Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 20. Mái trường mến yêu

Giáo án Bài 1. Tôi đi học

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Đọc đúng, đọc trơn bài “Tôi đi học”; trả lời được các câu hỏi về nội dung bài đọc.
  • Đọc đúng vần yêm trong các từ âu yếm, cái yếm, yếm dãi; hiểu nghĩa các từ buổi mai, âu yếm, bỡ ngỡ, nép.
  • Viết đúng chính tả các tiếng có vần iêm, yêm: không có âm đầu viết yêm (âu yếm), có âm đầu viết iêm (kiếm, tiêm, liềm).
  • Kể được với bạn về ngày đầu tiên đi học bằng 2–3 câu đơn giản, có các ý: ai đưa em đi, em gặp ai, em thấy thế nào.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc đúng, đọc trơn bài đọc và đoạn văn bổ sung; viết đúng vần iêm/yêm; nghe và nói thành câu về ngày đầu đi học.
  • Năng lực văn học: cảm nhận được tâm trạng bỡ ngỡ nhưng thân thương của bạn nhỏ trong ngày đầu đi học và hiểu đó là kỉ niệm đẹp.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: tự đọc thầm bài đọc, tự làm bài tập trên bảng con và phiếu học tập, tự kiểm tra kết quả theo đáp án GV đưa ra.
  • Giao tiếp và hợp tác: làm việc cặp đôi khi đọc và kể cho bạn nghe; nhóm 4 bạn cùng trao đổi câu trả lời, lắng nghe và nhận xét bạn bằng lời lẽ lễ phép.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: suy đoán nghĩa từ qua ngữ cảnh câu; liên hệ trải nghiệm ngày đầu đi học của bản thân để kể sáng tạo.

3. Phẩm chất

  • Nhân ái: biết quan tâm, giúp đỡ và làm quen với bạn mới trong lớp học.
  • Trách nhiệm: chuẩn bị đầy đủ sách, vở, bút và giữ gìn đồ dùng học tập khi đến trường.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Sách Tiếng Việt 1 (bài 1 “Tôi đi học”), tranh minh họa mẹ dắt tay bạn nhỏ trên con đường làng đến trường.
  • Bảng phụ ghi bài đọc “Tôi đi học” và đoạn “Ngày khai giảng”; bảng phụ ghi bảng từ: buổi mai, âu yếm, bỡ ngỡ, nép.
  • Bộ thẻ từ: yếm, iêm, yêm, kiếm, tiêm, liềm; thẻ chữ ghi câu bài tập sắp xếp.
  • Phiếu học tập số 1 (in sẵn, phát cho mỗi nhóm đôi).
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-1-toi-di-hoc (bài giảng và bài tập tương tác), chiếu trên màn hình để HS quan sát và kiểm tra đáp án.

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 1, vở tập viết, bảng con, bút chì, phấn, khăn lau.
  • Phiếu học tập số 1 và bút chì để làm bài theo cặp đôi.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Ngày đầu đi học của em

Mục tiêu

Gợi nhớ kỉ niệm về ngày đầu đi học, tạo tâm thế hứng thú để vào bài đọc “Tôi đi học”.

Nội dung

GV treo tranh mẹ dắt tay bạn nhỏ đến trường và đặt câu hỏi: “Em còn nhớ ngày đầu tiên đi học không? Hôm ấy ai đưa em đến trường, em thấy thế nào?” HS chia sẻ theo cặp đôi trong 1 phút.

Sản phẩm dự kiến

Từ 2 đến 3 HS chia sẻ được một kỉ niệm ngày đầu đi học (ai đưa, em cảm thấy thế nào).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    Treo tranh minh họa lên bảng, hỏi: “Các em nhìn xem, bạn nhỏ trong tranh đang đi đâu và có ai đi cùng?”

    Học sinh

    Quan sát tranh và trả lời: “Bạn nhỏ đang đi học, có mẹ dắt tay.”

  2. Giáo viên

    Yêu cầu HS quay sang bạn ngồi bên cạnh, hỏi nhau: “Ngày đầu đi học, bạn có ai đưa đi không? Bạn thấy thế nào?” Theo dõi và hỗ trợ các cặp còn lúng túng.

    Học sinh

    Các cặp đôi trao đổi khoảng 1 phút. Ví dụ: “Mình được bố đưa đi. Mình hơi hồi hộp và sợ.”

  3. Giáo viên

    Mời 2 đến 3 HS trình bày trước lớp, khen những câu trả lời rõ ràng, đầy đủ.

    Học sinh

    Đại diện HS trả lời: “Em được mẹ đưa đến trường. Em vừa vui vừa lo.”

  4. Giáo viên

    Nhận xét và dẫn dắt: “Hôm nay cô cùng các em đọc bài Tôi đi học. Bạn nhỏ trong bài cũng có cảm xúc như các em vậy.” Ghi tên bài lên bảng.

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài “Tôi đi học” và mở sách Tiếng Việt 1 ở trang bài học.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 18 phút

Đọc hiểu bài Tôi đi học

Mục tiêu

Đọc đúng, đọc trơn bài đọc “Tôi đi học”; hiểu nội dung chính và các từ bỡ ngỡ, nép, buổi mai, âu yếm qua ngữ cảnh.

Nội dung

Đọc mẫu, đọc thầm, đọc nối tiếp theo câu và theo đoạn; đọc theo cặp đôi. Sau đó, hoạt động nhóm 4 theo kĩ thuật khăn trải bàn: mỗi nhóm trả lời ba câu hỏi: (1) Ngày đầu đi học, bạn nhỏ thấy cảnh vật xung quanh thế nào? (A. Đều thay đổi, lạ hơn mọi ngày; B. Buồn tẻ; C. Vẫn như cũ). (2) Các bạn học trò mới làm gì khi còn bỡ ngỡ? (A. Đứng nép bên người thân; B. Chạy nhảy khắp sân; C. Khóc thật to). (3) Bạn nhỏ thấy người bạn ngồi bên thế nào? (A. Không muốn ngồi cạnh; B. Chưa quen nhưng không thấy xa lạ; C. Rất đáng sợ).

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng, đọc trơn bài đọc; các nhóm thống nhất đáp án: câu 1 là A, câu 2 là A, câu 3 là B; nêu được ý chính: ngày đầu đi học là kỉ niệm đẹp, đầy bỡ ngỡ nhưng thân thương.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    Đọc mẫu toàn bài 2 lần, giọng nhẹ nhàng, chậm ở các câu thể hiện cảm xúc. Hướng dẫn HS đọc thầm và gạch chân từ khó. Giải nghĩa từ bằng tranh hoặc hành động: “Bỡ ngỡ là lúng túng vì còn lạ, chưa quen; nép là đứng sát vào người khác.”

    Học sinh

    Nghe GV đọc mẫu, đọc thầm bài đọc, lắng nghe giải nghĩa từ và nhắc lại nghĩa các từ bỡ ngỡ, nép, buổi mai, âu yếm.

  2. Giáo viên

    Tổ chức đọc nối tiếp theo câu rồi theo đoạn; đọc theo cặp đôi. Phát phiếu khăn trải bàn cho nhóm 4 và yêu cầu thảo luận ba câu hỏi, mỗi bạn viết ý kiến vào ô của mình.

    Học sinh

    HS đọc nối tiếp, sửa lỗi phát âm cho nhau. Nhóm 4 thảo luận, trả lời: câu 1 là A vì “con đường quen mà bạn thấy lạ”; câu 2 là A vì “bỡ ngỡ đứng nép bên người thân”; câu 3 là B vì “chưa quen biết nhưng không thấy xa lạ”.

  3. Giáo viên

    Mời mỗi nhóm cử một đại diện trình bày đáp án, yêu cầu bạn nói rõ căn cứ trong bài. Nhận xét và chốt đáp án đúng.

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày: “Chúng em chọn A ở câu 1, vì bài có ghi con đường quen mà bạn nhỏ thấy lạ.” Các nhóm khác nhận xét, bổ sung.

  4. Giáo viên

    Hỏi: “Bài đọc muốn nói điều gì về ngày đầu đi học?” Chốt: ngày đầu đi học là kỉ niệm đẹp, đầy bỡ ngỡ nhưng rất thân thương.

    Học sinh

    HS trả lời: “Ngày đầu đi học rất đẹp, tuy có hơi bỡ ngỡ nhưng rất thân thương.”

Hoạt động 2.2: Khám phá · 12 phút

Vần yêm, iêm và từ ngữ

Mục tiêu

Nhận biết vần yêm; phân biệt được cách viết iêm và yêm; đọc đúng và viết đúng các tiếng có vần này.

Nội dung

GV ghi các tiếng yếm, yêm, iêm, kiếm, tiêm, liềm lên bảng và hướng dẫn HS phát hiện quy tắc: không có âm đầu viết yêm (âu yếm); có âm đầu viết iêm (kiếm, tiêm, liềm). Trò chơi “Ai nhanh hơn”: GV đọc từ, HS giơ bảng con ghi yêm hoặc iêm.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng vần yêm; phân biệt đúng iêm/yêm; viết đúng các tiếng âu yếm, tiêm, kiếm, liềm trên bảng con.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    Hướng dẫn HS đọc vần yêm trong các từ âu yếm, cái yếm, yếm dãi. Nêu quy tắc: “Không có âm đầu thì viết yêm; có âm đầu thì viết iêm.” Đọc lại quy tắc cho HS theo dõi.

    Học sinh

    HS đọc đồng thanh và cá nhân các tiếng yếm, âu yếm; nhắc lại quy tắc iêm/yêm.

  2. Giáo viên

    Tổ chức trò chơi “Ai nhanh hơn”: GV đọc từ “âu …”, “ti…”, “kiế…”, “liề…”; HS viết vào bảng con và giơ lên. Quan sát và sửa lỗi cho HS còn nhầm.

    Học sinh

    HS viết vào bảng con: âu yếm (yêm), tiêm (iêm), kiếm (iêm), liềm (iêm), giơ bảng khi GV yêu cầu.

  3. Giáo viên

    Gọi 2 HS đọc to các từ đã viết, yêu cầu giải thích vì sao viết yêm hay iêm.

    Học sinh

    HS trả lời: “Từ âu yếm không có âm đầu nên viết yêm; từ tiêm có âm đầu t nên viết iêm.”

  4. Giáo viên

    Nhận xét, khen những bạn viết đúng và sạch đẹp; nhắc HS ghi nhớ quy tắc iêm/yêm.

    Học sinh

    HS nhắc lại quy tắc và lưu ý khi viết chính tả.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 12 phút

Luyện tập với Phiếu học tập số 1

Mục tiêu

Vận dụng kiến thức đọc hiểu và chính tả để làm đúng các bài tập 1 đến 5 về nội dung bài và cách viết iêm/yêm.

Nội dung

HS làm việc theo cặp đôi với Phiếu học tập số 1 gồm: bài 1, 2, 3 (chọn đáp án đúng); bài 4 (nối từ với nghĩa phù hợp); bài 5 (điền yếm hoặc tiêm vào chỗ trống). Sau khi làm xong, cặp đôi đổi phiếu kiểm tra nhau.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 hoàn thành với các đáp án: bài 1: A; bài 2: A; bài 3: B; bài 4: buổi mai – buổi sáng sớm; âu yếm – tỏ ra rất yêu thương, trìu mến; bỡ ngỡ – lúng túng vì còn lạ, chưa quen; bài 5: Mẹ âu yếm dắt tay em. Bác sĩ tiêm phòng cho em.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    Phát Phiếu học tập số 1 cho từng cặp đôi, đọc yêu cầu từng bài và nhắc HS đọc kĩ câu trước khi chọn đáp án.

    Học sinh

    HS đọc thầm yêu cầu, lắng nghe GV hướng dẫn và nhận phiếu.

  2. Giáo viên

    Cho HS làm bài theo cặp đôi trong khoảng 7 phút. Đi quanh lớp, quan sát, gợi ý bằng câu hỏi: “Đọc lại câu này, bạn thấy nhân vật làm gì?”

    Học sinh

    Cặp đôi thảo luận, điền đáp án. Ví dụ bài 5: “Mẹ âu yếm dắt tay em nên điền yếm; bác sĩ tiêm phòng nên điền tiêm.”

  3. Giáo viên

    Mời 3 cặp báo cáo kết quả từng bài; chiếu đáp án trên học liệu NeoEdu để HS đối chiếu.

    Học sinh

    Các cặp báo cáo và đối chiếu đáp án, tự sửa lỗi nếu có.

  4. Giáo viên

    Chốt đáp án và nhấn mạnh: đọc kĩ câu để hiểu nội dung; viết iêm/yêm theo quy tắc đã học.

    Học sinh

    HS sửa bài vào phiếu và nêu lại quy tắc iêm/yêm.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Đọc đoạn văn Ngày khai giảng

Mục tiêu

Đọc trơn đoạn văn bổ sung; hiểu nội dung và sắp xếp được câu thành câu hoàn chỉnh.

Nội dung

GV đọc mẫu đoạn “Ngày khai giảng” (Sáng nay là ngày khai giảng... Một năm học mới bắt đầu). HS đọc nối tiếp, sau đó làm ba bài: bài 7 (chọn đáp án đúng về sân trường), bài 8 (chọn các ý đúng về các bạn học sinh), bài 9 (chọn ý đúng về tiếng trống). Bài 10 sắp xếp các từ thành câu.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn đoạn văn; đáp án: bài 7: C (rực rỡ cờ hoa); bài 8: A, B, D (mặc áo trắng, xếp hàng ngay ngắn, quàng khăn đỏ); bài 9: B (một năm học mới bắt đầu); bài 10: “Tiếng trống báo hiệu năm học mới bắt đầu.”

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    Đọc mẫu đoạn văn, hướng dẫn HS đọc theo câu. Giới thiệu nhanh yêu cầu bài 7 đến bài 10.

    Học sinh

    HS nghe GV đọc mẫu, đọc thầm đoạn văn và xem yêu cầu bài tập.

  2. Giáo viên

    Cho HS đọc nối tiếp và làm bài cá nhân 3 phút, sau đó hợp tác cặp đôi để sắp xếp câu ở bài 10.

    Học sinh

    HS đọc nối tiếp, làm bài. Ví dụ bài 9: “Tiếng trống báo hiệu một năm học mới bắt đầu.”

  3. Giáo viên

    Gọi HS trình bày đáp án và đọc câu đã sắp xếp; cho cả lớp đọc đồng thanh câu cuối.

    Học sinh

    HS trình bày: “Bài 7 chọn C vì sân trường rực rỡ cờ hoa.” Cả lớp đọc đồng thanh câu hoàn chỉnh.

  4. Giáo viên

    Nhận xét, khen HS đọc trơn, hiểu nội dung. Nhắc HS: đọc kĩ câu giúp tìm đúng ý.

    Học sinh

    HS lắng nghe và rút kinh nghiệm.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 13 phút

Kể về ngày đầu tiên em đến lớp

Mục tiêu

Nói và nghe: kể được với bạn về ngày đầu tiên đi học bằng 2–3 câu đơn giản; biết lắng nghe và nhận xét bạn.

Nội dung

GV nêu gợi ý: ai đưa em đi học? Em gặp ai ở trường? Em thấy thế nào? HS kể theo cặp đôi, sau đó 2 đến 3 HS kể trước lớp. Cuối giờ, HS nhận nhiệm vụ về nhà kể cho người thân.

Sản phẩm dự kiến

HS kể được 2–3 câu về ngày đầu đi học, ví dụ: “Hôm đầu đi học, mẹ đưa em đến trường. Em gặp nhiều bạn mới. Em thấy hơi bỡ ngỡ nhưng rất vui.”

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    Nêu ba gợi ý trên bảng: ai đưa em đi? em gặp ai? em thấy thế nào? Hướng dẫn HS nói thành câu đầy đủ, rõ ràng.

    Học sinh

    HS đọc thầm các gợi ý và suy nghĩ về ngày đầu đi học của mình.

  2. Giáo viên

    Cho HS kể theo cặp đôi khoảng 3 phút; GV đi quanh lớp, lắng nghe và gợi ý khi HS bí ý.

    Học sinh

    Mỗi bạn kể cho bạn bên cạnh nghe, bạn lắng nghe và hỏi thêm một câu.

  3. Giáo viên

    Mời 2 đến 3 HS kể trước lớp; khuyến khích các bạn khác nhận xét bằng lời lẽ lịch sự.

    Học sinh

    HS kể trước lớp. Ví dụ: “Ngày đầu đi học, bố đưa em đến trường. Em gặp cô giáo rất hiền. Em thấy bỡ ngỡ nhưng vui.” Các bạn khác nhận xét: “Bạn kể rất rõ ràng.”

  4. Giáo viên

    Khen ngợi HS đã mạnh dạn kể, nhấn mạnh: ngày đầu đi học là kỉ niệm đẹp. Giao nhiệm vụ về nhà.

    Học sinh

    HS lắng nghe nhận xét, nhắc lại nội dung ghi nhớ của bài.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Họ và tên: ____________________

Bài 1. Ngày đầu đi học, bạn nhỏ thấy cảnh vật xung quanh thế nào?

  • A. Đều thay đổi, lạ hơn mọi ngày
  • B. Buồn tẻ
  • C. Vẫn như cũ

Bài 2. Các bạn học trò mới làm gì khi còn bỡ ngỡ?

  • A. Đứng nép bên người thân
  • B. Chạy nhảy khắp sân
  • C. Khóc thật to

Bài 3. Bạn nhỏ thấy người bạn ngồi bên thế nào?

  • A. Không muốn ngồi cạnh
  • B. Chưa quen nhưng không thấy xa lạ
  • C. Rất đáng sợ

Bài 4. Nối từ với nghĩa phù hợp.

  • buổi mai → ?
  • âu yếm → ?
  • bỡ ngỡ → ?
    Nghĩa: lúng túng vì còn lạ, chưa quen; buổi sáng sớm; tỏ ra rất yêu thương, trìu mến

Bài 5. Điền yếm hoặc tiêm vào chỗ trống.

  • Mẹ âu {{1}} dắt tay em.
  • Bác sĩ {{2}} phòng cho em.

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại bài “Tôi đi học” ít nhất 3 lần cho bố mẹ hoặc người thân nghe.
  • Viết vào vở tập viết các tiếng: yếm, âu yếm, tiêm, kiếm, liềm (mỗi tiếng 1 dòng, viết đúng iêm/yêm).
  • Kể cho người thân nghe về ngày đầu tiên em đi học bằng 2–3 câu, hỏi thêm người thân về ngày đầu đi học của họ.
  • Vẽ một bức tranh về ngày đầu đi học của em và chuẩn bị giới thiệu với bạn trong tiết học sau.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.