Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 18. Tôi và các bạn

Giáo án Bài 2. Đôi tai xấu xí

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Đọc đúng các vần uây, oang, uyt và các từ có vần này trong bài (quên khuấy, khoang thuyền, hoảng sợ, huýt sáo).
  • Giải thích được nghĩa của các từ động viên, quên khuấy, suỵt, tấm tắc theo cách hiểu của lứa tuổi lớp 1.
  • Đọc trơn bài đọc Đôi tai xấu xí, trả lời được các câu hỏi về nội dung chính và nêu được điều câu chuyện muốn nói: mỗi người có điểm riêng có ích, không nên chê bai bạn.
  • Vận dụng được quy tắc chính tả ng/ngh (trước e, ê, i viết ngh; trước các âm khác viết ng) để viết đúng các từ như nghe, nghỉ, ngon, ngủ.
  • Năng lực ngôn ngữ: Đọc đúng, đọc trơn bài Đôi tai xấu xí và bài đọc thêm; viết đúng chính tả ng/ngh; nói đủ câu về con vật yêu thích và nghe bạn trình bày.
  • Năng lực văn học: Nhận biết nhân vật thỏ, thỏ bố, các bạn; hiểu thông điệp câu chuyện qua việc thỏ từ buồn vì đôi tai trở thành tự hào, và rút ra bài học không chê bai bạn.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: Đọc thầm, đọc to theo hướng dẫn của GV; tự chọn và hoàn thành phiếu bài tập trong thời gian quy định.
  • Giao tiếp và hợp tác: Làm việc theo cặp để hỏi – đáp về con vật yêu thích; trình bày kết quả trước lớp rõ ràng, lắng nghe bạn.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Suy luận vì sao thỏ buồn, nhờ đâu cả nhóm về được nhà; liên hệ điểm đặc biệt của bản thân và bạn bè.

3. Phẩm chất

  • Nhân ái: Biết quý điểm riêng của mỗi người, không chê bai ngoại hình hay đặc điểm của bạn bè.
  • Chăm chỉ: Tích cực luyện đọc, viết và hoàn thành đầy đủ các phiếu bài tập.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Tranh minh họa các con vật lạc đà, voi, hươu cao cổ, thỏ, sóc (in khổ lớn hoặc chiếu lên màn hình).
  • Bảng phụ viết sẵn các vần uây, oang, uyt và các từ khóa; thẻ từ có ghi từ động viên, quên khuấy, suỵt, tấm tắc kèm tranh minh họa đơn giản.
  • Sách Tiếng Việt 1 (bài Đôi tai xấu xí và bài Cái đuôi của sóc con), phiếu học tập, bút dạ, băng dính.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-2-doi-tai-xau-xi (bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác), chiếu lên màn hình để HS quan sát và kiểm tra đáp án.

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 1, vở Tập viết, bảng con, bút chì, bút màu.
  • Thẻ từ (nếu GV phát) để ghép từ, bút chì để khoanh tròn và nối trên phiếu.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Đoán điểm đặc biệt của con vật

Mục tiêu

Kết nối với kinh nghiệm sống của HS, gợi mở chủ đề Tôi và các bạn; giúp HS nhận ra mỗi con vật có điểm đặc biệt có ích.

Nội dung

GV đưa tranh lạc đà, voi, hươu cao cổ và đặt câu hỏi: Con vật này có gì đặc biệt? Điểm đặc biệt ấy giúp con vật làm được việc gì? HS trả lời theo cặp hoặc cá nhân, chỉ cần nói ngắn gọn.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được 1–2 điểm đặc biệt của con vật và suy nghĩ ban đầu rằng điểm đặc biệt có ích cho con vật.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo tranh lạc đà, voi, hươu cao cổ lên bảng và nói: “Các con nhìn xem, mỗi con vật có một điểm rất riêng. Các con đoán xem điểm đó giúp con vật làm được gì nhé?”

    Học sinh

    HS quan sát tranh, lắng nghe câu hỏi và suy nghĩ.

  2. Giáo viên

    GV hỏi: “Lạc đà có cái bướu để làm gì?”, “Voi có vòi dài dùng để làm gì?”. GV gợi ý khi HS lúng túng bằng cách làm mẫu động tác lấy nước bằng vòi.

    Học sinh

    HS quan sát và trả lời. Dự kiến: Lạc đà có bướu để dự trữ thức ăn, nước uống nên đi được lâu trong sa mạc; voi dùng vòi để lấy nước, bẻ cành cây ăn; hươu cao cổ với được lá cây trên cao.

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 HS chia sẻ trước lớp và nhận xét: “Mỗi con vật có điểm riêng và điểm riêng ấy rất có ích.”

    Học sinh

    HS trình bày ý kiến trước lớp, lắng nghe bạn nhận xét.

  4. Giáo viên

    GV dẫn vào bài: “Hôm nay chúng mình đọc câu chuyện về một chú thỏ có đôi tai rất đặc biệt. Đôi tai ấy có giúp được gì cho thỏ không nhỉ?”

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài Đôi tai xấu xí và mở sách ở trang bài học.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Đọc đúng vần và từ ngữ mới

Mục tiêu

HS đọc đúng các vần uây, oang, uyt và hiểu nghĩa bốn từ ngữ: động viên, quên khuấy, suỵt, tấm tắc.

Nội dung

Nhiệm vụ 1: Nhận diện và đọc vần uây, oang, uyt qua các từ khuấy, khoảng, hoảng, huýt, loang. Nhiệm vụ 2: Ghép thẻ từ với tranh và nghĩa của từ động viên, quên khuấy, suỵt, tấm tắc. Trình bày bằng trò chơi Ghép đôi nhanh theo nhóm 4.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng 3 vần mới và các từ có vần đó; ghép đúng 4 từ với nghĩa tương ứng (động viên – nói, làm cho người khác thêm vui, thêm cố gắng; quên khuấy – quên hẳn đi; suỵt – tiếng ra hiệu cho người khác im lặng; tấm tắc – luôn miệng khen ngợi).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết lên bảng vần uây, oang, uyt và các từ khuấy, khoảng, hoảng, huýt. GV đọc mẫu từng vần, HS đọc đồng thanh 2 lần.

    Học sinh

    HS quan sát, đọc theo GV: uây, oang, uyt; khuấy, khoảng, hoảng, huýt.

  2. Giáo viên

    GV tổ chức trò chơi Ghép đôi: chia lớp thành 4 nhóm, phát thẻ từ và thẻ tranh. Mỗi nhóm đọc to từ, gắn tranh và nghĩa tương ứng lên bảng nhóm. GV đi quan sát, hỗ trợ nhóm đọc chưa đúng. Có thể chiếu bài tương tác trên trang NeoEdu để HS đối chiếu.

    Học sinh

    Các nhóm đọc to từng thẻ, thảo luận và gắn thẻ. Dự kiến: Nhóm đọc “động viên” ghép với tranh thỏ bố ôm thỏ con, nghĩa là nói để người khác thêm cố gắng; “suỵt” ghép với tranh ngón tay đặt lên môi.

  3. Giáo viên

    GV mời đại diện nhóm đọc lại các từ và giải thích nghĩa bằng lời của mình; yêu cầu cả lớp nhận xét. GV nhận xét về cách phát âm vần uây, oang, uyt.

    Học sinh

    Đại diện nhóm đọc và giải thích; các nhóm khác nhận xét. Dự kiến: Quên khuấy là quên hẳn đi, không nhớ chút nào; tấm tắc là khen mãi không thôi.

  4. Giáo viên

    GV chốt nghĩa các từ, dùng câu ví dụ đơn giản (Thỏ bố động viên thỏ con. Cả nhóm quên khuấy đường về nhà.) và yêu cầu HS đọc lại cả bốn từ.

    Học sinh

    HS đọc lại các từ, ghi nhớ nghĩa và đọc đồng thanh lần cuối.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Đọc hiểu câu chuyện Đôi tai xấu xí

Mục tiêu

HS đọc trơn bài đọc, hiểu diễn biến câu chuyện và nêu được điều câu chuyện muốn nói về việc quý điểm riêng của mỗi người.

Nội dung

GV đọc mẫu cả bài, HS đọc thầm, sau đó đọc to theo câu và đoạn. Hoạt động theo cặp đôi trả lời phiếu học tập số 1 về nội dung bài đọc.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn bài; trả lời được các câu hỏi trong Phiếu học tập số 1; nêu được: Mỗi người, mỗi con vật đều có điểm riêng có ích; không nên chê bai vẻ ngoài của bạn.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu toàn bài, vừa đọc vừa chỉ tranh minh họa thỏ dỏng tai dẫn các bạn. GV phát Phiếu học tập số 1 cho từng cặp.

    Học sinh

    HS lắng nghe, nhìn tranh và theo dõi bài đọc trong sách.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn đọc nối tiếp từng câu, sửa lỗi phát âm; sau đó cho các cặp đọc và thảo luận các câu hỏi trên phiếu. GV đi quanh lớp, gợi ý: “Vì sao bạn nghĩ thỏ buồn?”, “Đôi tai thỏ đã giúp cả nhóm như thế nào?”.

    Học sinh

    HS đọc nối tiếp, sau đó đọc theo cặp và thảo luận. Dự kiến: Thỏ buồn vì bị các bạn chê tai to và dài; nhờ đôi tai thính, thỏ nghe thấy tiếng bố gọi từ xa nên cả nhóm về được nhà; sau đó các bạn tấm tắc khen tai thỏ.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp trình bày câu trả lời; hỏi cả lớp: “Vì sao các bạn lại khen tai thỏ?”, “Nếu em là bạn của thỏ, em sẽ nói gì với thỏ?”.

    Học sinh

    Các cặp trình bày. Dự kiến: Thỏ con không buồn nữa vì các bạn thấy đôi tai rất có ích; em sẽ nói: “Tai bạn thật đẹp và giỏi quá!”.

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Mỗi người, mỗi con vật đều có điểm riêng có ích. Chúng ta không nên chê bai vẻ ngoài của bạn.” GV hướng dẫn HS đọc lại câu ghi nhớ trong sách.

    Học sinh

    HS nhắc lại điều câu chuyện muốn nói và đọc ghi nhớ.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 8 phút

Quy tắc chính tả ng và ngh

Mục tiêu

HS nắm được quy tắc viết ng và ngh và vận dụng để viết đúng chính tả.

Nội dung

Quan sát các ví dụ: lắng nghe, nghỉ ngơi (viết ngh trước e, i); ngon lành, ngủ (viết ng trước các âm khác). GV hướng dẫn HS viết vào bảng con.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được quy tắc: trước e, ê, i viết ngh; trước các âm khác viết ng; viết đúng các từ nghe, nghỉ, ngon, ngủ.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết lên bảng hai cột: ngh (nghe, nghỉ) và ng (ngon, ngủ). GV hỏi: “Các từ này khác nhau ở đâu?”

    Học sinh

    HS quan sát và trả lời. Dự kiến: Có từ viết ngh, có từ viết ng; chữ đứng sau là e, i hoặc o, u.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn: “Trước e, ê, i ta viết ngh; trước các âm khác ta viết ng.” GV viết mẫu từng từ và hướng dẫn HS viết vào bảng con: nghe, nghỉ, ngon, ngủ.

    Học sinh

    HS viết bảng con, đọc thành tiếng từng từ vừa viết.

  3. Giáo viên

    GV giơ bảng mẫu, yêu cầu HS giơ bảng con và đọc tên từ; sửa lỗi cho HS viết sai.

    Học sinh

    HS giơ bảng con, đọc và so sánh với bạn.

  4. Giáo viên

    GV tóm tắt quy tắc bằng câu: “e, ê, i – viết ngh; các chữ khác – viết ng.”

    Học sinh

    HS đọc theo quy tắc và ghi nhớ.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Làm bài tập đọc hiểu và chọn từ đúng

Mục tiêu

HS củng cố hiểu nội dung bài đọc, nghĩa từ và vần mới qua các bài tập trắc nghiệm, nối và điền từ.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 2 gồm các bài 1 đến 6 của bài tập trong sách (đề và đáp án ghi trong phần product). Làm việc cá nhân rồi kiểm tra theo cặp.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 2 đạt yêu cầu. Đáp án: Bài 1: A (bị các bạn chê đôi tai dài và to). Bài 2: C (nhờ đôi tai rất thính của thỏ). Bài 3: A, B, D (loang lổ, khoang thuyền, hoảng hốt). Bài 4: động viên – làm cho người khác thêm cố gắng; quên khuấy – quên hẳn đi; tấm tắc – luôn miệng khen. Bài 5: động viên. Bài 6: lắng nghe; ngon lành; nghỉ ngơi (ngh, ng, ngh).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 2, đọc yêu cầu từng bài và nhắc HS đọc kỹ trước khi khoanh hoặc nối.

    Học sinh

    HS đọc yêu cầu từng bài, chuẩn bị bút chì.

  2. Giáo viên

    GV cho HS làm bài cá nhân khoảng 5 phút, sau đó đổi phiếu kiểm tra theo cặp. GV đi quan sát, hỗ trợ HS đọc chậm.

    Học sinh

    HS khoanh đáp án, nối từ với nghĩa, điền từ vào chỗ trống; sau đó kiểm tra chéo với bạn.

  3. Giáo viên

    GV chiếu đáp án trên bảng hoặc trang NeoEdu, mời HS giải thích một bài (ví dụ bài 3 vì sao không chọn huýt sáo).

    Học sinh

    HS đối chiếu, giải thích: huýt sáo có vần uyt nên không chọn.

  4. Giáo viên

    GV nhận xét chung và khen các nhóm làm đúng nhiều bài.

    Học sinh

    HS sửa lỗi trên phiếu nếu có.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 9 phút

Luyện đọc thêm Cái đuôi của sóc con

Mục tiêu

HS đọc trơn bài đọc thêm, hiểu việc không nên chê bai và biết trân trọng đặc điểm riêng của bản thân.

Nội dung

HS đọc bài Cái đuôi của sóc con trong phần Luyện đọc thêm. GV đặt câu hỏi: Vì sao sóc con buồn? Mẹ sóc nói cái đuôi giúp sóc con những gì? Cuối truyện sóc con cảm thấy thế nào về cái đuôi? Làm bài tập 7 đến 10 trong sách theo hình thức đúng/sai và chọn đáp án.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng bài đọc thêm; trả lời được: Bạn trêu đuôi sóc như cái chổi nên sóc buồn; đuôi giúp sóc giữ thăng bằng khi nhảy và giữ ấm khi ngủ. Đáp án bài 8: C (cái chổi). Bài 9: B và C (giữ ấm khi ngủ; giữ thăng bằng khi nhảy). Bài 10: Sai (sóc con rất yêu cái đuôi của mình).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giới thiệu bài đọc thêm và đọc mẫu một lần, nhấn giọng ở câu lời trêu của bạn và lời mẹ sóc.

    Học sinh

    HS lắng nghe, mở sách ở phần Luyện đọc thêm.

  2. Giáo viên

    GV cho HS đọc thầm, sau đó đọc to theo nhóm đôi. GV hỏi các câu trong bài tập 8, 9, 10 và yêu cầu HS giơ tay trả lời.

    Học sinh

    HS đọc theo nhóm đôi, trả lời câu hỏi. Dự kiến: Bạn trêu đuôi sóc như cái chổi; mẹ sóc nói đuôi giúp giữ thăng bằng và giữ ấm khi ngủ; cuối truyện sóc con rất yêu cái đuôi.

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Nếu bạn trêu em về điều em không thích, em cảm thấy thế nào?”; sau đó mời 2 HS trả lời.

    Học sinh

    HS chia sẻ suy nghĩ của mình, ví dụ: Em thấy buồn như sóc con.

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Điều gì tưởng chừng không đẹp lại có ích. Chúng ta đừng chê bạn nhé.”

    Học sinh

    HS nhắc lại bài học rút ra từ câu chuyện.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 8 phút

Nói và nghe: Con vật em yêu thích

Mục tiêu

HS vận dụng mẫu câu hỏi và đáp để nói về con vật yêu thích và điểm đặc biệt của con vật, rèn kỹ năng nghe và phản hồi.

Nội dung

Hỏi và đáp theo cặp với câu mẫu: Bạn thích con vật nào? Con vật đó có điểm gì đặc biệt? GV gợi ý thêm: Con vật ấy có ích gì cho con người hoặc cho chính nó? Khuyến khích HS giữ thái độ tôn trọng khi nghe bạn nói.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS nói được ít nhất 2 câu về con vật yêu thích và điểm đặc biệt của nó; biết nghe và phản hồi bằng một câu khen ngợi bạn.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết câu mẫu lên bảng: Bạn thích con vật nào? – Mình thích ... Con ... có ... đặc biệt. GV làm mẫu với một HS.

    Học sinh

    HS lắng nghe và quan sát cách hỏi – đáp của GV và bạn.

  2. Giáo viên

    GV cho HS hỏi đáp theo cặp, mỗi bạn hỏi và trả lời đủ 2 câu rồi đổi vai. GV đi quanh lớp, nhắc HS nói to, rõ ràng.

    Học sinh

    HS hỏi đáp theo cặp. Dự kiến: Mình thích con voi. Con voi có vòi dài giúp lấy nước và bẻ cành cây.

  3. Giáo viên

    GV mời 3 đến 4 cặp lên trình bày; yêu cầu lớp nói câu khen ngợi bạn: “Bạn nói hay quá!”.

    Học sinh

    HS trình bày trước lớp và nghe bạn khen ngợi.

  4. Giáo viên

    GV khen ngợi những HS nói tự tin và nhắc: “Mỗi con vật, mỗi bạn đều có điểm riêng đáng quý.”

    Học sinh

    HS lắng nghe và cùng hát hoặc đọc lại câu khẳng định về sự riêng biệt đáng quý.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc bài Đôi tai xấu xí và trả lời các câu hỏi sau:

  • Câu 1: Vì sao lúc đầu thỏ buồn?
  • Câu 2: Bố thỏ nói gì để động viên thỏ?
  • Câu 3: Vì sao cả nhóm tìm được đường về nhà?
  • Câu 4: Cuối câu chuyện, các bạn nói gì về đôi tai của thỏ?
  • Câu 5: Em rút ra điều gì từ câu chuyện? Viết hoặc nói một câu.

Phiếu học tập số 2

  • Bài 1: Vì sao lúc đầu thỏ buồn? Khoanh vào chữ cái đúng: A. Vì bị các bạn chê đôi tai dài và to; B. Vì không có bạn chơi; C. Vì bị lạc đường.
  • Bài 2: Nhờ đâu cả nhóm tìm được đường về nhà? Khoanh vào chữ cái đúng: A. Nhờ có bản đồ; B. Nhờ bác gấu chỉ đường; C. Nhờ đôi tai rất thính của thỏ.
  • Bài 3: Khoanh vào các từ có vần oang: A. loang lổ; B. khoang thuyền; C. huýt sáo; D. hoảng hốt.
  • Bài 4: Nối từ với nghĩa phù hợp.
    • động viên – quên hẳn đi
    • quên khuấy – làm cho người khác thêm cố gắng
    • tấm tắc – luôn miệng khen ngợi
  • Bài 5: Điền từ thích hợp vào chỗ trống: Thỏ bố ... thỏ con: “Rồi con sẽ thấy đôi tai mình rất đẹp.” (động viên / quên khuấy / tấm tắc)
  • Bài 6: Điền ng hoặc ngh: lắng {{1}}e, {{2}}on lành, {{3}}ỉ ngơi.

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại bài Đôi tai xấu xí và bài Cái đuôi của sóc con cho bố mẹ hoặc người thân nghe.
  • Viết vào vở Tập viết hai từ có vần uây hoặc oang và một từ viết với ng hoặc ngh (ví dụ: khuấy, loang, nghe).
  • Hỏi người thân về một điểm đặc biệt của người thân trong gia đình và kể lại cho cả lớp nghe vào tiết học sau.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.