NeoEdu
Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 23. Thiên nhiên kì thú

Giáo án Bài 2. Bảy sắc cầu vồng

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Đọc đúng, đọc trơn bài thơ “Bảy sắc cầu vồng”; nêu được nội dung chính: thiên nhiên kì thú, đẹp đẽ; cầu vồng thường xuất hiện khi trời vừa mưa lại nắng.
  • Nêu được tên bảy màu của cầu vồng theo thứ tự từ ngoài vào trong: đỏ, cam, vàng, lục, lam, chàm, tím.
  • Giải thích được nghĩa của các từ ngữ ẩn hiện, bừng tỉnh, mưa rào.
  • Tìm được tiếng có vần ông, ơi, ưa trong bài thơ và trong các từ cho sẵn.
  • Năng lực ngôn ngữ (đọc, viết, nói và nghe): Đọc đúng, đọc trơn bài thơ; viết đúng chính tả các tiếng có vần ông, ơi, ưa; nghe và nói rõ ràng khi kể về hiện tượng thiên nhiên.
  • Năng lực văn học: Cảm nhận vẻ đẹp của cầu vồng qua hình ảnh so sánh từng màu với sự vật quen thuộc (mặt trời, quả đu đủ, cá vàng, lá, mây, áo mẹ, hoa sim).

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: Tự đọc thầm, tự tìm tiếng có vần đã học và tự kiểm tra kết quả theo đáp án của GV.
  • Giao tiếp và hợp tác: Đọc và trao đổi theo cặp, nhóm; kể cho bạn nghe về một hiện tượng thiên nhiên mình thích bằng câu đủ ý.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Liên hệ kinh nghiệm bản thân khi trả lời câu hỏi về cầu vồng; sáng tạo khi vẽ và kể về hiện tượng thiên nhiên.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: Tích cực luyện đọc, tham gia đầy đủ các hoạt động nhóm và hoàn thành phiếu học tập.
  • Trách nhiệm: Có ý thức yêu quý, bảo vệ cảnh đẹp thiên nhiên quanh em qua việc kể về hiện tượng thiên nhiên mình thích.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Tranh hoặc hình ảnh cầu vồng bảy màu (hình minh họa trong bài học).
  • Bảng phụ hoặc slide ghi bài thơ “Bảy sắc cầu vồng” và các từ ẩn hiện, bừng tỉnh, mưa rào.
  • Thẻ từ bảy màu (đỏ, cam, vàng, lục, lam, chàm, tím) và tranh gợi hình: mặt trời, quả đu đủ, chú cá vàng, lá cây, đám mây, áo mẹ, hoa sim.
  • Thẻ chữ có các tiếng: vồng, trông, trời, bơi, mưa, vừa, sông, trong, uống.
  • Phiếu học tập số 1 (in cho từng nhóm hoặc chiếu lên bảng).
  • Học liệu số NeoEdu: Trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-2-bay-sac-cau-vong (dùng ở hoạt động luyện tập).

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 1, tập một.
  • Bảng con, bút viết, khăn lau.
  • Bút chì màu (đủ bảy màu hoặc dùng chung trong nhóm) để tô màu cầu vồng.
  • Phiếu học tập số 1 (nếu được phát).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Ai đã thấy cầu vồng?

Mục tiêu

Gợi nhớ kinh nghiệm sống của HS về cầu vồng và tạo tâm thế vào bài thơ.

Nội dung

HS quan sát tranh cầu vồng và trả lời câu hỏi: “Em đã bao giờ nhìn thấy cầu vồng chưa?”, “Cầu vồng thường xuất hiện khi nào?”.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được kinh nghiệm bản thân về cầu vồng và đoán được cầu vồng hay xuất hiện sau khi mưa.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    Chiếu tranh cầu vồng lên bảng, hỏi cả lớp: “Các em có thấy cầu vồng bao giờ chưa? Cầu vồng thường xuất hiện khi nào?”.

    Học sinh

    HS quan sát tranh, suy nghĩ và giơ tay trả lời. Dự kiến: “Em đã thấy cầu vồng ạ.” “Cầu vồng hiện ra sau khi mưa.”

  2. Giáo viên

    Khen ngợi các ý kiến đúng; gợi thêm: “Có khi nào trời vừa mưa xong thì có nắng không?”.

    Học sinh

    HS trả lời theo gợi ý. Dự kiến: “Dạ, trời vừa mưa xong lại có nắng ạ.”

  3. Giáo viên

    Nhận xét và dẫn vào bài: “Hôm nay cô trò mình cùng đọc bài thơ Bảy sắc cầu vồng để biết cầu vồng đẹp như thế nào.”

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài học: “Bảy sắc cầu vồng.”

Hoạt động 2.1: Khám phá · 20 phút

Đọc bài thơ và khám phá bảy sắc cầu vồng

Mục tiêu

HS đọc đúng, đọc trơn bài thơ; hiểu nội dung chính và nêu được tên bảy màu của cầu vồng theo thứ tự.

Nội dung

  1. GV đọc mẫu bài thơ; HS đọc thầm, đọc nối tiếp câu, đọc theo nhóm.
  2. Trò chơi “Bảy màu cầu vồng”: HS tìm từng màu trong bài thơ và gắn thẻ màu vào đúng vị trí từ ngoài vào trong.
  3. Thảo luận nhóm 4: Mỗi màu làm bé nhớ tới thứ gì? Cầu vồng thường xuất hiện khi nào?
  4. Rút ra điều bài thơ muốn nói: Thiên nhiên thật kì thú và đẹp đẽ.

Sản phẩm dự kiến

  • HS đọc trơn bài thơ.
  • HS xếp đúng thứ tự bảy màu: đỏ – cam – vàng – lục – lam – chàm – tím.
  • HS nêu được: cầu vồng thường xuất hiện khi trời vừa mưa lại nắng; thiên nhiên thật kì thú và đẹp đẽ.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    Đọc mẫu bài thơ, chiếu tranh cầu vồng. Hướng dẫn HS đọc thầm, sau đó đọc nối tiếp từng câu. Giới thiệu trò chơi “Bảy màu cầu vồng”: “Các em hãy tìm trong bài thơ xem cầu vồng có những màu nào và xếp đúng thứ tự từ ngoài vào trong.”

    Học sinh

    HS lắng nghe, đọc thầm theo GV, sau đó đọc nối tiếp từng câu theo tổ.

  2. Giáo viên

    Chia lớp thành các nhóm 4. Phát bộ thẻ màu cho mỗi nhóm. Hỏi: “Bé nhớ màu đỏ tới thứ gì trong bài thơ?” Gợi ý nhóm thảo luận: “Màu vàng giống chú gì?”, “Màu tím giống hoa gì?”.

    Học sinh

    Nhóm đọc lại từng khổ, tìm các màu và gắn thẻ đúng thứ tự. Dự kiến: đỏ như mặt trời; cam như quả đu đủ; vàng như chú cá vàng; lục như màu lá; lam như đám mây; chàm như áo mẹ; tím như hoa sim.

  3. Giáo viên

    Mời 2 nhóm trình bày. Hỏi cả lớp: “Cầu vồng thường xuất hiện khi nào?” và “Bài thơ muốn nói điều gì?”.

    Học sinh

    Đại diện nhóm đọc tên bảy màu theo thứ tự. Dự kiến: “Cầu vồng xuất hiện khi trời vừa mưa lại nắng.” “Bài thơ nói thiên nhiên thật kì thú và đẹp đẽ.”

  4. Giáo viên

    Chốt: Cầu vồng có bảy màu: đỏ, cam, vàng, lục, lam, chàm, tím. Cho cả lớp đọc đồng thanh tên bảy màu hai lần.

    Học sinh

    HS đọc đồng thanh tên bảy màu và ghi nhớ thứ tự.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Hiểu từ ngữ và tìm tiếng có vần ông, ơi, ưa

Mục tiêu

HS hiểu nghĩa các từ ẩn hiện, bừng tỉnh, mưa rào và tìm được tiếng có vần ông, ơi, ưa.

Nội dung

  1. Giải thích nghĩa ba từ: ẩn hiện (lúc nhìn thấy rõ, lúc lại không thấy); bừng tỉnh (tỉnh lại một cách bất ngờ); mưa rào (mưa to, đến nhanh và tạnh nhanh). Dùng hình ảnh và động tác minh họa.
  2. Trò chơi “Tìm vần”: HS tìm tiếng có vần ông, ơi, ưa trong bài thơ: cầu vồng, trông; trời, bơi; mưa, vừa.
  3. Viết vào bảng con các tiếng vừa tìm.

Sản phẩm dự kiến

  • HS nêu đúng nghĩa của ba từ ẩn hiện, bừng tỉnh, mưa rào và đặt được câu đơn giản với một từ.
  • HS tìm đúng các tiếng có vần ông (vồng, trông), ơi (trời, bơi), ưa (mưa, vừa).
  • HS viết đúng chính tả các tiếng trên vào bảng con.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    Viết ba từ lên bảng. Giải thích nghĩa từng từ kèm động tác: “Ẩn là nấp đi, hiện là lộ ra – cầu vồng lúc thấy lúc không, đó là ẩn hiện.” Hỏi: “Bừng tỉnh là khi nào? Ví dụ khi em đang ngủ mà có tiếng động lớn thì sao?”.

    Học sinh

    HS lắng nghe, làm động tác minh họa (ẩn, hiện, bừng tỉnh). Dự kiến: “Khi em đang ngủ mà có tiếng động lớn thì em bừng tỉnh ạ.”

  2. Giáo viên

    Hướng dẫn trò chơi “Tìm vần”: Cả lớp tìm trong bài thơ các tiếng có vần ông, ơi, ưa. Gọi HS lên gắn thẻ tiếng vào đúng nhóm vần. Hướng dẫn viết các tiếng vào bảng con.

    Học sinh

    HS tìm và gắn thẻ. Dự kiến: vần ông – vồng, trông; vần ơi – trời, bơi; vần ưa – mưa, vừa. HS viết vào bảng con.

  3. Giáo viên

    Mời 2 – 3 HS đọc tiếng vừa viết và nêu nghĩa một từ. Nhận xét chữ viết, uốn nắn tư thế ngồi viết.

    Học sinh

    HS đọc và giơ bảng con. Dự kiến: “Mưa rào là mưa to, đến nhanh và tạnh nhanh ạ.”

  4. Giáo viên

    Chốt nghĩa ba từ và cách nhận biết vần ông, ơi, ưa. Nhắc HS lưu ý vần ông khác vần ong trong từ trong.

    Học sinh

    HS nhắc lại nghĩa các từ và các tiếng có vần ông, ơi, ưa.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Củng cố nội dung và từ ngữ qua phiếu học tập

Mục tiêu

HS củng cố kiến thức về bảy màu cầu vồng, nghĩa từ, vần và nội dung bài đọc qua bài tập.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 1 theo nhóm đôi, sau đó đối chiếu với đáp án. GV sử dụng bài tập tương tác trên trang NeoEdu để kiểm tra nhanh.

Sản phẩm dự kiến

Đề và đáp án:

  • Bài 1: Cầu vồng có mấy màu? Đáp án: 7 (bảy màu).
  • Bài 2: Sắp xếp các màu theo thứ tự từ ngoài vào trong. Đáp án: đỏ → cam → vàng → lục → lam → chàm → tím.
  • Bài 3: Cầu vồng thường xuất hiện khi nào? A. Khi trời vừa mưa lại nắng; B. Vào ban đêm; C. Khi trời có bão. Đáp án: A.
  • Bài 4: Nối từ với nghĩa: ẩn hiện – lúc thấy lúc không; bừng tỉnh – tỉnh lại bất ngờ; mưa rào – mưa to, đến nhanh tạnh nhanh.
  • Bài 5: Chọn các tiếng có vần ông: A. sông; B. vồng; C. trông; D. trong. Đáp án: A, B, C.
  • Bài 10: Sau cơn mưa {{1}}, cầu vồng hiện ra. Đáp án: rào (mưa rào).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    Phát Phiếu học tập số 1 cho từng cặp (hoặc chiếu lên bảng). Nêu yêu cầu: “Các em làm bài cùng bạn trong 8 phút, sau đó đổi chéo phiếu để kiểm tra.”

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc yêu cầu và làm việc theo cặp.

  2. Giáo viên

    Đi quanh lớp, quan sát và hỗ trợ HS yếu. Mở trang bài tập tương tác trên NeoEdu để HS kiểm tra kết quả của mình sau khi hoàn thành.

    Học sinh

    HS làm bài, khoanh chọn, nối và điền đáp án; dùng bài tập tương tác để kiểm tra. Dự kiến: HS chọn A ở câu 3; chọn B, C ở câu 5.

  3. Giáo viên

    Mời 3 HS đọc đáp án của từng câu; cả lớp nhận xét. Hỏi: “Vì sao em chọn đáp án A ở bài 3?”.

    Học sinh

    HS đọc đáp án và giải thích. Dự kiến: “Vì bài thơ nói trời vừa mưa lại nắng thì hay có cầu vồng.”

  4. Giáo viên

    Nhận xét, khen các cặp làm đúng, nhắc lại đáp án đúng cho những câu HS còn nhầm.

    Học sinh

    HS sửa lại bài nếu sai và ghi đáp án đúng vào phiếu.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 15 phút

Kể về hiện tượng thiên nhiên em thích

Mục tiêu

HS vận dụng vốn từ và câu đã học để nói và nghe về một hiện tượng thiên nhiên mình yêu thích.

Nội dung

HS kể với bạn về một hiện tượng thiên nhiên em thích (mưa, cầu vồng, trăng tròn, sao…) theo gợi ý: Em thấy hiện tượng đó khi nào? Nó có đẹp không? Em thích điều gì nhất? Sau đó vẽ tranh bằng bút chì màu về hiện tượng đó để mang đi chia sẻ.

Sản phẩm dự kiến

  • HS kể được ít nhất 2 – 3 câu về một hiện tượng thiên nhiên: tên hiện tượng, thời điểm, điều em thích.
  • HS vẽ được một bức tranh đơn giản về hiện tượng thiên nhiên yêu thích.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    Nêu nhiệm vụ: “Mỗi em chọn một hiện tượng thiên nhiên mình thích, kể cho bạn bên cạnh nghe trong 1 phút theo gợi ý trên bảng.”

    Học sinh

    HS lắng nghe và chọn một hiện tượng thiên nhiên mình yêu thích.

  2. Giáo viên

    Cho HS kể theo cặp. Gọi 2 – 3 HS kể trước lớp. Gợi ý khi HS lúng túng: “Em thấy trăng tròn vào lúc nào? Trăng trông như thế nào?”.

    Học sinh

    HS kể theo cặp, sau đó lên kể trước lớp. Dự kiến: “Em thích cầu vồng vì cầu vồng có bảy màu rất đẹp, thường hiện ra sau cơn mưa.”

  3. Giáo viên

    Mời HS giơ tranh vẽ, nhận xét cách nói rõ ràng, lắng nghe bạn. Khen những HS nói đủ ý và mạnh dạn.

    Học sinh

    HS lắng nghe bạn, nhận xét ngắn gọn về bạn đã kể. HS giơ tranh vẽ cho cả lớp xem.

  4. Giáo viên

    Kết luận: Thiên nhiên có nhiều điều kì thú và đẹp đẽ, chúng ta cần yêu quý và bảo vệ. Giao nhiệm vụ về nhà.

    Học sinh

    HS nhắc lại điều bài học muốn nói và nhận nhiệm vụ về nhà.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Họ và tên: …………………………… Lớp: ……

Bài 1. Cầu vồng có mấy màu? Viết số: ……

Bài 2. Sắp xếp các màu của cầu vồng từ ngoài vào trong:

  • Đỏ, cam, vàng, lục, lam, chàm, tím (viết lại theo thứ tự đúng)

Bài 3. Cầu vồng thường xuất hiện khi nào? Khoanh tròn đáp án đúng.

  • A. Khi trời vừa mưa lại nắng
  • B. Vào ban đêm
  • C. Khi trời có bão

Bài 4. Nối từ với nghĩa phù hợp.

  • ẩn hiện → tỉnh lại một cách bất ngờ
  • bừng tỉnh → mưa to, đến nhanh và tạnh nhanh
  • mưa rào → lúc nhìn thấy rõ, lúc lại không thấy

Bài 5. Chọn các tiếng có vần ông (khoanh tròn nhiều đáp án).

  • A. sông B. vồng C. trông D. trong

Bài 6. Điền tiếng vào chỗ trống: Sau cơn mưa ……… , cầu vồng hiện ra. (rào / to / nắng)

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc đúng, đọc trơn bài thơ “Bảy sắc cầu vồng” cho người thân nghe; đọc thuộc tên bảy màu cầu vồng theo thứ tự từ ngoài vào trong.
  • Luyện đọc bài đồng dao “Lạy trời mưa xuống” (Đồng dao Việt Nam). Trả lời các câu hỏi sau bằng miệng: (1) Bài đồng dao mong trời làm gì? Đáp án: mưa xuống. (2) Nước mưa giúp người nông dân những gì? Đáp án: có nước uống, có ruộng để cày, có bát cơm đầy. (3) Tiếng nào gieo vần với “xuống”? Đáp án: “uống” (cùng vần uông).
  • Vẽ một bức tranh cầu vồng bảy màu và kể cho người thân nghe: Em đã thấy cầu vồng khi nào? Em thích màu nào nhất?

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.