Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 7. Vần: an, ăn, ân, on, ôn, ơn, en, ên, in, un, am, ăm, âm

Giáo án Bài 32. on, ôn, ơn

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nhận biết được vần on, ôn, ơn; nêu được cấu tạo (o/ô/ơ + n) và giải thích được sự khác nhau ở chữ đầu vần.
  • Đánh vần và đọc trơn được các tiếng con, thôn, lợn và các từ ngữ có vần mới: hòn đá, ngon, nón, bốn, ôn, khôn, sơn, cơn, mơn mởn.
  • Đọc đúng và đọc trơn đoạn “Ở nhà bà”; trả lời được các câu hỏi về nội dung đoạn đọc.
  • Viết đúng các vần on, ôn, ơn và các từ con, thôn, lợn theo đúng độ cao, khoảng cách và vị trí dấu thanh.
  • Vận dụng được vần mới để tìm tiếng, từ và nói được câu đơn giản có từ ngữ vừa học.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc đúng vần, tiếng, từ, đoạn văn; viết đúng các vần và từ; nghe, nói để trả lời câu hỏi và kể về người thân, nơi ở của mình.
  • Năng lực văn học: nhận biết được nhân vật Na, bà và các sự việc trong đoạn văn ngắn “Ở nhà bà”; cảm nhận được niềm vui khi về thăm bà.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự đọc thầm, tự đánh vần và tự kiểm tra bài viết của mình trên bảng con, vở tập viết theo mẫu của GV.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS trao đổi theo cặp đôi khi đọc đoạn văn và thống nhất đáp án bài tập; biết lắng nghe bạn đọc và nhận xét.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS so sánh cấu tạo ba vần để phân biệt on – ôn – ơn; sáng tạo câu nói về ngôi nhà, người thân của mình.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: HS tích cực luyện đọc, luyện viết ở lớp và ở nhà, kiên trì sửa lỗi viết chữ.
  • Nhân ái: HS biết yêu quý bà, người thân, biết chia sẻ niềm vui khi kể về việc về thăm nhà bà.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Bảng lớp, phấn/bút dạ, bộ thẻ chữ các vần on, ôn, ơn và các tiếng con, thôn, lợn.
  • Tranh minh hoạ: cái bàn, quả cam, bàn tay, cái kim (trò chơi khởi động); hòn đá, bốn con lợn, quả mơ (luyện tập).
  • Loa hoặc thiết bị nghe âm thanh (phục vụ bài tập nghe chọn tiếng sơn/sờn/son).
  • Tranh hoặc gương nhỏ để HS quan sát cách mở miệng khi phát âm o, ô, ơ.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-32-on-on-on), dùng để chiếu bài giảng và cho HS làm bài tương tác ở hoạt động luyện tập.

2. Học sinh

  • Vở Tiếng Việt 1, bảng con, phấn hoặc bút chì, khăn lau.
  • Vở tập viết, bút chì.
  • Bộ thẻ chữ cái (nếu có) để ghép tiếng.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Ai nhanh mắt tìm tiếng

Mục tiêu

Ôn lại các vần đã học, tạo không khí vui vẻ và dẫn dắt HS vào bài mới.

Nội dung

Trò chơi “Ai nhanh mắt”: GV giơ lần lượt tranh cái bàn, quả cam, bàn tay, cái kim; HS đọc tiếng và nêu vần đã học trong tiếng đó.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng các tiếng cái bàn (an), quả cam (am), bàn tay (an), cái kim (im) và nói được vần của từng tiếng.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giới thiệu trò chơi “Ai nhanh mắt”, nêu luật: GV giơ tranh, HS giơ tay và đọc nhanh tiếng chỉ đồ vật trong tranh, sau đó nói vần của tiếng đó. Nói đúng được một bông hoa.

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi, nhắc lại luật chơi bằng lời của mình.

  2. Giáo viên

    GV giơ lần lượt tranh và hỏi: “Đây là gì? Tiếng này có vần gì?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Cái bàn, vần an.”; “Quả cam, vần am.”; “Bàn tay, vần an.”; “Cái kim, vần im.” HS đọc đồng thanh lại các tiếng.

  3. Giáo viên

    GV tuyên dương các bạn đọc đúng, nhanh; hỏi: “Các vần vừa đọc có điểm gì chung?”

    Học sinh

    HS trả lời (dự kiến): Các vần đều có âm cuối là a, m hoặc n, đã được học ở các bài trước.

  4. Giáo viên

    GV dẫn dắt: “Hôm nay chúng ta học thêm ba vần mới có âm cuối n là on, ôn, ơn. Chúng ta cùng khám phá nhé!” GV ghi tên bài lên bảng.

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài: “Bài 32: on, ôn, ơn.”

Hoạt động 2.1: Khám phá · 12 phút

Nhận biết và đánh vần on, ôn, ơn

Mục tiêu

HS nhận biết cấu tạo của ba vần mới, phân biệt được on – ôn – ơn và đánh vần được các tiếng con, thôn, lợn.

Nội dung

Quan sát bảng vần trên bảng lớp (on, ôn, ơn); so sánh chữ đầu vần; đánh vần mẫu và đánh vần cá nhân các tiếng con, thôn, lợn.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được cấu tạo của ba vần; giải thích được chữ đầu vần o tròn môi mở, ô tròn môi hẹp, ơ môi không tròn; đánh vần đúng ba tiếng con, thôn, lợn.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo bảng vần on, ôn, ơn và hỏi: “Vần on gồm những chữ nào?”

    Học sinh

    HS quan sát và trả lời: “Vần on gồm chữ o và chữ n.”

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn: “Chữ o tròn môi và mở; chữ ô tròn môi và hẹp hơn; chữ ơ thì môi không tròn. Các em đặt tay trước miệng để cảm nhận.” GV đánh vần mẫu: “c – on – con”; “th – ôn – thôn”; “l – ơn – lơn – nặng – lợn”. GV đặt câu hỏi: “Ba vần này giống nhau ở điểm nào? Khác nhau ở đâu?”

    Học sinh

    HS làm theo hướng dẫn, quan sát miệng bạn và của mình; đánh vần đồng thanh theo GV. Trả lời dự kiến: Giống nhau: đều có âm cuối n. Khác nhau: chữ đầu vần là o, ô hoặc ơ.

  3. Giáo viên

    GV gọi 2 – 3 HS đánh vần cá nhân: “con”, “thôn”, “lợn”. Sửa lỗi phát âm cho HS nếu cần.

    Học sinh

    HS đánh vần cá nhân; các bạn khác lắng nghe và nhận xét.

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Vần on có chữ o, vần ôn có chữ ô, vần ơn có chữ ơ; cả ba đều kết thúc bằng n.” GV yêu cầu HS đọc lại ba vần.

    Học sinh

    HS đọc đồng thanh: on, ôn, ơn; con, thôn, lợn.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 10 phút

Đọc tiếng và từ ngữ có vần mới

Mục tiêu

HS đọc trơn các từ ngữ có vần mới và hiểu nghĩa một số từ khoá.

Nội dung

Đọc các từ trong bảng: on (con, hòn đá, ngon, nón); ôn (thôn, bốn, ôn, khôn); ơn (lợn, sơn, cơn, mơn mởn). Giải nghĩa từ: thôn, lợn, hòn đá, bốn, sơn. Thực hiện theo nhóm đôi.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn được 12 từ ngữ có vần mới và nêu đúng nghĩa của các từ khoá thôn, lợn, hòn đá, bốn, sơn.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu hoặc viết bảng các từ ngữ theo từng vần. Giao nhiệm vụ: “Các em đọc thầm rồi đọc to cho bạn ngồi cạnh nghe.”

    Học sinh

    HS đọc thầm, sau đó đọc cho bạn cùng bàn nghe theo cặp đôi.

  2. Giáo viên

    GV đọc mẫu từng nhóm từ; hỏi: “Từ thôn nghĩa là gì? Lợn là con vật như thế nào?”

    Học sinh

    HS đọc theo GV; trả lời dự kiến: thôn là khu làng nhỏ ở quê; lợn là con vật nuôi, mũi to, ăn cám.

  3. Giáo viên

    GV chỉ bất kì từ nào, gọi HS đọc; yêu cầu HS nêu nghĩa từ hòn đá, sơn.

    Học sinh

    HS đọc trơn từng từ; trả lời dự kiến: hòn đá là một viên đá; sơn là chất lỏng có màu để quét lên đồ vật.

  4. Giáo viên

    GV nhận xét, nhấn mạnh các tiếng khó đọc (khôn, mơn mởn) và yêu cầu HS đọc lại cả nhóm từ một lần.

    Học sinh

    HS đọc đồng thanh cả nhóm từ ngữ.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 8 phút

Viết vần và các từ con, thôn, lợn

Mục tiêu

HS viết đúng các vần on, ôn, ơn và các từ con, thôn, lợn theo quy định về độ cao, khoảng cách và dấu thanh.

Nội dung

GV viết mẫu trên bảng lớp; HS viết vào bảng con, sau đó viết vào vở tập viết. Lưu ý: h, l cao 5 li; t cao 3 li; các chữ còn lại cao 2 li; mỗi tiếng cách nhau một con chữ o; dấu nặng đặt dưới chữ đầu của vần (chữ ơ trong lợn).

Sản phẩm dự kiến

HS viết được các vần on, ôn, ơn và các từ con, thôn, lợn đúng mẫu, nối nét đúng, đặt dấu nặng đúng vị trí trong lợn.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết mẫu vần on và từ con trên bảng; nêu các quy định: “Chữ h, l cao 5 li; chữ t cao 3 li; các chữ còn lại cao 2 li.”

    Học sinh

    HS quan sát và lắng nghe; nhắc lại độ cao của các chữ.

  2. Giáo viên

    GV viết mẫu tiếp thôn và lợn; chỉ ra vị trí dấu nặng dưới chữ ơ. Yêu cầu HS viết bảng con: on, ôn, ơn, con, thôn, lợn.

    Học sinh

    HS viết vào bảng con; GV quan sát và nhắc HS viết nối liền các chữ trong vần.

  3. Giáo viên

    GV giơ một số bảng con để nhận xét chung, chỉ ra lỗi thường gặp (nhầm on – ôn – ơn, quên dấu mũ, dấu râu).

    Học sinh

    HS đối chiếu bảng con của mình và bạn, tự sửa lỗi.

  4. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS viết vào vở tập viết theo đúng số lượng dòng quy định; nhắc HS ngồi đúng tư thế.

    Học sinh

    HS viết vào vở tập viết; sau đó đối chiếu với mẫu và tự nhận xét.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 12 phút

Đọc đoạn “Ở nhà bà”

Mục tiêu

HS đọc trơn đoạn văn có vần mới và trả lời được câu hỏi về nội dung đoạn đọc.

Nội dung

Đọc đoạn “Ở nhà bà” (gồm 3 đoạn ngắn). Trả lời các câu hỏi: Bà có mấy con lợn? Nghỉ hè Na về đâu? Bà cho Na gì? Na làm gì ở nhà bà? Kĩ thuật đọc theo cặp đôi, đọc nối tiếp câu.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn đoạn văn; trả lời đúng: bà có bốn con lợn (viết số 4); Na về nhà bà; bà cho Na quả mơ ngon; Na ôn chữ ở nhà bà.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu cả đoạn; yêu cầu HS đọc thầm và gạch chân các tiếng có vần on, ôn, ơn.

    Học sinh

    HS lắng nghe, đọc thầm và gạch chân các tiếng: con, lợn, thôn, ôn, ngon, sơn (nếu có) …

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn đọc nối tiếp từng câu theo cặp đôi. Đặt câu hỏi: “Nhà bà ở đâu?” “Bà có mấy con lợn?” “Nghỉ hè, Na về đâu?” “Bà cho Na quả gì?”

    Học sinh

    HS đọc nối tiếp theo cặp; trả lời dự kiến: Nhà bà ở thôn xa; Bà có bốn con lợn; Na về nhà bà; Bà cho Na quả mơ ngon.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 – 3 cặp đọc trước lớp; hỏi thêm: “Na làm gì khi ở nhà bà?”

    Học sinh

    Các cặp đọc trước lớp; HS trả lời dự kiến: Na ôn chữ.

  4. Giáo viên

    GV nhận xét về cách đọc và nội dung đoạn văn; nhấn mạnh tình cảm Na dành cho bà.

    Học sinh

    HS đọc lại cả đoạn một lần để củng cố.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 13 phút

Luyện nghe, chọn và nối

Mục tiêu

HS củng cố nhận biết vần on, ôn, ơn qua các bài tập nghe, chọn, nối, điền và đúng/sai.

Nội dung

Làm các bài tập theo Phiếu học tập số 1 (câu 1, 2, 3, 4, 9, 10). Có thể làm trực tiếp trên trang bài học NeoEdu bằng bài tập tương tác. Đáp án: câu 1: B, D, E; câu 2: A (sơn); câu 3: ngon; câu 4: hòn đá – tranh hòn đá; bốn – số 4; lợn – tranh con lợn; câu 9: Bà có bốn con lợn; câu 10: a) Đ; b) Đ; c) S.

Sản phẩm dự kiến

HS làm đúng các bài tập: chọn đúng lợn, cơn, sơn (vần ơn); nghe đúng tiếng sơn; điền đúng ngon; nối đúng hòn đá, bốn, lợn; sắp xếp đúng câu “Bà có bốn con lợn.”; xét đúng/sai: a) Đ, b) Đ, c) S.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 1 hoặc chiếu bài tập trên NeoEdu; nêu yêu cầu: “Các em làm lần lượt từng bài, giơ bảng hoặc giơ tay để trả lời.”

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc yêu cầu từng bài và chuẩn bị bảng con.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn bài 1 và 2: bật loa để HS nghe tiếng; yêu cầu HS chọn đáp án. Hướng dẫn bài 3, 4, 9, 10 tương tự, yêu cầu HS giải thích ngắn gọn khi chọn đúng/sai.

    Học sinh

    HS làm bài; trả lời dự kiến: Bài 1: B, D, E vì lợn, cơn, sơn có vần ơn; Bài 2: A sơn; Bài 3: ngon; Bài 4: nối hòn đá, bốn, lợn; Bài 9: Bà có bốn con lợn; Bài 10: a) Đ, b) Đ, c) S vì khôn có vần ôn.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 – 3 HS trình bày đáp án và giải thích; cả lớp nhận xét.

    Học sinh

    HS trình bày, các bạn nhận xét và góp ý.

  4. Giáo viên

    GV chốt đáp án đúng; nhấn mạnh: vần ơn có chữ ơ, vần ôn có chữ ô, vần on có chữ o; sửa lỗi nhầm lẫn cho HS.

    Học sinh

    HS sửa lại bài làm (nếu sai) và ghi nhớ quy tắc phân biệt ba vần.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Kể về bà và ngôi nhà của em

Mục tiêu

HS vận dụng vần và từ ngữ vừa học để nói câu về người thân, nơi ở; gắn bài học với trải nghiệm thực tế.

Nội dung

Hoạt động nhóm đôi: mỗi HS nói 2 câu về bà (hoặc người thân) của mình, có sử dụng ít nhất một từ có vần on, ôn, ơn (ví dụ: con lợn, quả mơ ngon, ở thôn). Giao thêm nhiệm vụ về nhà.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS nói được ít nhất 2 câu đơn giản có từ ngữ vừa học; HS nêu được một việc muốn làm khi về thăm bà hoặc người thân.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu nhiệm vụ: “Các em kể cho bạn nghe về bà hoặc người thân của mình, dùng ít nhất một từ có vần on, ôn, ơn.” GV nêu mẫu: “Nhà bà em ở quê. Bà nuôi con gà.”

    Học sinh

    HS lắng nghe, nhắc lại yêu cầu.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, hỗ trợ các cặp còn lúng túng; gợi ý: “Em có thể nói về ngôi nhà, về việc em làm cùng bà.”

    Học sinh

    HS luyện nói theo cặp đôi; trả lời dự kiến: “Bà em ở thôn bên.” “Em ăn quả mơ rất ngon.” “Em ôn chữ cùng bà.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 – 3 HS nói trước lớp; khen các câu có sử dụng đúng từ có vần mới.

    Học sinh

    HS trình bày trước lớp; các bạn lắng nghe và vỗ tay khen.

  4. Giáo viên

    GV tổng kết bài học, nhắc HS: “Vần on, ôn, ơn giúp các em đọc được nhiều từ hay trong cuộc sống. Hãy yêu quý bà và người thân nhé!”

    Học sinh

    HS nhắc lại tên ba vần mới và từ khoá: con, thôn, lợn.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Bài 1. Chọn các tiếng có vần ơn:

  • A. hòn
  • B. cơn
  • C. con
  • D. lợn
  • E. sơn

Bài 2. Bấm loa để nghe. Em nghe thấy tiếng nào?

  • A. sơn
  • B. sờn
  • C. son

Bài 3. Điền từ thích hợp vào chỗ trống:
Bà cho Na quả mơ {{1}}.

  • ngon

Bài 4. Nối hình với từ:

  • Tranh hòn đá – từ hòn đá
  • Tranh bốn (số 4) – từ bốn
  • Tranh con lợn – từ lợn

Bài 9. Sắp xếp các tiếng thành câu:
Bà → có → bốn → con → lợn.

Bài 10. Đúng hay sai?
a) Tiếng “nón” có vần on.
b) Tiếng “mơn” có vần ơn.
c) Tiếng “khôn” có vần ơn.

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại đoạn “Ở nhà bà” cho người thân nghe ít nhất một lần, cố gắng đọc trơn, rõ ràng.
  • Viết vào vở tập viết mỗi vần on, ôn, ơn một dòng và mỗi từ con, thôn, lợn một dòng; chú ý độ cao các con chữ và dấu nặng trong lợn.
  • Tìm trong nhà hoặc trong sách 2 tiếng có vần on, ôn hoặc ơn (ví dụ: con, cơn, sơn …) và nói cho người thân nghe.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.