Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 2. Âm và chữ: o, ô, d, đ, ơ

Giáo án Bài 10. Ôn tập và kể chuyện

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được các âm và chữ o, ô, ơ, d, đ đã học trong bảng ôn.
  • Đọc đúng sáu thanh trên tiếng đo, tiếng bô và phân biệt được dấu thanh của từng tiếng.
  • Đọc đúng các tiếng, từ, câu đã học: Bố bế bé. Bé có cờ đỏ. Bờ đê có cỏ. Bò bê, dê có cỏ.
  • Viết đúng các tiếng có âm vừa học qua bài tập nối, điền và chọn.
  • Kể lại được nội dung chính câu chuyện “Đàn kiến con ngoan ngoãn” theo tranh và gợi ý của GV.
  • Giải thích được vì sao cần kính trọng, giúp đỡ người già qua ý nghĩa của câu chuyện.
  • Năng lực ngôn ngữ: Đọc đúng tiếng, từ, câu đã học; viết đúng từ ngữ có âm vừa học; nghe hiểu và nói thành câu khi trả lời câu hỏi về truyện.
  • Năng lực văn học: Nghe hiểu câu chuyện, nhận biết nhân vật (bà kiến, đàn kiến con), trình tự sự việc và ý nghĩa của truyện; kể lại được câu chuyện theo tranh.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: Tự đọc lại bài đọc, tự kiểm tra đáp án bài tập nối và chọn theo bảng ôn.
  • Giao tiếp và hợp tác: Làm việc cặp đôi khi đọc và nhóm 4 khi sắp xếp tranh, kể chuyện; biết lắng nghe bạn đọc và góp ý nhẹ nhàng.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Sắp xếp các thẻ tranh theo trình tự câu chuyện; nêu được cách giúp đỡ người già phù hợp với lứa tuổi.

3. Phẩm chất

  • Nhân ái: Biết thương yêu, kính trọng và sẵn sàng giúp đỡ người già trong gia đình và xung quanh.
  • Chăm chỉ: Tích cực luyện đọc, viết và hoàn thành đầy đủ các bài tập trong giờ học.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Bảng lớp, phấn/bút viết bảng; bảng ôn âm và thanh (viết sẵn lên bảng hoặc khổ giấy lớn).
  • Bộ thẻ chữ o, ô, ơ, d, đ, b, c và các dấu thanh (sắc, huyền, hỏi, ngã, nặng).
  • Bộ 4 thẻ tranh vẽ minh hoạ câu chuyện “Đàn kiến con ngoan ngoãn” (bà kiến ốm trong tổ; đàn kiến con khiêng bà trên chiếc lá; đàn kiến tìm nhà mới; bà kiến vui cảm ơn).
  • Phiếu học tập số 1 và số 2 (in đủ cho các nhóm).
  • Thiết bị nghe (loa, máy tính) để mở học liệu nghe trong bài tập 2 và phần nghe kể chuyện.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học “Bài 10. Ôn tập và kể chuyện” (neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-10-on-tap-va-ke-chuyen) có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác; dùng để chiếu phần đọc và kiểm tra bài tập 1–9.
  • Sách Tiếng Việt 1, tập một, trang bài 10.

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 1, bảng con, bút chì, vở ô li (nếu cần).
  • Bộ thẻ chữ và thẻ dấu thanh cá nhân (nếu GV có phát).
  • Phiếu học tập số 1 và số 2 (theo nhóm đôi hoặc cá nhân).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Trò chơi Ghép tiếng nhanh

Mục tiêu

Huy động vốn chữ đã học, tạo không khí vui vẻ và chuẩn bị tâm thế ôn tập cho tiết học.

Nội dung

HS chơi trò chơi “Ghép tiếng nhanh”: GV giơ thẻ chữ phụ âm đầu (b, c, d, đ) và thẻ nguyên âm (a, e, ê, o, ô, ơ), HS đọc to tiếng vừa ghép được. Mỗi tổ cử 1 bạn lên ghép nhanh 1 tiếng.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng ít nhất 5 tiếng ghép từ thẻ chữ, không lặp lại tiếng đã đọc; cả lớp sẵn sàng bước vào ôn tập.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nói: “Hôm nay chúng ta cùng chơi trò Ghép tiếng nhanh. Cô giơ một chữ, các con giơ tay đọc tiếng mà cô vừa ghép với một chữ khác nhé!” GV giơ thẻ b và thẻ o, hỏi: “Cô ghép được tiếng gì?”

    Học sinh

    HS quan sát thẻ chữ, nhẩm và giơ tay. Dự kiến HS trả lời: “Tiếng bo.”

  2. Giáo viên

    GV lần lượt ghép các cặp: c + o, d + ơ, đ + ô, b + a… Mời 2–3 tổ cử bạn lên ghép nhanh 1 tiếng và đọc to.

    Học sinh

    HS cử bạn lên ghép thẻ, cả lớp đọc theo. Dự kiến: “co”, “dơ”, “đô”, “ba”.

  3. Giáo viên

    GV khen những bạn đọc đúng, nhắc: “Muốn đọc đúng, các con phải nhìn kĩ chữ và dấu. Bây giờ chúng ta vào bài ôn nhé.”

    Học sinh

    HS vỗ tay khen bạn và lắng nghe yêu cầu của GV.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Ôn âm, chữ và sáu thanh

Mục tiêu

Hệ thống hoá các âm, chữ o, ô, ơ, d, đ và sáu thanh trong bảng ôn; nhận biết được cách đọc tiếng với từng dấu thanh.

Nội dung

Bảng ôn gồm các âm đầu b, c, d, đ kết hợp với các nguyên âm a, e, ê, o, ô, ơ. Lưu ý: không viết “ce”, “cê”; âm cờ đứng trước e, ê viết bằng chữ k. GV hướng dẫn ôn sáu thanh trên tiếng đo: đo – đò – đó – đỏ – đõ – đọ; và trên tiếng bô: bô – bồ – bố – bổ – bỗ – bộ.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn được các tiếng trong bảng ôn và đọc đúng sáu thanh trên tiếng đo, tiếng bô; HS nêu được tên các chữ o, ô, ơ, d, đ.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo bảng ôn lên bảng và hỏi: “Các con thấy trong bảng có những chữ nào? Hàng ngang là các chữ gì, cột dọc là các chữ gì?”

    Học sinh

    HS quan sát bảng ôn. Dự kiến trả lời: “Hàng dọc có b, c, d, đ; hàng ngang có a, e, ê, o, ô, ơ.”

  2. Giáo viên

    GV đọc mẫu từng cột, sau đó chỉ ngẫu nhiên từng tiếng để HS đọc. Với tiếng “đo”, GV viết sáu thanh lên bảng và chỉ từng dấu, hỏi: “Tiếng đo thêm dấu sắc thành tiếng gì?”

    Học sinh

    HS đọc theo cả lớp, rồi đọc cá nhân. Dự kiến trả lời: “Đó.” HS đọc tiếp: đò, đỏ, đõ, đọ.

  3. Giáo viên

    GV hướng dẫn cả lớp chơi “Thẻ dấu thanh”: GV đọc tên dấu (huyền, sắc, hỏi, ngã, nặng), HS giơ thẻ dấu tương ứng hoặc viết dấu lên bảng con. Sau đó hỏi: “Dấu hỏi đặt ở đâu trên chữ?”

    Học sinh

    HS giơ thẻ hoặc viết dấu lên bảng con. Dự kiến trả lời: “Dấu hỏi đặt trên chữ.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Các chữ o, ô, ơ có phần trên khác nhau: o không dấu, ô có dấu mũ, ơ có dấu râu. Mỗi tiếng có thể đọc thành sáu thanh khác nhau.” GV yêu cầu HS đọc lại bảng ôn một lượt.

    Học sinh

    HS đọc lại bảng ôn cùng GV, tự nhận xét bạn đọc đúng hay chưa.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Đọc tiếng, từ và câu đã học

Mục tiêu

Đọc đúng tiếng, từ và hai đoạn câu đã học; hiểu nghĩa đơn giản của câu.

Nội dung

HS đọc các câu: “Bố bế bé. Bé có cờ đỏ.” và “Bờ đê có cỏ. Bò bê, dê có cỏ.” GV đặt câu hỏi để kiểm tra hiểu nghĩa câu, HS luyện đọc theo cặp đôi trước khi đọc trước lớp.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng, rõ tiếng và câu trong bài; trả lời được các câu hỏi về nội dung hai đoạn đọc bằng câu đầy đủ hoặc cụm từ ngắn.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết hai đoạn đọc lên bảng và nói: “Bây giờ chúng ta cùng đọc các câu trong bài. Cô đọc mẫu trước, các con lắng nghe và đọc theo nhé.”

    Học sinh

    HS lắng nghe GV đọc mẫu, chú ý nhịp đọc và dấu câu.

  2. Giáo viên

    GV hỏi: “Bố bế ai?” và “Bé có cờ màu gì?”. Sau đó tổ chức cặp đôi: một bạn đọc, một bạn nghe và chỉ tay vào từng chữ; sau đó đổi vai. GV đi quanh lớp, sửa phát âm cho các cặp.

    Học sinh

    HS đọc theo cặp đôi. Dự kiến trả lời: “Bố bế bé.” và “Bé có cờ đỏ.” HS sửa cho nhau các tiếng đọc sai như “đỏ” hay “đọ”.

  3. Giáo viên

    GV mời 3–4 HS đọc to trước lớp, đọc cá nhân từng câu. Hỏi: “Bờ đê có gì? Bò bê, dê ăn gì?”

    Học sinh

    HS đọc trước lớp. Dự kiến trả lời: “Bờ đê có cỏ.” và “Bò bê, dê ăn cỏ.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét, khen những bạn đọc rõ ràng, nhắc HS đọc lại hai đoạn đọc một lần nữa theo nhóm bàn.

    Học sinh

    HS đọc đồng thanh cả hai đoạn đọc, sau đó tự đánh giá bản thân.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 12 phút

Nghe hiểu và kể lại câu chuyện “Đàn kiến con ngoan ngoãn”

Mục tiêu

Nghe hiểu nội dung truyện, sắp xếp đúng trình tự các tranh và kể lại được câu chuyện; nêu được ý nghĩa của truyện.

Nội dung

GV kể lại câu chuyện bằng lời của mình, kết hợp chỉ tranh (không đọc nguyên văn sách). Nội dung gồm: bà kiến già sống một mình, bị ốm; đàn kiến con giúp bà; khiêng bà đến chỗ có nắng ấm và tìm nhà mới trên ụ đất cao ráo; bà kiến vui và cảm ơn. HS nhóm 4 sắp xếp 4 thẻ tranh theo trình tự câu chuyện, rồi chọn 1 bạn kể lại 1–2 câu cho lớp nghe.

Sản phẩm dự kiến

Nhóm sắp xếp đúng 4 thẻ tranh theo trình tự; mỗi nhóm có ít nhất 1 HS kể lại được nội dung chính; HS nêu được ý nghĩa: biết thương yêu, giúp đỡ người già.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nói: “Cô sẽ kể cho các con nghe câu chuyện Đàn kiến con ngoan ngoãn. Các con lắng nghe và nhớ xem chuyện diễn ra như thế nào nhé.” GV kể, vừa kể vừa chỉ tranh. Hỏi: “Bà kiến sống ở đâu? Vì sao đàn kiến con lại giúp bà?”

    Học sinh

    HS lắng nghe. Dự kiến trả lời: “Bà kiến sống một mình trong cái tổ nhỏ, chật hẹp, ẩm ướt.” và “Vì thấy bà bị ốm nên đàn kiến giúp bà.”

  2. Giáo viên

    GV chia lớp thành các nhóm 4, phát bộ thẻ tranh xáo trộn cho mỗi nhóm. Nhiệm vụ: sắp xếp 4 tranh theo trình tự truyện và chuẩn bị kể lại. GV đi quanh gợi ý: “Tranh nào diễn ra đầu tiên? Đàn kiến đã làm gì sau khi khiêng bà?”

    Học sinh

    Các nhóm thảo luận và sắp xếp thẻ tranh. Dự kiến: “Tranh bà kiến ốm trong tổ, tranh đàn kiến khiêng bà trên chiếc lá, tranh đàn kiến tìm nhà mới, tranh bà kiến vui cảm ơn.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm trình bày thứ tự tranh và 1 HS kể lại câu chuyện theo tranh. Hỏi: “Bà kiến cảm thấy thế nào khi có nhà mới? Câu chuyện cho em bài học gì?”

    Học sinh

    HS trình bày và kể theo tranh. Dự kiến trả lời: “Bà kiến rất vui và cảm ơn đàn kiến con.” và “Chúng ta cần thương yêu, giúp đỡ người già.”

  4. Giáo viên

    GV chốt ý nghĩa: “Đàn kiến nhỏ bé nhưng cùng nhau góp sức thì làm được việc khó. Chúng ta cần biết thương yêu, giúp đỡ người già.” GV hướng dẫn HS cách kể đầy đủ: ai, ở đâu, làm gì, kết quả như thế nào.

    Học sinh

    HS lắng nghe, nhắc lại ý nghĩa của truyện bằng một câu.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 8 phút

Luyện tập bài tập 1–5

Mục tiêu

Vận dụng kiến thức về chữ in hoa – in thường, nghe phân biệt thanh và điền tiếng vào câu.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 1 theo cặp đôi, gồm: (1) nối chữ in hoa với chữ in thường; (2) nghe tiếng và chọn bờ, bơ hoặc bở (học liệu nghe trên NeoEdu); (3) chọn các tiếng có chữ ơ; (4) điền cỏ hoặc bé vào chỗ trống; (5) nối tiếng với dấu thanh.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 hoàn thành. Đáp án: (1) O – o, Ô – ô, Ơ – ơ, Đ – đ; (2) A. bờ; (3) A, B, D (bờ, cờ, đỡ); (4) Bò bê có cỏ. Bố bế bé.; (5) đò – huyền; đó – sắc; đỏ – hỏi; đỗ – ngã; đọ – nặng.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 1, nêu yêu cầu từng bài và chiếu bài 2 trên NeoEdu. Nhắc: “Bài 2 các con bấm loa để nghe, nghe xong chọn tiếng đúng nhé.”

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc yêu cầu từng bài, chuẩn bị bút chì.

  2. Giáo viên

    GV cho HS làm cặp đôi. Khi HS làm bài 2, GV mở học liệu nghe 2–3 lần. Hỏi: “Tiếng em nghe có dấu gì?”

    Học sinh

    HS làm bài theo cặp, nghe tiếng và chọn đáp án. Dự kiến trả lời: “Em nghe tiếng bờ, có dấu huyền.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 cặp đọc đáp án của bài 3 và bài 5, lớp nhận xét. Yêu cầu HS giải thích vì sao “cờ” có chữ ơ.

    Học sinh

    HS trình bày đáp án. Dự kiến trả lời: “Cờ có chữ ơ vì có dấu râu ở chữ.”

  4. Giáo viên

    GV chốt đáp án và nhắc lỗi thường gặp: nhìn kĩ phần trên chữ để phân biệt o, ô, ơ.

    Học sinh

    HS đối chiếu, sửa lại bài nếu sai và ghi đáp án đúng vào phiếu.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 8 phút

Luyện tập bài tập 6–9

Mục tiêu

Sắp xếp được câu, nhận biết đúng sai về âm và dấu thanh, thay đổi âm đầu để tạo tiếng mới.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 2 gồm: (6) sắp xếp các tiếng thành câu: Bé – có – cờ – đỏ; (7) đúng hay sai: a) Tiếng “bố” có chữ o; b) Tiếng “dê” có âm đầu d; c) Tiếng “cỗ” có dấu hỏi; d) Dấu nặng đặt dưới chữ; (8) đổi âm đầu b trong tiếng bò thành c; (9) tiếng nào không cùng thanh với hai tiếng còn lại: đỗ, đỏ, cỏ. Tổ chức trò chơi “Giơ thẻ đúng – sai” khi làm ý 7.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 2 hoàn thành. Đáp án: (6) Bé có cờ đỏ.; (7) a) S; b) Đ; c) S; d) Đ; (8) cò; (9) A. đỗ (dấu ngã; cỏ và đỏ có dấu hỏi).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 2, hướng dẫn cách chơi “Giơ thẻ đúng – sai”: HS giơ thẻ xanh nếu đúng, thẻ đỏ nếu sai. Đọc ý 7a trước làm mẫu.

    Học sinh

    HS nhận phiếu và lắng nghe cách chơi. Dự kiến: “Tiếng bố có chữ o” – HS giơ thẻ đỏ (sai) vì bố có chữ ô.

  2. Giáo viên

    GV đọc lần lượt các ý 7b, 7c, 7d; sau đó cho HS làm bài 6, 8, 9 theo cặp đôi. Hỏi: “Đổi chữ b thành chữ c thì tiếng bò thành tiếng gì?”

    Học sinh

    HS giơ thẻ và làm bài. Dự kiến: “Tiếng dê có âm đầu d – đúng.” “Tiếng cò.” “Tiếng đỗ có dấu ngã nên khác hai tiếng kia.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 HS đọc câu đã sắp xếp ở bài 6 và trình bày đáp án bài 9, giải thích vì sao chọn đỗ.

    Học sinh

    HS đọc câu “Bé có cờ đỏ.” và giải thích: “Cỏ và đỏ có dấu hỏi, đỗ có dấu ngã.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét, chốt: “Muốn xác định dấu thanh, các con nhìn kĩ dấu trên hoặc dưới chữ. Câu luôn bắt đầu bằng chữ hoa và kết thúc bằng dấu chấm.”

    Học sinh

    HS sửa lại phiếu theo đáp án đúng và nêu lại một quy tắc viết câu.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 7 phút

Em giúp đỡ người già

Mục tiêu

Liên hệ câu chuyện với cuộc sống, nêu được việc làm cụ thể để thể hiện sự kính trọng và giúp đỡ người già.

Nội dung

HS chơi trò đóng vai ngắn theo nhóm đôi: một bạn đóng “bà”, một bạn đóng “cháu” đang giúp bà việc nhỏ (rót nước, nhặt đồ rơi, dìu bà ngồi ghế). Sau đó mỗi HS nói một câu về việc em có thể làm để giúp người già ở nhà. Giao bài về nhà: kể lại câu chuyện cho người thân nghe.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS nêu được ít nhất 1 việc làm cụ thể để giúp đỡ người già; nhóm đôi thực hiện được tình huống đóng vai ngắn; HS nhận nhiệm vụ về nhà.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nói: “Đàn kiến con đã giúp bà kiến ốm. Ở nhà các con có ông bà, các con có thể giúp ông bà làm gì?” GV hướng dẫn nhóm đôi đóng vai ngắn 1 phút.

    Học sinh

    HS lắng nghe và chọn bạn cùng cặp, chọn vai “bà – cháu” hoặc “ông – cháu”.

  2. Giáo viên

    GV mời 2–3 cặp lên đóng vai trước lớp và quan sát các bạn. Hỏi cả lớp: “Bạn cháu đã làm gì để giúp bà?”

    Học sinh

    Các cặp đóng vai. Dự kiến trả lời: “Bạn rót nước cho bà.” “Bạn dìu bà ngồi ghế.”

  3. Giáo viên

    GV mời 4–5 HS nói một câu: “Em sẽ giúp ông bà ... .” GV ghi nhanh ý kiến lên bảng.

    Học sinh

    HS nói câu của mình. Dự kiến: “Em sẽ nhặt đồ rơi giúp bà.” “Em sẽ nhắc ông uống thuốc.”

  4. Giáo viên

    GV khen các em biết quan tâm ông bà, nhắc: “Kính trọng và giúp đỡ người già là việc làm của người biết thương yêu. Về nhà, các con kể lại câu chuyện cho người thân nghe nhé.”

    Học sinh

    HS lắng nghe và nhận nhiệm vụ về nhà.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Bài 1. Nối chữ in hoa với chữ in thường.

  • O ... o
  • Ô ... ô
  • Ơ ... ơ
  • Đ ... đ

Bài 2. Bấm loa để nghe. Em nghe thấy tiếng nào?

  • A. bờ
  • B. bơ
  • C. bở

Bài 3. Chọn các tiếng có chữ ơ.

  • A. bờ
  • B. cờ
  • C. cô
  • D. đỡ
  • E. bò

Bài 4. Điền từ thích hợp vào chỗ trống.

  • Bò bê có ........ (cỏ / bé)
  • Bố bế ........ (cỏ / bé)

Bài 5. Nối tiếng với dấu thanh của nó.

  • đò ... (dấu sắc)
  • đó ... (dấu huyền)
  • đỏ ... (dấu hỏi)
  • đỗ ... (dấu ngã)
  • đọ ... (dấu nặng)

Phiếu học tập số 2

Bài 6. Sắp xếp các tiếng thành câu.

  • Bé – có – cờ – đỏ

Bài 7. Đúng hay sai?

  • a) Tiếng “bố” có chữ o.
  • b) Tiếng “dê” có âm đầu d.
  • c) Tiếng “cỗ” có dấu hỏi.
  • d) Dấu nặng đặt dưới chữ.

Bài 8. Đổi âm đầu b trong tiếng bò thành c, ta được tiếng gì?

Bài 9. Tiếng nào không cùng thanh với hai tiếng còn lại?

  • A. đỗ
  • B. đỏ
  • C. cỏ

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại thuộc lòng hai đoạn đọc “Bố bế bé. Bé có cờ đỏ.” và “Bờ đê có cỏ. Bò bê, dê có cỏ.” cho người thân nghe.
  • Kể lại câu chuyện “Đàn kiến con ngoan ngoãn” cho người thân nghe theo 4 tranh, nói rõ bà kiến đã được giúp đỡ như thế nào.
  • Viết vào vở ô li các tiếng có âm vừa học: bò, cỏ, bố, cô, cọ, dê, đò, đỏ, cờ, bờ đê (mỗi tiếng 1 dòng).
  • Nêu một việc em đã làm hoặc sẽ làm để giúp đỡ ông bà, cha mẹ, người già trong nhà.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.