Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 24. Thế giới trong mắt em

Giáo án Bài 1. Tia nắng đi đâu?

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Đọc đúng, đọc trơn bài thơ “Tia nắng đi đâu?”; trả lời được các câu hỏi về nội dung bài đọc.
Giải thích được nghĩa của các từ ngữ sực nhớ, ngẫm nghĩ, tán cây bằng cách nói của mình.
Tìm và đọc được các tiếng cùng vần trong khổ thơ đầu (dậy – thấy, sáng – đang, ai – bài).
Nhận biết được câu hỏi có từ để hỏi (ai, gì, đâu, nào, bao giờ, vì sao) và kết thúc bằng dấu chấm hỏi; đặt được câu hỏi đơn giản có dấu ?.
Nói được điều quan sát về hiện tượng nắng quanh em và cách nghĩ ngộ nghĩnh của bạn nhỏ trong bài thơ.
Năng lực ngôn ngữ (đọc, viết, nói và nghe): đọc đúng, đọc trơn bài thơ; nhận biết câu hỏi và dấu chấm hỏi; viết đúng dấu câu trong câu; nói rõ ràng, đủ câu về điều em quan sát được.
Năng lực văn học: cảm nhận được cách nhìn ngộ nghĩnh, đáng yêu của bạn nhỏ khi coi tia nắng như một người bạn; biết liên hệ bài thơ với hiện tượng nắng quanh em.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: tự đọc bài, tự tìm tiếng cùng vần và tự kiểm tra kết quả theo đáp án của GV; biết tự đọc thêm bài “Ông mặt trời” ở nhà.
Giao tiếp và hợp tác: trao đổi theo cặp và nhóm khi đọc, nói về nắng và ghép thẻ từ; biết lắng nghe bạn nói và nhận xét lời bạn.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: suy đoán tia nắng buổi tối đi đâu và diễn đạt bằng lời nói theo trí tưởng tượng của mình.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: tích cực luyện đọc, tham gia đầy đủ các hoạt động và hoàn thành phiếu học tập.
Nhân ái: yêu quý thiên nhiên, biết trân trọng ánh nắng và những điều xung quanh; biết lắng nghe và chia sẻ với bạn bè.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Sách Tiếng Việt 1 (Kết nối tri thức với cuộc sống), tập 1, bài “Tia nắng đi đâu?”
Tranh minh họa bài thơ (bé thức dậy thấy tia nắng trong lòng bàn tay, trên bàn học, trên tán cây) phóng to hoặc chiếu trên màn hình.
Bảng phụ hoặc slide ghi khổ thơ đầu, các câu hỏi và bài tập.
Bộ thẻ từ: sực nhớ, ngẫm nghĩ, tán cây; thẻ nghĩa tương ứng; thẻ tiếng dậy, thấy, sáng, đang, ai, bài.
Phiếu học tập số 1 và số 2 (in cho mỗi nhóm hoặc mỗi cặp).
Học liệu số NeoEdu: trang bài học tương tác tại neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-1-tia-nang-di-dau (dùng cho phần bài tập tương tác và phần đọc thêm).

2. Học sinh

Sách Tiếng Việt 1, vở Tập viết hoặc vở ô li theo hướng dẫn của GV.
Bảng con, bút chì, khăn lau bảng.
Bộ thẻ từ (nếu GV phát cho nhóm) và bút màu để gạch chân tiếng cùng vần.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Khởi động: Nắng ở đâu trong nhà em?

Mục tiêu

Tạo hứng thú, kết nối kinh nghiệm sống của HS với hiện tượng nắng và chủ đề bài học.

Nội dung

GV treo tranh minh họa và đặt câu hỏi: “Buổi sáng, em thấy nắng chiếu ở những đâu trong nhà em?”. HS quan sát tranh, suy nghĩ và trả lời theo cặp, sau đó vài em chia sẻ trước lớp.

Sản phẩm dự kiến

HS kể được ít nhất một chỗ có nắng trong nhà mình (ví dụ: trên giường, trên sàn nhà, trên bàn học).

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV treo tranh, hỏi cả lớp: “Buổi sáng, em thấy nắng chiếu ở những đâu trong nhà em?”. GV mời HS suy nghĩ 30 giây rồi nói với bạn bên cạnh.
Học sinh
HS quan sát tranh, suy nghĩ và nói với bạn ngồi cạnh. Dự kiến HS trả lời: “Em thấy nắng trên giường.”, “Nắng chiếu trên sàn nhà.”, “Nắng ở cửa sổ.”
Giáo viên
GV đi quanh lớp, lắng nghe các cặp và gợi ý thêm nếu HS còn lúng túng: “Nắng có chiếu vào bàn học của em không?”.
Học sinh
Các cặp trao đổi, HS chỉ tay vào tranh để minh họa.
Giáo viên
GV mời 2–3 HS chia sẻ trước lớp và khen ngợi câu trả lời đầy đủ.
Học sinh
Đại diện HS trình bày. Dự kiến: “Buổi sáng nắng chiếu vào bàn học của em.”
Giáo viên
GV dẫn dắt: “Hôm nay chúng ta sẽ đọc bài thơ về tia nắng và tìm xem tia nắng đi đâu nhé!” và ghi tên bài lên bảng.
Học sinh
HS nhắc lại tên bài: “Tia nắng đi đâu?”.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 16 phút

Đọc bài thơ “Tia nắng đi đâu?”

Mục tiêu

HS đọc đúng, đọc trơn bài thơ và hiểu nội dung chính: buổi sáng bé thấy nắng khắp nơi, buổi tối bé đi tìm nắng và nghĩ nắng về nhà ngủ.

Nội dung

GV đọc mẫu toàn bài, sau đó hướng dẫn đọc từng khổ. HS đọc thầm, đọc nối tiếp, đọc theo nhóm. Cuối cùng GV hỏi để HS tìm hiểu nội dung: Buổi sáng bé thấy tia nắng ở đâu? Tối đến bé đi tìm tia nắng và thấy thế nào? Bé nghĩ nắng ngủ ở đâu?

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn bài thơ; trả lời được ba câu hỏi: nắng ở trong lòng bàn tay, trên bàn học, trên tán cây; nắng đã lặng im; nắng về nhà ngủ.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc mẫu toàn bài với giọng vui tươi, nhấn giọng ở các từ “nhảy nhót”, “sực nhớ”, “ngẫm nghĩ”. Sau đó GV đặt câu hỏi: “Bạn nhỏ thức dậy thấy tia nắng ở đâu?”.
Học sinh
HS lắng nghe, quan sát tranh và nhẩm theo. Dự kiến HS trả lời: “Bé thấy nắng trong lòng bàn tay, trên bàn học, trên tán cây.”
Giáo viên
GV hướng dẫn đọc: đọc từng dòng thơ theo nhịp; đọc nối tiếp từng khổ; tổ chức đọc theo nhóm 4 HS, mỗi HS đọc một khổ, các bạn còn lại sửa lỗi cho nhau. GV đi quanh lớp để nhắc các HS đọc chưa đúng âm, dấu thanh.
Học sinh
HS đọc thầm, đọc to theo GV, đọc nối tiếp rồi đọc theo nhóm. Các thành viên nhóm góp ý cho nhau.
Giáo viên
GV mời 2–3 HS đọc cả bài trước lớp; đặt thêm câu hỏi: “Tối đến bé đi tìm tia nắng, nắng đã thế nào?” và “Bé nằm ngẫm nghĩ, bé nghĩ nắng ngủ ở đâu?”.
Học sinh
HS đọc cả bài và trả lời. Dự kiến: “Nắng đã lặng im.”, “Bé nghĩ nắng về nhà nắng ngủ.”
Giáo viên
GV tóm tắt: bạn nhỏ coi tia nắng như một người bạn, thấy nắng ở khắp nơi buổi sáng và đoán nắng đi ngủ buổi tối. GV nhấn mạnh cách nghĩ ngộ nghĩnh, đáng yêu của bé.
Học sinh
HS nhắc lại ý chính của bài thơ.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 12 phút

Từ ngữ và tiếng cùng vần

Mục tiêu

HS hiểu nghĩa của các từ ngữ sực nhớ, ngẫm nghĩ, tán cây và nhận biết được các tiếng cùng vần trong khổ thơ đầu.

Nội dung

Vận dụng kĩ thuật trò chơi ghép thẻ theo nhóm. GV đưa ra ba từ và ba nghĩa, HS ghép thẻ đúng. Sau đó HS tìm các tiếng cùng vần trong khổ thơ đầu: dậy – thấy (vần ây), sáng – đang (vần ang), ai – bài (vần ai).

Sản phẩm dự kiến

HS ghép đúng ba cặp từ – nghĩa; tìm đúng ba cặp tiếng cùng vần và nêu được vần của mỗi cặp.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV viết lên bảng ba từ: sực nhớ, ngẫm nghĩ, tán cây; đọc to nghĩa của từng từ (bỗng nhớ ra, suy nghĩ kĩ, phần lá xoè rộng trên ngọn cây). GV giao nhiệm vụ: nhóm ghép thẻ từ với thẻ nghĩa.
Học sinh
HS nhận bộ thẻ, đọc thầm và thảo luận để ghép thẻ từ với thẻ nghĩa.
Giáo viên
GV giải thích thêm bằng ví dụ: “Em sực nhớ ra là em đã quên mang sách.” Sau đó GV hướng dẫn tìm tiếng cùng vần: đọc khổ thơ đầu, gạch chân các tiếng cùng vần.
Học sinh
Các nhóm ghép thẻ, sau đó tìm tiếng cùng vần và ghi vào bảng con. Dự kiến HS nhận ra: “dậy – thấy có vần ây”, “sáng – đang có vần ang”, “ai – bài có vần ai”.
Giáo viên
GV mời đại diện nhóm trình bày kết quả ghép thẻ và tiếng cùng vần; GV kiểm tra nhanh bằng cách giơ thẻ và hỏi lại.
Học sinh
Đại diện nhóm trình bày. HS cả lớp giơ bảng con đưa ra đáp án.
Giáo viên
GV chốt nghĩa của ba từ và các tiếng cùng vần; yêu cầu HS đọc lại các từ mới hai lần.
Học sinh
HS đọc lại từ mới và nhắc lại các vần: ây, ang, ai.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 10 phút

Câu hỏi và dấu chấm hỏi

Mục tiêu

HS nhận biết được câu hỏi có từ để hỏi và dấu chấm hỏi; phân biệt được câu hỏi với câu kể.

Nội dung

GV đưa hai câu lên bảng: “Tia nắng đi đâu?” và “Bé thấy nắng trên bàn học.”. GV hướng dẫn HS so sánh để nhận ra câu hỏi có từ để hỏi (ai, gì, đâu, nào, bao giờ, vì sao) và kết thúc bằng dấu ?. HS luyện viết dấu ? sau câu hỏi trên bảng con.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được đặc điểm của câu hỏi; chỉ ra đúng câu hỏi trong hai câu trên bảng và đọc đúng ngữ điệu câu hỏi.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV viết hai câu lên bảng và đọc to từng câu với ngữ điệu khác nhau. GV hỏi: “Câu nào có từ để hỏi? Câu nào kết thúc bằng dấu ?”.
Học sinh
HS lắng nghe, quan sát và trả lời. Dự kiến: “Câu ‘Tia nắng đi đâu?’ có từ đâu và dấu ?.”
Giáo viên
GV hướng dẫn HS viết dấu ? và dấu chấm trên bảng con, giải thích sự khác nhau. GV đưa thêm ví dụ “Nắng ở đâu?” và hỏi HS tìm từ để hỏi.
Học sinh
HS viết dấu ? và dấu chấm vào bảng con; tìm từ để hỏi trong câu “Nắng ở đâu?” (từ đâu).
Giáo viên
GV mời 2 HS đọc câu hỏi và câu kể, nhận xét cách đọc. GV sửa lỗi ngữ điệu nếu cần.
Học sinh
HS đọc, nhóm khác nhận xét.
Giáo viên
GV tóm tắt: câu hỏi thường có từ để hỏi và kết thúc bằng dấu ?; câu kể kết thúc bằng dấu chấm.
Học sinh
HS nhắc lại quy tắc bằng một câu do mình nói.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 12 phút

Đọc hiểu và trả lời câu hỏi

Mục tiêu

HS vận dụng kiến thức đã học để trả lời câu hỏi về nội dung bài thơ và hiểu được cách nghĩ của bạn nhỏ.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 1 theo nhóm đôi. Các câu hỏi: (1) Buổi sáng thức dậy, bé thấy tia nắng ở đâu? (2) Theo bé, buổi tối tia nắng đi đâu? (3) Sáng nào ông mặt trời cũng làm gì? (4) Khi có nắng, điều gì xảy ra? (5) Chiều tối, ông mặt trời đi đâu?

Sản phẩm dự kiến

HS trả lời đúng và khoanh đúng đáp án: (1) A, C, D – trong lòng bàn tay, trên bàn học, trên tán cây; (2) A – nắng về nhà nắng đi ngủ; (3) A – thức dậy sớm, toả nắng vàng; (4) A, B, D – hoa nở, cây cối xanh tươi, chim hót; (5) A – đi ngủ sau dãy núi xa.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 1 cho từng cặp; đọc yêu cầu từng câu và nhắc HS đọc kĩ các phương án.
Học sinh
HS nhận phiếu, đọc thầm yêu cầu và bài thơ.
Giáo viên
GV cho HS làm bài theo cặp trong khoảng 6 phút; đi kiểm tra và hỏi: “Vì sao em chọn đáp án này?”.
Học sinh
HS thảo luận, khoanh đáp án và giải thích bằng câu của bài thơ. Dự kiến HS nói: “Bé nghĩ nắng về nhà ngủ nên em chọn đáp án A.”
Giáo viên
GV mời 2–3 cặp trình bày đáp án; sau đó chiếu đáp án để HS đối chiếu. GV giải thích thêm: đây là cách nghĩ ngộ nghĩnh của bé, thật ra buổi tối mặt trời lặn.
Học sinh
Đại diện cặp trình bày. HS đối chiếu và sửa lỗi nếu có.
Giáo viên
GV chốt: bài đọc có nhiều chi tiết về nắng và mặt trời; HS cần đọc kĩ để trả lời đúng.
Học sinh
HS ghi đáp án đúng vào phiếu.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 7 phút

Nối từ, điền dấu và sắp xếp câu hỏi

Mục tiêu

HS củng cố nghĩa của từ ngữ, nhận biết dấu câu và sắp xếp được câu hỏi đúng.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 2 theo nhóm đôi, gồm các bài: (1) Nối từ với nghĩa phù hợp; (2) Điền dấu ? hoặc dấu chấm sau các câu; (3) Chọn câu là câu hỏi; (4) Sắp xếp các từ thành câu hỏi.

Sản phẩm dự kiến

HS nối đúng: sực nhớ – bỗng nhớ ra; ngẫm nghĩ – suy nghĩ kĩ; tán cây – lá xoè rộng trên ngọn cây. HS điền: “Tia nắng đi đâu?” (dấu ?), “Bé thấy nắng trên bàn học.” (dấu chấm). Chọn C: “Nắng ở đâu?”. Sắp xếp đúng: Buổi tối, tia nắng đi đâu?

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 2, đọc yêu cầu từng bài và làm mẫu bài nối từ đầu tiên.
Học sinh
HS nhận phiếu và đọc yêu cầu.
Giáo viên
GV cho HS làm theo cặp, nhắc HS đọc thầm từng câu trước khi điền dấu. Khi HS sắp xếp câu, GV nhắc: câu hỏi cần có từ để hỏi.
Học sinh
HS nối từ, điền dấu, chọn câu hỏi và sắp xếp từ. Dự kiến HS sắp xếp: “Buổi tối, tia nắng đi đâu?”.
Giáo viên
GV mời 2 HS đọc kết quả, chiếu đáp án để cả lớp đối chiếu.
Học sinh
HS đọc kết quả và sửa lỗi.
Giáo viên
GV khen các nhóm làm tốt và nhắc HS chú ý dấu ? sau câu hỏi.
Học sinh
HS nhắc lại: câu hỏi kết thúc bằng dấu ?.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 8 phút

Nói về nắng quanh em và đọc thêm

Mục tiêu

HS nói và nghe được về hiện tượng nắng quanh em; liên hệ bài thơ với đời sống; đọc thêm đoạn văn “Ông mặt trời”.

Nội dung

HS làm việc theo cặp, trao đổi câu hỏi: “Theo bạn, buổi tối tia nắng đi đâu?”. HS có thể trả lời theo trí tưởng tượng. Cuối giờ GV giao HS về nhà quan sát nắng ở nhà và đọc đoạn văn “Ông mặt trời” (Luyện đọc thêm) cho người thân nghe.

Sản phẩm dự kiến

HS nói được ít nhất một câu trả lời theo trí tưởng tượng; HS nêu được một điều quan sát về nắng ở nhà; HS đọc đúng đoạn văn “Ông mặt trời”.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đặt câu hỏi: “Theo bạn, buổi tối tia nắng đi đâu?” và khuyến khích HS trả lời theo trí tưởng tượng, không cần đúng sai.
Học sinh
HS suy nghĩ và trả lời bạn. Dự kiến HS nói: “Em nghĩ tia nắng đi ngủ ở nhà mặt trời.”, “Tia nắng đi chơi với các ngôi sao.”
Giáo viên
GV tổ chức cho HS nói và nghe theo cặp; GV đi quanh lớp, lắng nghe và gợi ý thêm: “Bạn nghĩ tia nắng ngủ ở đâu nhỉ?”.
Học sinh
Các cặp nói và nghe nhau, sau đó đổi vai.
Giáo viên
GV mời 3–4 HS trình bày trước lớp; GV đọc mẫu đoạn “Ông mặt trời” và hướng dẫn HS đọc thêm ở nhà.
Học sinh
HS trình bày và lắng nghe. HS theo dõi đoạn văn trong sách.
Giáo viên
GV tóm tắt: bài thơ cho thấy cách nhìn ngộ nghĩnh của bạn nhỏ về tia nắng; GV khen ngợi những ý tưởng sáng tạo của HS.
Học sinh
HS nhắc lại: “Tia nắng đi đâu?” là câu hỏi và kết thúc bằng dấu ?.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc bài thơ “Tia nắng đi đâu?” rồi khoanh vào đáp án đúng.

Câu 1: Buổi sáng thức dậy, bé thấy tia nắng ở đâu? A. trong lòng bàn tay; B. dưới gầm giường; C. trên bàn học; D. trên tán cây.
Câu 2: Theo bé, buổi tối tia nắng đi đâu? A. nắng về nhà nắng đi ngủ; B. nắng đi chơi với trăng; C. nắng trốn vào trong tủ.
Câu 3: Sáng nào ông mặt trời cũng làm gì? A. thức dậy sớm, toả nắng vàng; B. trốn sau mây; C. đi ngủ.
Câu 4: Khi có nắng, điều gì xảy ra? A. hoa nở; B. cây cối xanh tươi; C. trời tối đen; D. chim hót.
Câu 5: Chiều tối, ông mặt trời đi đâu? A. đi ngủ sau dãy núi xa; B. vào nhà bé; C. xuống biển bơi.

Phiếu học tập số 2

Bài 1. Nối từ với nghĩa phù hợp.

sực nhớ – bỗng nhớ ra; ngẫm nghĩ – suy nghĩ kĩ; tán cây – lá xoè rộng trên ngọn cây.

Bài 2. Điền dấu ? hoặc dấu chấm vào chỗ trống.

Tia nắng đi đâu{{1}}
Bé thấy nắng trên bàn học{{2}}

Bài 3. Câu nào là câu hỏi? Khoanh vào đáp án đúng.

A. Nắng rất đẹp.
B. Nắng chiếu vào nhà.
C. Nắng ở đâu?

Bài 4. Sắp xếp các từ thành câu hỏi.

Buổi tối, tia nắng đi đâu?

Hướng dẫn về nhà

Quan sát xem buổi sáng nắng chiếu vào những chỗ nào trong nhà em, rồi kể cho người thân nghe.
Đọc lại bài thơ “Tia nắng đi đâu?” và đoạn văn “Ông mặt trời” cho người thân nghe, chú ý đọc đúng dấu câu.
Viết hoặc đọc hai câu hỏi có dấu ? mà em đặt được về ánh nắng, ví dụ: “Nắng đi đâu nhỉ?”.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.