Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 3. Âm và chữ: i, k, h, l, u, ư, ch, kh

Giáo án Bài 15. Ôn tập và kể chuyện

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Đọc đúng và nhận biết các âm, chữ i, k, h, l, u, ư, ch, kh trong tiếng, từ, câu, đoạn ngắn.
  • Nêu được quy tắc viết k trước e, ê, i và viết c trước a, o, ô, ơ, u, ư.
  • Phân biệt được chữ ghép ch (c + h) và kh (k + h) trong các tiếng đã học.
  • Kể lại được các ý chính của câu chuyện “Con quạ thông minh” theo tranh và theo gợi ý của GV.
  • Nêu được ý nghĩa câu chuyện: gặp khó khăn không vội bỏ cuộc, bình tĩnh suy nghĩ để tìm cách giải quyết.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc đúng tiếng, từ, đoạn ngắn có âm và chữ đã học; viết đúng chính tả c/k qua bài tập nối, điền và sắp xếp; nói rõ ràng khi kể lại chuyện.
  • Năng lực văn học: nghe hiểu câu chuyện ngụ ngôn, nhận biết nhân vật và tình huống, rút ra bài học về sự kiên trì và động não.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự đọc lại các tiếng, từ, câu đã học và tự kiểm tra kết quả bài tập bằng bảng con, thẻ chữ.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc theo cặp đôi, nói rõ ý kiến và lắng nghe bạn khi kể lại chuyện.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS suy nghĩ cách giải quyết tình huống trong truyện và đề xuất cách làm tương tự khi gặp khó khăn trong cuộc sống.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: tích cực luyện đọc, viết và tham gia đầy đủ các hoạt động trong giờ học.
  • Trung thực: tự nhận xét đúng kết quả học tập của bản thân và của bạn trong trò chơi và bài tập.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Sách Tiếng Việt 1 (Kết nối tri thức với cuộc sống), tập 1, bài 15.
  • Bảng lớp, phấn hoặc bút dạ, thẻ chữ in hoa và in thường các chữ I, K, H, L, Ư, i, k, h, l, ư, ch, kh, c.
  • Tranh minh hoạ câu chuyện “Con quạ thông minh” (phóng to hoặc chiếu lên màn hình).
  • Thiết bị nghe (loa, máy tính) để mở đoạn âm thanh bài 2 và bài 10; nếu không có loa thì GV đọc to, rõ.
  • Bảng phụ ghi sẵn các tiếng, từ, câu và đoạn đọc của bài.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-15-on-tap-va-ke-chuyen). GV dùng trang này để chiếu bài tập tương tác và nghe kể chuyện ở hoạt động nghe kể chuyện và hoạt động luyện tập.

2. Học sinh

  • Bảng con, phấn hoặc bút chì, khăn lau.
  • Bộ thẻ chữ cái và thẻ tiếng (nếu có).
  • Sách Tiếng Việt 1, vở Tập viết hoặc vở bài tập theo yêu cầu của GV.
  • Phiếu học tập số 1 và số 2 (do GV phát).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Trò chơi “Ghép chữ nhanh”

Mục tiêu

Tạo không khí vui vẻ, nhắc lại nhanh các chữ đã học và cách ghép chữ ch, kh.

Nội dung

GV đưa thẻ chữ i, k, h, l, u, ư, c; HS giơ thẻ ghép thành tiếng: “chi”, “khu”, “lê”, “kê”. Trò chơi chia hai đội thi đọc nhanh tiếng GV chỉ vào bảng.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng các tiếng ghép đơn giản và nhớ lại hai chữ ghép ch, kh.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chia lớp thành hai đội và giới thiệu luật chơi: GV chỉ vào thẻ, đội nào đọc đúng và nhanh hơn được một điểm.

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi, chia đội và chuẩn bị bảng con.

  2. Giáo viên

    GV ghép nhanh các thẻ: “c” + “h” + “i”, “k” + “h” + “u”. Hỏi: “Đây là chữ ghép gì? Vì sao?”

    Học sinh

    HS đọc to “chi”, “khu”; trả lời dự kiến: “Đây là chữ ghép ch vì có c đứng với h”; “Đây là chữ ghép kh vì có k đứng với h”.

  3. Giáo viên

    GV khen đội thắng và chốt: “Chữ ch và kh là hai chữ ghép. Hôm nay chúng ta ôn lại các âm đã học.”

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài học: “Ôn tập và kể chuyện”.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 10 phút

Hệ thống hoá âm, chữ và quy tắc viết c/k

Mục tiêu

HS nhận biết các âm, chữ đã học và nắm quy tắc viết k trước e, ê, i; c trước a, o, ô, ơ, u, ư.

Nội dung

GV ghi lên bảng các âm, chữ: i, k, h, l, u, ư, ch, kh. HS đọc nhanh các tiếng: “kì – kể – kẻ – cá – cổ – cú”. Từ đó rút ra quy tắc viết k và c. Thực hiện theo kĩ thuật khăn trải bàn: mỗi nhóm 4 HS điền chữ c hoặc k vào ô trống trên khăn (kỹ thuật khăn trải bàn ghi nhớ quy tắc).

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng các tiếng ghi trên bảng và nêu được quy tắc viết k/c.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết lên bảng các âm, chữ và các tiếng: “kì”, “kể”, “kẻ”, “cá”, “cổ”, “cú”. Yêu cầu: “Hãy đọc thầm và tìm xem chữ nào đứng trước e, ê, i; chữ nào đứng trước a, o, ô, u.”

    Học sinh

    HS đọc thầm, tìm và trao đổi theo nhóm 4 về chữ đứng trước các nguyên âm.

  2. Giáo viên

    GV gọi 2–3 HS đọc to các tiếng và hỏi: “Vì sao ta viết kì mà không viết cì?”

    Học sinh

    HS đọc: “kì, kể, kẻ, cá, cổ, cú”; trả lời dự kiến: “Vì trước i, e, ê ta viết k; trước a, o, ô, u ta viết c.”

  3. Giáo viên

    GV yêu cầu các nhóm ghi bằng bút chì vào ô trống trên khăn trải bàn: “k” hoặc “c” trước các âm e, ê, i, a, o, ô, u.

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày kết quả, các nhóm khác nhận xét.

  4. Giáo viên

    GV chốt quy tắc: “k trước e, ê, i; c trước a, o, ô, ơ, u, ư. Ví dụ: kẻ ô, cổ cò.”

    Học sinh

    HS nhắc lại quy tắc theo cả lớp và viết vào bảng con hai tiếng “kẻ” và “cổ”.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 10 phút

Đọc tiếng, từ và đoạn ngắn

Mục tiêu

HS đọc đúng các tiếng, từ, câu và đoạn văn ngắn có âm, chữ đã học.

Nội dung

GV đưa bảng phụ với các dòng: “hè – hồ – lá – lê – lọ”, “chó – chú – chị – khỉ – khế – kho”, câu “Chị Hà có lọ chè. Chú Lê có khế.”, đoạn “Hè, bé đi bộ ở bờ hồ. Bờ hồ có lá đa.”. HS đọc theo kĩ thuật đọc nối tiếp (đọc theo bàn, lần lượt từng HS).

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng, trôi chảy các tiếng, từ, câu và đoạn ngắn; biết ngắt nghỉ ở dấu chấm, dấu phẩy.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu từng dòng, nhấn mạnh âm ch, kh và dấu hỏi, dấu ngã. Hướng dẫn HS đọc nhỏ theo GV.

    Học sinh

    HS nghe GV đọc mẫu và đọc nhỏ theo.

  2. Giáo viên

    GV tổ chức đọc nối tiếp theo bàn. Hỏi: “Trong đoạn có những tiếng nào có chữ ghép?”

    Học sinh

    HS đọc nối tiếp từng dòng; trả lời dự kiến: “Có các tiếng chị, chú, chó, khế, khỉ, kho, chè.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 HS đọc cả đoạn trước lớp và nhận xét về cách ngắt nghỉ.

    Học sinh

    HS đọc đoạn, các bạn khác lắng nghe và nhận xét.

  4. Giáo viên

    GV khen ngợi và nhắc: “Khi đọc, các em nhớ ngắt nghỉ đúng ở dấu chấm.”

    Học sinh

    HS đọc lại đoạn một lần cuối cùng theo cả lớp.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 15 phút

Nghe và kể lại câu chuyện “Con quạ thông minh”

Mục tiêu

HS nghe hiểu câu chuyện, nhớ được trình tự các sự việc và nêu được ý nghĩa câu chuyện.

Nội dung

GV kể chuyện kết hợp tranh minh hoạ (có thể mở đoạn nghe trong trang bài học NeoEdu). Nội dung gồm 4 đoạn: quạ khát nước tìm được bình; nước ít quá, mỏ không chạm tới; quạ gắp từng viên sỏi thả vào bình; sỏi nhiều dần, nước dâng lên, quạ uống thoả thích. HS kể lại theo kĩ thuật mảnh ghép: mỗi nhóm 4 HS nhận một mảnh (một đoạn truyện), sau đó ghép lại thành câu chuyện hoàn chỉnh.

Sản phẩm dự kiến

HS kể lại được toàn bộ câu chuyện theo đúng trình tự và nêu được ý nghĩa: gặp khó khăn đừng vội bỏ cuộc, hãy bình tĩnh suy nghĩ để tìm cách giải quyết.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV kể chuyện lần 1 kèm tranh, sau đó hỏi: “Con quạ gặp khó khăn gì?”

    Học sinh

    HS lắng nghe và trả lời dự kiến: “Con quạ khát nước nhưng nước trong bình ít quá, mỏ không chạm tới.”

  2. Giáo viên

    GV chia nhóm, phát mỗi nhóm 4 tranh hoặc 4 đoạn tóm tắt. Yêu cầu nhóm sắp xếp lại các tranh theo đúng thứ tự rồi kể lại từng đoạn.

    Học sinh

    HS sắp xếp tranh theo trình tự: (1) quạ tìm bình; (2) nước ít, mỏ không chạm; (3) quạ thả sỏi; (4) nước dâng lên, quạ uống nước.

  3. Giáo viên

    GV mời đại diện 2 nhóm kể lại cả câu chuyện trước lớp. GV hỏi: “Vì sao quạ thả được nước lên tới miệng bình?”

    Học sinh

    HS kể lại; trả lời dự kiến: “Vì quạ bỏ từng viên sỏi vào bình, sỏi nhiều thì nước dâng lên.”

  4. Giáo viên

    GV hỏi: “Qua câu chuyện, em học được điều gì?” Sau đó chốt ý nghĩa: “Gặp khó khăn, đừng vội bỏ cuộc; hãy bình tĩnh suy nghĩ để tìm cách giải quyết.”

    Học sinh

    HS nêu ý nghĩa câu chuyện, ví dụ: “Em không nên bỏ cuộc khi gặp khó khăn.”

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Luyện đọc, viết và nhận diện âm, chữ

Mục tiêu

Củng cố nối chữ hoa – chữ thường, nhận diện chữ ghép, viết đúng c/k và nối hình với từ.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 1 gồm các bài: (1) nối chữ in hoa với chữ in thường; (3) điền k, b hoặc c vào chỗ trống: “…ẻ ô”, “…ò bê”, “…ổ cò”; (4) chọn các tiếng có chữ ghép; (5) nối hình với từ; (6) sắp xếp các tiếng thành câu. Làm theo kĩ thuật cặp đôi: một bạn làm, một bạn kiểm tra.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 hoàn thành. Đáp án: (1) I–i, K–k, H–h, L–l, Ư–ư; (3) kẻ ô, bò bê, cổ cò, điền k – b – c; (4) B, D, E (chị, khế, chó); (5) 🐒 khỉ, 🍐 lê, ☂️ dù, 🐯 hổ; (6) Chị Hà có lọ chè.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 1 và giao nhiệm vụ: “Các em làm lần lượt các bài, làm xong thì đổi phiếu kiểm tra với bạn.”

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc yêu cầu và xác định cách làm.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, hỗ trợ các cặp còn lúng túng. Với bài 3, GV hỏi: “Trước chữ e, ta viết k hay c?”

    Học sinh

    HS làm bài theo cặp; trả lời dự kiến: “Trước e ta viết k: kẻ ô. Trước o, ô ta viết c: cổ cò.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 cặp đọc đáp án và giải thích một bài tập bất kì. GV chốt đáp án trên màn hình hoặc bảng phụ, đồng thời có thể mở bài tập tương tác trên trang NeoEdu để HS kiểm tra.

    Học sinh

    HS đọc đáp án, giải thích lí do chọn và đối chiếu với đáp án của bạn.

  4. Giáo viên

    GV nhận xét chung: “Các em cần nhớ chữ ghép ch, kh và quy tắc k, c khi viết.”

    Học sinh

    HS sửa lại phần làm sai vào phiếu bằng bút chì.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Luyện đúng – sai, đổi âm đầu và nhận diện tiếng khác

Mục tiêu

Củng cố nhận biết chữ u, ư, cách viết chính tả và phân biệt âm đầu ch, kh.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 2 gồm các bài: (7) Đúng hay sai: a) Chữ u có dấu râu; b) Viết “cì” là đúng; c) Viết “kẻ ô” là đúng; d) Tiếng “khô” có âm đầu kh; (8) Đổi âm đầu ch của tiếng chỉ thành kh, ta được tiếng gì?; (9) Tiếng nào khác các tiếng còn lại về âm đầu: A. chú; B. chị; C. chó; D. khỉ. Làm theo nhóm đôi, dùng bảng con giơ kết quả.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 2 hoàn thành. Đáp án: (7) a) S, b) S, c) Đ, d) Đ; (8) khỉ; (9) D (khỉ).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 2 và yêu cầu HS giơ bảng con khi trả lời: “Đúng thì viết Đ, sai thì viết S.”

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc yêu cầu và chuẩn bị bảng con.

  2. Giáo viên

    GV đọc từng ý bài 7, 8, 9 và yêu cầu HS giơ bảng con. Hỏi: “Vì sao chữ u không có dấu râu?”

    Học sinh

    HS giơ bảng con Đ/S; trả lời dự kiến: “Chữ ư mới có dấu râu, chữ u thì không có.”

  3. Giáo viên

    GV mời HS trả lời bài 8 và 9, yêu cầu giải thích lí do chọn đáp án.

    Học sinh

    HS trả lời: “Đổi ch thành kh ta được khỉ.” và “Tiếng khỉ có âm đầu kh, các tiếng còn lại có âm đầu ch.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Chữ ư có dấu râu; ch và kh là hai âm đầu khác nhau. Các em cần phân biệt khi đọc và viết.”

    Học sinh

    HS sửa lỗi nếu có và ghi nhớ kiến thức.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Kể lại chuyện cho người thân nghe

Mục tiêu

HS vận dụng việc kể chuyện và đọc để chia sẻ với người thân; liên hệ bài học về sự kiên trì trong cuộc sống.

Nội dung

GV hướng dẫn HS kể lại câu chuyện “Con quạ thông minh” theo tranh cho bạn bên cạnh nghe. Sau đó HS nêu một tình huống thực tế khi gặp khó khăn (ví dụ: học viết chữ khó, buộc dây giày) và nói cách mình sẽ bình tĩnh suy nghĩ để giải quyết. Hoạt động này có thể giao về nhà cho HS kể cho người thân nghe.

Sản phẩm dự kiến

HS kể được câu chuyện theo tranh và nêu được ít nhất một tình huống thực tế về sự kiên trì, động não khi gặp khó khăn.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu nhiệm vụ: “Các em kể lại câu chuyện cho bạn bên cạnh nghe, sau đó kể một lần khó khăn của mình và cách giải quyết.”

    Học sinh

    HS lắng nghe, chọn bạn cùng cặp.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, gợi ý: “Con quạ đã làm gì khi nước ở thấp?”; “Em đã từng gặp khó khăn gì và em đã làm thế nào?”

    Học sinh

    HS kể cho bạn nghe; trả lời dự kiến: “Con quạ thả sỏi vào bình để nước lên.”; “Em đã cố gắng tập đọc nhiều lần cho đến khi đọc được.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 HS kể trước lớp và khen những bạn có cách giải quyết hay.

    Học sinh

    HS kể trước lớp, các bạn khác lắng nghe và nhận xét.

  4. Giáo viên

    GV nhắc: “Khi gặp khó khăn, các em hãy bình tĩnh suy nghĩ và kiên trì như chú quạ thông minh.”

    Học sinh

    HS nhắc lại ý nghĩa câu chuyện và hứa sẽ thực hiện.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Bài 1. Nối chữ in hoa với chữ in thường.

  • I – ?
  • K – ?
  • H – ?
  • L – ?
  • Ư – ?

Bài 3. Điền k, b hoặc c vào chỗ trống.

  • …ẻ ô
  • …ò bê
  • …ổ cò

Bài 4. Chọn các tiếng có chữ ghép.
A. hồ B. chị C. lá D. khế E. chó

Bài 5. Nối hình với từ.

  • 🐒 – ?
  • 🍐 – ?
  • ☂️ – dù
  • 🐯 – hổ

Bài 6. Sắp xếp các tiếng thành câu.
Chị – Hà – có – lọ – chè

Phiếu học tập số 2

Bài 7. Đúng hay sai? Viết Đ hoặc S.
a) Chữ u có dấu râu.
b) Viết “cì” là đúng.
c) Viết “kẻ ô” là đúng.
d) Tiếng “khô” có âm đầu kh.

Bài 8. Đổi âm đầu ch của tiếng chỉ thành kh, ta được tiếng gì?

Bài 9. Tiếng nào khác các tiếng còn lại về âm đầu?
A. chú B. chị C. chó D. khỉ

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại đoạn “Hè, bé đi bộ ở bờ hồ. Bờ hồ có lá đa.” và các câu “Chị Hà có lọ chè. Chú Lê có khế.” cho người thân nghe.
  • Kể lại câu chuyện “Con quạ thông minh” cho người thân nghe, theo bốn tranh minh hoạ.
  • Viết vào vở ô li các tiếng: kẻ, cổ, kì, cú, khế, chó (mỗi tiếng một dòng), chú ý quy tắc viết k và c.
  • Kể với người thân một việc khó đã làm được và cách em đã kiên trì để giải quyết.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.