NeoEdu
Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 4. Âm và chữ: m, n, g, gi, gh, nh, ng, ngh

Giáo án Bài 16. M m, N n

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được âm m (mờ), âm n (nờ) và cách phát âm: mím hai môi cho hơi ra đằng mũi với m; đầu lưỡi chạm lợi trên, hơi ra đằng mũi với n.
  • Nhận biết được chữ m (cao 2 li, hai nét móc xuôi và một nét móc hai đầu, có ba chân) và chữ n (cao 2 li, một nét móc xuôi và một nét móc hai đầu, có hai chân).
  • Đọc đúng các tiếng, từ có m, n: mẹ, má, mũ, mơ, na, nơ, nụ, nữ; đọc được đoạn văn ngắn “Bé Na có nơ đỏ. Mẹ cho Na na. Na mê na.”
  • Viết đúng chữ m, n và các tiếng mẹ, nơ theo đúng quy trình viết, khoảng cách và tư thế ngồi viết.
  • Phân biệt được chữ m và chữ n khi đọc, viết và trong tiếng, từ.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc đúng âm m, n và các tiếng, từ, đoạn văn có m, n; viết đúng chữ m, n và tiếng mẹ, nơ; nghe và nói đúng âm “mờ”, “nờ” khi trả lời câu hỏi.
  • Năng lực văn học: cảm nhận được hình ảnh bé Na có nơ đỏ, mẹ cho Na quả na, qua đoạn văn ngắn gần gũi với đời sống gia đình.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự quan sát chữ m, n trong bảng ghép tiếng và tự kiểm tra cách viết của mình trên bảng con, vở tập viết.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc cặp đôi và nhóm, đọc to, nói đúng âm, nhận xét bạn đọc, viết và đọc đúng thứ tự trong trò chơi.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS chọn tiếng, hình ảnh phù hợp với âm m, n; sắp xếp các tiếng thành câu đúng nghĩa.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: luyện viết chữ m, n đúng nét, đều chân và đọc lại đoạn văn nhiều lần để đọc trơn, đúng.
  • Trung thực: nhận xét đúng kết quả của bản thân và bạn khi đọc, viết; không sao chép bài của bạn.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Tranh hoặc thẻ hình: mẹ, mũ, má, na, nơ, nụ
  • Bảng phụ viết chữ m, n in thường và in hoa; bảng ghép tiếng (như bảng trong bài học)
  • Bộ thẻ chữ m, n, a, e, ê, i, o, ô, ơ, u, ư và các thẻ tiếng mẹ, mũ, na, nơ, nụ, mơ
  • Đoạn văn “Bé Na có nơ đỏ. Mẹ cho Na na. Na mê na.” viết trên bảng phụ hoặc slide
  • Phiếu học tập số 1, Phiếu học tập số 2
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-16-m-m-n-n (bài giảng, ví dụ, bài tập tương tác nghe “bấm loa” và nối hình) dùng ở hoạt động Khám phá và Luyện tập

2. Học sinh

  • Bảng con, bút viết bảng, khăn lau
  • Vở Tập viết 1, bút chì
  • Bộ thẻ chữ và thẻ tiếng (nếu có)
  • Sách Tiếng Việt 1 mở trang bài 16

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Chơi trò “Tiếng gì bắt đầu bằng m, n?”

Mục tiêu

Tạo hứng thú, huy động kinh nghiệm sống của HS về các sự vật có tên bắt đầu bằng âm m, n và ôn lại cách ngồi viết, cách đọc đồng thanh.

Nội dung

GV đưa lần lượt tranh mẹ, mũ, na, nơ, nụ, má. HS nói tên sự vật, sau đó giơ bảng con chữ cái đầu tiên của tiếng đó (nếu biết).

Sản phẩm dự kiến

HS gọi đúng tên sự vật và nói được các âm đầu m hoặc n khi được hỏi; HS ngồi đúng tư thế viết.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV cho HS ngồi ngay ngắn, nhắc tư thế: ngồi thẳng lưng, mắt cách vở 25–30 cm, cầm bút bằng ba ngón tay. GV đưa tranh “mẹ” và hỏi: “Đây là gì? Tiếng mẹ bắt đầu bằng âm nào?”

    Học sinh

    HS ngồi đúng tư thế, quan sát tranh, trả lời: “Là mẹ ạ. Bắt đầu bằng âm m ạ.” (Dự kiến: có HS trả lời là “mờ”.)

  2. Giáo viên

    GV đưa tiếp tranh na, nơ, mũ và yêu cầu HS giơ bảng con chữ cái đầu của tiếng đó.

    Học sinh

    HS giơ bảng con: mũ – chữ m; na – chữ n; nơ – chữ n. HS nói to: “Mũ bắt đầu bằng m, na bắt đầu bằng n.”

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Các em thấy chữ m và chữ n khác nhau ở điểm nào khi nhìn?” Gọi 2–3 HS trả lời.

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Chữ m có nhiều chân hơn.” “Chữ n ngắn hơn một chút.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét, khen ngợi và dẫn vào bài: “Hôm nay chúng ta học hai âm m và n.” GV ghi tên bài lên bảng.

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài: “Bài 16. M m, N n.”

Hoạt động 2.1: Khám phá · 12 phút

Nhận biết âm m và chữ m

Mục tiêu

HS nêu được cách phát âm m (mờ), nhận biết chữ m và đọc đúng tiếng có âm m.

Nội dung

GV làm mẫu phát âm m: mím hai môi, cho hơi ra đằng mũi. HS đọc đồng thanh, đọc cá nhân các tiếng mẹ, má, mũ, mơ. GV hướng dẫn viết chữ m trên bảng con theo thứ tự: hai nét móc xuôi liền nhau, rồi nét móc hai đầu. HS hoàn thành Phiếu học tập số 1.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng âm m và các tiếng mẹ, má, mũ, mơ; viết được chữ m đúng nét, các chân đều nhau; hoàn thành Phiếu học tập số 1.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV làm mẫu: “Khi phát âm m, các em mím chặt hai môi, cho hơi ra qua mũi. Các em thử đọc: mmm.” GV hỏi: “Khi đọc m, môi chúng ta có làm gì?”

    Học sinh

    HS làm theo, đọc “mờ”. Trả lời dự kiến: “Môi mím lại ạ.”

  2. Giáo viên

    GV chỉ bảng ghép, đọc mẫu tiếng mẹ, mũ, má, mơ. Hướng dẫn HS đọc đồng thanh rồi đọc cá nhân. Gọi 3–4 HS đọc cá nhân. Sau đó GV hướng dẫn viết chữ m trên bảng con: viết hai nét móc xuôi liền nhau, rồi nét móc hai đầu. GV nhắc các chân đều nhau.

    Học sinh

    HS đọc đồng thanh, đọc cá nhân: “mẹ, mũ, má, mơ”. HS viết chữ m trên bảng con, giơ bảng để GV kiểm tra. Dự kiến: một số HS viết thiếu chân, GV sửa cho HS.

  3. Giáo viên

    GV cho HS chỉ chữ m trong bộ thẻ chữ và đọc lại. Hỏi: “Chữ m có mấy chân?” HS đếm và trả lời.

    Học sinh

    HS chỉ đúng chữ m, trả lời: “Chữ m có ba chân ạ.”

  4. Giáo viên

    GV tóm tắt: âm m (mờ), chữ m cao 2 li, có ba chân, ghi bảng. GV giao Phiếu học tập số 1 cho HS làm nhanh.

    Học sinh

    HS nhắc lại: “Âm m là mờ, chữ m có ba chân.” HS làm Phiếu học tập số 1.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 12 phút

Nhận biết âm n và chữ n, phân biệt m và n

Mục tiêu

HS nêu được cách phát âm n (nờ), nhận biết chữ n, viết được chữ n và phân biệt được m với n.

Nội dung

GV làm mẫu phát âm n: đầu lưỡi chạm lợi trên, hơi ra đằng mũi. HS đọc các tiếng na, nơ, nụ, nữ. GV viết chữ n trên bảng: một nét móc xuôi, rê bút lên viết nét móc hai đầu. GV cho HS so sánh chữ m và chữ n với mẹo nhớ “m ba chân, n hai chân”. HS chơi trò “Giơ đúng chữ” với thẻ chữ.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng âm n và các tiếng na, nơ, nụ, nữ; viết đúng chữ n; phân biệt được m và n khi nhìn và nghe.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV làm mẫu: “Khi phát âm n, đầu lưỡi chạm vào lợi phía trên, hơi ra đằng mũi. Các em thử đọc: nnn.” GV hỏi: “Chữ n có mấy chân?”

    Học sinh

    HS làm theo, đọc “nờ”. Trả lời dự kiến: “Chữ n có hai chân ạ.”

  2. Giáo viên

    GV đọc mẫu na, nơ, nụ, nữ; HS đọc theo. GV viết chữ n trên bảng, hướng dẫn: nét móc xuôi, rê bút lên viết nét móc hai đầu. HS viết chữ n vào bảng con. GV trò chơi “Giơ đúng chữ”: GV đọc tiếng, HS giơ thẻ m hoặc n.

    Học sinh

    HS đọc đồng thanh và cá nhân. HS viết chữ n vào bảng con. Khi GV đọc “nơ”, HS giơ thẻ n; khi đọc “mũ”, HS giơ thẻ m. Dự kiến: HS giơ nhầm, GV hỏi lại “Tiếng này bắt đầu bằng âm mờ hay nờ?”

  3. Giáo viên

    GV gọi 2–3 HS nêu cách phân biệt chữ m và n.

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Chữ m có ba chân, chữ n có hai chân.” “Chữ m đọc là mờ, chữ n đọc là nờ.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: âm n (nờ), chữ n có hai chân; m có ba chân, n có hai chân. GV lưu ý HS không đọc lẫn n với l.

    Học sinh

    HS nhắc lại nội dung chốt và đọc lại tiếng na, nơ, nụ.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 12 phút

Ghép tiếng và đọc đoạn văn có m, n

Mục tiêu

HS ghép được tiếng có âm m, n với các âm đầu và thanh điệu đã học; đọc đúng đoạn văn ngắn có m, n và hiểu nghĩa từ mẹ, nơ, na.

Nội dung

Trò chơi “Ghép tiếng nhanh”: nhóm 4 HS dùng bộ thẻ chữ ghép tiếng theo bảng ghép (má, mẹ, mì, mơ, mũ; na, nơ, nụ, nữ). Sau đó cả lớp đọc đoạn văn “Bé Na có nơ đỏ. Mẹ cho Na na. Na mê na.” và giải thích chữ Na viết hoa, chữ na viết thường.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi nhóm ghép được ít nhất 5 tiếng đúng; HS đọc trơn đoạn văn; nêu được “Na” là tên bạn, “na” là quả na.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chia lớp thành 4–6 nhóm. Phát bộ thẻ chữ, nêu luật chơi: nhóm nào ghép đúng và nhanh nhất giơ tay báo cáo. GV hỏi: “Ghép âm m với vần a thì được tiếng gì?”

    Học sinh

    HS nhận thẻ, nhận nhiệm vụ. Trả lời dự kiến: “Ghép được má ạ.”

  2. Giáo viên

    GV quan sát các nhóm, hỗ trợ nhóm gặp khó khăn. Sau 3 phút, GV đưa bảng phụ có đoạn văn, hướng dẫn HS đọc thầm, sau đó đọc đồng thanh, đọc cá nhân.

    Học sinh

    Các nhóm ghép tiếng và đọc thành tiếng. HS đọc đoạn văn: “Bé Na có nơ đỏ. Mẹ cho Na na. Na mê na.” Dự kiến: HS đọc sai dấu hoặc nhầm “na” với “la”, GV sửa.

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Chữ Na trong đoạn văn viết hoa là gì? Chữ na viết thường là gì?”

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Na viết hoa là tên bạn nhỏ ạ. na viết thường là quả na.” “Nơ là dải vải để buộc tóc cho đẹp ạ.”

  4. Giáo viên

    GV tuyên dương nhóm ghép nhanh, chốt: chữ viết hoa dùng cho tên riêng, chữ viết thường dùng cho từ thông thường. Nhắc HS đọc to, rõ, ngắt hơi sau mỗi câu.

    Học sinh

    HS nhắc lại nội dung chốt, đọc lại đoạn văn có ngắt câu rõ ràng.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Luyện đọc, phân biệt m và n qua bài tập

Mục tiêu

HS vận dụng kiến thức để nhận biết chữ m, chữ n, chọn tiếng đúng nghĩa và nối hình với từ.

Nội dung

HS làm các bài tập 1 đến 5 của bài học (trên trang NeoEdu hoặc trong sách): 1) Chọn chữ m trong các chữ h, u, m, n; 2) Nghe “bấm loa” và chọn tiếng mẹ, mê, mè; 3) Chọn các tiếng có âm đầu n trong nụ, nơ, má, na, mũ; 4) Điền nơ vào chỗ trống trong câu “Bé Na có {{1}} đỏ.”; 5) Nối hình với từ: mẹ, nơ, mũ.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: 1) C (m); 2) B (mẹ); 3) A, B, D (nụ, nơ, na); 4) nơ; 5) hình người phụ nữ – mẹ; hình cái nơ – nơ; hình cái mũ – mũ.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc yêu cầu bài 1 và 2, mở học liệu NeoEdu cho HS xem. Nhắc HS nghe kĩ khi bấm loa.

    Học sinh

    HS đọc thầm yêu cầu, chuẩn bị làm bài.

  2. Giáo viên

    GV tổ chức cho HS làm cá nhân bài 1–3 trên bảng con hoặc vở, sau đó bài 4, 5 làm cặp đôi. GV đi quanh lớp, kiểm tra nhanh.

    Học sinh

    HS làm bài: 1 chọn C; 2 nghe và chọn B (mẹ); 3 chọn A, B, D; 4 điền nơ; 5 nối đúng. Dự kiến: HS nhầm bài 2 giữa mẹ và mê, GV cho nghe lại.

  3. Giáo viên

    GV gọi 2–3 HS đọc đáp án và giải thích, khuyến khích HS nhận xét bạn.

    Học sinh

    HS trả lời: “Bài 3 chọn nụ, nơ, na vì các tiếng này bắt đầu bằng n. Mũ và má bắt đầu bằng m.”

  4. Giáo viên

    GV chốt đáp án, khen các nhóm làm đúng, nhắc HS nghe kĩ thanh điệu và nhìn kĩ chân chữ.

    Học sinh

    HS sửa lỗi sai trong vở (nếu có).

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 12 phút

Đọc hiểu và sắp xếp câu

Mục tiêu

HS đọc hiểu đoạn văn, trả lời câu hỏi và sắp xếp các tiếng thành câu đúng nghĩa.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 2 gồm các câu hỏi bài 6 đến 10 của bài học: đọc đoạn văn, chọn đáp án ai cho Na na, mẹ cho Na gì, đúng hay sai về “Na” đầu câu, sắp xếp các tiếng thành câu.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: 6) HS đọc to, rõ đoạn văn; 7) C (Mẹ); 8) A (na); 9) Đúng (Na viết hoa là tên bạn; na viết thường là quả na); 10) “Mẹ cho Na na.”

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 2, hướng dẫn HS đọc yêu cầu. Nêu câu hỏi phụ: “Trong đoạn văn, bé Na có gì?”

    Học sinh

    HS đọc thầm, trả lời dự kiến: “Bé Na có nơ đỏ ạ.”

  2. Giáo viên

    GV tổ chức cặp đôi: một HS đọc đoạn văn, một HS chỉ tiếng đọc, sau đó đổi vai. GV đi kiểm tra, hỗ trợ cặp gặp khó khăn.

    Học sinh

    HS đọc và làm bài 7–10. Dự kiến: HS chọn sai câu 9 vì cho rằng Na và na giống nhau, GV hướng dẫn lại.

  3. Giáo viên

    GV gọi 2 cặp đọc đoạn văn và đọc câu đã sắp xếp; hỏi: “Vì sao chữ Na viết hoa?”

    Học sinh

    HS đọc trước lớp, trả lời: “Vì Na là tên bạn nhỏ ạ.”

  4. Giáo viên

    GV chốt đáp án và nhấn mạnh: tên riêng viết hoa, từ thông thường viết thường.

    Học sinh

    HS sửa bài, ghi đáp án đúng vào Phiếu học tập số 2.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 7 phút

Em tìm chữ m, n quanh em

Mục tiêu

HS vận dụng kiến thức về m, n vào thực tế, biết tìm và đọc tiếng có m, n trong đời sống hằng ngày; phát triển ý thức quan sát và chia sẻ.

Nội dung

GV giao nhiệm vụ: về nhà hoặc quanh lớp, tìm 3 đồ vật có tên bắt đầu bằng m hoặc n (ví dụ: mũ, mèo, nồi, nón...). Đọc cho người thân nghe và viết 1 tiếng vào vở.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được ít nhất 3 đồ vật có tên bắt đầu bằng m hoặc n, đọc đúng và viết đúng 1 tiếng vào vở.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu nhiệm vụ, ví dụ: “Trong lớp mình có đồ vật nào bắt đầu bằng m hoặc n?” GV chỉ cho HS xem bảng và nhắc HS về nhà thực hiện.

    Học sinh

    HS quan sát lớp học, trả lời dự kiến: “Bảng, bàn, nón (có n), mũ (có m)…”

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS về nhà cùng người thân tìm đồ vật, đọc tên và viết vào vở.

    Học sinh

    HS ghi nhiệm vụ vào vở, nhận hướng dẫn.

  3. Giáo viên

    Ở tiết sau, GV gọi 3–4 HS chia sẻ đồ vật tìm được và đọc tiếng.

    Học sinh

    HS chia sẻ: “Em tìm được mũ, mèo, nồi ạ.”

  4. Giáo viên

    GV khen ngợi, nhắc lại: âm m (mờ), âm n (nờ), chữ m có ba chân, chữ n có hai chân.

    Học sinh

    HS nhắc lại ghi nhớ bài học.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Họ và tên: ……………………

  1. Khoanh vào chữ m trong các chữ: h, u, m, n.
  2. Điền chữ m hoặc n vào chỗ trống:
  • ……a (má)
  • ……ơ (mơ)
  • Bé Na có ……ơ đỏ.
  1. Viết chữ m vào dòng kẻ: ……………………
  2. Đếm số chân của chữ m: ……; chữ n: …….

Phiếu học tập số 2

Họ và tên: ……………………

  1. Đọc đoạn văn:
  • Bé Na có nơ đỏ.
  • Mẹ cho Na na.
  • Na mê na.
  1. Ai cho Na na?
    A. Bà; B. Bố; C. Mẹ
  2. Mẹ cho Na gì?
    A. na; B. nơ; C. mũ
  3. Đúng hay sai: Trong câu “Na mê na.”, chữ “Na” đầu câu là tên bạn nhỏ. ……
  4. Sắp xếp các tiếng thành câu: cho / Mẹ / Na / na → ……………………

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại đoạn văn “Bé Na có nơ đỏ. Mẹ cho Na na. Na mê na.” cho người thân nghe, đọc to và rõ ràng.
  • Viết chữ m, n mỗi chữ 1 dòng trong vở Tập viết; viết tiếng mẹ, nơ mỗi tiếng 1 dòng; chú ý các chân đều nhau.
  • Về nhà tìm 3 đồ vật có tên bắt đầu bằng m hoặc n, đọc cho người thân nghe và viết 1 tiếng vào vở.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.