Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 25. Đất nước và con người

Giáo án Bài 2. Lính cứu hoả

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Đọc đúng, đọc trơn bài “Lính cứu hoả”; đọc đúng các vần oa, uê, ưu, iu và các tiếng có vần đó.
  • Giải thích được nghĩa của các từ: hoả hoạn, dập tắt, tài sản, dũng cảm.
  • Nêu được nội dung chính của bài đọc: lính cứu hoả dũng cảm, quên mình cứu người và tài sản.
  • Trả lời được các câu hỏi về trang phục, phương tiện và công việc của lính cứu hoả.
  • Nhớ và nêu đúng số điện thoại 114 (cứu hoả), 113 (công an), 115 (cấp cứu); nêu được một số điều cần làm để phòng cháy ở nhà.
  • Viết đúng chính tả các tiếng “cứu hoả”, “hoa hồng” và sắp xếp được câu đơn giản “Lính cứu hoả rất dũng cảm.”
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc đúng, đọc trơn bài đọc và các vần oa, uê, ưu, iu; viết đúng chính tả; nói và nghe đúng ngữ cảnh về lính cứu hoả và phòng cháy.
  • Năng lực văn học: cảm nhận được hình ảnh người lính cứu hoả dũng cảm, quên mình vì mọi người qua hành động trong bài đọc.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: đọc thầm, tự tìm tiếng có vần đã học và tự kiểm tra kết quả đọc của mình trong nhóm.
  • Giao tiếp và hợp tác: làm việc nhóm 4, lắng nghe và trao đổi ý kiến khi trả lời câu hỏi về bài đọc và khi nói với bạn về lính cứu hoả.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: xử lí các tình huống cháy giả định và đề xuất cách phòng cháy phù hợp với gia đình.

3. Phẩm chất

  • Nhân ái: thể hiện lòng biết ơn và sự kính trọng đối với những người lính cứu hoả.
  • Trách nhiệm: nhớ các số điện thoại khẩn cấp, biết nhắc nhau phòng cháy và báo người lớn khi thấy khói, lửa.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Sách Tiếng Việt 1 (Kết nối tri thức với cuộc sống), tập 1, bài 2 “Lính cứu hoả”.
  • Tranh minh hoạ lính cứu hoả dùng vòi phun nước dập tắt đám cháy; tranh xe cứu hoả màu đỏ.
  • Bảng phụ hoặc thẻ chữ ghi các vần oa, uê, ưu, iu và các tiếng: cứu hoả, hoa hồng, hoa huệ, cứu người, nặng trĩu; thẻ từ hoả hoạn, dập tắt, tài sản, dũng cảm kèm nghĩa.
  • Thẻ số 113, 114, 115 và bộ thẻ tình huống khẩn cấp để chơi trò chơi.
  • Phiếu học tập số 1, số 2, số 3 (in sẵn cho mỗi nhóm).
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học “Bài 2: Lính cứu hoả” (neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-2-linh-cuu-hoa) để chiếu bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác.

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 1, vở Tập viết, bút chì, bút màu.
  • Bảng con và phấn/bút viết bảng.
  • Thẻ số hoặc thẻ chữ (nếu có) để tham gia trò chơi.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Gọi đúng số khi có cháy

Mục tiêu

Kích hoạt kiến thức nền về tình huống có cháy và nhớ số điện thoại cứu hoả 114.

Nội dung

GV nêu câu hỏi “Nếu thấy có cháy, em cần gọi số điện thoại nào?” và tổ chức trò chơi “Giơ đúng số”: GV đọc tình huống (thấy khói bốc lên từ bếp; thấy có người bị ngã cần đưa đi bệnh viện; thấy có kẻ trộm đột nhập), HS giơ thẻ số tương ứng 114, 115 hoặc 113.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được số 114 khi có cháy và nhắc lại được nghĩa của số này.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu tranh xe cứu hoả đang chạy tới đám cháy, hỏi: “Tranh vẽ gì? Nếu thấy có cháy, em cần gọi số điện thoại nào?”

    Học sinh

    HS quan sát tranh, lắng nghe câu hỏi và suy nghĩ. HS dự kiến trả lời: “Tranh vẽ xe cứu hoả ạ.”

  2. Giáo viên

    GV phổ biến luật chơi, đọc từng tình huống và quan sát HS giơ thẻ số.

    Học sinh

    HS giơ thẻ số phù hợp. Dự kiến: khi nghe “có cháy nhà bên cạnh”, HS giơ thẻ 114; khi nghe “có người bị ngã”, HS giơ thẻ 115.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 đến 3 HS nói to số điện thoại và lí do chọn số đó.

    Học sinh

    HS trả lời: “Em gọi 114 vì đó là số cứu hoả ạ.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: khi có cháy gọi 114; số 113 dành cho công an, số 115 dành cho cấp cứu; chỉ gọi khi thật sự cần. GV dẫn vào bài “Lính cứu hoả”.

    Học sinh

    HS nhắc lại: “Thấy cháy gọi 114.” HS mở sách bài 2.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Đọc đúng vần và hiểu từ ngữ mới

Mục tiêu

Đọc đúng các vần oa, uê, ưu, iu và các tiếng chứa vần; giải thích được nghĩa của 4 từ ngữ mới.

Nội dung

GV hướng dẫn HS ghép tiếng và đọc vần: cứu hoả (vần oa, dấu hỏi trên chữ a), hoa hồng (vần oa), hoa huệ (vần uê), cứu người (vần ưu, dấu sắc trên chữ ư), nặng trĩu (vần iu). Sau đó, HS học nghĩa từ bằng cách nối từ với tình huống: hoả hoạn, dập tắt, tài sản, dũng cảm.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng 4 vần và các tiếng chứa vần; nói được nghĩa của 4 từ mới bằng lời của mình hoặc qua ví dụ.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết bảng cột vần oa, uê, ưu, iu; đọc mẫu, rồi yêu cầu HS ghép tiếng ở bảng con: “Ghép tiếng cứu với vần ưu, rồi đọc.”

    Học sinh

    HS quan sát, đọc theo GV, ghép tiếng trên bảng con và đọc thầm.

  2. Giáo viên

    GV tổ chức trò chơi “Tìm vần”: GV chỉ tiếng, HS đọc to và chỉ vần. Sau đó GV đưa từ mới, giải thích bằng tình huống (ví dụ: “Nhà bị cháy lớn là hoả hoạn”).

    Học sinh

    HS đọc theo nhóm 4, chỉ vần và đọc tiếng. Dự kiến: HS nói “dập tắt là làm cho lửa tắt hẳn ạ”.

  3. Giáo viên

    GV mời đại diện nhóm đọc các tiếng có vần và nói nghĩa một từ, cả lớp nhận xét.

    Học sinh

    HS đại diện nhóm đọc, nhóm khác nhận xét và bổ sung.

  4. Giáo viên

    GV chốt cách đọc đúng các vần và nghĩa 4 từ mới; viết lại từ mới lên bảng.

    Học sinh

    HS nhắc lại nghĩa các từ mới và đọc lại các vần.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Đọc hiểu bài Lính cứu hoả theo mảnh ghép

Mục tiêu

Đọc đúng, đọc trơn bài đọc và nêu được nội dung chính, hiểu được hành động dũng cảm của lính cứu hoả.

Nội dung

GV đọc mẫu cả bài. Lớp chia thành 4 nhóm theo kĩ thuật mảnh ghép: mỗi thành viên đọc một đoạn của bài (đoạn 1: chuông báo cháy đến xe chạy tới đám cháy; đoạn 2: lính dùng vòi phun nước dập tắt lửa; đoạn 3: nghề cứu hoả nguy hiểm nhưng luôn có mặt). Sau khi đọc, HS ghép nhóm mới để kể lại nội dung và trả lời Phiếu học tập số 1.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng, đọc trơn bài đọc; trả lời được các câu hỏi trong Phiếu học tập số 1; nêu được điều bài đọc muốn nói (lính cứu hoả rất dũng cảm, quên mình vì mọi người).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu toàn bài, hướng dẫn cách ngắt nghỉ ở dấu phẩy và dấu chấm; giao nhiệm vụ mảnh ghép và phát Phiếu học tập số 1.

    Học sinh

    HS lắng nghe, đọc thầm theo GV. Nhận mảnh đoạn văn và phiếu học tập.

  2. Giáo viên

    GV quan sát các nhóm đọc, sửa lỗi phát âm; hỗ trợ HS yếu đọc ghép tiếng.

    Học sinh

    HS đọc đoạn của mình trong nhóm, sau đó ghép nhóm mới kể lại nội dung đoạn. Dự kiến: “Xe cứu hoả màu đỏ, chở đầy nước, đèn nhấp nháy, còi hú vang.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm trình bày câu trả lời câu hỏi “Điều bài đọc muốn nói là gì?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Lính cứu hoả rất dũng cảm, quên mình vì mọi người ạ.”

  4. Giáo viên

    GV chốt nội dung chính và khen ngợi HS đọc to, rõ ràng; nhấn mạnh hình ảnh người lính dũng cảm.

    Học sinh

    HS nhắc lại nội dung chính và tự đánh giá cách đọc của mình.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 12 phút

Trả lời câu hỏi về người lính cứu hoả

Mục tiêu

Vận dụng kiến thức đã đọc để trả lời đúng các câu hỏi trắc nghiệm về trang phục, cách dập lửa, màu xe, phẩm chất của lính cứu hoả và lời dặn của bố.

Nội dung

HS làm việc cặp đôi với Phiếu học tập số 2, gồm các bài 1, 2, 3, 4, 8, 9 trong bộ bài tập (có đáp án như dưới đây). HS đọc câu hỏi, chọn đáp án và giải thích bằng một câu ngắn.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: Bài 1: A, C, D (mũ, quần áo chữa cháy, ủng và găng tay). Bài 2: B (dùng vòi phun nước). Bài 3: C (màu đỏ). Bài 4: B (dũng cảm, quên mình vì mọi người). Bài 8: A, B, C (không nghịch bật lửa, diêm; thấy khói lửa báo người lớn; không cắm rút phích điện khi tay ướt). Bài 9: A (không chơi gần bếp ga). HS giải thích được vì sao trẻ em không tự dập lửa một mình.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 2, nêu yêu cầu: đọc từng câu hỏi, chọn đáp án, giải thích ngắn gọn.

    Học sinh

    HS đọc thầm câu hỏi, nhận phiếu và chia cặp.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, hỗ trợ các cặp chưa rõ câu hỏi về “lời dặn của bố”.

    Học sinh

    HS đọc, trao đổi, chọn đáp án và ghi vào phiếu. Dự kiến: “Bài 8 có ba đáp án đúng ạ, vì bố dặn không nghịch lửa, không cắm điện khi tay ướt và báo người lớn.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp đọc đáp án và giải thích, cả lớp kiểm tra chéo.

    Học sinh

    HS trình bày đáp án, nhóm khác góp ý.

  4. Giáo viên

    GV chốt đáp án; nhấn mạnh: khi có lửa, phải báo ngay cho người lớn, không tự dập lửa một mình.

    Học sinh

    HS sửa lại phiếu nếu cần và ghi nhớ quy tắc an toàn.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 13 phút

Viết đúng chính tả và nối số khẩn cấp

Mục tiêu

Viết đúng chính tả các tiếng có vần đã học; nối đúng số điện thoại khẩn cấp với việc cần làm; sắp xếp được câu đơn giản.

Nội dung

Nhiệm vụ 1: HS viết vào bảng con các tiếng cứu hoả, hoa hồng, cứu người; GV nhắc dấu hỏi trên chữ a trong vần oa và dấu sắc trên chữ ư trong vần ưu. Nhiệm vụ 2: HS làm Phiếu học tập số 3: nối 114, 113, 115 với việc cần làm; sắp xếp các từ thành câu: Lính cứu hoả / rất / dũng cảm; điền vần còn thiếu.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án Phiếu học tập số 3: nối 114 với cứu hoả; 113 với công an; 115 với cấp cứu. Câu đúng: Lính cứu hoả rất dũng cảm. Điền vần: cứu h(oả), h(oa) hồng, c(ứu) người, nặng tr(ĩu). HS viết đúng chính tả các tiếng đã học.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc từng tiếng để HS viết bảng con, đồng thời viết mẫu lên bảng và chỉ dấu thanh cần chú ý.

    Học sinh

    HS viết bảng con theo lệnh của GV, quan sát cách viết mẫu.

  2. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 3, hướng dẫn nối số điện thoại và sắp xếp câu; kiểm tra các nhóm đang làm.

    Học sinh

    HS làm việc nhóm 2, nối số và sắp xếp câu. Dự kiến: “Số 113 là công an ạ, số 115 là cấp cứu ạ.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 đến 3 HS đọc kết quả nối số và câu đã sắp xếp; GV nhận xét chữ viết.

    Học sinh

    HS đọc kết quả và so sánh với nhóm bạn.

  4. Giáo viên

    GV chốt đáp án và lưu ý lại: chỉ gọi số khẩn cấp khi thật sự cần.

    Học sinh

    HS sửa lỗi và ghi nhớ số 114, 113, 115.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Em bảo vệ ngôi nhà

Mục tiêu

Vận dụng lời dặn trong bài để nói được những việc cần làm để phòng cháy ở nhà; biết nói với bạn về lính cứu hoả.

Nội dung

GV đọc đoạn “Phòng cháy ở nhà” để HS nghe, sau đó hướng dẫn HS đóng vai: một bạn đóng vai Na nhắc em trai không chơi gần bếp ga, một bạn đóng vai em trai. HS nói với bạn câu hỏi “Em nghĩ gì về những người lính cứu hoả?”.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được ít nhất hai việc cần làm để phòng cháy (không nghịch bật lửa, diêm; không chơi gần bếp ga; thấy khói lửa báo người lớn) và nói được một câu về lính cứu hoả bằng lời của mình.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc đoạn “Phòng cháy ở nhà”, yêu cầu HS nghe và tìm việc Na làm để phòng cháy.

    Học sinh

    HS lắng nghe, giơ tay nêu việc Na làm. Dự kiến: “Na ghi nhớ lời bố và nhắc em không chơi gần bếp ga ạ.”

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn cặp đôi đóng vai Na và em trai, hoặc nói với bạn câu “Em nghĩ gì về những người lính cứu hoả?”.

    Học sinh

    HS đóng vai và trao đổi với bạn. Dự kiến: “Em nghĩ lính cứu hoả rất dũng cảm, em rất biết ơn các chú.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp trình bày trước lớp.

    Học sinh

    HS trình bày; cả lớp nhận xét.

  4. Giáo viên

    GV chốt: phòng cháy là việc của cả nhà; khi có cháy báo người lớn và gọi 114. GV khen ngợi tinh thần biết ơn lính cứu hoả.

    Học sinh

    HS nhắc lại việc cần làm để phòng cháy và số 114.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc bài “Lính cứu hoả” và trả lời:

  • Khi nghe chuông báo cháy, lính cứu hoả làm gì đầu tiên?
  • Xe cứu hoả có màu gì, chở gì?
  • Lính cứu hoả dập tắt đám cháy bằng cách nào?
  • Điều bài đọc muốn nói là gì?

Phiếu học tập số 2

Khoanh vào chữ cái trước đáp án đúng:

  • Trang phục của lính cứu hoả gồm những gì? A. mũ; B. dép lê; C. quần áo chữa cháy; D. ủng, găng tay.
  • Lính cứu hoả dập tắt đám cháy bằng cách nào? A. Dùng quạt; B. Dùng vòi phun nước; C. Dùng chổi.
  • Xe cứu hoả có màu gì? A. vàng; B. xanh; C. đỏ.
  • Theo em, những người lính cứu hoả thế nào? A. nhút nhát; B. dũng cảm, quên mình vì mọi người; C. chậm chạp.
  • Bố dặn Na những điều gì? A. Không nghịch bật lửa, diêm; B. Thấy khói, lửa phải báo người lớn; C. Không cắm phích điện khi tay ướt; D. Tự dập lửa một mình.
  • Na nhắc em trai điều gì? A. Không chơi gần bếp ga; B. Ăn nhiều rau; C. Đi ngủ sớm.

Phiếu học tập số 3

Bài 1: Nối số điện thoại với việc khẩn cấp.

  • 114 — cứu hoả
  • 113 — công an
  • 115 — cấp cứu

Bài 2: Sắp xếp các từ thành câu.

  • Lính cứu hoả / rất / dũng cảm

Bài 3: Điền vần còn thiếu.

  • cứu h___ (oa)
  • h___ hồng (oa)
  • c___ người (ưu)
  • nặng tr___ (iu)

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại bài “Lính cứu hoả” cho người thân nghe, nói to, rõ ràng các câu trong bài.
  • Cùng bố mẹ tìm và nói với người thân các việc cần làm để phòng cháy ở nhà, ví dụ: không nghịch bật lửa, diêm; không chơi gần bếp ga; thấy khói, lửa thì báo người lớn.
  • Viết vào vở ô li các tiếng cứu hoả, hoa hồng, cứu người và một câu: Lính cứu hoả rất dũng cảm.
  • Thuộc số điện thoại 114, 113, 115 và nói được việc cần làm khi gặp tình huống khẩn cấp.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.