Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 6. Âm và chữ: ph, qu, v, x, y – luyện tập chính tả

Giáo án Bài 26. Ph ph, Qu qu

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nhận biết và đọc đúng âm ph (phờ) và âm qu (quờ); đọc đúng các tiếng, từ có ph, qu như phố, phở, phà, quả, quê, quà.
  • Nêu được chữ q không đứng một mình mà luôn đi với u thành qu.
  • Giải thích được vì sao dấu thanh trong quả, quà được đặt trên chữ a (chữ cái đứng sau qu), không đặt trên chữ u.
  • Đọc đúng đoạn văn có ph, qu: “Hè, bé Hà ở quê. Bà cho Hà quà: quả na, quả thị. Bố chở Hà đi phố.”
  • Viết đúng chữ ph, qu và từ phố, quả với độ cao 4 li, đúng nét và đúng khoảng cách.
  • Năng lực ngôn ngữ: Nghe phân biệt được quà, quả, quê; đọc đúng tiếng, từ và đoạn có ph, qu; viết đúng chữ ph, qu, từ phố, quả; nói thành câu đơn giản về quê hương hoặc quà quê.
  • Năng lực văn học: Nhận biết các nhân vật Hà, bà, bố và hình ảnh quê, quả thị, quả na trong đoạn văn ngắn; cảm nhận tình cảm gia đình thể hiện qua việc bà cho quà và bố chở Hà đi phố.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: Tự đọc thầm, tự viết bảng con và tự kiểm tra lại bài viết theo mẫu của GV.
  • Giao tiếp và hợp tác: Làm việc cặp đôi, chia sẻ kết quả đọc, viết và trả lời câu hỏi trước lớp bằng câu đủ ý.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Phân tích cấu tạo tiếng (ph = p + h; qu = q + u) để đọc, viết và đặt dấu thanh đúng vị trí.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: Luyện viết chữ ph, qu đúng nét, ngồi viết đúng tư thế (lưng thẳng, mắt cách vở 25–30 cm, cầm bút bằng ba ngón tay).
  • Trách nhiệm: Giữ gìn bảng con, vở tập viết, hoàn thành phiếu học tập và bài tập về nhà đúng hạn.
  • Nhân ái: Biết quý trọng tình cảm của ông bà, người thân qua hình ảnh bà cho Hà quà quê.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-26-ph-ph-qu-qu (bài giảng, ví dụ, bài tập tương tác), dùng để trình chiếu và cho HS luyện tương tác.
  • Loa hoặc máy tính để bấm nghe âm “quê” (bài tập 1).
  • Tranh hoặc thẻ hình: quả na, quả thị, quà, quê, phố, phở, phà, quạ, quả lê, bát phở, món quà.
  • Bảng phụ hoặc bảng lớp, phấn/bút viết bảng, thẻ chữ ph, qu, p, h, q, u, a, dấu hỏi, dấu huyền.
  • Phiếu học tập số 1 đã in cho mỗi cặp đôi.

2. Học sinh

  • Bảng con, bút viết bảng, khăn lau.
  • Vở Tập viết 1, bút chì, tẩy.
  • SGK Tiếng Việt 1, tập 1, trang Bài 26.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Đoán tranh, tìm tiếng có âm đầu mới

Mục tiêu

Gây hứng thú, huy động vốn hiểu biết về quê, quà và giúp HS làm quen với các tiếng có âm đầu ph, qu.

Nội dung

GV cho HS quan sát lần lượt tranh quả na, quả thị, cái quà, cảnh phố xá, bát phở và hỏi HS tên mỗi vật. HS chơi trò “Đoán nhanh”: GV nói một tiếng, HS giơ tay chỉ đúng tranh có tiếng đó. Tiếng dùng để chơi: quà, quê, phố, phở. Hoạt động này dẫn vào bài Ph ph, Qu qu.

Sản phẩm dự kiến

HS nhận ra được 4 tiếng quà, quê, phố, phở qua tranh và nói được tên các vật trong tranh; HS hứng thú vào bài học.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo tranh quả na, quả thị, quà, phố, phở và nói: “Các em hãy quan sát tranh và cho cô biết đó là gì nhé.” Sau đó GV nói: “Cô sẽ đọc một tiếng, các em giơ tay chỉ đúng tranh có tiếng đó.”

    Học sinh

    HS quan sát tranh, lắng nghe yêu cầu và sẵn sàng tham gia trò chơi.

  2. Giáo viên

    GV đọc lần lượt “quà”, “phố”, “quê”, “phở” và quan sát HS chỉ tranh. Ví dụ GV hỏi: “Các em thấy tranh nào có cái quà?”

    Học sinh

    HS giơ tay chỉ tranh tương ứng và đọc thầm hoặc đọc to tên vật. Dự kiến HS trả lời: “Dạ, tranh có hộp quà ạ.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 HS nói tên tranh và tiếng vừa tìm được, sau đó hỏi: “Tiếng quà bắt đầu bằng chữ gì?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Tiếng quà bắt đầu bằng chữ q ạ.” Một số HS khác nhận xét bạn đọc đúng hay chưa.

  4. Giáo viên

    GV khen HS tích cực và nói: “Hôm nay chúng ta sẽ học hai âm mới là ph và qu. Các em hãy mở SGK trang Bài 26 nhé.”

    Học sinh

    HS mở SGK và nhắc lại tên bài: “Ph ph, Qu qu.”

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Âm ph và các tiếng có ph

Mục tiêu

HS nhận biết, đọc đúng âm ph, hiểu cấu tạo ph = p + h và đọc, viết đúng các tiếng phố, phở, phà.

Nội dung

GV trình chiếu bài giảng trên NeoEdu, cho HS nghe âm ph (phờ) và quan sát mô tả: răng trên chạm nhẹ môi dưới, hơi đi ra. GV giới thiệu chữ ph gồm chữ p và chữ h; hướng dẫn quan sát chữ p cao 4 li. HS đọc đồng thanh, cá nhân và đọc cặp đôi các tiếng: phố, phở, phà. Sau đó HS viết chữ ph vào bảng con và viết tiếng phố (cặp đôi kiểm tra chéo).

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng âm ph và các tiếng phố, phở, phà; viết đúng chữ ph trên bảng con; nêu được cấu tạo ph = p + h.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV trình chiếu chữ ph và hỏi: “Âm ph được tạo ra như thế nào? Các em hãy đặt tay lên môi và thử phát âm nhé.” GV làm mẫu khẩu hình: răng trên chạm nhẹ môi dưới, hơi đi ra.

    Học sinh

    HS quan sát khẩu hình của GV, đặt tay lên môi và phát âm “phờ”. Dự kiến HS trả lời: “Răng trên chạm nhẹ môi dưới ạ.”

  2. Giáo viên

    GV hỏi: “Chữ ph gồm những chữ cái nào?” GV chỉ vào chữ p và h, đọc mẫu “phố, phở, phà” và hướng dẫn viết chữ ph trên bảng con: viết p rồi nối sang h. GV nhắc chữ p cao 4 li. Sau đó GV yêu cầu HS đọc theo và viết vào bảng con.

    Học sinh

    HS trả lời: “Chữ ph gồm chữ p và chữ h ạ.” HS đọc theo GV, viết chữ ph vào bảng con và đọc các tiếng phố, phở, phà; cặp đôi kiểm tra bảng con của nhau.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 HS đọc tiếng phố, phở trước lớp và hỏi: “Bạn nào cho cô biết tiếng nào bắt đầu bằng âm ph?”

    Học sinh

    HS đọc “phố, phở” và trả lời: “Tiếng phố và phở có âm đầu ph ạ.” HS khác nhận xét về cách đọc.

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Âm ph đọc là phờ, ph = p + h. Các tiếng có ph như phố, phở, phà.” GV ghi lên bảng chữ ph và nhắc HS lưu ý viết chữ in hoa là Ph.

    Học sinh

    HS nhắc lại: “Âm ph là phờ, ph gồm p và h.”

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Âm qu và các tiếng có qu

Mục tiêu

HS nhận biết, đọc đúng âm qu; hiểu chữ q luôn đi với u và dấu thanh đặt trên chữ a trong quả, quà; đọc, viết đúng quả, quà, quê.

Nội dung

GV cho HS nghe âm qu (quờ) và quan sát khẩu hình: tròn môi khi bắt đầu đọc. GV giải thích chữ q không đứng một mình mà luôn đi với u thành qu, và dấu thanh đặt trên chữ cái đứng sau qu (quả, quà, quạ, quế). HS đọc các tiếng quả, quê, quà, quạ và viết chữ qu, từ quả vào bảng con. HS làm việc theo cặp đôi, một bạn đọc, một bạn chỉ chữ để kiểm tra.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng âm qu và các tiếng quả, quê, quà; viết đúng chữ qu và từ quả với dấu hỏi trên chữ a; giải thích được vì sao không viết “qủa”.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV hỏi: “Khi đọc âm qu, môi của em thế nào?” GV làm mẫu tròn môi khi đọc quờ. Sau đó GV viết thử chữ q đứng một mình và hỏi: “Chữ q có đứng một mình được không?”

    Học sinh

    HS làm theo khẩu hình tròn môi và trả lời: “Dạ, môi tròn ạ. Chữ q không đứng một mình, phải đi với u ạ.”

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn viết chữ qu: viết q rồi nối sang u. Sau đó GV viết từ quả lên bảng và hỏi: “Dấu hỏi đặt trên chữ nào trong từ quả?” GV hướng dẫn HS viết từ quả trên bảng con: qu – a, dấu hỏi trên chữ a. GV nhấn mạnh không viết “qủa”.

    Học sinh

    HS viết chữ qu và từ quả vào bảng con, đánh vần “qu – a – qua – hỏi – quả”. Dự kiến HS trả lời: “Dấu hỏi đặt trên chữ a ạ, vì u đã đi với q.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp đôi đọc các tiếng quả, quê, quà trước lớp và hỏi: “Vì sao dấu thanh không đặt trên chữ u?”

    Học sinh

    HS đọc đúng các tiếng và giải thích: “Vì chữ u đã đi cùng q thành qu, dấu thanh đặt trên chữ đứng sau qu ạ.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Âm qu đọc là quờ, chữ q luôn đi với u. Dấu thanh đặt trên chữ a trong quả, quà.” GV nhắc HS ghi nhớ: không viết “qa, qê, qủa, qùa”.

    Học sinh

    HS nhắc lại: “Chữ q luôn đi với u thành qu. Dấu thanh đặt trên chữ a.”

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 20 phút

Đọc đoạn và làm bài tập củng cố

Mục tiêu

HS đọc đúng đoạn văn có ph, qu; vận dụng nhận biết tiếng có ph, qu và hiểu nội dung đoạn đọc qua bài tập trắc nghiệm, điền âm, nối hình, đúng sai, sắp xếp câu.

Nội dung

HS đọc đoạn: “Hè, bé Hà ở quê. Bà cho Hà quà: quả na, quả thị. Bố chở Hà đi phố.” Sau đó HS làm Phiếu học tập số 1 theo cặp đôi, gồm các bài: nghe chọn tiếng; chọn tiếng có âm đầu ph; điền quà; điền ph hoặc qu; nối hình với từ; trả lời câu hỏi đọc hiểu; đúng hay sai; sắp xếp tiếng thành câu. GV chữa bài trên bảng lớp và trên NeoEdu.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 hoàn thành. Đáp án: Bài 1: C (quê). Bài 2: A, B, C (phở, phố, phà). Bài 3: quà. Bài 4: ph (phố), qu (quả). Bài 5: 🍜 – phở; 🎁 – quà; 🍐 – quả lê. Bài 7: C (ở quê). Bài 8: A, C (quả na, quả thị). Bài 9: Đúng. Bài 10: Bố chở Hà đi phố.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV trình chiếu đoạn văn trên NeoEdu, đọc mẫu một lượt và nêu yêu cầu: “Các em đọc thầm đoạn văn, sau đó cùng bạn làm Phiếu học tập số 1 nhé.” GV hỏi: “Đoạn văn nói về ai và ở đâu?”

    Học sinh

    HS đọc thầm đoạn văn và trả lời: “Đoạn văn nói về bé Hà, bà và bố. Hà ở quê ạ.”

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, hỗ trợ các cặp đôi đọc đúng ph, qu. Với bài 1, GV bấm loa cho HS nghe và hỏi: “Tiếng các em nghe là gì?” Với bài 5, GV yêu cầu HS nối hình với từ bằng cách vẽ mũi tên.

    Học sinh

    HS đọc đoạn văn, làm lần lượt các bài tập trong Phiếu học tập số 1. Dự kiến HS trả lời: bài 1 nghe được “quê”; bài 3 điền “quà” vì bà cho Hà quà; bài 9 đánh dấu Đúng vì câu cuối nói bố chở Hà đi phố.

  3. Giáo viên

    GV mời 3 cặp đôi trình bày đáp án bài 4, 8, 10 và cả lớp nhận xét. GV hỏi: “Vì sao bài 4 điền ph vào chỗ trống trước chữ ố?”

    Học sinh

    HS trình bày: “Chỗ trống 1 là ph (phố), chỗ trống 2 là qu (quả na).” HS giải thích: “Vì phố có âm ph, quả có âm qu ạ.”

  4. Giáo viên

    GV chốt đáp án và nhấn mạnh: “Âm ph viết với p và h, âm qu viết với q và u, dấu thanh luôn đặt trên chữ a trong quả, quà.” GV khen các cặp làm tốt và nhắc các em chưa đúng sửa lại vào phiếu.

    Học sinh

    HS sửa lỗi (nếu có) trong Phiếu học tập số 1, ghi đáp án đúng vào phiếu.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 15 phút

Kể về quê và quà với người thân

Mục tiêu

HS vận dụng âm ph, qu đã học vào nói và viết trong cuộc sống; biết chia sẻ tình cảm với người thân, nhận diện đồ vật có ph, qu quanh em.

Nội dung

GV tổ chức trò chơi “Tìm đồ vật có ph, qu”: HS nhìn quanh lớp hoặc nhớ đồ vật ở nhà có tên chứa ph hoặc qu (ví dụ: quạt, quần, phích nước, quả bóng... nếu có tiếng ph/qu). HS nói một câu về quê hoặc về quà mà em thích, dùng ít nhất một tiếng có ph hoặc qu. Phần về nhà: HS đọc đoạn văn cho người thân nghe và tìm thêm 3 đồ vật ở nhà có tiếng ph hoặc qu.

Sản phẩm dự kiến

HS nói được 1–2 câu có tiếng ph hoặc qu, ví dụ: “Quê em có quả na.” Ở nhà HS đọc đúng đoạn văn cho người thân nghe, viết vào vở 3 tiếng có ph hoặc qu và ghi nhận xét của người thân.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu nhiệm vụ: “Các em hãy nói cho cả lớp nghe một câu về quê hoặc về quà mà em thích, và cố gắng dùng một tiếng có ph hoặc qu nhé.” GV làm mẫu: “Bà em có quả thị.”

    Học sinh

    HS lắng nghe, suy nghĩ và chuẩn bị câu nói của mình.

  2. Giáo viên

    GV mời một số HS trình bày. GV gợi ý khi HS lúng túng: “Em có thể nói về quả em thích ăn hoặc món quà em được tặng.”

    Học sinh

    HS nói câu của mình. Dự kiến HS trả lời: “Quê em có nhiều quả na ạ.” “Bố em đưa em đi phố ạ.”

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Các bạn vừa nói có tiếng nào có ph hoặc qu? Các bạn đọc đúng chưa?” GV nhận xét và khen những câu hay.

    Học sinh

    HS nhận xét lẫn nhau và trả lời: “Bạn nói quê, quả na có qu; bạn nói phố có ph ạ.”

  4. Giáo viên

    GV giao bài về nhà: đọc đoạn văn cho người thân nghe, tìm 3 đồ vật ở nhà có tiếng ph hoặc qu và viết vào vở Tập viết; nhắc HS giữ tư thế ngồi viết đúng. GV nhắc: “Hôm nay các em đã biết đọc, viết ph, qu thật giỏi!”

    Học sinh

    HS ghi nhiệm vụ vào vở, hứa sẽ thực hiện.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Họ và tên: ……………………
Bài 1. Bấm loa để nghe. Em nghe thấy tiếng nào? Khoanh vào chữ cái đúng.

  • A. quà
  • B. quả
  • C. quê

Bài 2. Chọn các tiếng có âm đầu ph. Khoanh vào chữ cái đúng (có thể chọn nhiều đáp án).

  • A. phở
  • B. phố
  • C. phà
  • D. quả
  • E. quê

Bài 3. Điền từ thích hợp vào chỗ trống: Bà cho Hà ……………… (quà / quạ / quê)

Bài 4. Điền âm thích hợp vào chỗ trống:

  • ……………ố (đi phố)
  • ……………ả na (quả na)

Bài 5. Nối hình với từ:

  • 🍜 – ?
  • 🎁 – ?
  • 🍐 – ?
    Từ để nối: quả lê, phở, quà

Bài 6. Đọc đoạn văn:
Hè, bé Hà ở quê.
Bà cho Hà quà: quả na, quả thị.
Bố chở Hà đi phố.

Bài 7. Hè, bé Hà ở đâu? Khoanh vào chữ cái đúng.

  • A. ở phố
  • B. ở nhà cô
  • C. ở quê

Bài 8. Bà cho Hà quà gì? Khoanh vào chữ cái đúng (có thể chọn nhiều đáp án).

  • A. quả na
  • B. quả khế
  • C. quả thị

Bài 9. Đọc câu “Bố chở Hà đi phố.” và đánh dấu Đúng hoặc Sai.

Bài 10. Sắp xếp các tiếng thành câu: đi / chở / phố / Bố / Hà.

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại đoạn văn “Hè, bé Hà ở quê. Bà cho Hà quà: quả na, quả thị. Bố chở Hà đi phố.” cho người thân nghe ít nhất 2 lần.
  • Viết vào vở Tập viết: chữ ph, chữ qu mỗi chữ 1 dòng; từ phố, quả mỗi từ 1 dòng, viết đúng độ cao 4 li và dấu hỏi trên chữ a trong quả.
  • Tìm 3 đồ vật hoặc tranh ở nhà có tiếng chứa ph hoặc qu, ghi vào vở và nói cho người thân biết tên các đồ vật đó.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.