Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 6. Âm và chữ: ph, qu, v, x, y – luyện tập chính tả

Giáo án Bài 27. V v, X x

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nhận biết và đọc đúng âm v (vờ), âm x (xờ); đọc đúng các tiếng vở, vẽ, về, vó, xe, xa, xô, xẻ.
  • Viết đúng chữ v, x cao 2 li và các từ vở, xe.
  • Phân biệt được x và s ở mức đơn giản qua các từ xe, xa, xô, xẻ, xưa và sẻ, sò, số, sữa.
  • Đọc đúng và trả lời được câu hỏi về nội dung đoạn văn ngắn: Bé Na có vở vẽ, Na vẽ xe đỏ, vẽ cờ và vẽ cả bà ở quê xa.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc đúng âm v, x và các tiếng, từ, câu có v, x; viết đúng chữ v, x, từ vở, xe; nghe và nhận biết đúng âm v, x trong hoạt động nghe – chọn tiếng.
  • Năng lực văn học: nhận biết các chi tiết trong đoạn văn về bé Na (vở vẽ, xe đỏ, cờ, bà ở quê xa) và nói lại được việc Na vẽ những gì, bà ở đâu.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: tự quan sát khẩu hình, nét chữ mẫu và tự kiểm tra cách đọc, cách viết của mình trên bảng con.
  • Giao tiếp và hợp tác: làm việc cặp đôi, đọc và chỉ tiếng cho bạn nghe, nhận xét cách đọc, cách viết của bạn một cách lịch sự.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: phân loại tiếng có x và tiếng có s, chọn tiếng đúng để điền vào chỗ trống, vẽ tranh và nói về bức tranh của mình.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: luyện viết đủ nét chữ v, x, viết đều nét và đọc to, rõ ràng các tiếng trong bài.
  • Trách nhiệm: giữ vở sạch, hoàn thành đầy đủ phiếu học tập và bài tập về nhà đúng hạn.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Thẻ tiếng và bộ chữ rời: v, x, vở, vẽ, về, vó, xe, xa, xô, xẻ, xưa, sẻ, sò, số, sữa.
  • Tranh hoặc hình minh hoạ: quyển vở, chiếc xe, cái xô, con sẻ, lá cờ, ngôi nhà ở quê.
  • Một chiếc xe đồ chơi và một hộp kín để làm trò chơi “Chiếc hộp bí mật”.
  • Bảng phụ viết sẵn chữ v, x có khung ô li và các mũi tên chỉ hướng nét.
  • Loa hoặc máy tính để bấm nghe bài tập 1.
  • Phiếu học tập số 1 (in cho mỗi cặp hoặc mỗi HS).
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-27-v-v-x-x (phần bài giảng và bài tập tương tác), dùng để trình chiếu đoạn văn và các bài tập 1, 2, 6.

2. Học sinh

  • Bảng con, bút viết bảng hoặc phấn, khăn lau.
  • Vở tập viết và bút chì.
  • Bộ thẻ tiếng (nếu có) để ghép tiếng và phân loại.
  • Bút màu để vẽ tranh trong hoạt động vận dụng.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Chiếc hộp bí mật

Mục tiêu

Tạo không khí vui vẻ, gợi sự tò mò và dẫn dắt HS vào âm v, x qua từ xe.

Nội dung

GV đặt chiếc xe đồ chơi vào hộp kín, mời HS đoán xem trong hộp có gì qua việc nghe GV đọc gợi ý và nhìn hình. Sau đó HS đọc to tiếng xe và nhắc lại tên bài học.

Sản phẩm dự kiến

HS nói được tên đồ vật trong hộp là xe, đọc đúng tiếng xe và nêu được bài học hôm nay có âm x.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giơ hộp kín và nói: “Trong hộp có một đồ chơi có bánh, dùng để đi lại. Các em đoán xem là gì nhé?” GV cho cả lớp vỗ tay nhẹ trước khi mở hộp.

    Học sinh

    HS lắng nghe, đoán và trả lời dự kiến: “Chiếc xe ạ!”

  2. Giáo viên

    GV mở hộp, đưa chiếc xe cho HS xem và hỏi: “Đây là gì? Các em đọc theo cô tiếng xe nào.” GV đọc mẫu, HS đọc đồng thanh, sau đó đọc cá nhân 2 đến 3 em.

    Học sinh

    HS đọc đồng thanh “xe”, một vài HS đọc cá nhân và lắng nghe bạn đọc để nhận xét.

  3. Giáo viên

    GV viết tiếng xe lên bảng, gạch chân chữ x và nói: “Hôm nay chúng ta học hai âm mới là v và x.”

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài: “Bài 27: v, x.”

Hoạt động 2.1: Khám phá · 12 phút

Âm v và chữ v

Mục tiêu

Nhận biết, phát âm đúng âm v và viết đúng chữ v cao 2 li.

Nội dung

GV đưa hình quyển vở, hướng dẫn phát âm âm v (vờ) qua khẩu hình răng trên chạm nhẹ môi dưới và có rung. HS luyện đọc các tiếng vở, vẽ, về, vó. GV hướng dẫn viết chữ v trên bảng phụ rồi HS viết bảng con.

Sản phẩm dự kiến

HS phát âm đúng âm v, đọc đúng các tiếng vở, vẽ, về, vó và viết được chữ v đúng nét, cao 2 li trên bảng con.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đưa hình quyển vở và hỏi: “Đây là gì? Tiếng vở có âm đầu là âm gì?” GV đọc mẫu tiếng vở, nhấn mạnh âm đầu.

    Học sinh

    HS quan sát, đọc theo và trả lời dự kiến: “Tiếng vở có âm v ạ.”

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn khẩu hình: “Răng trên chạm nhẹ vào môi dưới, hơi rung và đọc vờ.” GV hỏi: “Các em đặt tay lên cổ, có thấy rung không?” Sau đó GV viết chữ v lên bảng phụ, chỉ dẫn nét móc hai đầu và nét thắt nhỏ, yêu cầu HS viết trên không rồi viết bảng con.

    Học sinh

    HS làm theo khẩu hình, đặt tay lên cổ cảm nhận sự rung, đọc “vờ”. HS viết chữ v trên không, sau đó viết vào bảng con và giơ bảng để GV kiểm tra.

  3. Giáo viên

    GV đưa thẻ tiếng vở, vẽ, về, vó và mời HS đọc. GV hỏi: “Tiếng nào có dấu hỏi, tiếng nào có dấu ngã?”

    Học sinh

    HS đọc cá nhân và trả lời dự kiến: “Vở có dấu hỏi, vẽ có dấu ngã.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Âm v phát ra khi răng trên chạm nhẹ môi dưới và có rung. Chữ v cao 2 li, gồm nét móc hai đầu và nét thắt nhỏ.”

    Học sinh

    HS đọc lại lời chốt của GV và tự sửa bài viết của mình nếu cần.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 12 phút

Âm x và chữ x

Mục tiêu

Nhận biết, phát âm đúng âm x và viết đúng chữ x cao 2 li.

Nội dung

GV hướng dẫn khẩu hình âm x (xờ): lưỡi để thẳng, không uốn, đầu lưỡi gần chân răng, hơi thoát ra nhẹ. HS luyện đọc xe, xa, xô, xẻ và so sánh cách viết chữ x với chữ v. Sau đó HS viết chữ x vào bảng con.

Sản phẩm dự kiến

HS phát âm đúng âm x, đọc đúng các tiếng xe, xa, xô, xẻ và viết được chữ x đúng nét, cao 2 li trên bảng con.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giơ hình chiếc xe và hỏi: “Tiếng xe có âm đầu là âm gì?” GV đọc mẫu và yêu cầu HS đọc theo.

    Học sinh

    HS quan sát, đọc theo và trả lời dự kiến: “Tiếng xe có âm x ạ.”

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn khẩu hình: “Lưỡi để thẳng, không uốn, hơi thoát ra nhẹ, đọc xờ.” GV viết chữ x trên bảng phụ, chỉ nét cong phải, rồi nét cong trái chạm lưng nét cong phải ở giữa. GV so sánh: “Chữ x khác chữ v ở chỗ nào?”

    Học sinh

    HS thực hiện khẩu hình, đọc “xờ”. HS viết chữ x trên không, sau đó viết bảng con. HS so sánh và trả lời dự kiến: “Chữ x có hai nét cong chạm vào nhau, chữ v có nét móc và nét thắt.”

  3. Giáo viên

    GV đưa các thẻ xe, xa, xô, xẻ và mời HS ghép tiếng với thẻ chữ x hoặc đọc trực tiếp.

    Học sinh

    HS đọc cá nhân và đọc nối tiếp theo từng bàn.

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Âm x phát ra khi lưỡi để thẳng, không uốn. Chữ x cao 2 li, gồm nét cong phải và nét cong trái chạm lưng vào nhau.”

    Học sinh

    HS đọc lại lời chốt và kiểm tra lại chữ x trong bảng con của mình.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 10 phút

Phân biệt x và s

Mục tiêu

Phân biệt được x và s ở mức đơn giản khi đọc và khi viết.

Nội dung

GV hướng dẫn mẹo: đọc s có cong lưỡi, đọc x không cong lưỡi. HS chia thẻ tiếng vào hai nhóm: nhóm x (xe, xa, xô, xẻ, xưa) và nhóm s (sẻ, sò, số, sữa) theo hình thức chia hai đội thi đua.

Sản phẩm dự kiến

HS phân loại đúng 9 thẻ tiếng vào hai nhóm x và s, nêu được mẹo phân biệt đơn giản.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu nhiệm vụ: “Hai đội sẽ thi xếp các thẻ tiếng vào đúng nhóm x hoặc s. Đội nào xếp đúng và nhanh hơn sẽ thắng.” GV đọc mẫu hai tiếng xe và sẻ để HS nghe sự khác nhau.

    Học sinh

    HS lắng nghe, chia thành hai đội và nhận bộ thẻ tiếng.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn: “Đọc s thì lưỡi cong lên, đọc x thì lưỡi không cong.” GV quan sát các đội, nhắc HS đọc thầm từng thẻ trước khi xếp.

    Học sinh

    Hai đội đọc thầm, xếp thẻ vào nhóm x và nhóm s. Một số HS làm mẫu cách đọc cho bạn nghe.

  3. Giáo viên

    GV kiểm tra kết quả từng đội, hỏi: “Vì sao em xếp tiếng sẻ vào nhóm s?”

    Học sinh

    Đại diện đội đọc lại các tiếng trong từng nhóm và trả lời dự kiến: “Vì sẻ có chữ s, đọc có cong lưỡi ạ.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Các tiếng xe, xa, xô, xẻ, xưa viết bằng x. Các tiếng sẻ, sò, số, sữa viết bằng s. Khi viết, các em cần nhớ kĩ chữ cái đầu.”

    Học sinh

    HS đọc lại hai nhóm tiếng và nhắc lại mẹo phân biệt.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 11 phút

Nghe, nhìn và chọn tiếng đúng

Mục tiêu

Củng cố nhận biết âm v, x qua nghe, nhìn và chọn đúng tiếng, từ.

Nội dung

HS làm các bài 1, 2, 3, 6 trong Phiếu học tập số 1 và trên trang bài học NeoEdu: nghe và chọn tiếng nghe được; chọn tên đồ vật trong hình; chọn các tiếng có âm đầu x; nối hình với từ.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: bài 1 là A (vẽ); bài 2 là A (xe); bài 3 là A, B, D (xô, xe, xa); bài 6 nối hình chiếc xe với xe, quyển vở với vở, cái xô với xô.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 1 và nêu yêu cầu: “Các em làm bài 1 bằng cách nghe loa, bài 2 bằng cách quan sát hình. Làm xong thì giơ tay báo cô.”

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc thầm yêu cầu.

  2. Giáo viên

    GV bấm loa bài 1 hai lần, HS chọn đáp án. GV chiếu hình bài 2, hỏi: “Đây là gì?” Với bài 3, GV đọc từng tiếng để HS chọn tiếng có âm đầu x. Với bài 6, GV hướng dẫn HS nối hình với từ.

    Học sinh

    HS nghe, chọn đáp án và trả lời dự kiến: “Em nghe thấy vẽ ạ.” Với bài 2: “Đây là chiếc xe ạ.” Với bài 3: “Em chọn xô, xe, xa ạ.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 đến 3 HS trình bày đáp án và cả lớp đối chiếu với đáp án bài tập tương tác trên NeoEdu.

    Học sinh

    HS trình bày đáp án và giải thích ngắn: “Vì tiếng vẽ có âm v, dấu ngã ạ.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét và khen những HS làm đúng, nhắc lại: “Tiếng có âm đầu x là xe, xa, xô.”

    Học sinh

    HS sửa lại bài làm của mình nếu sai và ghi đáp án đúng vào phiếu.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 12 phút

Viết đúng và đọc hiểu đoạn văn về bé Na

Mục tiêu

Điền đúng chữ vào chỗ trống, đọc đúng đoạn văn và trả lời được câu hỏi về nội dung đoạn đọc.

Nội dung

HS làm bài 4, 5 (điền vở, x hoặc s), đọc đoạn văn “Bé Na có vở vẽ. Na vẽ xe đỏ, vẽ cờ. Na vẽ cả bà ở quê xa.” rồi làm bài 7, 8, 9, 10: chọn các đối tượng Na vẽ, chọn bà ở đâu, sắp xếp tiếng thành câu.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: bài 4 là vở; bài 5 là x (xe đỏ) và s (chú sẻ); bài 8 là B, C, D; bài 9 là C; bài 10 là Na vẽ xe đỏ. HS đọc đúng đoạn văn, nêu được Na vẽ xe đỏ, cờ, bà và bà ở quê xa.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu đoạn văn 3 câu, HS đọc theo. GV nêu nhiệm vụ: “Đọc to đoạn văn, sau đó làm bài 4, 5 và trả lời câu hỏi bài 8, 9.”

    Học sinh

    HS đọc đồng thanh, sau đó đọc cá nhân từng câu.

  2. Giáo viên

    GV tổ chức cặp đôi: một bạn đọc câu, một bạn chỉ tiếng và kiểm tra. Sau đó GV hướng dẫn HS điền vào chỗ trống ở bài 4 và bài 5 trong phiếu. GV đặt câu hỏi: “Na vẽ những gì?”, “Bà của Na ở đâu?”

    Học sinh

    HS làm việc theo cặp, điền từ và trả lời dự kiến: “Na vẽ xe đỏ, cờ và bà ạ.” “Bà của Na ở quê xa ạ.”

  3. Giáo viên

    GV mời một số cặp đọc đoạn văn trước lớp và trình bày đáp án bài 8, 9, 10. GV hỏi: “Vì sao bài 8 không chọn thỏ?”

    Học sinh

    Đại diện cặp đọc đoạn văn, trình bày đáp án và trả lời dự kiến: “Vì đoạn văn không nói đến thỏ ạ.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét về cách đọc, cách điền chữ và cách trả lời câu hỏi; chốt: “Câu đúng là Na vẽ xe đỏ.”

    Học sinh

    HS sửa bài trong phiếu và đọc lại câu đúng.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 8 phút

Em vẽ và kể về bức tranh của Na

Mục tiêu

Vận dụng kiến thức về âm v, x vào việc đọc, viết và nói về một bức tranh gần gũi với cuộc sống.

Nội dung

HS vẽ một bức tranh về xe hoặc về bà, sau đó viết hoặc ghép một câu ngắn có tiếng chứa v hoặc x và giới thiệu bức tranh cho bạn cùng bàn.

Sản phẩm dự kiến

HS có một bức tranh, một câu ngắn có chữ v hoặc x, và nói được một câu giới thiệu bằng tiếng Việt rõ ràng.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu nhiệm vụ: “Các em vẽ một bức tranh về xe hoặc về bà, viết hoặc ghép một câu có chữ v hoặc x, rồi giới thiệu cho bạn.” GV gợi ý mẫu: “Em vẽ xe đỏ.”

    Học sinh

    HS nhận nhiệm vụ, chọn nội dung tranh vẽ.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, hỗ trợ HS chưa biết cách ghép câu và nhắc HS viết đúng nét chữ v, x.

    Học sinh

    HS vẽ tranh, viết hoặc ghép câu rồi kiểm tra lại cách viết chữ.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 đến 3 HS giới thiệu tranh trước lớp.

    Học sinh

    HS giới thiệu, ví dụ: “Em vẽ chiếc xe đỏ. Em viết câu Em vẽ xe đỏ.”

  4. Giáo viên

    GV khen ngợi những bức tranh đẹp, câu viết đúng và nhắc các em về nhà thực hiện bài tập.

    Học sinh

    HS lắng nghe và cất tranh vào hộp học tập.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Họ và tên: ……………………………

Bài 1. Bấm loa để nghe. Em nghe thấy tiếng nào? Khoanh vào đáp án đúng.

  • A. vẽ
  • B. về
  • C. vở

Bài 2. Đây là gì? Khoanh vào đáp án đúng.

  • A. xe
  • B. xô
  • C. vở

Bài 3. Chọn các tiếng có âm đầu x. Khoanh vào đáp án đúng.

  • A. xô
  • B. xe
  • C. số
  • D. xa
  • E. sẻ

Bài 4. Bé Na có ……… vẽ. (Điền vào chỗ trống.)

Bài 5. Điền x hoặc s vào chỗ trống.

  • ……e đỏ
  • chú ……ẻ

Bài 6. Nối hình với từ.

  • Hình chiếc xe – xe
  • Hình quyển vở – vở
  • Hình cái xô – xô

Bài 7. Đọc đoạn văn:
Bé Na có vở vẽ.
Na vẽ xe đỏ, vẽ cờ.
Na vẽ cả bà ở quê xa.

Bài 8. Na vẽ những gì? Khoanh vào đáp án đúng.

  • A. thỏ
  • B. bà
  • C. xe đỏ
  • D. cờ

Bài 9. Bà của Na ở đâu? Khoanh vào đáp án đúng.

  • A. ở phố
  • B. ở bờ hồ
  • C. ở quê xa

Bài 10. Sắp xếp các tiếng thành câu: Na – vẽ – xe – đỏ.
……………………………………………

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc to đoạn văn “Bé Na có vở vẽ. Na vẽ xe đỏ, vẽ cờ. Na vẽ cả bà ở quê xa.” cho người thân nghe ít nhất 2 lần.
  • Viết vào vở tập viết mỗi chữ v, x một dòng; viết các từ vở, xe mỗi từ một dòng. Chú ý viết đúng nét và đúng độ cao 2 li.
  • Vẽ một bức tranh về chiếc xe hoặc bà của em, sau đó nói cho người thân nghe một câu có tiếng xe hoặc vẽ.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.