NeoEdu
Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 5. Âm và chữ: r, s, t, tr, th – vần ia, ua, ưa

Giáo án Bài 22. T t, Tr tr

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được cách phát âm âm t (tờ) và âm tr (trờ), nhận biết được hai âm này trong tiếng, từ.
  • Đọc đúng các tiếng, từ có t, tr như tô, tổ, tủ, tre, trà, trê, trẻ; đọc được câu “Bờ tre có tổ cò.”
  • Viết đúng chữ t (cao 3 li), chữ tr (ghép từ t và r) và các từ tổ, tre.
  • Phân biệt được tr với ch khi đọc, viết ở mức đơn giản (tre – che, trà – chà, chú – trú ở mức nhận biết qua từ thường gặp).
  • Vận dụng được kiến thức để hoàn thành bài tập điền âm, chọn tiếng, nối hình với từ và sắp xếp tiếng thành câu.
  • Năng lực ngôn ngữ (đọc, viết, nói và nghe): Nghe và nhận biết âm t, tr; đọc đúng tiếng, từ, câu có t, tr; viết đúng chữ t, tr, tổ, tre; nói đúng tiếng có âm đầu tr khi đọc mẫu.
  • Năng lực văn học: Cảm nhận hình ảnh bờ tre, tổ cò, cò mẹ cho cò bé cá trê qua đoạn văn ngắn; nhận ra hình ảnh thiên nhiên gần gũi làng quê trong câu chữ.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: Tự đọc lại tiếng, từ, đoạn đã học; tự kiểm tra cách viết chữ t, tr trên bảng con và sửa lỗi của mình.
  • Giao tiếp và hợp tác: Đọc nhóm, đọc cặp, trao đổi với bạn khi nối hình với từ và sắp xếp tiếng thành câu.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Phân biệt tiếng có tr và ch qua mẹo đọc chậm, uốn lưỡi; tìm thêm tiếng có t, tr trong đồ vật quanh em.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: Luyện phát âm và luyện viết chữ t, tr đều đặn trên bảng con, vở Tập viết; đọc lại đoạn văn ở nhà.
  • Trách nhiệm: Hoàn thành phần việc được giao trong nhóm; tự giác giữ gìn bảng con, bộ thẻ chữ và đồ dùng học tập.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Bảng lớp, phấn màu, bút dạ; bảng phụ viết sẵn chữ t, tr, tô, tổ, tủ, tre, trà, trê, trẻ.
  • Tranh minh họa bờ tre có tổ cò, cò mẹ, cò bé và cá trê (tranh vẽ hoặc ảnh chụp, không cần chèn vào tài liệu).
  • Một số vật thật hoặc thẻ hình: cái tô, tổ chim, tủ đồ chơi, cây tre, chén trà, con cá trê (hoặc hình).
  • Bộ thẻ chữ và thẻ tiếng: t, tr, tô, tổ, tủ, tre, trà, trê, trẻ, che, chè.
  • Phiếu học tập số 1 (in cho từng nhóm).
  • Loa hoặc thiết bị phát âm thanh để nghe mẫu.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-22-t-t-tr-tr (bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác; dùng phần nghe “Bấm loa” ở tiết 2, bài nối hình và sắp xếp câu).

2. Học sinh

  • Bảng con, bút viết bảng hoặc bút chì, khăn lau.
  • Vở Tập viết lớp 1, bút chì, bút màu.
  • Bộ thẻ chữ và tiếng (nếu có) để ghép tiếng.
  • Phiếu học tập số 1 (làm theo nhóm 4 bạn).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Chim non tìm tổ

Mục tiêu

Tạo hứng thú, huy động vốn hiểu biết của HS về cây tre, tổ cò và âm đầu đã học để dẫn vào bài mới.

Nội dung

GV treo tranh bờ tre có tổ cò. HS quan sát, nói tên các sự vật trong tranh và cùng chơi trò chơi “Chim non tìm tổ”: GV đọc tiếng, HS giơ thẻ hình tổ khi nghe tiếng có âm t hoặc giơ thẻ hình cây tre khi nghe tiếng có âm tr.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được tên các sự vật trong tranh (bụi tre, tổ cò, cò mẹ, cò bé) và phân biệt được nhanh tiếng có âm t với tiếng có âm tr khi nghe GV đọc.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo tranh và hỏi: “Trong tranh có những gì? Các con cùng chỉ và gọi tên nhé.” GV giới thiệu luật chơi: “Cô đọc tiếng, nếu nghe có âm t thì giơ thẻ hình cái tổ, nếu nghe có âm tr thì giơ thẻ hình cây tre.”

    Học sinh

    HS quan sát tranh, trả lời: “Có bụi tre, có tổ cò, có cò mẹ, cò bé.” HS lắng nghe luật chơi.

  2. Giáo viên

    GV đọc lần lượt: tô, tre, tủ, trà, tổ, trê. Quan sát và nhắc HS đọc lại to tiếng vừa nghe.

    Học sinh

    HS giơ thẻ đúng: tô – thẻ tổ; tre – thẻ cây tre; tủ – thẻ tổ; trà – thẻ cây tre; tổ – thẻ tổ; trê – thẻ cây tre. HS đọc lại tiếng vừa nghe.

  3. Giáo viên

    GV nhận xét và dẫn vào bài: “Hôm nay chúng ta học âm t và âm tr, qua đó đọc được tổ cò, cây tre và cá trê.”

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài: “Bài 22: T t, Tr tr.”

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Âm t và chữ t

Mục tiêu

HS nhận biết, phát âm đúng âm t (tờ) và viết đúng chữ t cao 3 li.

Nội dung

Nhiệm vụ 1: Phát âm âm t qua vật thật (cái tô, tổ chim, tủ đồ chơi). Nhiệm vụ 2: Quan sát cách viết chữ t và viết vào bảng con. Nhiệm vụ 3: Ghép và đọc tiếng tô, tổ, tủ.

Sản phẩm dự kiến

HS phát âm đúng âm t, đọc được tô, tổ, tủ và viết được chữ t cao 3 li trên bảng con.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giơ cái tô và hỏi: “Đây là cái gì? Con nghe cô đọc tiếng tô: tờ-ô-tô.” GV hướng dẫn: “Đầu lưỡi chạm chân răng trên rồi bật ra, các con đọc theo cô: tờ.” GV đưa tổ chim, tủ đồ chơi và hỏi tương tự.

    Học sinh

    HS quan sát vật thật, trả lời: “Đây là cái tô.” HS đọc theo cô: “tờ”, “tô”, “tổ”, “tủ”.

  2. Giáo viên

    GV viết mẫu chữ t lên bảng và hướng dẫn: “Viết nét xiên phải, lên đường kẻ 4 viết nét móc ngược phải, cuối cùng viết nét ngang ngắn trên đường kẻ 3. Chữ t cao 3 li.” GV quan sát, sửa tư thế cầm bút cho HS.

    Học sinh

    HS viết chữ t vào bảng con, viết ít nhất 2 lần. HS đọc lại thứ tự các nét khi viết.

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 HS đọc tiếng tô, tổ, tủ và giơ bảng con có chữ t. GV cho cả lớp nhận xét độ cao chữ t.

    Học sinh

    Đại diện HS đọc: “tô”, “tổ”, “tủ”; giơ bảng con và nhận xét: “Chữ t của bạn cao 3 li.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Âm t là tờ, chữ t cao 3 li. Các con đừng viết chữ t cao 5 li như chữ l nhé.”

    Học sinh

    HS nhắc lại: “Âm t – chữ t cao 3 li.”

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Âm tr và chữ tr

Mục tiêu

HS nhận biết âm tr (trờ) là chữ ghép từ t và r, phát âm đúng với đầu lưỡi cong lên và viết đúng chữ tr.

Nội dung

Nhiệm vụ 1: Nghe GV phát âm mẫu và làm động tác uốn lưỡi. Nhiệm vụ 2: Đọc các tiếng tre, trà, trê, trẻ và nhận biết vật có trong tranh. Nhiệm vụ 3: Viết chữ tr theo quy trình: viết t rồi nối sang r.

Sản phẩm dự kiến

HS phát âm được âm tr, đọc đúng tre, trà, trê, trẻ và viết được chữ tr trên bảng con.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát âm mẫu “trờ”, hướng dẫn: “Đầu lưỡi cong lên chạm vòm miệng rồi bật ra, các con thử đọc: trờ.” GV chỉ tranh cây tre, chén trà, con cá trê và hỏi: “Đây là gì? Con đọc tiếng nào?”

    Học sinh

    HS làm động tác uốn lưỡi và đọc theo: “trờ”. HS trả lời: “Cây tre”, “chén trà”, “cá trê”; đọc: “tre”, “trà”, “trê”.

  2. Giáo viên

    GV viết chữ tr lên bảng, phân tích: “tr là chữ ghép từ t và r. Viết t rồi nối sang r.” GV viết mẫu chữ Tr hoa và hỏi: “Chữ Tr hoa dùng ở đâu?” Sau đó GV cho HS luyện viết.

    Học sinh

    HS viết chữ tr vào bảng con 2 lần. HS trả lời: “Chữ Tr hoa dùng ở đầu câu hoặc tên riêng.”

  3. Giáo viên

    GV gọi HS đọc tiếng trẻ và tiếng tre, đồng thời yêu cầu bạn bên cạnh nhận xét cách phát âm.

    Học sinh

    HS đọc “trẻ”, “tre”; bạn nhận xét: “Bạn đọc có uốn lưỡi, rõ tiếng tr.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Âm tr là trờ, chữ ghép t + r. Khi đọc, nhớ uốn lưỡi cho đúng tr.”

    Học sinh

    HS nhắc lại: “tr là chữ ghép t và r, đọc phải uốn lưỡi.”

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 12 phút

Phân biệt t, tr và tr, ch

Mục tiêu

HS đọc đúng và viết đúng tiếng có t, tr; phân biệt tr với ch ở mức đơn giản qua các bài tập.

Nội dung

Làm theo Phiếu học tập số 1 và học liệu NeoEdu: bài nghe “Bấm loa” chọn tiếng; chọn các tiếng có âm đầu tr; điền t hoặc tr; nối hình với từ. GV nhắc mẹo phân biệt tr với ch: đọc chậm, uốn lưỡi khi đọc tr.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: bài 1 là A (tre); bài 2 là B, C, E (trê, trà, tre); bài 4 là tổ cò (t), cá trê (tr); bài 5 là 🎋 – tre, 🪺 – tổ, 🍵 – trà. HS phân biệt được tr với ch trong các từ tre – che, trà – chà.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 1 cho nhóm 4 bạn, mở học liệu NeoEdu phần “Bấm loa” và giao nhiệm vụ: “Nghe tiếng và chọn đáp án; chọn tiếng có tr; điền t hoặc tr; nối hình với từ.”

    Học sinh

    HS nhận phiếu, lắng nghe yêu cầu, chuẩn bị bảng con.

  2. Giáo viên

    GV bấm loa cho HS nghe tiếng và hỏi: “Em nghe thấy tiếng nào: tre, trê hay trẻ?” GV hướng dẫn nhóm làm bài 2, 4, 5 và nhắc: “Cô đọc chậm, các con uốn lưỡi khi đọc tr, phân biệt với che, chè.”

    Học sinh

    HS nghe và chọn đáp án A (tre); chọn tiếng có tr: trê, trà, tre; điền “tổ cò” (t) và “cá trê” (tr); nối 🎋 – tre, 🪺 – tổ, 🍵 – trà.

  3. Giáo viên

    GV mời đại diện 2 nhóm trình bày đáp án, yêu cầu các nhóm khác nhận xét và đọc lại tiếng vừa điền.

    Học sinh

    Đại diện nhóm đọc: “tre”, “trê”, “trà”, “tổ cò”, “cá trê”; nhóm khác góp ý khi phát âm chưa đúng.

  4. Giáo viên

    GV chốt đáp án và nhắc: “tr thì uốn lưỡi, t thì đầu lưỡi chạm chân răng. Viết tổ với t, tre với tr.”

    Học sinh

    HS sửa lại phiếu nếu sai và nhắc lại quy tắc phân biệt tr, t.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 13 phút

Đọc đoạn và sắp xếp câu

Mục tiêu

HS đọc đúng đoạn văn có t, tr, hiểu nội dung đoạn và sắp xếp được các tiếng thành câu.

Nội dung

Nhiệm vụ 1: Đọc đoạn “Bờ tre có tổ cò. Tổ cò có cò bé. Cò mẹ cho cò bé cá trê.” Nhiệm vụ 2: Trả lời câu hỏi về tổ cò, cò bé. Nhiệm vụ 3: Sắp xếp các tiếng thành câu “Cò mẹ cho cò bé cá trê.”

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: bài 6 đọc đúng 3 câu; bài 7 là A (ở bờ tre); bài 8 là C (cá trê); bài 9 là Đúng (“Tổ cò có cò bé.”); bài 10 là “Cò mẹ cho cò bé cá trê.” (Ai? – Cò mẹ. Làm gì? – cho cò bé cá trê.).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu đoạn văn 3 câu, sau đó hướng dẫn HS đọc nhẩm, rồi đọc thành tiếng theo nhóm. GV nêu câu hỏi: “Tổ cò ở đâu? Cò mẹ cho cò bé gì?”

    Học sinh

    HS đọc nhẩm, sau đó đọc to theo nhóm 4 bạn. HS lắng nghe câu hỏi.

  2. Giáo viên

    GV đưa các tiếng “cò, mẹ, cho, cò, bé, cá, trê” lên bảng và yêu cầu nhóm sắp xếp thành câu. GV gợi ý: “Câu này có ai? Làm gì?”

    Học sinh

    HS sắp xếp thành “Cò mẹ cho cò bé cá trê.” và trả lời: “Ai? Cò mẹ. Làm gì? Cho cò bé cá trê.” HS trả lời câu hỏi: “Tổ cò ở bờ tre.”

  3. Giáo viên

    GV mời 1–2 nhóm đọc đoạn và trình bày câu đã sắp xếp; yêu cầu HS khác nhận xét về tốc độ đọc và phát âm tr.

    Học sinh

    Đại diện nhóm đọc đoạn văn; bạn nhận xét: “Bạn đọc rõ tiếng tre, trê.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Các con đã đọc được đoạn văn có t, tr và hiểu nội dung. Câu bắt đầu bằng chữ hoa và kết thúc bằng dấu chấm.”

    Học sinh

    HS nhắc lại cách viết câu: chữ cái đầu viết hoa, cuối câu có dấu chấm.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Tìm tiếng có t, tr quanh em

Mục tiêu

HS vận dụng kiến thức về t, tr để tìm và đọc tiếng có âm đã học trong môi trường gần gũi với mình.

Nội dung

Trò chơi “Ai tinh mắt”: GV đưa tranh hoặc vật dụng quen thuộc; nhóm tìm tên đồ vật có chữ t hoặc tr rồi đọc to. Về nhà: vẽ và viết tên một đồ vật có tr (tre, trà, trống…) và một đồ vật có t (tô, tủ, tivi…) rồi đọc cho người thân nghe.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi nhóm nêu được ít nhất 3 tiếng có t hoặc tr; HS về nhà vẽ được hình và viết đúng tên đồ vật có t, tr.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giới thiệu trò chơi “Ai tinh mắt”, đưa ra tranh các đồ vật (cái tô, tủ, cây tre, chén trà, cái chổi…) và nêu luật: “Nhóm nào tìm được nhiều tên có t, tr và đọc đúng nhất là thắng.”

    Học sinh

    HS nghe luật chơi, quan sát tranh và thảo luận nhóm.

  2. Giáo viên

    GV bao quát các nhóm, gợi ý khi HS gặp khó khăn: “Trong lớp học có đồ vật nào bắt đầu bằng chữ t hoặc tr không?”

    Học sinh

    HS nêu: “cái tô, tủ, tre, trà, tranh, trống”; đọc to, cả nhóm kiểm tra cách đọc của nhau.

  3. Giáo viên

    GV mời các nhóm đọc tên đồ vật tìm được, ghi nhanh lên bảng và cùng kiểm tra cách phát âm.

    Học sinh

    Đại diện nhóm đọc: “tủ”, “tre”, “trống”, “tô”… Các nhóm khác nhận xét.

  4. Giáo viên

    GV tuyên dương nhóm đọc đúng, nhắc HS về nhà thực hiện nhiệm vụ vận dụng và chia sẻ với người thân.

    Học sinh

    HS lắng nghe, nhận nhiệm vụ về nhà.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Nhóm: …… Thành viên: ……

Bài 1. Nghe tiếng và khoanh vào đáp án đúng.

  • Em nghe thấy tiếng nào?
    A. tre B. trê C. trẻ

Bài 2. Khoanh vào các tiếng có âm đầu tr.

  • A. tủ B. trê C. trà D. tổ E. tre

Bài 3. Điền t hoặc tr vào chỗ trống.

  • {{1}}ổ cò
  • cá {{2}}ê

Bài 4. Nối hình với từ.

  • 🎋 – ……
  • 🪺 – ……
  • 🍵 – ……
    (Chọn các từ: tre, tổ, trà)

Bài 5. Viết chữ t và chữ tr vào bảng con, sau đó đọc to: tô, tổ, tủ, tre, trà, trê, trẻ.

Phiếu học tập số 2

Nhóm: …… Thành viên: ……

Bài 1. Đọc đoạn văn:

  • Bờ tre có tổ cò.
  • Tổ cò có cò bé.
  • Cò mẹ cho cò bé cá trê.

Bài 2. Trả lời câu hỏi.

  • Tổ cò ở đâu?
    A. ở bờ tre B. ở nhà bà C. ở bờ hồ
  • Cò mẹ cho cò bé gì?
    A. cá rô B. cá khô C. cá trê
  • Trong tổ cò có cò bé. Đúng hay sai?

Bài 3. Sắp xếp các tiếng thành câu:

  • Cò → mẹ → cho → cò → bé → cá → trê.
  • Viết lại câu hoàn chỉnh: ……………………………………………

Hướng dẫn về nhà

  • Luyện viết chữ t (cao 3 li) và chữ tr vào vở Tập viết, mỗi chữ 1 dòng.
  • Đọc lại đoạn “Bờ tre có tổ cò. Tổ cò có cò bé. Cò mẹ cho cò bé cá trê.” cho người thân nghe ít nhất 2 lần.
  • Vẽ và viết tên một đồ vật có tr (tre, trà, trống…) và một đồ vật có t (tô, tủ…), sau đó đọc cho người thân nghe.
  • Truy cập trang bài học NeoEdu (bài 22) để nghe lại âm t, tr và làm thêm bài tập tương tác nếu có điều kiện.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.