NeoEdu
Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 4. Âm và chữ: m, n, g, gi, gh, nh, ng, ngh

Giáo án Bài 20. Ôn tập và kể chuyện

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nhận biết và đọc đúng các âm, chữ m, n, g, gi, gh, nh, ng, ngh trong tiếng, từ.
  • Nêu được quy tắc viết g/gh và ng/ngh: g, ng viết trước a, o, ô, ơ, u, ư; gh, ngh viết trước e, ê, i.
  • Đọc đúng đoạn văn ngắn có các âm đã học, ngắt nghỉ đúng ở dấu chấm.
  • Kể lại được câu chuyện “Cô chủ không biết quý tình bạn” theo trình tự 4 ý chính.
  • Giải thích được ý nghĩa câu chuyện: phải biết quý trọng, giữ gìn tình bạn, không thấy cái mới là bỏ bạn cũ.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc đúng các tiếng, từ, đoạn ngắn có âm đã học; viết đúng chính tả g/gh, ng/ngh; nghe hiểu và nói thành câu khi kể lại truyện.
  • Năng lực văn học: nhận biết nhân vật, sự việc chính trong truyện cổ tích và hiểu bài học về tình bạn qua câu chuyện “Cô chủ không biết quý tình bạn”.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự đọc lại đoạn văn, tự kiểm tra bài viết của mình theo quy tắc g/gh, ng/ngh.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc nhóm 4 và cặp đôi, biết lắng nghe bạn đọc, kể và góp ý nhận xét bạn một cách lịch sự.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS sắp xếp tranh theo trình tự truyện, lựa chọn cách kể sáng tạo và liên hệ bài học với bản thân.

3. Phẩm chất

  • Nhân ái: biết quý trọng bạn bè, không thay bạn cũ vì cái mới; sẵn sàng giúp đỡ bạn trong học tập.
  • Trách nhiệm: hoàn thành nhiệm vụ nhóm, giữ trật tự và viết cẩn thận, đúng quy tắc chính tả.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Thẻ chữ và thẻ âm: m, n, g, gh, gi, nh, ng, ngh (mỗi chữ một thẻ, cỡ lớn).
  • Tranh hoặc thẻ hình: gà, ghế, nho, mẹ, nhà, giỏ, nghé, ngõ.
  • Bảng phụ viết sẵn bảng hệ thống âm và quy tắc (có ô trống để HS điền).
  • Bộ 4 tranh minh hoạ truyện “Cô chủ không biết quý tình bạn” (cô bé cùng gà trống, gà mái, vịt, chó con) và bộ thẻ tóm tắt 4 ý.
  • Đoạn văn đọc trên bảng phụ hoặc slide.
  • Phiếu học tập số 1 (in cho mỗi nhóm/cặp).
  • Máy tính, loa và học liệu số NeoEdu: trang bài học “Bài 20. Ôn tập và kể chuyện” (neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-20-on-tap-va-ke-chuyen) dùng cho phần nghe và bài tập tương tác.

2. Học sinh

  • Bảng con, phấn hoặc bút dạ; vở Tập viết, bút chì.
  • Bộ thẻ chữ và thẻ tranh (nếu GV phát cho nhóm).
  • Phiếu học tập số 1 (làm việc nhóm 4, cặp đôi).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Ai nhanh mắt tìm âm

Mục tiêu

Huy động kiến thức cũ về các âm và chữ đã học, tạo hứng thú vào bài ôn tập.

Nội dung

Trò chơi “Ai nhanh mắt”: GV giơ tranh (gà, ghế, nho, mẹ, nhà, nghé) và yêu cầu HS nói tên sự vật, sau đó chỉ ra chữ đầu tiên của tiếng đó.

Sản phẩm dự kiến

HS nhận diện được âm đầu của các tiếng gà, ghế, nho, mẹ, nhà, nghé và nói đúng tên chữ tương ứng.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nói: “Cô có các bức tranh rất vui. Các em hãy gọi tên đồ vật và tìm chữ đầu tiên của tiếng đó nhé!” GV giơ lần lượt từng tranh.

    Học sinh

    HS quan sát tranh, lắng nghe yêu cầu của GV và chuẩn bị trả lời.

  2. Giáo viên

    GV hỏi: “Đây là con gì? Tiếng gà bắt đầu bằng chữ nào?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Con gà, tiếng gà bắt đầu bằng chữ g.” GV hỏi tiếp: “Tiếng ghế bắt đầu bằng chữ g hay gh?”; HS trả lời: “Tiếng ghế bắt đầu bằng chữ gh.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 HS nhanh nhất nêu lại tên tiếng và âm đầu, nhận xét và khen ngợi.

    Học sinh

    Một số HS nhắc lại: “Nhà – nh”, “Nghé – ngh”, “Nho – nh”.

  4. Giáo viên

    GV dẫn dắt: “Các em đã nhớ rất tốt các âm đầu. Hôm nay chúng ta cùng ôn lại và đọc một đoạn văn hay nhé!”

    Học sinh

    HS lắng nghe và ghi tên bài vào vở.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 12 phút

Hệ thống âm và quy tắc g/gh, ng/ngh

Mục tiêu

Hệ thống hoá các âm m, n, g, gi, gh, nh, ng, ngh và quy tắc viết g/gh, ng/ngh.

Nội dung

Hoạt động nhóm 4 hoàn thành bảng hệ thống trên bảng phụ (mỗi nhóm một bảng nhỏ): nhóm đọc âm, nêu chữ tương ứng và điền quy tắc “trước a, o, ô, ơ, u, ư” hay “trước e, ê, i”. Các nhóm sau đó đối chiếu với bảng chung của lớp.

Sản phẩm dự kiến

Bảng hệ thống âm – chữ và quy tắc được hoàn thành đúng: âm mờ – m, nờ – n; gờ – g (trước a, o, ô, ơ, u, ư), gh (trước e, ê, i); di – gi; nhờ – nh; ngờ – ng (trước a, o, ô, ơ, u, ư), ngh (trước e, ê, i).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo bảng phụ có ô trống và nói: “Nhóm các em hãy đọc âm trong cột bên trái, tìm chữ tương ứng và điền quy tắc. Gợi ý: chú ý các nguyên âm đi sau g, ng.”

    Học sinh

    HS nhóm trưởng nhận nhiệm vụ, chia việc: người đọc âm, người viết chữ, người kiểm tra quy tắc, người trình bày.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, hỏi các nhóm: “Âm gờ viết bằng chữ g hay gh? Vì sao?”; “Sau chữ ghế, nguyên âm nào đứng sau gh?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Âm gờ viết g trước a, o, ô, ơ, u, ư; viết gh trước e, ê, i.” Ví dụ: “Ghế có e, nên viết gh.”

  3. Giáo viên

    GV mời đại diện 2 nhóm lên trình bày. Hỏi cả lớp: “Nhóm bạn điền đúng chưa? Ai muốn bổ sung?”

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày; lớp nhận xét, ví dụ: “Chữ ngh đi trước nguyên âm e, ê, i như nghé, nghỉ.”

  4. Giáo viên

    GV chốt bằng câu ghi nhớ: “g, ng đi với a, o, ô, ơ, u, ư; gh, ngh đi với e, ê, i.” GV đọc mẫu, HS đọc theo cả lớp.

    Học sinh

    HS đọc đồng thanh câu ghi nhớ và ghi quy tắc vào vở.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 10 phút

Đọc đoạn văn ngắn

Mục tiêu

Đọc đúng, đọc trơn các tiếng, từ và câu có âm đã học; hiểu nội dung đoạn đọc.

Nội dung

Đọc đánh vần, đọc trơn các từ: mẹ, nơ, gà, giỏ, ghế, nhà, ngõ, nghé; sau đó đọc hai đoạn: “Nhà bà ở ngõ nhỏ. Bà có gà, có nghé.” và “Bé Na ghé nhà bà. Bà cho Na giỏ nho.”

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng các từ và hai đoạn văn, ngắt nghỉ đúng sau dấu chấm; trả lời được câu hỏi về nội dung đoạn đọc (ví dụ: Bà có gì? Na đến nhà bà làm gì? Bà cho Na gì?).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chỉ bảng từ: “Các em đọc thầm các từ nhé. Chú ý tiếng nghé và ghế, hai tiếng có âm đầu dễ nhầm.”

    Học sinh

    HS đọc thầm các từ, ghi nhớ cách phát âm.

  2. Giáo viên

    GV đọc mẫu từng câu, sau đó mời HS đọc nối tiếp. Hỏi: “Bà ở đâu? Bà có những con vật nào?”

    Học sinh

    HS đọc nối tiếp từng câu; trả lời: “Bà ở ngõ nhỏ. Bà có gà và nghé.” Cặp đôi đọc cho nhau nghe đoạn hai, một bạn đọc, một bạn sửa lỗi.

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 cặp đọc trước lớp, hỏi: “Bé Na đến nhà bà làm gì? Bà cho Na quả gì?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Na ghé nhà bà. Bà cho Na giỏ nho.” Lớp nhận xét cách đọc của bạn.

  4. Giáo viên

    GV khen những HS đọc to, rõ, ngắt nghỉ đúng và nhắc các em đọc lại ở nhà.

    Học sinh

    HS đọc lại cả đoạn một lần cuối cùng.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 13 phút

Nghe kể chuyện: Cô chủ không biết quý tình bạn

Mục tiêu

Nghe hiểu nội dung câu chuyện, sắp xếp đúng trình tự và kể lại được các ý chính; hiểu ý nghĩa quý trọng tình bạn.

Nội dung

GV kể (hoặc bật phần nghe trên NeoEdu) truyện theo tóm tắt. Nhóm 4 dùng kĩ thuật mảnh ghép: mỗi HS nhận một thẻ tranh/tóm tắt, sắp xếp lại 4 ý theo thứ tự truyện, sau đó kể lại truyện trong nhóm.

Sản phẩm dự kiến

Thứ tự đúng các con vật: gà trống → gà mái → vịt → chó con. HS kể được truyện theo 4 ý chính và nêu được ý nghĩa: phải biết quý trọng, giữ gìn tình bạn, đừng thấy cái mới là bỏ bạn cũ.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nói: “Cô sẽ kể câu chuyện về một cô bé. Các em lắng nghe và chú ý xem cô bé đã đổi những con vật nào nhé!”

    Học sinh

    HS lắng nghe và quan sát tranh trên bảng.

  2. Giáo viên

    GV kể truyện, dừng lại sau mỗi ý và hỏi: “Cô bé có con gì đầu tiên? Cô bé đổi lấy con gì?”; “Chó con có buồn không? Vì sao chó con bỏ đi?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Cô bé có gà trống, đổi lấy gà mái.” “Chó con buồn vì cô bé cứ đổi bạn này lấy bạn khác.” Các nhóm sắp xếp thẻ tranh theo thứ tự.

  3. Giáo viên

    GV mời 1–2 nhóm đọc thứ tự các con vật và kể lại truyện bằng 2–3 câu. Hỏi cả lớp: “Cuối cùng cô bé còn người bạn nào không?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Cô bé không còn người bạn nào.” Một số HS kể lại: “Cô bé có gà trống, đổi lấy gà mái, rồi đổi lấy vịt, cuối cùng đổi lấy chó con. Chó con bỏ đi nên cô bé chẳng còn bạn nào.”

  4. Giáo viên

    GV hỏi: “Theo em, cô bé cần làm gì?” và chốt: “Chúng ta phải biết quý trọng, giữ gìn tình bạn; đừng thấy cái mới là bỏ bạn cũ.”

    Học sinh

    HS trả lời: “Cô bé nên biết quý bạn cũ, không nên đổi bạn.” HS nhắc lại ý nghĩa câu chuyện.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Luyện tập chính tả và đọc hiểu qua trạm

Mục tiêu

Củng cố chính tả g/gh, ng/ngh, nhận biết chữ ghép và sắp xếp tiếng thành câu.

Nội dung

Chia lớp thành 4 nhóm, quay vòng qua 4 trạm (khoảng 3 phút/trạm). Trạm 1: nghe và chọn từ (bài 1, trên NeoEdu). Trạm 2: nối hình với từ (bài 2). Trạm 3: điền gh, ngh, gi (bài 3). Trạm 4: sắp xếp tiếng thành câu và chọn từ khác nhóm âm (bài 5, bài 8). Nhóm dùng Phiếu học tập số 1 để ghi kết quả.

Sản phẩm dự kiến

Đề và đáp án: (1) Nghe, chọn từ: B. ngõ nhỏ. (2) Nối: gà – 🐓, ghế – 🪑, nho – 🍇, mẹ – 🤱. (3) Điền: ghế gỗ (gh), nghé (ngh), giỏ cá (gi). (4) Chọn tiếng có âm đầu chữ ghép: A. giỏ, D. nhà, E. nghé. (5) Sắp xếp: Bà cho Na giỏ nho. (6) Chọn từ khác âm đầu: B. nho. HS hoàn thành đúng ít nhất 5/6 nhiệm vụ.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giới thiệu các trạm và luật chơi: “Mỗi nhóm làm xong trạm này rồi đổi sang trạm khác. Nhớ làm nhanh và đúng nhé!” GV phát Phiếu học tập số 1.

    Học sinh

    HS nhận phiếu, nhóm trưởng phân công người làm ở từng trạm.

  2. Giáo viên

    GV theo dõi các trạm, gợi ý khi HS lúng túng: “Từ ghế có e, nên viết gh hay g?” ; “Tiếng nào có chữ ghép? Hãy nhìn chữ đầu tiên.”

    Học sinh

    HS làm bài tại trạm. Ví dụ: “Trước ê viết gh: ghế gỗ.” “Nghé có chữ ngh vì đi trước e.” “Nho có âm nhờ, còn ngõ, nghé, ngô có âm ngờ.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm trình bày kết quả trạm 3 và trạm 4, hỏi: “Vì sao câu này là Bà cho Na giỏ nho?”

    Học sinh

    HS đọc kết quả và giải thích: “Vì câu đúng là ‘Bà cho Na giỏ nho’, bắt đầu bằng từ chỉ người và có động từ cho.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét chung, nhắc lại quy tắc: gh, ngh viết trước e, ê, i; g, ng viết trước a, o, ô, ơ, u, ư. Lưu ý lỗi thường gặp “gé, ngỉ” thay cho “ghé, nghỉ”.

    Học sinh

    HS sửa lại bài trên phiếu nếu chưa đúng và ghi chú lỗi cần tránh.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 15 phút

Bạn tốt của em

Mục tiêu

Vận dụng bài học về tình bạn để kể lại truyện và chia sẻ cách quý trọng bạn bè trong cuộc sống.

Nội dung

HS kể lại câu chuyện “Cô chủ không biết quý tình bạn” cho bạn cùng bàn nghe; sau đó nói 1–2 câu về một việc em đã làm để quý trọng bạn bè (ví dụ: chia sẻ đồ dùng, giúp bạn học bài). Bài về nhà: kể lại truyện cho người thân nghe.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS kể được truyện bằng 3–4 câu và nói được 1 câu về cách giữ gìn tình bạn; ví dụ: “Em sẽ giữ bạn cũ, không đổi bạn mới.” Ghi nhớ: đã học m, n, g, gi, gh, nh, ng, ngh; quy tắc gh, ngh trước e, ê, i.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu nhiệm vụ: “Các em kể lại truyện cho bạn cùng bàn nghe, rồi kể một việc em làm để giữ tình bạn nhé!” GV gợi ý bằng tranh.

    Học sinh

    HS quan sát tranh, nhớ lại trình tự truyện và chuẩn bị lời kể.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, hỏi: “Cô bé đã đổi con vật nào trước? Em có muốn bạn nào cũng giữ tình bạn không?”

    Học sinh

    HS kể cho bạn nghe, ví dụ: “Cô bé có gà trống, đổi gà mái, rồi vịt, cuối cùng chó con. Chó con bỏ đi nên cô bé không còn bạn.” HS nói: “Em sẽ không bỏ bạn cũ, em chia sẻ đồ chơi với bạn.”

  3. Giáo viên

    GV mời 3–4 HS kể trước lớp và hỏi: “Bạn nào muốn nói về cách giữ tình bạn của mình?”

    Học sinh

    HS kể và chia sẻ; lớp vỗ tay khen bạn kể hay và nói đúng ý nghĩa.

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Tình bạn cần được quý trọng và giữ gìn. Về nhà, các em kể lại truyện cho người thân nghe nhé!”

    Học sinh

    HS nhắc lại ý nghĩa câu chuyện và nhận nhiệm vụ về nhà.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Nhóm: …… Họ tên: ……

Trạm 1. Nghe và chọn từ em nghe được:

  • A. giỏ cá B. ngõ nhỏ C. ghế gỗ

Trạm 2. Nối hình với từ:

  • 🐓 – ……
  • 🪑 – ……
  • 🍇 – ……
  • 🤱 – ……

Trạm 3. Điền gh, ngh hoặc gi:

  • ……ế gỗ
  • ……é
  • ……ỏ cá

Trạm 4a. Chọn các tiếng có âm đầu viết bằng chữ ghép:

  • A. giỏ B. gà C. mẹ D. nhà E. nghé

Trạm 4b. Sắp xếp các tiếng thành câu:

  • Bà → cho → Na → giỏ → nho → ……

Trạm 4c. Tiếng nào không cùng âm đầu với các tiếng còn lại?

  • A. ngô B. nho C. nghé D. ngõ

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại hai đoạn văn trong bài ít nhất 3 lần cho người thân nghe, chú ý đọc đúng các tiếng có g, gh, ng, ngh.
  • Viết vào vở Tập viết các tiếng: ghế, nghé, giỏ, nhà, ngõ, mỗi tiếng 1 dòng; chú ý quy tắc gh, ngh trước e, ê, i.
  • Kể lại câu chuyện “Cô chủ không biết quý tình bạn” cho người thân nghe, nói rõ vì sao chó con bỏ đi.
  • Hỏi người thân: “Trong gia đình, em có thể làm gì để giữ tình bạn?” và nói lại cho cả lớp nghe vào buổi học sau.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.