ghép đúng tiếng có vần in, un trên bảng con.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV hỏi: “Vần en, ên có âm cuối là chữ gì? Vần in, un có âm cuối giống không?” GV đưa tranh quả chín và con giun.

    Học sinh

    HS trả lời: “Âm cuối là n.” Dự kiến HS nói: “Quả chín”, “con giun”.

  2. Giáo viên

    GV đánh vần mẫu: “ch – in – chin – sắc – chín”; “gi – un – giun”. Tổ chức trò chơi “Ghép nhanh”: GV hô tên vần, HS giơ thẻ chữ hoặc viết trên bảng con tiếng tương ứng.

    Học sinh

    HS đánh vần theo GV, sau đó chơi trò chơi theo tổ, ghép hoặc viết được chín, giun, nhìn, cún.

  3. Giáo viên

    GV mời đại diện 2 tổ giơ bảng con, hỏi: “Tiếng chín có dấu gì? Đặt ở đâu?”

    Học sinh

    HS giơ bảng và trả lời: “Tiếng chín có dấu sắc đặt trên chữ i.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Vần in gồm i và n; vần un gồm u và n. Cả bốn vần en, ên, in, un đều có âm cuối n.” GV nhấn mạnh cách đánh vần từ âm đầu, vần, rồi thanh.

    Học sinh

    HS đọc đồng thanh: in, un, chín, giun và nêu lại quy luật âm cuối n.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 10 phút

Viết vần và các từ sen, nến, chín, giun

Mục tiêu

Viết đúng các vần en, ên, in, un và các từ sen, nến, chín, giun theo đúng độ cao, khoảng cách và vị trí dấu thanh.

Nội dung

GV viết mẫu trên bảng lớp: nối liền các chữ trong vần; chữ h, g cao 5 li; chữ s cao 2,5 li; các chữ còn lại cao 2 li. Các tiếng cách nhau bằng một con chữ o. Dấu thanh đặt trên chữ cái đầu của vần, riêng dấu nặng đặt dưới chữ đó. HS viết bảng con trước, sau đó viết vào vở Tập viết.

Sản phẩm dự kiến

HS viết được các vần en, ên, in, un và các từ sen, nến, chín, giun đúng quy định về độ cao, khoảng cách và dấu thanh.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu yêu cầu viết: “Hôm nay các con viết bốn vần và bốn từ. Chú ý độ cao các con chữ và vị trí dấu thanh.” GV viết mẫu từng vần, nối nét giữa e và n, ê và n.

    Học sinh

    HS quan sát cách GV viết, lắng nghe lưu ý về độ cao con chữ và vị trí dấu thanh.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn viết từng từ: sen (chữ s cao 2,5 li), nến (dấu sắc trên ê), chín (dấu sắc trên i), giun (chữ g cao 5 li). HS viết bảng con, GV đi quanh lớp kiểm tra và chỉnh tư thế ngồi, cách cầm bút.

    Học sinh

    HS viết bảng con, sau đó viết vào vở Tập viết. Dự kiến HS nhận xét: “Dấu sắc của nến đặt trên chữ ê.”

  3. Giáo viên

    GV giơ 2 đến 3 bảng con đẹp và bảng cần sửa, hỏi lớp: “Bài nào viết đúng độ cao? Chỗ nào cần sửa?”

    Học sinh

    HS nhận xét bài của bạn và tự sửa bài của mình. Dự kiến HS nói: “Bạn viết đúng, chữ g cao hơn các chữ khác.”

  4. Giáo viên

    GV tóm tắt quy tắc viết: nối liền các chữ trong vần; chữ h, g cao 5 li; chữ s cao 2,5 li; các chữ còn lại 2 li; dấu thanh đặt trên chữ cái đầu của vần.

    Học sinh

    HS nhắc lại các quy tắc viết và sửa lại bài nếu còn lỗi.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 14 phút

Đọc đoạn “Hồ sen” và trả lời câu hỏi

Mục tiêu

Đọc trơn đoạn “Hồ sen” có các vần vừa học; trả lời được các câu hỏi về nội dung đoạn đọc.

Nội dung

Đọc mẫu đoạn “Hồ sen” có tranh minh hoạ. HS đọc theo nhóm 4: mỗi bạn đọc một câu. Sau đó hoàn thành Phiếu học tập số 1 gồm các câu hỏi về nhà bà, chú cún, sắp xếp câu, đúng hay sai. Học liệu NeoEdu có thể dùng cho phần bài tập tương tác.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng đoạn văn; trả lời đúng các câu hỏi: nhà bà có hồ sen; chú cún chờ Na ở bờ hồ; sắp xếp đúng câu Sen nở kín cả hồ; khoanh đúng ý về việc Na đi đò, không đi bộ.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu đoạn “Hồ sen” hai lần, chỉ tranh minh hoạ. Hỏi: “Trong tranh có những ai và con vật nào?” Sau đó giao nhiệm vụ đọc theo nhóm và phát Phiếu học tập số 1.

    Học sinh

    HS quan sát tranh, trả lời: “Có bà, Na và chú cún.” HS nhận nhiệm vụ trong nhóm.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn đọc từng câu, chú ý các tiếng có vần mới: sen, nở, nhìn, cún, bờ. Các nhóm đọc nối tiếp; GV đi quanh giúp HS đọc khó. Sau đó HS làm Phiếu học tập số 1.

    Học sinh

    HS đọc nối tiếp từng câu trong nhóm, đọc to và rõ ràng; làm phiếu và thảo luận đáp án với bạn trong nhóm.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm đọc cả đoạn và trình bày đáp án của phiếu, hỏi thêm: “Vì sao Na đi đò chứ không đi bộ?”

    Học sinh

    HS đọc cả đoạn, trả lời: “Nhà bà có hồ sen”, “Chú cún nhỏ chờ Na ở bờ hồ”, “Bà đưa Na đi đò ra hồ nên Na đi đò.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét và khen những nhóm đọc trơn, trả lời đúng. GV nhấn mạnh: “Đoạn văn kể về chuyến đi ngắm hồ sen của bà và Na.”

    Học sinh

    HS đọc lại đoạn văn một lần cuối và nói một câu về điều em thích trong đoạn văn.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Luyện đọc, nghe và chọn đúng tiếng, từ

Mục tiêu

Củng cố nhận biết vần en, ên, in, un qua bài tập nghe, chọn, nối hình, điền từ và đúng sai.

Nội dung

Bài 1: Chọn tiếng có vần un trong các đáp án A. kèn; B. sen; C. bùn; D. cún; E. giun. Bài 2: Bấm loa để nghe (NeoEdu), chọn tiếng nghe được trong A. nín; B. nén; C. nến. Bài 3: Điền từ vào chỗ trống “Na {{1}} sen nở” với các từ nhìn. Bài 4: Nối hình với từ. Bài 10: Đúng hay sai. Chơi “Ai nhanh hơn” với các bạn trong lớp.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: Bài 1: C, D, E (bùn, cún, giun). Bài 2: C (nến). Bài 3: “Na nhìn sen nở.” Bài 4: hoa sen – sen; cái kèn – kèn; cuộn len – len; cái đèn – đèn. Bài 10: a) Đúng; b) Sai; c) Đúng; d) Sai.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giới thiệu luật chơi “Ai nhanh hơn”: mỗi bài tập GV đọc đề, HS giơ bảng con hoặc giơ tay đáp án. GV mở học liệu NeoEdu cho phần nghe.

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi và chuẩn bị bảng con.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn từng bài: bài 1 (chọn tiếng có vần un), bài 2 (bấm loa, chọn nến), bài 3 (điền nhìn), bài 4 (nối hình với từ), bài 10 (đúng sai). GV hỏi bổ sung: “Vì sao tiếng bến không có vần in?”

    Học sinh

    HS giơ bảng chọn đáp án. Dự kiến HS trả lời: bài 1 là C, D, E; bài 2 là C (nến); bài 3 là nhìn. HS nói: “Bến có vần ên.”

  3. Giáo viên

    GV kiểm tra đáp án, yêu cầu HS giải thích ngắn gọn cách chọn ở bài 10 b): “Vì sao phun không có vần en?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Phun có vần un, không phải en.” Các bạn khác nhận xét và bổ sung.

  4. Giáo viên

    GV chốt đáp án đúng và khen ngợi HS tích cực tham gia. GV nhắc lại: “Vần un có trong giun, cún, bùn; vần en có trong sen, kèn, len.”

    Học sinh

    HS sửa lại đáp án sai (nếu có) và ghi nhớ các tiếng có vần mới.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 7 phút

Đi tìm tiếng có vần mới trong cuộc sống

Mục tiêu

Vận dụng kiến thức về vần en, ên, in, un để nhận biết và đọc tiếng có vần mới trong cuộc sống hằng ngày.

Nội dung

GV yêu cầu HS nhìn quanh lớp, nhà hoặc trường và tìm 3 đồ vật, con vật có tên có vần en, ên, in hoặc un. HS nói tên đồ vật bằng câu đầy đủ và đọc tiếng có vần mới. Giao nhiệm vụ về nhà: đọc cho người thân nghe và viết vào vở 1 tiếng có vần mới.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được ít nhất 3 đồ vật hoặc con vật có tên chứa vần mới (ví dụ: cái đèn, cái kèn, quả chín, con giun, cún con) và đọc đúng tiếng đó.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu nhiệm vụ: “Các con hãy nhìn quanh lớp, tìm một đồ vật hoặc con vật có tên có vần mới và đọc to cho cô và các bạn nghe.”

    Học sinh

    HS quan sát xung quanh lớp và suy nghĩ về những đồ vật có vần mới.

  2. Giáo viên

    GV mời HS lần lượt nói và đọc tiếng có vần mới. GV gợi ý nếu HS gặp khó khăn: “Trong lớp có cái gì để thắp sáng không?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Cái đèn”, “Quả chín”, “Cái kèn” (nếu có). HS đọc tiếng có vần mới rõ ràng.

  3. Giáo viên

    GV khen ngợi và ghi các tiếng HS tìm được lên bảng. GV giao bài về nhà.

    Học sinh

    HS nghe bạn đọc, nhận xét và ghi nhớ nhiệm vụ về nhà.

  4. Giáo viên

    GV tóm tắt: “Các vần en, ên, in, un có trong nhiều đồ vật quanh ta. Các con hãy luyện đọc thật nhiều nhé.”

    Học sinh

    HS đọc lại bốn vần mới và nói: “Hôm nay em đã học được vần en, ên, in, un.”

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc đoạn “Hồ sen” và trả lời các câu hỏi sau.

  • Câu 1. Nhà bà có gì? Khoanh vào đáp án đúng: A. hồ cá; B. bến đò; C. hồ sen.
  • Câu 2. Ai chờ Na ở bờ hồ? Khoanh vào đáp án đúng: A. chú cún; B. mẹ; C. bà.
  • Câu 3. Na đi bộ ra hồ sen. Đúng hay sai? Viết Đ hoặc S vào ô trống.
  • Câu 4. Sắp xếp các tiếng thành câu: sen – nở – kín – cả – hồ.
  • Câu 5. Điền vần còn thiếu vào tiếng sau: s___ (en) hoặc s___ (ên) (khoanh vào đáp án đúng).
  • Câu 6. Viết lại một từ có vần in trong đoạn văn.

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại đoạn “Hồ sen” ba lần cho người thân nghe, chú ý đọc đúng các tiếng có vần en, ên, in, un.
  • Tìm 3 đồ vật hoặc con vật có tên có vần en, ên, in hoặc un trong nhà và đọc cho người thân nghe.
  • Viết vào vở ô li 1 dòng mỗi vần en, ên, in, un và 1 dòng mỗi từ sen, nến, chín, giun, đúng độ cao và vị trí dấu thanh.
  • Thực hiện các bài tập tương tác trên trang bài học NeoEdu (neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-33-en-en-in-un) nếu có điều kiện.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.