NeoEdu
Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 4. Âm và chữ: m, n, g, gi, gh, nh, ng, ngh

Giáo án Bài 18. Gh gh, Nh nh

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nhận biết được chữ gh (ghi âm gờ, là chữ ghép từ g và h) và âm nh.
  • Nêu được quy tắc viết g/gh: đứng trước e, ê, i viết gh; đứng trước các âm còn lại viết g.
  • Đọc đúng các tiếng, từ, câu và đoạn có gh, nh như ghế, ghé, ghi, nhà, nhỏ, nho, nhớ.
  • Viết đúng chữ gh, nh và các từ ghế, nhà; vận dụng được quy tắc g/gh để chọn đúng chính tả trong bài tập.
  • Năng lực ngôn ngữ (đọc, viết, nói và nghe): Đọc đúng tiếng, từ, đoạn có gh, nh; viết đúng chữ gh, nh, từ ghế, nhà; nghe và nói đúng tiếng có âm nh.
  • Năng lực văn học: Cảm nhận được hình ảnh bé Na đến thăm bà, bà có ghế gỗ và cho Na nho qua đoạn đọc ngắn, từ đó thấy tình cảm ấm áp trong gia đình.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: Tự đọc, tự viết chữ gh, nh vào bảng con và tự kiểm tra bài của mình theo mẫu GV đưa ra.
  • Giao tiếp và hợp tác: Làm việc theo cặp và nhóm để ghép thẻ chữ, đọc đoạn và trình bày kết quả trước lớp bằng câu đầy đủ.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Vận dụng quy tắc g/gh để chọn đúng tiếng khi gặp từ mới; tìm thêm tiếng có gh, nh trong thực tế.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: Luyện viết chữ gh, nh đều đặn trên bảng con và hoàn thành đầy đủ các phiếu bài tập.
  • Trách nhiệm: Hoàn thành nhiệm vụ nhóm, biết nhắc nhau đọc và viết đúng; hoàn thành bài tập về nhà đúng hạn.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Bảng lớp, bảng phụ ghi đoạn đọc “Bé Na ghé nhà bà. Nhà bà có ghế gỗ nhỏ. Bà cho Na nho.”
  • Bộ thẻ chữ g, gh, n, nh, h và thẻ tiếng: ghế, ghé, ghi, gà, gỗ, gù, nhà, nhỏ, nho, nhớ.
  • Tranh: cái ghế, ngôi nhà, chùm nho, con gà, quả khế, quả na.
  • Loa hoặc máy tính có kết nối internet.
  • Học liệu số NeoEdu: Trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-18-gh-gh-nh-nh. Dùng ở bước nghe tiếng (Bài tập 1), bước quan sát tranh (Bài tập 2) và bài tập nối hình (Bài tập 5).
  • Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 in sẵn cho các nhóm.

2. Học sinh

  • Bảng con, bút viết bảng hoặc phấn.
  • Vở Tiếng Việt 1, bút chì, tẩy.
  • Bộ thẻ chữ g, gh, n, nh (nếu có) để ghép chữ.
  • Phiếu học tập số 1, Phiếu học tập số 2 (làm theo nhóm, cặp đôi).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Đoán tranh, giới thiệu bài học

Mục tiêu

Huy động vốn hiểu biết của HS về các sự vật có tên chứa âm gh, nh; tạo hứng thú và dẫn vào bài học mới.

Nội dung

GV treo lần lượt tranh cái ghế, ngôi nhà, chùm nho và đặt câu hỏi gợi mở. HS quan sát, gọi tên sự vật và nhận ra tiếng mới của bài.

Sản phẩm dự kiến

HS gọi đúng tên các sự vật trong tranh (ghế, nhà, nho) và nêu được dự đoán về âm, chữ sẽ học.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo tranh cái ghế và hỏi: “Đây là gì? Em đã thấy cái ghế ở đâu?”

    Học sinh

    HS quan sát tranh, trả lời cả lớp: “Đây là cái ghế.” Một số HS kể: “Em ngồi ghế ở lớp.”

  2. Giáo viên

    GV treo tiếp tranh ngôi nhà và chùm nho, hỏi: “Tranh này vẽ gì? Tiếng nào trong các từ này bắt đầu bằng âm nh?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Đây là ngôi nhà.” “Đây là chùm nho.” HS đoán: “Chữ nh!” hoặc “Tiếng nhà, nho có chữ n và h.”

  3. Giáo viên

    GV khen các em đã nói đúng, chỉ vào thẻ chữ gh và nh, nói: “Hôm nay chúng ta sẽ học chữ gh và âm nh.”

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài học: “Bài 18: Gh gh, Nh nh.”

  4. Giáo viên

    GV ghi tên bài lên bảng và nhắc HS chuẩn bị bảng con, bút chì.

    Học sinh

    HS mở vở Tiếng Việt 1 và lấy bảng con, bút viết bảng.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 10 phút

Nhận biết chữ gh và quy tắc viết g/gh

Mục tiêu

HS nhận biết chữ gh ghi âm gờ, nắm quy tắc viết g/gh qua so sánh các tiếng.

Nội dung

GV giới thiệu chữ gh (gờ kép, ghép từ g và h) và so sánh ghế, ghi với gà, gỗ. HS làm việc theo cặp với Phiếu học tập số 1: ghép thẻ g hoặc gh vào các tiếng rồi rút ra quy tắc.

Sản phẩm dự kiến

HS phát âm đúng chữ gh; hoàn thành Phiếu học tập số 1 và nêu được quy tắc: trước e, ê, i viết gh; trước các âm còn lại viết g.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết chữ gh lên bảng, nói: “Chữ gh được ghép từ chữ g và chữ h. Chữ gh ghi âm gờ.” GV đọc mẫu “gờ-h”, cho HS đọc theo ba lần.

    Học sinh

    HS đọc theo GV: “gờ”, “gh”, “gờ – gờ – gh”. Một vài HS đọc cá nhân.

  2. Giáo viên

    GV viết hai cột lên bảng: cột 1 là ghế, ghé, ghi; cột 2 là gà, gỗ, gù. Hỏi: “Các tiếng ở cột 1 có chữ gì đứng trước âm ê, i? Các tiếng ở cột 2 đứng trước âm a, ô, u thì viết chữ gì?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Trước ê, i viết gh.” “Trước a, ô, u viết g.” HS làm việc theo cặp, ghép thẻ g hoặc gh vào chỗ trống trong Phiếu học tập số 1.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp lên bảng trình bày kết quả ghép thẻ, yêu cầu các em giải thích lí do chọn g hay gh.

    Học sinh

    HS trình bày: “Em chọn gh vì đứng trước ê.” “Em chọn g vì đứng trước a.”

  4. Giáo viên

    GV chốt quy tắc bằng cách viết lên bảng: “gh đứng trước e, ê, i; g đứng trước các âm còn lại.” Yêu cầu cả lớp đọc to quy tắc hai lần.

    Học sinh

    HS đọc đồng thanh quy tắc và ghi vào vở: gh – e, ê, i; g – các âm còn lại.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 10 phút

Nhận biết âm nh và viết chữ nh

Mục tiêu

HS nhận biết âm nh (nhờ), biết cách phát âm và viết đúng chữ nh.

Nội dung

GV hướng dẫn cách phát âm: mặt lưỡi áp lên vòm miệng, hơi ra đằng mũi. GV giới thiệu các tiếng nhà, nhỏ, nho, nhớ và hướng dẫn viết chữ nh trên bảng con.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng âm nh, đọc được các tiếng nhà, nhỏ, nho, nhớ và viết đúng chữ nh trên bảng con.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV làm mẫu phát âm “nhờ”, chỉ tay vào miệng mình và nói: “Mặt lưỡi áp lên vòm miệng, hơi ra qua mũi.” GV cho HS đọc theo: “nhờ, nhà, nhỏ”.

    Học sinh

    HS quan sát và đặt tay trước miệng để cảm nhận hơi ra qua mũi, đọc theo GV.

  2. Giáo viên

    GV chiếu tranh ngôi nhà, chùm nho và hỏi: “Tiếng nhà bắt đầu bằng chữ gì? Tiếng nho có chữ gì đứng đầu?” GV hướng dẫn viết chữ nh: viết n rồi nối sang h, làm mẫu trên bảng.

    Học sinh

    HS trả lời: “Bắt đầu bằng chữ nh.” HS viết chữ nh vào bảng con ba lần, vừa viết vừa đọc “n, nối sang h”.

  3. Giáo viên

    GV giơ bảng con mẫu, nhận xét đường nét và cách nối n – h của HS. Mời 2 HS đọc các tiếng nhà, nho.

    Học sinh

    HS giơ bảng con, đọc: “nhà”, “nho”. Các bạn nhận xét lẫn nhau.

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Âm nh đọc là nhờ. Chữ nh viết n rồi nối sang h. Chữ in hoa là Nh.”

    Học sinh

    HS nhắc lại và viết chữ Nh hoa vào vở một dòng.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 10 phút

Đọc đoạn và viết từ ghế, nhà

Mục tiêu

HS đọc đúng đoạn văn có gh, nh; viết đúng từ ghế, nhà; hiểu nội dung đoạn đọc ở mức đơn giản.

Nội dung

GV đưa đoạn “Bé Na ghé nhà bà. Nhà bà có ghế gỗ nhỏ. Bà cho Na nho.” lên bảng phụ. HS nghe mẫu qua học liệu số NeoEdu, đọc đoạn và viết từ ghế, nhà vào bảng con theo hướng dẫn.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng đoạn văn, trả lời được “Bé Na ghé nhà ai?” và viết đúng ghế, nhà.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV bấm loa để HS nghe đoạn đọc mẫu trên NeoEdu, sau đó đọc mẫu từng câu và chỉ đọc theo từng dòng.

    Học sinh

    HS lắng nghe, quan sát chữ trên bảng phụ, đọc theo GV từng câu.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn viết từ ghế: “gh – ê – dấu sắc (đặt trên chữ ê).” Hướng dẫn viết nhà: “nh – a – dấu huyền.” Làm mẫu trên bảng con.

    Học sinh

    HS viết ghế, nhà vào bảng con. Khi viết xong, HS đọc lại từng từ. Hỏi nhanh: “Bé Na ghé nhà ai?” HS trả lời: “Bé Na ghé nhà bà.”

  3. Giáo viên

    GV mời 3 HS đọc đoạn trước lớp, sửa lỗi phát âm nếu có. GV đặt thêm câu hỏi: “Nhà bà có gì?”

    Học sinh

    HS đọc đoạn; trả lời: “Nhà bà có ghế gỗ nhỏ.” Các bạn nhận xét về cách đọc.

  4. Giáo viên

    GV khen những HS đọc đúng và viết đẹp, nhắc lại quy tắc g/gh đã học trong ví dụ ghế.

    Học sinh

    HS nhìn bảng con, sửa chữ viết chưa đúng và ghi vào vở từ ghế, nhà.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Luyện nghe, chọn và điền chữ đúng

Mục tiêu

HS củng cố nhận biết tiếng có gh, nh, vận dụng quy tắc g/gh để chọn và điền đúng chính tả.

Nội dung

HS làm bài tập 1 đến bài tập 5 theo hình thức: nghe đoạn âm trên NeoEdu, chọn đáp án, điền chữ g/gh, chọn tiếng đúng chính tả và nối hình với từ. HS làm việc theo cặp, sau đó kiểm tra kết quả trên học liệu số. Phiếu học tập số 2 dùng cho bài điền chữ.
Đề và đáp án:

  1. Nghe và chọn tiếng: A. nho; B. nhỏ; C. nhớ. Đáp án B (nhỏ).
  2. Đây là quả gì? A. khế; B. nho; C. na. Đáp án B (chùm nho).
  3. Điền gh hoặc g: ghế gỗ; gà. Đáp án: gh | g.
  4. Chọn các tiếng viết đúng chính tả: A. ghế; B. gế; C. ghỗ; D. ghi; E. gỗ. Đáp án A, D, E.
  5. Nối hình với từ: cái ghế – ghế; ngôi nhà – nhà; chùm nho – nho.

Sản phẩm dự kiến

HS chọn và điền đúng: 1B, 2B, 3 (gh – g), 4 (A, D, E), 5 (ghế, nhà, nho nối đúng hình).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giao Phiếu học tập số 2, hướng dẫn HS làm bài 1 và 2 bằng cách bấm loa và quan sát tranh trên NeoEdu. GV nhắc: “Nghe kĩ tiếng để chọn đúng.”

    Học sinh

    HS nhận phiếu, lắng nghe đoạn âm, chọn đáp án. Với bài 1, HS chọn B (nhỏ). Với bài 2, HS chọn B (nho).

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn bài 3 và bài 4: “Hãy nhớ quy tắc: trước ê, i viết gh; trước a, ô viết g.” GV đi quanh lớp, hỗ trợ nhóm yếu.

    Học sinh

    HS điền gh vào ghế, g vào gà (bài 3). HS chọn A, D, E ở bài 4, giải thích: “ghế, ghi đúng vì đứng trước ê, i; gỗ đúng vì đứng trước ô.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp báo kết quả bài 3 và 4, chiếu đáp án trên NeoEdu để HS đối chiếu. Mời HS làm bài 5 trên bảng tương tác.

    Học sinh

    HS báo kết quả: “Đáp án của nhóm em là gh, g; A, D, E.” Một HS kéo nối hình trên bảng: cái ghế – ghế, ngôi nhà – nhà, chùm nho – nho.

  4. Giáo viên

    GV tổng kết: “Các em đã vận dụng đúng quy tắc g/gh. Hãy nhớ: ghế, ghi viết gh; gà, gỗ viết g.”

    Học sinh

    HS tự kiểm tra và sửa lỗi sai trong phiếu bằng bút khác màu.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Đọc đoạn và sắp xếp câu

Mục tiêu

HS đọc hiểu đoạn văn có gh, nh; trả lời câu hỏi đơn giản; sắp xếp các tiếng thành câu đúng.

Nội dung

HS làm bài 6 đến bài 10 với đoạn “Bé Na ghé nhà bà. Nhà bà có ghế gỗ nhỏ. Bà cho Na nho.”
Đề và đáp án:
6. Đọc đoạn văn trên bảng phụ (cá nhân, nhóm, cả lớp).
7. Bé Na ghé nhà ai? A. nhà bà; B. nhà cô; C. nhà dì. Đáp án A (nhà bà).
8. Nhà bà có gì? A. giỏ cá; B. ghế gỗ nhỏ; C. cờ đỏ. Đáp án B (ghế gỗ nhỏ).
9. Theo đoạn đọc: “Bà cho Na na.” Đúng hay sai? Đáp án Sai (đoạn đọc là “Bà cho Na nho.”).
10. Sắp xếp các tiếng thành câu: Nhà → bà → có → ghế → gỗ. Đáp án: Nhà bà có ghế gỗ.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng đoạn văn; chọn đúng 7 (A), 8 (B); nhận xét đúng 9 (Sai); sắp xếp được câu “Nhà bà có ghế gỗ.”

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu nhiệm vụ: “Đọc đoạn văn trong nhóm, sau đó trả lời câu hỏi 7 và 8 trên Phiếu học tập số 2.”

    Học sinh

    HS đọc đoạn văn theo nhóm, mỗi bạn đọc một câu.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn bài 9 và 10. Hỏi: “Bà cho Na quả gì? Câu nào trong đoạn có chữ nho?” Gợi ý HS sắp xếp câu bằng cách đọc thử.

    Học sinh

    HS trả lời câu 7: A (nhà bà). Câu 8: B (ghế gỗ nhỏ). Câu 9: Sai, vì đoạn viết “Bà cho Na nho.” HS sắp xếp: Nhà – bà – có – ghế – gỗ.

  3. Giáo viên

    GV mời một nhóm đọc đoạn văn trước lớp và trình bày câu đã sắp xếp. GV ghi câu đúng lên bảng.

    Học sinh

    HS đọc đoạn, đọc câu “Nhà bà có ghế gỗ.” Các nhóm khác nhận xét.

  4. Giáo viên

    GV khen ngợi và chốt: “Đoạn văn kể về bé Na đến thăm bà. Ngôi nhà của bà có ghế gỗ và bà rất yêu thương Na.”

    Học sinh

    HS lắng nghe, nhắc lại nội dung đoạn văn bằng một câu đơn giản.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Tìm và nói về đồ vật, con vật trong nhà

Mục tiêu

HS vận dụng chữ gh, nh vào thực tế; nói được tên đồ vật, sự vật có âm gh, nh xung quanh mình.

Nội dung

GV giao nhiệm vụ: tìm trong nhà hoặc trường một đồ vật có tên chứa gh hoặc nh, nói câu đơn giản về nó (ví dụ: “Nhà em có cái ghế.”). Về nhà, HS đọc đoạn văn cho người thân nghe và viết thêm một từ có gh hoặc nh vào vở.

Sản phẩm dự kiến

HS nói được ít nhất một câu có tiếng chứa gh hoặc nh; ghi được ít nhất 1 từ mới vào vở; đọc được đoạn văn cho người thân nghe.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV hỏi: “Ở nhà hoặc ở lớp em có những đồ vật nào tên có gh, nh?” GV nêu nhiệm vụ cho HS về nhà.

    Học sinh

    HS trả lời: “Nhà em có cái ghế.” “Ở lớp có cái bảng, em có cái ghế.” HS nhận nhiệm vụ ghi nhớ.

  2. Giáo viên

    GV mời 3 HS nói câu đầy đủ về đồ vật đã tìm, khuyến khích các em dùng từ ghế, nhà, nho.

    Học sinh

    HS nói: “Nhà em có ghế gỗ.” “Em ăn nho ở nhà.” “Ngôi nhà của em rất đẹp.”

  3. Giáo viên

    GV nhận xét, khen những câu nói rõ ràng, đúng nghĩa và đúng chữ.

    Học sinh

    HS lắng nghe và nhận xét bạn đã nói tốt.

  4. Giáo viên

    GV tổng kết: “Chữ gh, nh có ở rất nhiều đồ vật quanh ta. Các em hãy về nhà đọc lại đoạn văn cho người thân nghe.”

    Học sinh

    HS ghi nhiệm vụ về nhà vào vở và cất đồ dùng học tập.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Nhiệm vụ: Ghép thẻ g hoặc gh vào chỗ trống để tạo tiếng đúng. Sau đó nêu quy tắc.

  • ___e (ghế)
  • ___é (ghé)
  • ___i (ghi)
  • ___à (gà)
  • ___ỗ (gỗ)
  • ___ù (gù)
    Câu hỏi: Trước các chữ e, ê, i ta viết chữ gì? Trước các chữ a, ô, u ta viết chữ gì?
    Đáp án tham khảo: gh – ghế, ghé, ghi; g – gà, gỗ, gù. Trước e, ê, i viết gh; trước các âm còn lại viết g.

Phiếu học tập số 2

Bài 1. Nghe và chọn tiếng em nghe thấy:

  • A. nho
  • B. nhỏ
  • C. nhớ
    Bài 2. Đây là quả gì?
  • A. khế
  • B. nho
  • C. na
    Bài 3. Điền gh hoặc g:
  • ___ế gỗ
  • ___à
    Bài 4. Chọn các tiếng viết đúng chính tả:
  • A. ghế
  • B. gế
  • C. ghỗ
  • D. ghi
  • E. gỗ
    Bài 5. Nối hình với từ: cái ghế, ngôi nhà, chùm nho.
    Bài 6. Đọc đoạn: Bé Na ghé nhà bà. Nhà bà có ghế gỗ nhỏ. Bà cho Na nho.
    Bài 7. Bé Na ghé nhà ai?
  • A. nhà bà
  • B. nhà cô
  • C. nhà dì
    Bài 8. Nhà bà có gì?
  • A. giỏ cá
  • B. ghế gỗ nhỏ
  • C. cờ đỏ
    Bài 9. Theo đoạn đọc: “Bà cho Na na.” Đúng hay sai?
    Bài 10. Sắp xếp các tiếng thành câu: Nhà – bà – có – ghế – gỗ.

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại đoạn “Bé Na ghé nhà bà. Nhà bà có ghế gỗ nhỏ. Bà cho Na nho.” ba lần, sau đó đọc cho người thân nghe.
  • Viết vào vở ô li từ ghế, nhà mỗi từ hai dòng; mỗi từ viết một dòng chữ đẹp.
  • Tìm trong nhà một đồ vật hoặc quả có tên chứa gh hoặc nh, nói với người thân một câu về nó (ví dụ: “Nhà con có cái ghế.”).
  • Truy cập neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-18-gh-gh-nh-nh (với sự hướng dẫn của phụ huynh) để nghe lại bài giảng và làm thêm bài tập tương tác.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.