Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 3. Âm và chữ: i, k, h, l, u, ư, ch, kh

Giáo án Bài 12. H h, L l

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nhận biết và đọc đúng âm h (hờ) và âm l (lờ) trong tiếng, từ, đoạn văn ngắn.
  • Đọc đúng các tiếng hè, hồ, hổ, lá, lê, lọ và cụm từ lá đa.
  • Viết đúng chữ h, l cao 5 li và các tiếng hè, lá; viết hoa chữ cái đầu của tên riêng Hà, Lê.
  • Đọc đúng đoạn ngắn có chữ h, l và trả lời được câu hỏi về nội dung đoạn đọc.
  • Năng lực ngôn ngữ: Đọc đúng âm, tiếng, từ, câu có h, l; viết đúng chữ h, l và tiếng hè, lá; nghe và nói đúng câu trả lời về nội dung đoạn đọc.
  • Năng lực văn học: Hiểu được hình ảnh bé Hà đi bộ bên bờ hồ mùa hè, cảnh bờ hồ có cờ đỏ, lá đa, có cá qua đoạn văn ngắn, từ đó cảm nhận vẻ đẹp của mùa hè.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: Tự đọc thầm đoạn văn, tự kiểm tra cách phát âm và cách viết chữ của mình so với mẫu.
  • Giao tiếp và hợp tác: Làm việc cặp đôi, đọc và trao đổi đáp án, nhận xét bạn đọc đúng hoặc chưa đúng.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Phân biệt tiếng có âm đầu h và l, ghép tiếng mới từ âm và vần đã học, tìm đồ vật có tên bắt đầu bằng h hoặc l.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: Luyện đọc và luyện viết chữ h, l đều đặn trên bảng con và vở tập viết.
  • Trách nhiệm: Hoàn thành phiếu học tập và bài tập cá nhân trong nhóm, cặp; về nhà đọc lại đoạn văn cho người thân nghe.
  • Trung thực: Nói đúng điều đã nghe, đã đọc, không đoán mò đáp án; nhận lỗi và sửa khi bạn hoặc GV nhận xét.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Tranh bé Hà đi bộ bên bờ hồ mùa hè (tranh trong sách Tiếng Việt 1).
  • Tranh hoặc thẻ hình: con hổ, quả lê, chiếc lá, cái lọ, cái hồ.
  • Bảng phụ viết mẫu chữ h, l cao 5 li, bảng ghép tiếng (âm h, l với các vần a, e, ê, i, o, ô, ơ).
  • Thẻ chữ các tiếng: hè, hồ, hổ, lá, lê, lọ, hà.
  • Phiếu học tập số 1, Phiếu học tập số 2 (in cho từng nhóm, từng cặp).
  • Loa hoặc máy tính để bật âm thanh cho bài tập nghe.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác, dùng ở phần khám phá âm h, âm l và phần luyện tập: neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-12-h-h-l-l

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 1, vở Tập viết 1 (tập một).
  • Bảng con, bút viết bảng, khăn lau.
  • Bút chì, bút mực, vở ô li.
  • Bộ thẻ chữ hoặc thẻ dấu thanh (nếu có).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Khởi động: Mùa hè bé đi đâu

Mục tiêu

Huy động vốn sống của HS về mùa hè và bờ hồ; tạo hứng thú cho tiết học về âm h, l.

Nội dung

GV treo tranh bé Hà đi bộ bên bờ hồ mùa hè, đặt câu hỏi gợi mở để HS quan sát, nói về bức tranh và chuẩn bị vào bài mới.

Sản phẩm dự kiến

HS nói được một đến hai câu về bức tranh (ai, ở đâu, đang làm gì) và nhắc được tên mùa hè.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo tranh và hỏi: “Các em thấy ai trong tranh? Bạn nhỏ đang ở đâu?”

    Học sinh

    HS quan sát tranh, trả lời: “Bạn Hà đang ở bờ hồ.”

  2. Giáo viên

    GV hỏi tiếp: “Đây là mùa nào? Vì sao các em thích mùa này?”

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Mùa hè, được nghỉ học, được đi chơi.”

  3. Giáo viên

    GV nói: “Trong bài hôm nay, các em sẽ học hai âm mới là h và l, và đọc được những tiếng có trong câu chuyện về bé Hà.” GV ghi tiêu đề bài lên bảng.

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài: “Bài 12: h, l.”

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Nhận biết âm h và các tiếng hè, hồ, hổ

Mục tiêu

HS nhận biết cách phát âm âm h, đọc đúng tiếng có âm đầu h và phân biệt dấu huyền, dấu hỏi trong các tiếng hồ, hổ.

Nội dung

Cách phát âm h; phân tích tiếng hè, hồ, hổ; luyện đọc theo mô hình tiếng. Kĩ thuật: đọc mẫu, cặp đôi “Nghĩ – Chia sẻ”. Sử dụng bài giảng và ví dụ trên trang NeoEdu để minh hoạ.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng âm h (hờ), đọc đúng ba tiếng hè, hồ, hổ; nêu được tiếng nào có dấu huyền, tiếng nào có dấu hỏi.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu “hờ”, yêu cầu HS đặt tay trước miệng, cảm nhận hơi đi ra nhẹ từ trong cổ. Hỏi: “Hơi của âm h đi ra từ đâu và mạnh hay nhẹ?”

    Học sinh

    HS làm theo, trả lời: “Từ trong cổ, nhẹ.”

  2. Giáo viên

    GV đưa tranh hè, hồ, hổ (con hổ) và viết tiếng lên bảng. Đọc mẫu, hướng dẫn phân tích: “Tiếng hồ gồm âm đầu gì, vần gì, dấu gì?” Tiếp tục hỏi tương tự với tiếng hổ.

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Tiếng hồ có âm đầu h, vần ô, dấu huyền.” “Tiếng hổ có âm đầu h, vần ô, dấu hỏi.”

  3. Giáo viên

    GV tổ chức “Nghĩ – Chia sẻ”: “Hai tiếng hồ và hổ giống và khác nhau ở đâu?” Cho HS suy nghĩ 30 giây rồi trao đổi với bạn ngồi cạnh. Có thể mở trang NeoEdu, cho HS xem phần ghép tiếng để đối chiếu.

    Học sinh

    HS trao đổi cặp đôi, trả lời dự kiến: “Giống nhau: đều có âm h, vần ô. Khác nhau: hồ có dấu huyền, hổ có dấu hỏi.”

  4. Giáo viên

    GV gọi 2 đến 3 cặp trình bày, sau đó tổ chức cả lớp đọc đồng thanh: hờ – hè, hồ, hổ. Sửa phát âm cho HS khi cần.

    Học sinh

    HS đọc cá nhân, đọc đồng thanh; nhận xét bạn đọc đúng hay chưa đúng.

  5. Giáo viên

    GV chốt: “Âm h đọc là hờ. Tiếng hè có dấu huyền, tiếng hồ có dấu huyền, tiếng hổ có dấu hỏi. Khi đọc các em chú ý dấu thanh.”

    Học sinh

    HS nhắc lại: “Âm h, hè, hồ, hổ.”

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Nhận biết âm l và ghép tiếng với l

Mục tiêu

HS nhận biết cách phát âm âm l, đọc đúng tiếng có âm đầu l và phân biệt được l với h, l với n.

Nội dung

Cách phát âm l (lưỡi cong, chạm lợi, buông ra); ghép tiếng lá, lê, lọ; hoạt động nhóm 4 hoàn thành Phiếu học tập số 1 (bảng ghép tiếng).

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng âm l (lờ), đọc đúng ba tiếng lá, lê, lọ; hoàn thành Phiếu học tập số 1 với đáp án đúng.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu “lờ”, làm động tác cho HS quan sát: đầu lưỡi cong lên chạm lợi trên rồi buông ra. Hỏi: “Lưỡi của âm l chạm vào đâu?”

    Học sinh

    HS làm theo, trả lời: “Lưỡi chạm lợi trên.”

  2. Giáo viên

    GV đưa tranh chiếc lá, quả lê, cái lọ; viết các tiếng lên bảng và đọc mẫu. Nêu lỗi hay gặp: đọc “lá” thành “ná”. GV đọc cặp “lá – ná” để HS so sánh, nhấn mạnh âm l có đầu lưỡi chạm lợi.

    Học sinh

    HS đọc theo, phân biệt được “lá” và “ná” qua khẩu hình.

  3. Giáo viên

    GV chia nhóm 4, phát Phiếu học tập số 1. Yêu cầu nhóm ghép âm với vần rồi đọc to kết quả, thư ký ghi lại.

    Học sinh

    HS làm việc nhóm, ghép được các tiếng lá, lê, lọ, hè, hổ theo phiếu.

  4. Giáo viên

    GV mời một nhóm đọc kết quả, các nhóm khác nhận xét. GV hỏi: “Vì sao tiếng lê và tiếng hè khác nhau ở âm đầu?”

    Học sinh

    HS đọc kết quả. Trả lời dự kiến: “Tiếng lê có âm l, tiếng hè có âm h.”

  5. Giáo viên

    GV chốt: “Âm l đọc là lờ. Tiếng lá, lê, lọ có âm đầu l. Hãy phân biệt l với h và l với n khi đọc.”

    Học sinh

    HS đọc đồng thanh: lờ – lá, lê, lọ.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 10 phút

Đọc đoạn văn về bé Hà

Mục tiêu

HS đọc đúng câu có h, l, hiểu nội dung đoạn văn và nhận ra cách viết hoa tên riêng Hà.

Nội dung

GV đọc mẫu đoạn văn ba câu; HS đọc thầm, đọc nhóm, trả lời câu hỏi về nội dung. Kĩ thuật: đọc theo nhóm, hỏi – đáp nhanh; lồng ghép phần viết hoa tên riêng.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng ba câu của đoạn văn, trả lời đúng các câu hỏi về bé Hà, bờ hồ và câu chuyện của bà; nhận biết chữ Hà phải viết hoa.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu đoạn văn ba câu, nhấn giọng ở các tiếng có h, l. Nêu yêu cầu: “Các em đọc thầm, gạch chân các tiếng có âm h và l.”

    Học sinh

    HS đọc thầm, gạch chân các tiếng: hè, hồ, lá, bờ hồ, hồ, cá (chữ có h và l).

  2. Giáo viên

    GV đặt câu hỏi: “Bé Hà đi bộ ở đâu? Bờ hồ có những gì? Bà kể gì?”

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Bé Hà đi bộ ở bờ hồ.” “Bờ hồ có cờ đỏ, có lá đa.” “Bà kể hồ có cá.”

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Vì sao chữ Hà trong câu được viết bằng chữ H hoa?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Vì Hà là tên người, tên riêng phải viết hoa chữ cái đầu.”

  4. Giáo viên

    GV tổ chức HS đọc theo nhóm: mỗi nhóm đọc một câu, các nhóm đọc nối nhau cả đoạn. GV sửa ngắt nghỉ ở dấu phẩy và dấu chấm.

    Học sinh

    HS đọc nhóm, đọc cá nhân; lắng nghe bạn để sửa lỗi.

  5. Giáo viên

    GV chốt: “Đoạn văn kể về bé Hà đi bộ bên bờ hồ trong mùa hè. Tên người như Hà, Lê phải viết hoa chữ cái đầu.”

    Học sinh

    HS nhắc lại nội dung chính của đoạn văn.

Hoạt động 2.4: Khám phá · 8 phút

Viết chữ h, l và tiếng hè, lá

Mục tiêu

HS viết đúng chữ h, l cao 5 li, viết đúng tiếng hè, lá và viết hoa tên riêng Hà, Lê.

Nội dung

GV viết mẫu chữ h, l trên bảng phụ, nêu quy trình viết: nét khuyết xuôi cao 5 li, nét móc hai đầu (chữ h), nét cuối hơi cong sang phải (chữ l). HS viết bảng con, sau đó viết vào vở Tập viết.

Sản phẩm dự kiến

HS viết đúng chữ h, l; viết đúng tiếng hè, lá; viết hoa đúng chữ H trong tên Hà và chữ L trong tên Lê.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết mẫu chữ h trên bảng phụ, vừa viết vừa nói: “Nét khuyết xuôi cao 5 li, rê bút lên viết nét móc hai đầu cao 2 li.” Tiếp tục viết mẫu chữ l.

    Học sinh

    HS quan sát, nhắc lại quy trình viết của GV.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS viết chữ h, l vào bảng con, sau đó viết tiếng hè, lá. Nhắc HS giữ đúng độ cao 5 li, khoảng cách giữa các chữ.

    Học sinh

    HS viết chữ h, l, hè, lá trên bảng con; giơ bảng để GV kiểm tra.

  3. Giáo viên

    GV viết tên Hà, Lê trên bảng, hỏi: “Chữ cái đầu của tên Hà và tên Lê viết thế nào?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Viết hoa chữ H và chữ L.” HS viết Hà, Lê vào bảng con.

  4. Giáo viên

    GV yêu cầu HS viết một dòng chữ h, một dòng chữ l, một dòng hè, lá vào vở Tập viết. Đi quanh lớp, nhận xét bài viết của HS và chọn một bài viết đẹp để khen.

    Học sinh

    HS viết vào vở, đổi vở kiểm tra chéo với bạn bên cạnh.

  5. Giáo viên

    GV nhận xét chung: “Các em viết đúng độ cao 5 li, nét chữ đều. Lần sau nhớ viết hoa tên người.”

    Học sinh

    HS lắng nghe và tự sửa chữ viết của mình.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Luyện đọc, nghe và chọn đáp án

Mục tiêu

HS củng cố nhận biết âm h, l qua nghe, nhìn, chọn và nối; đọc hiểu đoạn văn qua bài tập trắc nghiệm, sắp xếp câu.

Nội dung

Phần 1 (cả lớp, 4 phút): bài 1, 2, 3 (nghe và chọn). Phần 2 (cặp đôi, 6 phút): hoàn thành Phiếu học tập số 2 gồm bài 4, 5, 7, 8, 9, 10. Có thể dùng bài tập tương tác trên trang NeoEdu cho phần nghe.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: 1. C (hồ); 2. C (hổ); 3. B, C, D (lá, lọ, lê); 4. lá (lá đa); 5. 🍐 – lê; 🐯 – hổ; 🍃 – lá; 7. A (ở bờ hồ); 8. A, C (cờ đỏ, lá đa); 9. Đúng; 10. Bé Hà đi bộ.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV bật âm thanh (hoặc đọc) tiếng “hồ”, yêu cầu HS giơ thẻ A, B hoặc C theo đáp án. Tiếp tục bài 2: GV đưa tranh con hổ, hỏi: “Đây là con gì?” Bài 3: GV đọc các tiếng hè, lá, lọ, lê, hồ; HS chọn tiếng có âm đầu l.

    Học sinh

    HS nghe, giơ thẻ đáp án: 1. C (hồ); 2. C (hổ); 3. B, C, D (lá, lọ, lê).

  2. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 2 cho cặp đôi, yêu cầu làm bài 4, 5, 7, 8, 9, 10. Đi quanh lớp, hỗ trợ cặp còn lúng túng.

    Học sinh

    HS làm việc cặp đôi: đọc yêu cầu, thảo luận, điền đáp án vào phiếu.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp chữa bài, cả lớp cùng kiểm tra. GV hỏi: “Vì sao câu ‘Bé Hà đi bộ’ có chữ H viết hoa?”

    Học sinh

    HS trình bày đáp án: 4. lá đa; 5. nối đúng; 7. A; 8. A, C; 9. Đúng; 10. Bé Hà đi bộ. Trả lời dự kiến: “Vì Hà là tên riêng, viết hoa.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét, khen những cặp làm đúng và nhanh, nhắc lại lỗi hay gặp về phân biệt h và l.

    Học sinh

    HS sửa lại phiếu nếu sai và ghi đáp án đúng.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 7 phút

Tìm đồ vật có tên bắt đầu bằng h, l

Mục tiêu

HS vận dụng kiến thức về âm h, l vào thực tế: nhận diện, gọi tên đồ vật quen thuộc và đọc lại đoạn văn cho người thân.

Nội dung

Trò chơi “Tìm đồ vật”: HS quan sát lớp học hoặc đồ vật xung quanh, nói tên đồ vật có âm đầu h hoặc l. Giao bài tập về nhà: đọc đoạn văn cho người thân nghe và viết tiếng hè, lá vào vở ô li.

Sản phẩm dự kiến

HS gọi tên được ít nhất hai đồ vật có âm đầu h hoặc l (ví dụ: lọ hoa, lá cây, lược, hộp); HS nhận xét được bạn nói đúng hay sai.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu luật chơi: “Cô sẽ chỉ một đồ vật, các em nói tên đồ vật bắt đầu bằng âm h hoặc l. Ai nói đúng và đọc đúng được cộng một ngôi sao.”

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi.

  2. Giáo viên

    GV chỉ vào lọ hoa, lá cây, cái lược (hoặc tranh tương ứng), hỏi: “Đây là gì? Tên của nó có âm đầu gì?”

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Lọ hoa, có âm l.” “Lá cây, có âm l.” “Cái lược, có âm l.”

  3. Giáo viên

    GV tổ chức để 2 đến 3 HS nói tên đồ vật khác trong lớp có âm h hoặc l. Các HS khác nhận xét.

    Học sinh

    HS nói: “Cái hộp, có âm h.” “Cái lọ, có âm l.” HS khác nhận xét đúng sai.

  4. Giáo viên

    GV tổng kết và giao bài về nhà.

    Học sinh

    HS ghi nhớ bài tập về nhà.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Dùng trong hoạt động “Nhận biết âm l và ghép tiếng với l” (làm theo nhóm 4).

Ghép âm với vần rồi đọc to kết quả:

  • l + a + dấu sắc = ……
  • l + ê = ……
  • l + ọ = ……
  • h + e + dấu huyền = ……
  • h + ô + dấu hỏi = ……
  • h + ô + dấu huyền = ……

Hoàn thành bảng:

  • Hàng âm h: hà, hè, hề, hí, ho, ……, ……, hở.
  • Hàng âm l: lá, lè, lê, lì, lọ, ……, ……, lờ.

Nhóm em nhận xét: Tiếng nào có âm đầu h, tiếng nào có âm đầu l?

Phiếu học tập số 2

Dùng trong hoạt động “Luyện đọc, nghe và chọn đáp án” (làm theo cặp đôi).

Bài 4. Điền vào chỗ trống: Bờ hồ có {{1}} đa. (chọn lá / lọ / lê)

Bài 5. Nối hình với từ:

  • Quả lê – lê
  • Con hổ – hổ
  • Chiếc lá – lá

Bài 7. Bé Hà đi bộ ở đâu? Khoanh vào chữ cái đúng: A. ở bờ hồ; B. ở đò; C. ở bờ đê.

Bài 8. Bờ hồ có gì? Khoanh vào các chữ cái đúng: A. cờ đỏ; B. bò bê; C. lá đa.

Bài 9. Theo đoạn đọc, bà kể: “Hồ có cá.” Đúng hay sai?

Bài 10. Sắp xếp các tiếng thành câu: đi / Bé / bộ / Hà →

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại đoạn văn “Hè, bé Hà đi bộ ở bờ hồ. Bờ hồ có cờ đỏ, có lá đa. Bà kể: “Hồ có cá.”” cho người thân nghe ít nhất hai lần, chú ý phát âm đúng h và l.
  • Viết vào vở ô li mỗi chữ h, l một dòng, và mỗi tiếng hè, lá một dòng; viết hoa chữ H trong tên Hà, chữ L trong tên Lê.
  • Tìm và nói với người thân tên ba đồ vật trong nhà có âm đầu h hoặc l (ví dụ: lọ hoa, lược, hộp).

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.