Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 3. Âm và chữ: i, k, h, l, u, ư, ch, kh

Giáo án Bài 13. U u, Ư ư

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được đặc điểm khẩu hình của âm u (tròn môi, đẩy môi ra trước) và âm ư (môi dẹt, không tròn).
  • Đọc đúng âm u, ư; đọc được các tiếng, từ có u, ư: đu đủ, dù, cú, củ, cử.
  • Viết đúng chữ u, ư và các từ đu đủ, cử; nêu được cấu tạo chữ u (nét hất, hai nét móc ngược phải), chữ ư (chữ u có thêm dấu râu ở nét móc thứ hai).
  • Phân biệt được chữ u và chữ ư qua dấu râu; đọc được câu “Bé Hà có dù đỏ.”, “Bé đi bộ ở bờ hồ.”, “Bà có đu đủ.”
  • Năng lực ngôn ngữ (đọc, viết, nói và nghe): đọc đúng âm, tiếng, từ, câu có u, ư; viết đúng chữ u, ư và từ đu đủ, cử; nghe và nhận biết từ “đu đủ” qua âm thanh.
  • Năng lực văn học: cảm nhận niềm vui qua các câu chuyện ngắn gần gũi như “Bé Hà có dù đỏ”, “Bà có đu đủ”; nhận biết được hình ảnh đồ vật, con vật quen thuộc trong bài.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: tự quan sát khẩu hình, tự viết bảng con và đối chiếu với mẫu chữ để sửa lỗi cho mình.
  • Giao tiếp và hợp tác: hợp tác theo cặp đôi khi đọc tiếng, từ và đoán nghĩa; trình bày kết quả trước lớp bằng câu trả lời đầy đủ.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: chọn đúng chữ u hoặc ư để điền vào chỗ trống, sắp xếp tiếng thành câu có nghĩa.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: luyện viết đủ số dòng chữ u, ư trên bảng con và luyện đọc to, rõ ràng.
  • Trách nhiệm: hoàn thành phiếu học tập và bài tập về nhà đúng thời hạn.
  • Nhân ái: biết lắng nghe, nhận xét bạn một cách lịch sự và giúp đỡ bạn chưa đọc được trong nhóm.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Tranh hoặc thẻ hình: quả đu đủ, cái dù, con cú, củ khoai, con hổ, bộ chữ cái ghép u, ư, dấu râu.
  • Bảng phụ viết mẫu chữ u, ư có đường kẻ ô li, hướng dẫn tư thế viết; thẻ tiếng đu, đủ, dù, cú, củ, cử.
  • Máy tính, loa và học liệu số NeoEdu để nghe âm thanh và chữa bài tập tương tác (bài 2).

2. Học sinh

  • Vở Tập viết 1, bảng con, bút viết bảng, khăn lau.
  • Bộ thẻ chữ và thẻ dấu thanh (nếu có), bút chì, Phiếu học tập.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Trò chơi “Đoán tên đồ vật”

Mục tiêu

Tạo hứng thú học bài mới; giúp HS nhận ra các tiếng có âm u, ư đã quen trong cuộc sống.

Nội dung

GV đưa lần lượt tranh quả đu đủ, cái dù, con cú, củ khoai, con hổ. HS quan sát, gọi tên từng hình bằng tiếng Việt.

Sản phẩm dự kiến

HS gọi đúng tên 4–5 đồ vật, con vật; nhận ra tiếng có chứa âm mới cần học.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV: “Cô có các bức tranh bí mật. Các con hãy quan sát và đoán tên nhé!”. GV giơ từng tranh lên, chậm rãi.

    Học sinh

    HS quan sát tranh, giơ tay phát biểu.

  2. Giáo viên

    GV chia lớp thành 4 nhóm, mỗi nhóm đoán một tranh, nhóm nào nói đúng và nhanh được sao vàng.

    Học sinh

    Các nhóm thảo luận nhỏ và gọi tên: “Quả đu đủ”, “Cái dù”, “Con cú”, “Củ khoai”.

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Trong các từ vừa nói, tiếng nào có chữ mà chúng ta chưa học?”

    Học sinh

    Dự kiến HS trả lời: “Đu đủ có chữ u.”, “Dù có chữ u.”, “Cú có chữ u.”.

  4. Giáo viên

    GV khen các nhóm, dẫn vào bài: “Hôm nay chúng ta học hai âm mới là u và ư.” GV ghi tên bài lên bảng.

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài: “U u, Ư ư”.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Nhận biết và phát âm âm u, ư

Mục tiêu

HS nhận biết khẩu hình và phát âm đúng âm u (tròn môi), âm ư (môi dẹt); nhận ra âm u, ư trong tiếng, từ.

Nội dung

Nhiệm vụ 1: quan sát khẩu hình GV và luyện phát âm u, ư. Nhiệm vụ 2: ghép tiếng có âm u và ư từ bộ thẻ, tìm tiếng có u trong đu đủ, dù, cú, củ và tiếng có ư trong cử, hổ dữ, lừ đừ.

Sản phẩm dự kiến

HS phát âm đúng u, ư; giải thích được khẩu hình khác nhau của hai âm; phân loại được tiếng có u và tiếng có ư.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV làm mẫu khẩu hình âm u: “Môi tròn, đẩy ra trước”; âm ư: “Môi dẹt, không tròn”. GV yêu cầu HS soi gương (nếu có) hoặc đặt tay trước miệng để cảm nhận.

    Học sinh

    HS quan sát, đặt tay trước miệng, phát âm theo GV: “u”, “ư”.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn cặp đôi: một bạn đọc âm, bạn kia làm khẩu hình và kiểm tra. GV đưa thẻ tiếng đu, đủ, dù, cú, củ, cử, dữ, lừ, đừ và yêu cầu HS phân loại.

    Học sinh

    HS luyện đọc theo cặp, phân loại: “Âm u: đu, dù, cú, củ; âm ư: cử, dữ, lừ, đừ.”

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Khi phát âm u và ư, môi chúng ta khác nhau thế nào?”

    Học sinh

    Dự kiến HS trả lời: “Âm u môi tròn, âm ư môi dẹt.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: âm u tròn môi, âm ư dẹt môi; chữ ư là chữ u có thêm dấu râu.

    Học sinh

    HS nhắc lại kết luận, đọc đồng thanh âm u, ư hai lần.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 12 phút

Nhận biết và viết chữ u, ư

Mục tiêu

HS nhận biết cấu tạo chữ u, ư và viết đúng chữ u, ư, từ đu đủ, cử.

Nội dung

GV hướng dẫn viết chữ u (cao 2 li, nét hất, nối nét móc ngược thứ nhất, rê bút lên đường kẻ 3 viết nét móc ngược thứ hai); chữ ư viết chữ u rồi thêm dấu râu nhỏ ở đầu nét móc thứ hai. Phân biệt chữ u và ư bằng dấu râu.

Sản phẩm dự kiến

HS viết được chữ u, ư đúng độ cao, đúng nét; viết được từ đu đủ, cử trên bảng con.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết mẫu chữ u trên bảng, vừa viết vừa nói quy trình: “Nét hất, nối nét móc, rê bút lên đường kẻ 3, viết nét móc thứ hai.” Sau đó viết chữ ư và chỉ dấu râu.

    Học sinh

    HS quan sát, nhắc lại quy trình, ngón tay vẽ theo không trung.

  2. Giáo viên

    GV yêu cầu HS viết chữ u, ư vào bảng con, sau đó viết từ đu đủ, cử. GV đi quanh lớp, sửa tư thế ngồi và cách cầm bút; nhắc: nét móc thứ hai không được cao hơn nét thứ nhất.

    Học sinh

    HS viết bảng con, đối chiếu với mẫu, tự sửa lỗi.

  3. Giáo viên

    GV giơ bảng của 2–3 HS, hỏi: “Bạn viết chữ ư có dấu râu chưa? Có bị nhầm với chữ u không?”

    Học sinh

    HS giơ bảng, nhận xét: “Bạn viết có dấu râu ở nét móc thứ hai, đúng rồi.”

  4. Giáo viên

    GV nhấn mạnh: “Quên dấu râu thì cử thành củ, đổi nghĩa.” GV khen và nhắc HS viết lại chữ còn sai.

    Học sinh

    HS viết lại một lần chữ ư và từ cử vào vở tập viết.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 10 phút

Đọc tiếng, từ có u, ư

Mục tiêu

HS đọc đúng các tiếng, từ có u, ư và hiểu nghĩa cơ bản của từ.

Nội dung

Đọc các từ: đu đủ (loại quả dài, ruột vàng cam, ngọt), dù (cái ô che mưa, che nắng), cú (loài chim mắt to, đi kiếm ăn ban đêm), củ (phần phình to dưới đất của cây), cử (nâng lên, chọn ra).

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn được 5 từ có u, ư; nêu được nghĩa của từ dù, cú, củ, đu đủ.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu hoặc treo bảng từ, đọc mẫu từng từ; giải nghĩa ngắn gọn bằng tranh.

    Học sinh

    HS nghe, quan sát tranh, đọc thầm theo.

  2. Giáo viên

    GV tổ chức đọc theo nhóm bàn: một bạn đọc, bạn khác chỉ tiếng; sau đó đọc nối tiếp cả lớp.

    Học sinh

    HS đọc theo nhóm, đọc nối tiếp các từ đu đủ, dù, cú, củ, cử.

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Quả đu đủ ruột có màu gì, ăn thế nào?”, “Con cú đi kiếm ăn vào lúc nào?”

    Học sinh

    Dự kiến HS trả lời: “Ruột vàng cam, ăn ngọt.”, “Con cú kiếm ăn ban đêm.”

  4. Giáo viên

    GV chốt nghĩa các từ, nhấn mạnh từ cử khác củ ở dấu râu.

    Học sinh

    HS nhắc lại nghĩa các từ đã học.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 12 phút

Luyện tập chọn chữ và nối hình

Mục tiêu

HS củng cố nhận biết chữ u, ư, từ có u, ư và nghe – nói qua bài tập tương tác.

Nội dung

Làm các bài tập: (1) Chữ nào là chữ ư? A. ơ; B. u; C. ư; D. n. (2) Bấm loa để nghe, em nghe thấy từ nào? A. đu đủ; B. bờ đê; C. đi bộ. (3) Chọn các tiếng có chữ u: A. dù; B. cử; C. cú; D. củ. (6) Nối hình với từ. Hoàn thành Phiếu học tập số 1.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: (1) C – chữ ư là chữ u có thêm dấu râu. (2) A – đu đủ. (3) A, C, D – dù, cú, củ có chữ u; cử có chữ ư. (6) cái dù – dù; con cú – cú; con hổ – hổ.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 1 và hướng dẫn cách làm. Mở học liệu NeoEdu cho bài tập 2 (nghe âm thanh) và làm mẫu bài 1.

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc yêu cầu.

  2. Giáo viên

    GV bấm loa cho HS nghe, yêu cầu cả lớp giơ thẻ A, B, C; sau đó hướng dẫn nối hình với từ.

    Học sinh

    HS làm bài cá nhân, giơ thẻ đáp án; hai bạn cùng bàn kiểm tra chéo.

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Vì sao cử không phải là chữ có u?”

    Học sinh

    Dự kiến HS trả lời: “Vì cử có dấu râu nên là chữ ư.”

  4. Giáo viên

    GV chữa bài và khen những HS làm đúng nhanh.

    Học sinh

    HS tự sửa lỗi trong phiếu bằng bút màu khác.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 8 phút

Đọc đoạn và trả lời câu hỏi

Mục tiêu

HS đọc được câu có u, ư và hiểu nội dung đơn giản của đoạn văn.

Nội dung

Đọc đoạn: “Bé Hà có dù đỏ. Bé đi bộ ở bờ hồ. Bà có đu đủ.” Trả lời các câu hỏi: Bé Hà có gì? (A. cờ đỏ; B. dù đỏ; C. bí đỏ). Ai có đu đủ? (A. Bố; B. Bà; C. Bé Hà). Sắp xếp các tiếng thành câu: Bà – có – đu – đủ. Hoàn thành Phiếu học tập số 2.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: Bé Hà có dù đỏ → chọn B. Ai có đu đủ → chọn B (Bà). Câu đúng: Bà có đu đủ.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu đoạn văn, ngắt nghỉ sau mỗi câu; phát Phiếu học tập số 2.

    Học sinh

    HS nghe, đọc thầm theo GV.

  2. Giáo viên

    GV tổ chức đọc nhóm đôi; yêu cầu HS đọc cả câu và chỉ ra tiếng có u, ư.

    Học sinh

    HS đọc cho nhau nghe, gạch chân tiếng có u, ư, làm bài trong phiếu.

  3. Giáo viên

    GV gọi 2 HS đọc to đoạn văn và trả lời câu hỏi “Bà có gì?”.

    Học sinh

    Dự kiến HS trả lời: “Bà có đu đủ.”

  4. Giáo viên

    GV khen HS đọc rõ ràng, nhắc HS đọc đúng dấu thanh.

    Học sinh

    HS đọc lại cả đoạn một lần.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 8 phút

Em tìm đồ vật có u, ư

Mục tiêu

HS vận dụng kiến thức về u, ư vào thực tế; biết liên hệ âm vừa học với đồ vật, con vật quanh mình.

Nội dung

Trò chơi “Đi tìm đồ vật”: GV nêu yêu cầu, HS kể tên các đồ vật, con vật trong nhà hoặc quanh trường có âm u, ư (ví dụ: dù, củ khoai, cá cử, cú...) và đọc to cho bạn nghe. Giao nhiệm vụ về nhà.

Sản phẩm dự kiến

HS kể được ít nhất 2 từ có u, ư trong thực tế; hoàn thành nhiệm vụ về nhà tìm 3 đồ vật có u, ư.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu luật chơi: “Các con hãy nghĩ tên một đồ vật có chữ u hoặc ư, ai chưa nghĩ ra thì hỏi bạn.”

    Học sinh

    HS suy nghĩ, giơ tay phát biểu.

  2. Giáo viên

    GV chia lớp thành các nhóm; mỗi nhóm đọc to một từ tìm được và giải thích ngắn.

    Học sinh

    Dự kiến HS nói: “Củ khoai có chữ u.”, “Cái dù có chữ u.”, “Quả đu đủ có chữ u.”

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Ở nhà con có đồ vật nào có tiếng có u hoặc ư?”

    Học sinh

    HS kể tên đồ vật trong nhà, ví dụ: “Cái dù, củ hành.”

  4. Giáo viên

    GV tổng kết và giao nhiệm vụ về nhà.

    Học sinh

    HS ghi nhiệm vụ vào vở.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Dùng cho hoạt động luyện tập chọn chữ và nối hình.

  • Câu 1. Chữ nào là chữ ư? A. ơ; B. u; C. ư; D. n.
  • Câu 2. Bấm loa, em nghe thấy từ nào? A. đu đủ; B. bờ đê; C. đi bộ.
  • Câu 3. Chọn các tiếng có chữ u: A. dù; B. cử; C. cú; D. củ.
  • Câu 4. Bé Hà có ... đỏ. (điền: dù / đủ)
  • Câu 5. đu ... (điền: đủ / dủ)
  • Câu 6. Nối hình với từ: cái dù – dù; con cú – cú; con hổ – hổ.

Phiếu học tập số 2

Dùng cho hoạt động đọc đoạn và trả lời câu hỏi.

  • Đọc đoạn: Bé Hà có dù đỏ. Bé đi bộ ở bờ hồ. Bà có đu đủ.
  • Câu 1. Gạch chân các tiếng có chữ u, ư trong đoạn văn.
  • Câu 2. Bé Hà có gì? A. cờ đỏ; B. dù đỏ; C. bí đỏ.
  • Câu 3. Ai có đu đủ? A. Bố; B. Bà; C. Bé Hà.
  • Câu 4. Sắp xếp các tiếng thành câu: Bà – có – đu – đủ.

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại bài “U u, Ư ư” cho người thân nghe, đọc đúng âm u, ư và các từ đu đủ, dù, cú, củ, cử.
  • Viết 1 dòng chữ u và 1 dòng chữ ư vào vở Tập viết; viết thêm từ đu đủ, cử, chú ý dấu râu ở chữ ư.
  • Tìm và kể cho người thân nghe 3 đồ vật hoặc con vật có tiếng chứa u hoặc ư (ví dụ: cái dù, củ khoai, con cú).
  • Hoàn thành bài tập tương tác trên trang bài học NeoEdu (neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-13-u-u-u-u) nếu có thiết bị kết nối.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.