Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 6. Âm và chữ: ph, qu, v, x, y – luyện tập chính tả

Giáo án Bài 30. Ôn tập và kể chuyện

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được tên và đọc đúng các âm ph, qu, v, x, y và các chữ cái đã học trong bảng chữ cái tiếng Việt.
Đọc trơn được đoạn văn ngắn “Hè, bé Na về quê. Quê có bờ tre, có hồ cá.”.
Viết đúng chính tả các tiếng có âm đầu ph, qu, v, x, y trong bài tập điền và chọn.
Kể lại được nội dung câu chuyện “Kiến và dế mèn” theo tranh và gợi ý.
Giải thích được vì sao kiến chăm chỉ làm việc và dế mèn gặp khó khăn khi mùa đông đến.
Năng lực ngôn ngữ: đọc trơn đoạn ngắn, viết đúng chính tả các âm đã học, nghe hiểu nội dung câu chuyện và nói được câu kể lại chuyện.
Năng lực văn học: cảm nhận nhân vật kiến chăm chỉ, dế mèn ham chơi và rút ra bài học về lao động và biết lo xa qua câu chuyện “Kiến và dế mèn”.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS tự đọc lại bài, tự kiểm tra và sửa lỗi chính tả của mình theo đáp án của GV.
Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc theo cặp đôi và nhóm nhỏ, trao đổi, nhận xét bài bạn và nói rõ ý kiến bằng câu đầy đủ.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS vận dụng quy tắc ghép âm, chữ để chọn đúng tiếng, sắp xếp đúng câu và đề xuất cách kể lại chuyện theo ý mình.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: HS nêu được việc làm chăm chỉ của kiến và cam kết giúp đỡ người nhà làm việc nhà vừa sức.
Trách nhiệm: HS biết tự hoàn thành phần bài tập của mình và sửa lỗi khi GV hoặc bạn chỉ ra.
Nhân ái: HS biết chia sẻ, giúp đỡ bạn khi cùng làm việc nhóm và biết nhận lỗi khi làm sai như dế mèn trong câu chuyện.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Bảng lớp, phấn hoặc bút dạ, thẻ chữ ph, qu, v, x, y và các chữ ghép đã học.
Tranh minh họa câu chuyện “Kiến và dế mèn” (đàn kiến tha mồi, dế mèn ca hát), tranh các đồ vật: xe, phở, quà, vở, quả thị, phố, y tá.
Bảng phụ ghi đoạn văn cần đọc và các câu bài tập.
Loa hoặc thiết bị phát âm thanh để phát đoạn nghe của bài tập 1.
Phiếu học tập số 1, Phiếu học tập số 2 (in cho từng nhóm).
Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác – neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-30-on-tap-va-ke-chuyen (dùng ở bài tập nghe, bài tập tương tác và phần kể chuyện).

2. Học sinh

Bảng con, bút viết bảng, phấn hoặc bút chì.
Vở ô li, bút chì, tẩy.
Thẻ chữ cái và thẻ chữ ghép bộ đồ dùng học Tiếng Việt (nếu có).
Bộ thẻ tranh hoặc vở bài tập Tiếng Việt 1 để nối hình với từ.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Chơi “Ghép chữ nhanh”

Mục tiêu

Giúp HS nhớ lại các chữ cái và chữ ghép đã học, tạo không khí vui vẻ trước giờ ôn tập.

Nội dung

GV đưa thẻ chữ lên bảng, đọc tên một chữ cái (ví dụ: “chữ ph”). HS giơ thẻ hoặc viết nhanh chữ đó lên bảng con. Sau đó GV chỉ vào thẻ, HS đọc to tên chữ.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng tên và viết đúng các chữ cái, chữ ghép vừa ôn (ph, qu, v, x, y, ch, nh, th, tr...).

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nói: “Cô cùng các em chơi trò Ghép chữ nhanh. Cô đọc tên chữ, các em viết chữ đó lên bảng con rồi giơ lên.”
Học sinh
HS lắng nghe luật chơi, chuẩn bị bảng con và bút viết.
Giáo viên
GV đọc lần lượt: “chữ ph”, “chữ qu”, “chữ v”, “chữ x”, “chữ y”, “chữ nh”, “chữ th”. Mỗi lần GV kiểm tra nhanh một số bảng.
Học sinh
HS viết chữ lên bảng con và giơ bảng. Trả lời dự kiến: “Em viết chữ ph ạ.”
Giáo viên
GV hỏi: “Chữ nào các em viết hơi khó? Vì sao?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Chữ qu ạ, vì phải viết chữ q rồi đến u.”
Giáo viên
GV khen những bạn viết đúng và nhắc lại: “Đây là các âm và chữ ghép chúng ta đã học. Hôm nay chúng ta sẽ ôn lại thật kĩ.”
Học sinh
HS đọc đồng thanh tên các chữ vừa ôn.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Hệ thống hoá bảng chữ cái và các âm ph, qu, v, x, y

Mục tiêu

HS nhớ được bảng chữ cái tiếng Việt có 29 chữ cái và các chữ ghép đã học; phân biệt được cách ghi âm đầu ph, qu, v, x, y.

Nội dung

Nhóm 4 HS làm việc theo kĩ thuật khăn trải bàn: mỗi HS ghi một chữ hoặc chữ ghép lên ô của mình, sau đó thống nhất đọc tên 29 chữ cái và 11 chữ ghép. Cả lớp cùng đọc bảng chữ cái, sau đó nhóm trao đổi cách ghi các tiếng có âm đầu ph (phố, phở), qu (quả, quà), v (vở, về), x (xe), y (y tá). GV dùng Phiếu học tập số 1 để nhóm kiểm tra lại.

Sản phẩm dự kiến

Bảng chữ cái đầy đủ 29 chữ cái trên khăn trải bàn của nhóm; danh sách tiếng ví dụ cho mỗi âm ph, qu, v, x, y; HS hoàn thành Phiếu học tập số 1 phần a.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV treo bảng chữ cái trên bảng lớp và nói: “Các nhóm hãy cùng ghi lại 29 chữ cái lên khăn trải bàn, mỗi bạn viết một nhóm chữ. Sau đó ghi thêm các tiếng có âm đầu ph, qu, v, x, y.”
Học sinh
HS nhận khăn trải bàn, chia nhau viết chữ cái theo thứ tự bảng chữ cái.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, nhắc HS viết chữ đúng thứ tự và hỏi: “Chữ nào nằm sau chữ p trong bảng chữ cái?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Chữ q ạ.” Các nhóm cùng nhau ghi tiếng: phố, phở, quả, quà, vở, về, xe, y tá.
Giáo viên
GV mời 2 nhóm trình bày. GV hỏi: “Tại sao tiếng quà có chữ q mà không có chữ u đứng riêng?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Vì chữ q luôn đi cùng chữ u thành qu ạ.”
Giáo viên
GV tổng kết: Tiếng Việt có 29 chữ cái, các chữ ghép đã học; âm ph viết bằng ph, âm qu viết bằng qu, âm v, x, y viết đúng như bảng chữ cái.
Học sinh
HS đọc lại bảng chữ cái và các tiếng ví dụ, ghi nhớ cách viết.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 10 phút

Đọc trơn đoạn văn “Hè, bé Na về quê”

Mục tiêu

HS đọc trơn, đúng và hiểu nội dung đoạn văn ngắn về chuyến về quê của bé Na.

Nội dung

GV đọc mẫu hai câu đoạn văn trên bảng phụ, sau đó hướng dẫn HS đọc theo câu. HS đọc theo cặp, tìm tiếng có âm đầu đã học (quê, quạ, vẽ, bà, nghé). Cuối cùng GV đặt câu hỏi để HS hiểu nội dung.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn đoạn văn; trả lời được ít nhất hai câu hỏi về nội dung đoạn văn; tìm đúng ít nhất 3 tiếng có âm đã học trong đoạn văn.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nói: “Các em nhìn bảng phụ, cô đọc mẫu. Sau đó cặp bạn cùng đọc và tìm những tiếng có âm đầu đã học.”
Học sinh
HS nhìn bảng, lắng nghe GV đọc mẫu.
Giáo viên
GV đọc mẫu, sau đó hỏi: “Bé Na về đâu trong mùa hè?”
Học sinh
HS đọc theo cặp. Trả lời dự kiến: “Bé Na về quê ạ.”
Giáo viên
GV mời 2 cặp đọc to đoạn văn và hỏi: “Ở quê có những gì?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Ở quê có bờ tre và hồ cá ạ.”
Giáo viên
GV khen những em đọc rõ, đúng và nhắc các em chú ý dấu chấm khi đọc.
Học sinh
HS đọc lại cả đoạn văn một lần nữa.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 10 phút

Nghe và kể lại câu chuyện “Kiến và dế mèn”

Mục tiêu

HS nghe hiểu nội dung câu chuyện, kể được lại theo tranh và rút ra bài học về chăm chỉ lao động.

Nội dung

GV treo tranh minh họa, kể tóm tắt 4 đoạn truyện. HS quan sát tranh, làm việc theo nhóm 4 để kể lại từng đoạn. Sau đó GV hỏi để HS rút ra ý nghĩa của câu chuyện.

Sản phẩm dự kiến

HS kể lại được câu chuyện theo tranh; nêu được ý nghĩa: phải chăm chỉ làm việc và biết lo xa.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV treo tranh và nói: “Cô sẽ kể câu chuyện Kiến và dế mèn. Các em lắng nghe và quan sát tranh nhé.”
Học sinh
HS lắng nghe và quan sát tranh.
Giáo viên
GV kể tóm tắt từng đoạn và hỏi: “Mùa thu, kiến làm gì? Dế mèn làm gì?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Kiến tha thức ăn về tổ. Dế mèn ca hát, nhảy múa ạ.” Nhóm cùng nhau kể lại đoạn 2 và 3.
Giáo viên
GV hỏi: “Vì sao mùa đông dế mèn phải đến nhà kiến xin ăn?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Vì dế mèn không để dành thức ăn ạ, mùa đông trời lạnh và dế mèn đói ạ.”
Giáo viên
GV tổng kết: Câu chuyện khuyên ta phải chăm chỉ làm việc, biết lo xa và biết sửa lỗi thì sẽ tiến bộ.
Học sinh
HS nhắc lại ý nghĩa của câu chuyện bằng một câu của mình.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Luyện chính tả: nghe, chọn và điền âm đầu

Mục tiêu

HS nhận biết đúng tiếng có âm đầu qu, ph, v, x, y và viết đúng chính tả qua các bài tập điền và chọn.

Nội dung

Bài 1: nghe đoạn âm thanh và chọn từ (phố xá, vở vẽ, quả na). Bài 2: nối hình với từ (xe, phở, quà, vở). Bài 3: chọn các tiếng có âm đầu qu. Bài 4 và bài 5: điền qu/ph, y/x vào chỗ trống. Các nhóm làm Phiếu học tập số 1 và kiểm tra chéo.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án bài 1: B (vở vẽ). Bài 2: 🚗 – xe; 🍜 – phở; 🎁 – quà; 📒 – vở. Bài 3: B, C, E (quà, quê, quạ). Bài 4: quả thị, đi phố. Bài 5: y tá, xe đỏ.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV mở học liệu số NeoEdu hoặc phát âm thanh bài 1, nói: “Các em nghe và chọn từ đúng. Sau đó làm tiếp bài 2 đến bài 5 trong Phiếu học tập số 1.”
Học sinh
HS nghe, chuẩn bị bút và phiếu.
Giáo viên
GV phát âm thanh hai lần, hỏi: “Em nghe thấy từ nào?”
Học sinh
HS giơ bảng chọn đáp án: B (vở vẽ).
Giáo viên
GV mời một nhóm đọc đáp án bài 4 và bài 5, hỏi: “Vì sao quả thị viết là qu?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Vì tiếng quả có âm đầu qu ạ.” Với y tá: “Vì tiếng y tá viết y ạ.”
Giáo viên
GV chốt đáp án đúng, nhấn mạnh: phố viết ph, quả viết qu, xe viết x, y tá viết y; các em viết chữ cẩn thận để không nhầm lẫn.
Học sinh
HS sửa lỗi (nếu có) và đọc lại các tiếng đã điền đúng.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Sắp xếp câu, đúng hay sai và tìm âm đầu

Mục tiêu

HS sắp xếp đúng các tiếng thành câu, phân biệt đúng sai về cách viết và nhận ra sự khác nhau về âm đầu.

Nội dung

Bài 6: sắp xếp các tiếng thành câu. Bài 7: đúng hay sai (a, b, c, d). Bài 8: đổi âm đầu ph của tiếng phà thành qu. Bài 9: tìm tiếng khác về âm đầu. HS làm Phiếu học tập số 2 theo cặp, sau đó chia sẻ trước lớp.

Sản phẩm dự kiến

Bài 6: Na vẽ bà ở quê. Bài 7: a) S; b) Đ; c) Đ; d) Đ. Bài 8: quà. Bài 9: A (xe).

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV viết các tiếng rời lên bảng: Na, vẽ, bà, ở, quê. Nói: “Các em sắp xếp lại thành câu đúng, rồi làm các bài còn lại trong Phiếu học tập số 2.”
Học sinh
HS đọc các tiếng và chuẩn bị làm việc theo cặp.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, gợi ý: “Câu nói về việc ai làm gì nên bắt đầu bằng tên người nào?”
Học sinh
HS sắp xếp: Na – vẽ – bà – ở – quê. Trả lời dự kiến: “Câu đúng là: Na vẽ bà ở quê ạ.”
Giáo viên
GV mời một cặp trình bày bài 7 và hỏi: “Vì sao viết fố là sai?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Vì tiếng Việt viết là phố, phải dùng ph ạ.”
Giáo viên
GV chốt đáp án bài 8 và 9, nhắc: ph và qu khác nhau ở âm đầu; xe khác vở, vẽ, về vì xe có âm đầu x.
Học sinh
HS sửa bài trong Phiếu học tập số 2 và đọc lại câu đã sắp xếp đúng.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 5 phút

Kể chuyện cho người thân và nói về việc chăm chỉ

Mục tiêu

HS vận dụng câu chuyện để kể lại cho người thân và nêu được một việc làm chăm chỉ của bản thân.

Nội dung

GV hướng dẫn HS kể lại câu chuyện “Kiến và dế mèn” cho người thân ở nhà và nói một câu về việc em chăm chỉ làm trong gia đình. Đây là bài tập về nhà có thể thực hiện ngay trên lớp bằng cách nói trong nhóm.

Sản phẩm dự kiến

HS kể được câu chuyện bằng 3 đến 4 câu và nói được 1 việc chăm chỉ của bản thân; cam kết thực hiện một việc nhỏ ở nhà.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nói: “Các em hãy kể lại câu chuyện cho bạn bên cạnh nghe, sau đó nói một việc chăm chỉ em đã làm ở nhà.”
Học sinh
HS lắng nghe nhiệm vụ.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, nghe một số cặp kể. GV gợi ý: “Em có thể bắt đầu bằng: Mùa thu, đàn kiến...”
Học sinh
HS kể cho bạn nghe. Trả lời dự kiến: “Em giúp mẹ quét nhà mỗi sáng ạ.”
Giáo viên
GV mời 2 HS kể trước lớp và hỏi: “Em học được điều gì từ câu chuyện?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Em phải chăm làm và biết lo xa ạ.”
Giáo viên
GV khen các em kể rõ ràng, khuyến khích các em về nhà kể lại cho người thân và làm việc chăm chỉ.
Học sinh
HS cam kết: “Em sẽ chăm làm việc nhà ạ.”

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Phần a: Bảng chữ cái tiếng Việt có 29 chữ cái. Em hãy đọc lại và điền các chữ còn thiếu: a, ă, â, b, c, d, đ, e, ê, g, h, i, k, l, m, n, o, ô, ơ, p, q, r, s, t, u, ư, v, x, y.
Phần b: Nghe đoạn âm thanh, chọn từ em nghe thấy: A. phố xá; B. vở vẽ; C. quả na.
Phần c: Nối hình với từ: 🚗 – ?; 🍜 – ?; 🎁 – ?; 📒 – ? (chọn trong các từ: xe, phở, quà, vở).
Phần d: Chọn các tiếng có âm đầu qu: A. phố; B. quà; C. quê; D. vẽ; E. quạ.
Phần e: Điền qu hoặc ph vào chỗ trống.
- Bà cho Hà {{1}}ả thị.
- Bố chở Hà đi {{2}}ố.
Phần g: Điền y hoặc x vào chỗ trống.
- Dì Hà là {{1}} tá.
- Na vẽ {{2}}e đỏ.

Phiếu học tập số 2

Bài 6: Sắp xếp các tiếng thành câu: Na – vẽ – bà – ở – quê.
Bài 7: Đúng hay sai?
- a) Viết “fố” là đúng.
- b) Chữ q luôn đi cùng chữ u.
- c) Viết “ki” là đúng.
- d) Chữ y ghi âm i.
Bài 8: Đổi âm đầu ph của tiếng phà thành qu, em được tiếng gì?
Bài 9: Tiếng nào khác các tiếng còn lại về âm đầu? A. xe; B. vở; C. vẽ; D. về.

Hướng dẫn về nhà

Kể lại câu chuyện “Kiến và dế mèn” cho người thân nghe, kể đủ 4 đoạn theo tranh.
Viết vào vở ô li 2 dòng chính tả: một dòng có tiếng quả, một dòng có tiếng phố; viết cẩn thận, đúng dấu thanh.
Tìm và nói cho người thân nghe 3 tiếng có âm đầu v, x hoặc y mà em biết, sau đó viết các tiếng đó vào vở.
Làm một việc chăm chỉ ở nhà (ví dụ: dọn bàn học, giúp mẹ xếp quần áo) và nói với người thân về việc đó.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.