Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 24. Thế giới trong mắt em

Giáo án Bài 3. Ngày mới bắt đầu

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Đọc đúng, đọc trơn bài “Ngày mới bắt đầu” và đọc đoạn “Buổi sáng ở chợ quê”.
  • Nêu được nội dung chính: buổi sáng, nắng đánh thức mọi vật (chim, ong, gà, bé) và mọi vật bắt đầu công việc của mình.
  • Giải thích được nghĩa của các từ tinh mơ, lục tục, đỏ rực qua ngữ cảnh và bảng từ ngữ.
  • Viết hoa chữ cái đầu câu và chữ đầu câu sau dấu chấm.
  • Kể được ít nhất 3 việc em làm vào buổi sáng trước khi đến trường.
  • Năng lực ngôn ngữ (đọc, viết, nói và nghe): đọc trơn bài đọc, viết đúng chữ hoa đầu câu, kể được việc em làm buổi sáng bằng câu đủ ý.
  • Năng lực văn học: cảm nhận được vẻ đẹp của buổi sáng qua hình ảnh nắng, chim hót, ong kiếm mật, gà ra khỏi chuồng; hiểu thông điệp mỗi buổi sáng là một ngày mới bắt đầu.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự đọc thầm, tự đánh dấu từ ngữ chưa hiểu và tự kiểm tra đáp án nối bằng bảng con.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc cặp đôi, trao đổi về việc làm buổi sáng và lắng nghe bạn kể trước lớp.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS suy luận nghĩa từ theo ngữ cảnh và sắp xếp các sự việc theo đúng trình tự bài đọc.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: biết dậy sớm, chuẩn bị công việc và học tập chăm chỉ như các con vật trong bài đọc.
  • Trách nhiệm: nhận ra việc mình cần làm buổi sáng (sửa soạn đi học, giúp đỡ người thân) và thực hiện đúng giờ.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Sách Tiếng Việt 1 (Kết nối tri thức với cuộc sống), tập 1, trang bài 3 “Ngày mới bắt đầu”.
  • Tranh minh họa bài đọc (mặt trời mọc, chim, tổ ong, gà, bé) phóng to hoặc chiếu lên màn hình.
  • Bảng phụ viết sẵn bài đọc tóm tắt, bảng từ ngữ (tinh mơ, lục tục, đỏ rực) và 5 câu sắp xếp.
  • Thẻ từ: tinh mơ, lục tục, đỏ rực và thẻ nghĩa tương ứng.
  • Phiếu học tập số 1, số 2 (đã in sẵn), bút dạ, đồng hồ hoặc tranh đồng hồ chỉ 6 giờ sáng và 7 giờ sáng.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học “Bài 3: Ngày mới bắt đầu” (neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-3-ngay-moi-bat-dau) để chiếu bài giảng và bài tập tương tác.

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 1, vở Tập viết 1 (tập 1), bút chì, bút màu.
  • Bảng con và bút dạ/phấn, khăn lau.
  • Thẻ từ hoặc thẻ chữ cái (nếu có) để ghép từ ngữ.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Chào buổi sáng

Mục tiêu

Tạo không khí vui vẻ, kích hoạt vốn sống của HS về buổi sáng và dẫn dắt vào bài đọc.

Nội dung

GV cho HS quan sát tranh minh họa (mặt trời mọc, chim, ong, gà, bé) và trả lời câu hỏi khởi động: “Buổi sáng, khi em thức dậy, mọi vật quanh em đang làm gì?”. HS hát hoặc đọc vần “Chào buổi sáng” theo nhịp.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được 2 – 3 vật, con vật hoặc hoạt động có trong buổi sáng; HS sẵn sàng vào bài mới.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu tranh minh họa và hỏi: “Các em nhìn xem, buổi sáng có những gì?”. GV nêu câu hỏi khởi động: “Buổi sáng, khi em thức dậy, mọi vật quanh em đang làm gì?”.

    Học sinh

    HS quan sát tranh và suy nghĩ câu trả lời.

  2. Giáo viên

    GV mời 2 – 3 HS trả lời. Gợi ý nếu HS bí: “Con gà làm gì khi trời sáng? Chim thì sao?”.

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Mặt trời mọc.” “Chim bay ra khỏi tổ.” “Gà gáy và ra khỏi chuồng.” “Em đánh răng, rửa mặt.”

  3. Giáo viên

    GV khen các câu trả lời và nói: “Buổi sáng, mọi vật đều thức dậy và làm việc. Hôm nay chúng ta cùng đọc bài Ngày mới bắt đầu nhé!”. GV ghi tựa bài lên bảng.

    Học sinh

    HS nhắc lại tựa bài “Ngày mới bắt đầu” và mở sách.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Đọc và khám phá bài Ngày mới bắt đầu

Mục tiêu

HS đọc đúng, đọc trơn bài đọc và nắm được nội dung chính: nắng đánh thức mọi vật vào buổi sáng.

Nội dung

GV đọc mẫu toàn bài, sau đó hướng dẫn HS đọc theo câu, đọc nối tiếp đoạn. HS đọc thầm và trả lời câu hỏi về mặt trời, tia nắng và các vật được đánh thức. Phiếu học tập số 1 dùng để HS ghi nhanh các sự việc theo trình tự.
Câu hỏi GV đặt ra: “Ai thức dậy đầu tiên khi trời sáng?”; “Nắng chiếu vào tổ chim thì chim làm gì?”; “Nắng gọi ai dậy chuẩn bị đến trường?”.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn bài đọc; trả lời đúng các câu hỏi: tia nắng đánh thức mọi vật; chim bay ra cất tiếng hót; ong đi kiếm mật; đàn gà ra khỏi chuồng kiếm mồi; bé chuẩn bị đến trường; nội dung chính là buổi sáng mọi vật bắt đầu công việc.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu toàn bài 1 lần, chỉ tay theo chữ. Nêu nhiệm vụ: “Các em đọc thầm bài, gạch chân những hình ảnh buổi sáng mà em thấy.”

    Học sinh

    HS lắng nghe, đọc thầm bài trong SGK và gạch chân từ chỉ hình ảnh buổi sáng.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn đọc nối tiếp câu, sau đó đọc nối tiếp đoạn. Lưu ý sửa phát âm cho HS. Hỏi: “Mặt trời mọc như thế nào?”.

    Học sinh

    HS đọc nối tiếp câu, đọc nối tiếp đoạn. Trả lời dự kiến: “Mặt trời nhô lên đỏ rực.” “Tia nắng toả khắp nơi.”

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Nắng chiếu vào tổ chim thì chim làm gì? Ong đi đâu? Đàn gà ra khỏi chuồng để làm gì? Nắng gọi ai dậy?”. GV ghi nhanh câu trả lời lên bảng.

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Chim bay ra cất tiếng hót.” “Ong bay đi kiếm mật.” “Đàn gà ra khỏi chuồng kiếm mồi.” “Nắng gọi bé dậy chuẩn bị đến trường.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Buổi sáng, nắng đánh thức mọi vật. Mọi vật đều bắt đầu công việc của mình. Em cũng vậy.” GV yêu cầu HS điền phiếu học tập số 1 (xem phần Phiếu học tập).

    Học sinh

    HS nhắc lại nội dung chính và hoàn thành Phiếu học tập số 1.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 10 phút

Hiểu từ ngữ tinh mơ, lục tục, đỏ rực

Mục tiêu

HS hiểu nghĩa ba từ ngữ khó và dùng từ đúng ngữ cảnh.

Nội dung

GV dùng tranh và ngữ cảnh trong bài để giải thích từng từ. Sau đó HS ghép thẻ từ với thẻ nghĩa. Phiếu học tập số 1 có phần nối từ với nghĩa.
Nghĩa các từ: tinh mơ là rất sớm, trời mới hửng sáng; lục tục là lần lượt, nối tiếp nhau; đỏ rực là đỏ tươi và sáng chói.

Sản phẩm dự kiến

HS ghép đúng 3 cặp từ – nghĩa: tinh mơ – rất sớm, trời mới hửng sáng; lục tục – lần lượt, nối tiếp nhau; đỏ rực – đỏ tươi và sáng chói. HS đặt được câu ngắn có từ “lục tục” hoặc “đỏ rực” (nói miệng).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu bảng từ ngữ và hỏi: “Từ tinh mơ nghĩa là gì? Các em đoán thử qua câu: Sáng tinh mơ, mặt trời nhô lên.”

    Học sinh

    HS đoán nghĩa theo ngữ cảnh.

  2. Giáo viên

    GV gắn thẻ từ lên bảng, mời HS đọc và ghép với thẻ nghĩa. Hỏi: “Đàn gà lục tục ra ngoài nghĩa là thế nào?”.

    Học sinh

    HS đọc từ, ghép thẻ từ với thẻ nghĩa. Trả lời dự kiến: “Đàn gà ra ngoài lần lượt, con này nối con kia.”

  3. Giáo viên

    GV yêu cầu HS làm việc cặp đôi: một HS đọc từ, một HS nói nghĩa; sau đó đổi vai.

    Học sinh

    HS hỏi – đáp theo cặp, kiểm tra nghĩa của nhau.

  4. Giáo viên

    GV chốt nghĩa 3 từ và khen HS. Hướng dẫn HS đặt câu: “Mặt trời mới mọc đỏ rực.”

    Học sinh

    HS nhắc lại nghĩa từng từ và đặt câu đơn giản.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 8 phút

Viết hoa chữ đầu câu

Mục tiêu

HS nhận biết và viết đúng chữ hoa ở đầu câu và sau dấu chấm.

Nội dung

GV viết câu mẫu lên bảng: “Nắng chiếu vào tổ chim. Chim bay ra khỏi tổ.” HS nhận xét chữ đầu câu. HS viết chữ hoa C vào bảng con và viết câu có chữ đầu câu viết hoa.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được quy tắc: chữ đầu câu và chữ đầu câu sau dấu chấm được viết hoa; viết đúng chữ C trên bảng con và viết đúng câu “Chim bay ra khỏi tổ.”

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết câu mẫu lên bảng và hỏi: “Chữ nào trong câu được viết hoa? Vì sao?”.

    Học sinh

    HS quan sát câu mẫu và trả lời dự kiến: “Chữ N và chữ C được viết hoa vì đứng đầu câu, sau dấu chấm.”

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn cách viết chữ C hoa trên bảng con (nét cong, không nhấc bút). Nhắc HS chú ý dấu chấm cuối câu.

    Học sinh

    HS viết chữ C hoa vào bảng con, giơ bảng để GV kiểm tra.

  3. Giáo viên

    GV đọc một câu có lỗi (ví dụ: “nắng chiếu vào nhà. bé dậy đi học.”), yêu cầu HS nhận lỗi và sửa.

    Học sinh

    HS phát hiện lỗi và viết lại: “Nắng chiếu vào nhà. Bé dậy đi học.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Chữ đầu câu và chữ sau dấu chấm luôn viết hoa.” GV nhận xét bảng con của HS.

    Học sinh

    HS nhắc lại quy tắc viết hoa.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 12 phút

Luyện đọc và làm bài tập về bài Ngày mới bắt đầu

Mục tiêu

HS củng cố hiểu nội dung bài đọc qua bài tập trắc nghiệm, nối và sắp xếp.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 2 gồm các câu hỏi: (1) Buổi sáng, cái gì đánh thức mọi vật? A. Cơn mưa; B. Những tia nắng; C. Tiếng chuông. (2) Nối con vật với việc làm: chim – bay ra khỏi tổ, cất tiếng hót; ong – bay đi kiếm mật; đàn gà – ra khỏi chuồng kiếm mồi. (3) Bé làm gì sau khi thức dậy? A. Ngủ tiếp; B. Chuẩn bị đến trường; C. Đi kiếm mồi. (4) Sắp xếp các sự việc theo đúng thứ tự trong bài.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: (1) B – Những tia nắng. (2) Chim – bay ra khỏi tổ, cất tiếng hót; ong – bay đi kiếm mật; đàn gà – ra khỏi chuồng kiếm mồi. (3) B – Chuẩn bị đến trường. (4) Mặt trời nhô lên đỏ rực → nắng chiếu vào tổ chim → nắng chiếu vào tổ ong → nắng chiếu vào chuồng gà → nắng gọi bé thức dậy.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 2 và nêu yêu cầu: “Đọc kĩ từng câu, chọn đáp án đúng hoặc nối và sắp xếp theo bài đọc.”

    Học sinh

    HS đọc yêu cầu và đọc lại bài đọc nếu cần.

  2. Giáo viên

    GV đi quan sát, hỗ trợ HS yếu. Gợi ý: “Trong bài, nắng gọi ai dậy? Câu nào nói về việc đó?”.

    Học sinh

    HS làm bài cá nhân, trao đổi nhanh với bạn bên cạnh.

  3. Giáo viên

    GV mời HS trình bày từng câu, yêu cầu HS nói lí do chọn đáp án.

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Em chọn B vì câu ‘Trời vừa hửng sáng’... (không đúng) – em chọn B vì bài có câu ‘Những tia nắng toả khắp nơi đánh thức mọi vật’.”

  4. Giáo viên

    GV chiếu đáp án, nhận xét và khen các HS làm đúng. Với HS chưa đúng, GV đọc lại câu liên quan để HS sửa.

    Học sinh

    HS đối chiếu đáp án, sửa bài vào phiếu.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Đọc thêm: Buổi sáng ở chợ quê

Mục tiêu

HS đọc trơn đoạn văn mở rộng và trả lời câu hỏi về thời gian, sự vật, âm thanh trong đoạn.

Nội dung

GV đọc mẫu đoạn “Buổi sáng ở chợ quê”. HS đọc nhóm, sau đó trả lời 3 câu hỏi: (1) Chợ quê đông vui vào lúc nào? A. Trời vừa hửng sáng; B. Buổi tối; C. Buổi trưa. (2) Các bà, các mẹ gánh gì ra chợ? A. sách vở; B. rau, cá; C. quần áo. (3) Từ nào tả âm thanh ở chợ? A. rộn ràng; B. yên lặng; C. thì thầm.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: (1) A – Trời vừa hửng sáng. (2) B – rau, cá. (3) A – rộn ràng. HS đọc trơn đoạn văn với giọng vui tươi.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu đoạn văn và nêu câu hỏi: “Đoạn văn này kể về nơi nào?”.

    Học sinh

    HS lắng nghe, trả lời dự kiến: “Chợ quê buổi sáng.”

  2. Giáo viên

    GV tổ chức đọc theo nhóm 4 HS, mỗi HS đọc một câu. Sau đó GV hỏi 3 câu trắc nghiệm trên.

    Học sinh

    HS đọc nhóm, trả lời: “Trời vừa hửng sáng.” “Rau, cá.” “Rộn ràng.”

  3. Giáo viên

    GV mời 1 – 2 nhóm đọc trước lớp. Hỏi: “Vì sao chợ quê vui?”.

    Học sinh

    HS đọc trước lớp và trả lời: “Vì các bà, các mẹ đi chợ, mọi người nói cười rộn ràng.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét và khen HS đọc đúng, đọc to, rõ. Nhắc HS: đoạn văn cũng nói về buổi sáng như bài Ngày mới bắt đầu.

    Học sinh

    HS nhận xét bạn đọc và rút ra nhận xét chung.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Kể việc em làm buổi sáng

Mục tiêu

HS kể được các việc em làm vào buổi sáng bằng câu đủ ý và liên hệ với bản thân.

Nội dung

HS làm việc cặp đôi với câu hỏi: “Buổi sáng, em thường làm những việc gì trước khi đến trường?”. Mỗi HS kể 2 – 3 việc (ví dụ: thức dậy, đánh răng, rửa mặt, ăn sáng, chào bố mẹ). Sau đó 2 – 3 HS kể trước lớp. Về nhà, HS kể cho người thân nghe và viết 1 câu về việc buổi sáng của mình.

Sản phẩm dự kiến

HS kể được ít nhất 3 việc buổi sáng bằng câu đủ ý, có chủ ngữ và vị ngữ; HS viết đúng chữ đầu câu. Ví dụ: “Em thức dậy lúc 6 giờ sáng. Em đánh răng và rửa mặt. Em ăn sáng rồi đi học.”

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu câu hỏi: “Buổi sáng, em thường làm những việc gì trước khi đến trường?” và cho HS xem tranh đồng hồ 6 giờ sáng.

    Học sinh

    HS quan sát tranh và suy nghĩ về việc mình làm mỗi sáng.

  2. Giáo viên

    GV yêu cầu HS kể cho bạn ngồi cạnh nghe. GV đi nghe, gợi ý nếu HS bí: “Sáng em dậy lúc mấy giờ? Em làm gì tiếp theo?”.

    Học sinh

    HS kể theo cặp. Trả lời dự kiến: “Em thức dậy, đánh răng, rửa mặt, ăn sáng rồi đi học.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 – 3 HS kể trước lớp. Nhận xét: câu kể đúng, rõ, có chữ đầu câu viết hoa.

    Học sinh

    HS kể trước lớp; các bạn lắng nghe và nhận xét.

  4. Giáo viên

    GV chốt Ghi nhớ: “Nắng sớm đánh thức mọi vật. Một ngày mới bắt đầu. Em cũng cần dậy sớm, làm việc của mình.” GV giao bài về nhà.

    Học sinh

    HS nhắc lại câu ghi nhớ và nhận nhiệm vụ về nhà.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Dùng trong hoạt động “Đọc và khám phá bài Ngày mới bắt đầu” và “Hiểu từ ngữ tinh mơ, lục tục, đỏ rực”.

Phần A. Điền các sự việc theo đúng thứ tự trong bài:

  • Mặt trời nhô lên đỏ rực.
  • Nắng chiếu vào tổ chim.
  • Nắng chiếu vào tổ ong.
  • Nắng chiếu vào chuồng gà.
  • Nắng gọi bé dậy chuẩn bị đến trường.

Phần B. Nối từ với nghĩa phù hợp:

  • tinh mơ – rất sớm, trời mới hửng sáng
  • lục tục – lần lượt, nối tiếp nhau
  • đỏ rực – đỏ tươi và sáng chói

Phần C. Viết tiếp: Buổi sáng, nắng đánh thức ______________.

Phiếu học tập số 2

Dùng trong hoạt động “Luyện đọc và làm bài tập về bài Ngày mới bắt đầu” và “Đọc thêm: Buổi sáng ở chợ quê”.

Câu 1. Buổi sáng, cái gì đánh thức mọi vật?

  • A. Cơn mưa
  • B. Những tia nắng
  • C. Tiếng chuông

Câu 2. Nối con vật với việc làm của con vật đó khi trời sáng:

  • Chim – bay đi kiếm mật
  • Chim – bay ra khỏi tổ, cất tiếng hót
  • Ong – bay ra khỏi tổ, cất tiếng hót
  • Ong – bay đi kiếm mật
  • Đàn gà – ra khỏi chuồng kiếm mồi

Câu 3. Bé làm gì sau khi thức dậy?

  • A. Ngủ tiếp
  • B. Chuẩn bị đến trường
  • C. Đi kiếm mồi

Câu 4. Sắp xếp các sự việc theo đúng thứ tự trong bài (đánh số 1 – 5):

  • Nắng gọi bé dậy
  • Nắng chiếu vào chuồng gà
  • Mặt trời nhô lên đỏ rực
  • Nắng chiếu vào tổ ong
  • Nắng chiếu vào tổ chim

Câu 5 (Chợ quê). Chợ quê đông vui vào lúc nào?

  • A. Trời vừa hửng sáng
  • B. Buổi tối
  • C. Buổi trưa

Câu 6 (Chợ quê). Các bà, các mẹ gánh gì ra chợ?

  • A. Sách vở
  • B. Rau, cá
  • C. Quần áo

Câu 7 (Chợ quê). Từ nào tả âm thanh ở chợ?

  • A. Rộn ràng
  • B. Yên lặng
  • C. Thì thầm

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại bài “Ngày mới bắt đầu” cho người thân nghe ít nhất 2 lần, đọc to, rõ và trôi chảy.
  • Kể cho bố mẹ nghe 3 việc em làm buổi sáng trước khi đi học, mỗi việc nói bằng một câu đủ ý.
  • Viết vào vở 1 câu về buổi sáng của em, nhớ viết hoa chữ đầu câu và đặt dấu chấm cuối câu.
  • Hỏi người thân hoặc quan sát xem buổi sáng ở nhà có những việc gì và cùng em sửa soạn đồ đi học.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.