Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 21. Điều em cần biết

Giáo án Bài 1. Rửa tay trước khi ăn

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được nội dung chính của bài đọc “Rửa tay trước khi ăn”: vi trùng có thể theo tay vào thức ăn và gây bệnh, nên cần rửa tay bằng xà phòng và nước sạch trước khi ăn.
  • Giải thích được nghĩa của các từ ngữ vi trùng, tiếp xúc, phòng bệnh bằng lời nói của mình.
  • Nêu được các bước rửa tay đúng cách và vận dụng được để rửa tay đúng cách.
  • Vận dụng được quy tắc chính tả tr/ch, g/gh, r/d/gi trong viết từ ngữ có trong bài.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc đúng, đọc trơn bài đọc ngắn; hiểu và trả lời được câu hỏi về nội dung bài; viết đúng chính tả các từ có tr/ch, g/gh, r/d/gi; nói và nghe được câu hỏi “Em rửa tay khi nào?”.
  • Năng lực văn học: nhận biết được thông điệp của bài đọc (giữ vệ sinh để phòng bệnh) và liên hệ với bản thân qua đoạn văn “Đánh răng”.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự đọc thầm, đọc to bài đọc và tự kiểm tra kết quả bài tập sau khi thảo luận nhóm.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS trao đổi theo cặp và nhóm để hỏi đáp về thời điểm rửa tay, cùng nhau sắp xếp các bước rửa tay.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS suy luận vì sao không nên đợi tay bẩn mới rửa, và đề xuất cách nhớ các bước rửa tay.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: HS tích cực luyện đọc, luyện viết và luyện tập rửa tay đúng cách.
  • Trách nhiệm: HS tự giác rửa tay trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và sau khi chơi; nhắc bạn bè cùng thực hiện.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Tranh minh hoạ bài đọc: bạn nhỏ rửa tay bằng xà phòng dưới vòi nước sạch.
  • Bảng phụ hoặc slide ghi bài đọc “Rửa tay trước khi ăn”, bảng từ ngữ và 5 thẻ các bước rửa tay.
  • Bộ thẻ chữ: vi trùng, tiếp xúc, phòng bệnh và thẻ nghĩa tương ứng.
  • Phiếu học tập số 1 (đủ cho từng nhóm).
  • Thẻ ghi các tiếng có tr/ch, g/gh, r/d/gi để tổ chức trò chơi.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác, tại neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-1-rua-tay-truoc-khi-an (dùng ở phần Khám phá và Luyện tập).

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 1, bảng con, bút chì, vở ô li.
  • Bộ thẻ từ ngữ và thẻ các bước rửa tay (nếu có).
  • Bút màu hoặc bút chì để nối và tô bài tập.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Chơi trò “Bạn bé ngoan”

Mục tiêu

Gợi nhớ kinh nghiệm sống của HS về việc rửa tay và tạo hứng thú vào bài học.

Nội dung

GV đặt hai câu hỏi: “Hằng ngày, em rửa tay vào những lúc nào?” và “Em rửa tay bằng gì?”. HS trả lời theo lượt, kết hợp làm động tác rửa tay minh hoạ.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được ít nhất hai thời điểm rửa tay và hai vật liệu rửa tay (xà phòng, nước sạch).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chào lớp, giới thiệu trò chơi “Bạn bé ngoan” và nêu luật chơi: bạn nào trả lời đúng sẽ được làm động tác rửa tay cùng cả lớp.

    Học sinh

    HS lắng nghe, nhắc lại luật chơi.

  2. Giáo viên

    GV hỏi: “Hằng ngày, em rửa tay vào những lúc nào?” và “Em rửa tay bằng gì?”. GV khuyến khích HS trả lời câu đầy đủ.

    Học sinh

    HS trả lời theo lượt. Dự kiến: “Em rửa tay trước khi ăn ạ.”; “Em rửa tay sau khi đi vệ sinh.”; “Em rửa tay bằng xà phòng và nước.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 đến 3 HS nói lại câu trả lời của bạn, sau đó hỏi: “Vì sao chúng ta nên rửa tay?”.

    Học sinh

    HS nhắc lại câu trả lời của bạn. Dự kiến: “Để tay sạch, không bị đau bụng ạ.”

  4. Giáo viên

    GV khen ngợi và dẫn vào bài: “Hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu vì sao phải rửa tay trước khi ăn nhé.”

    Học sinh

    HS hát nhẹ hoặc làm động tác rửa tay, sẵn sàng vào bài học.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Đọc hiểu bài “Rửa tay trước khi ăn”

Mục tiêu

HS đọc đúng, đọc trơn bài đọc; hiểu nghĩa các từ ngữ vi trùng, tiếp xúc, phòng bệnh và nắm nội dung chính của bài.

Nội dung

Đọc mẫu, đọc nối tiếp, đọc theo nhóm. Tìm hiểu nghĩa từ bằng tranh và thẻ từ. Trả lời các câu hỏi về nội dung bài. Có thể mở trang bài học NeoEdu trên màn hình để HS xem bài giảng và ví dụ.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn bài đọc; nêu được nghĩa của ba từ ngữ; trả lời đúng câu hỏi: vì sao phải rửa tay trước khi ăn và rửa bằng gì.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giới thiệu tranh bạn nhỏ rửa tay và hỏi: “Tranh vẽ gì?”. GV mở trang bài học NeoEdu trên màn hình và nêu nhiệm vụ: đọc bài, tìm nghĩa từ, trả lời câu hỏi.

    Học sinh

    HS quan sát tranh và trả lời. Dự kiến: “Bạn nhỏ đang rửa tay bằng xà phòng ạ.”

  2. Giáo viên

    GV đọc mẫu cả bài đọc, sau đó hướng dẫn đọc từng câu. Đọc nối tiếp theo bàn, sửa lỗi phát âm cho HS. Giới thiệu thẻ từ vi trùng, tiếp xúc, phòng bệnh; dùng tranh hoặc hành động minh hoạ để giải thích nghĩa. Hỏi: “Vi trùng có nhìn thấy bằng mắt thường không?”; “Vi trùng theo gì vào cơ thể?”; “Chúng ta phải rửa tay bằng gì?”.

    Học sinh

    HS nghe đọc mẫu, đọc thầm, đọc nối tiếp và đọc theo nhóm. HS trả lời. Dự kiến: “Vi trùng rất nhỏ, mắt không nhìn thấy ạ.”; “Vi trùng theo tay vào thức ăn ạ.”; “Chúng ta rửa tay bằng xà phòng và nước sạch ạ.” HS nói nghĩa của từ: “Tiếp xúc là chạm vào ạ.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 đến 3 nhóm đọc trước lớp và nhận xét về độ trơn, đúng của bài đọc. GV hỏi: “Điều bài đọc muốn nói là gì?”.

    Học sinh

    Đại diện nhóm đọc. HS nêu ý chính. Dự kiến: “Rửa tay đúng cách bằng xà phòng và nước sạch giúp em phòng bệnh ạ.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: vi trùng rất nhỏ, theo tay vào thức ăn gây bệnh, nên phải rửa tay trước khi ăn bằng xà phòng và nước sạch. GV ghi bảng các từ ngữ kèm nghĩa.

    Học sinh

    HS đọc lại từ ngữ và nêu lại ý chính của bài.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 12 phút

Các bước rửa tay đúng cách

Mục tiêu

HS nêu được đúng năm bước rửa tay và sắp xếp đúng thứ tự.

Nội dung

Hoạt động nhóm mảnh ghép: mỗi nhóm nhận một thẻ bước rửa tay, tìm hiểu nội dung, sau đó đổi nhóm để ghép đúng thứ tự. Hoàn thành Phiếu học tập số 1.

Sản phẩm dự kiến

HS sắp xếp đúng năm bước rửa tay: (1) làm ướt tay; (2) xoa xà phòng; (3) chà lòng bàn tay, mu bàn tay, kẽ ngón tay, đầu ngón tay; (4) rửa sạch dưới vòi nước; (5) lau khô bằng khăn sạch. HS hoàn thành Phiếu học tập số 1.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chia lớp thành 5 nhóm, phát mỗi nhóm một thẻ bước rửa tay (đã xáo trộn). Nêu nhiệm vụ: nhóm tìm hiểu bước của mình, sau đó ghép thứ tự cả lớp.

    Học sinh

    HS nhận thẻ, đọc và thảo luận nhóm về bước của mình.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS thực hiện động tác rửa tay theo từng bước khi có thẻ. Gợi ý: “Khi chà tay, em phải chà ở đâu?”. Sau đó GV phát Phiếu học tập số 1 cho nhóm.

    Học sinh

    HS làm động tác đơn giản theo bước của nhóm. Dự kiến: “Chà lòng bàn tay, mu bàn tay, kẽ ngón tay, đầu ngón tay ạ.” HS điền thứ tự các bước vào Phiếu học tập số 1.

  3. Giáo viên

    GV mời đại diện nhóm trình bày bước của mình và gắn thẻ lên bảng theo thứ tự. Hỏi: “Vì sao phải rửa sạch dưới vòi nước trước khi lau khô?”.

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày và sắp xếp thẻ trên bảng. Dự kiến: “Để xà phòng và vi trùng trôi đi hết ạ.”

  4. Giáo viên

    GV cùng cả lớp kiểm tra lại thứ tự và đọc to năm bước rửa tay. GV nhấn mạnh: làm đủ các bước, không bỏ sót kẽ ngón tay.

    Học sinh

    Cả lớp đọc to năm bước và kiểm tra bài của nhóm mình.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 8 phút

Viết đúng chính tả tr/ch, g/gh, r/d/gi

Mục tiêu

HS nhận biết và viết đúng các tiếng có tr/ch, g/gh, r/d/gi trong bài.

Nội dung

GV đọc, HS viết bảng con theo quy tắc. Trò chơi “Ghép đúng chính tả”: GV giơ thẻ tiếng, HS đọc to và nêu quy tắc.

Sản phẩm dự kiến

HS viết đúng các từ: vi trùng, chà xát, nhanh chóng; ghi nhớ, gọn ghẽ, cố gắng, gọn gàng; rửa tay, da dẻ, giữ gìn.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giới thiệu ba nhóm chính tả và nêu nhiệm vụ: nghe, đọc và viết đúng các từ trên bảng con.

    Học sinh

    HS lắng nghe và chuẩn bị bảng con.

  2. Giáo viên

    GV đọc từng từ, HS viết bảng con. GV hỏi quy tắc: “Trước i, e, ê ta viết g hay gh?”. Với tiếng “chà xát”, GV hỏi: “Tiếng này viết ch hay tr?”.

    Học sinh

    HS viết bảng con và trả lời. Dự kiến: “Trước i, e, ê ta viết gh ạ.”; “Tiếng chà xát viết ch ạ.”

  3. Giáo viên

    GV giơ bảng mẫu, HS đối chiếu và sửa lỗi cho nhau theo cặp.

    Học sinh

    HS đối chiếu bảng con với bảng mẫu và sửa lỗi.

  4. Giáo viên

    GV chốt quy tắc: tr/ch, g/gh, r/d/gi và nhắc HS viết đúng dấu thanh.

    Học sinh

    HS đọc lại quy tắc và ghi nhớ.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Trả lời câu hỏi và nối từ với nghĩa

Mục tiêu

HS vận dụng nội dung bài đọc để trả lời câu hỏi trắc nghiệm và nối từ với nghĩa đúng.

Nội dung

HS làm các bài tập 1 đến 6 trên trang bài học NeoEdu hoặc trên Phiếu học tập số 1 (phần nối từ). Đề và đáp án: (1) Vì sao chúng ta không thấy vi trùng? A. Vì vi trùng rất nhỏ, mắt thường không nhìn thấy; B. Vì không có vi trùng; C. Vì vi trùng trốn đi. Đáp án A. (2) Vi trùng vào cơ thể bằng cách nào? A. Từ tay theo thức ăn vào cơ thể; B. Qua quần áo; C. Bay vào tai. Đáp án A. (3) Cần rửa tay như thế nào cho đúng? A. Bằng xà phòng và nước sạch; B. Chỉ nhúng tay vào nước; C. Chỉ lau vào áo. Đáp án A. (4) Sắp xếp các bước rửa tay: làm ướt tay, xoa xà phòng, chà khắp bàn tay và kẽ ngón, rửa sạch dưới vòi nước, lau khô bằng khăn sạch. (5) Em cần rửa tay vào những lúc nào? A. Sau khi chơi ở sân; B. Trước khi ăn; C. Chỉ khi tay bẩn nhìn thấy; D. Sau khi đi vệ sinh. Đáp án A, B, D. (6) Nối: vi trùng với sinh vật rất nhỏ có thể gây bệnh; tiếp xúc với chạm vào; phòng bệnh với giữ gìn để không bị bệnh.

Sản phẩm dự kiến

HS làm đúng các bài tập 1 đến 6 với đáp án như trên; giải thích được lí do chọn đáp án bằng một câu ngắn.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc từng câu hỏi trắc nghiệm, hướng dẫn HS giơ thẻ A, B, C hoặc D. Nêu yêu cầu: giơ thẻ và giải thích ngắn.

    Học sinh

    HS lắng nghe và chuẩn bị thẻ đáp án.

  2. Giáo viên

    GV đọc câu 1 đến 3, HS giơ thẻ. GV hỏi: “Vì sao em chọn đáp án này?”. Sau đó GV hướng dẫn cả lớp làm câu 4 và câu 6 trên màn hình NeoEdu.

    Học sinh

    HS giơ thẻ và trả lời. Dự kiến: “Em chọn A vì vi trùng rất nhỏ ạ.”; “Em chọn A vì tay cầm thức ăn ạ.” HS làm câu 4 và câu 6 trên màn hình hoặc phiếu.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 HS đọc to bài làm của mình và nhận xét. GV kiểm tra nhanh câu 5.

    Học sinh

    HS đọc đáp án và nhận xét. Dự kiến câu 5: “Em rửa tay sau khi chơi, trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh ạ.”

  4. Giáo viên

    GV nhấn mạnh: vi trùng không nhìn thấy nên phải rửa tay thường xuyên, không đợi đến khi tay bẩn.

    Học sinh

    HS nhắc lại đáp án đúng và lí do.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 8 phút

Đọc thêm “Đánh răng” và trả lời câu hỏi

Mục tiêu

HS đọc đúng, đọc trơn đoạn văn “Đánh răng”; hiểu nội dung và trả lời được câu hỏi 7 đến 10.

Nội dung

HS đọc thầm, đọc to đoạn văn “Đánh răng”. Làm các bài tập 7 đến 10. Đề và đáp án: (7) Đọc đoạn văn “Đánh răng”. (8) Mỗi ngày em đánh răng mấy lần? Đáp án: 2 (hai lần). (9) Em đánh răng vào những lúc nào? A. Buổi tối trước khi đi ngủ; B. Buổi sáng khi ngủ dậy; C. Giữa giờ học. Đáp án A, B. (10) Nhờ đánh răng đúng cách, răng em thế nào? A. Bị vàng; B. Trắng và chắc khoẻ; C. Bị sâu. Đáp án B.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn đoạn văn; trả lời đúng câu 8 (2 lần), câu 9 (A, B), câu 10 (B); nói được một điều tương tự về việc giữ vệ sinh răng miệng.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu nhiệm vụ: đọc đoạn văn “Đánh răng”, sau đó làm bài tập 8 đến 10.

    Học sinh

    HS đọc thầm đoạn văn.

  2. Giáo viên

    GV đọc mẫu, HS đọc nối tiếp hai câu một lượt. GV hỏi câu 8, 9, 10 và hỏi thêm: “Em đánh răng như thế nào?”.

    Học sinh

    HS đọc và trả lời. Dự kiến: “Em đánh răng hai lần ạ.”; “Em đánh răng buổi sáng và buổi tối ạ.”; “Răng em trắng và chắc khoẻ ạ.” HS nói: “Em chải răng nhẹ nhàng ạ.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 HS đọc to đoạn văn và đọc câu trả lời. GV nhận xét.

    Học sinh

    HS đọc trước lớp, bạn nhận xét.

  4. Giáo viên

    GV liên hệ: giữ vệ sinh răng miệng cũng như rửa tay để có sức khoẻ tốt.

    Học sinh

    HS nêu được một việc mình làm để giữ vệ sinh răng miệng.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 12 phút

Nói với bạn về thời điểm rửa tay và thực hành rửa tay

Mục tiêu

HS vận dụng kiến thức để nói về thời điểm cần rửa tay và thực hành rửa tay đúng cách trong đời sống.

Nội dung

HS hỏi đáp theo cặp: “Em rửa tay khi nào?” (trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi chơi…). Sau đó cả lớp thực hành rửa tay bằng tay không hoặc làm động tác mô phỏng. Giao nhiệm vụ về nhà: thực hành rửa tay trước bữa ăn và nhắc người thân cùng làm.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi cặp hỏi đáp đúng ít nhất hai thời điểm rửa tay; HS làm đúng năm bước rửa tay khi thực hành.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV hướng dẫn cặp đôi: một bạn hỏi “Em rửa tay khi nào?”, bạn kia trả lời. Sau đó đổi vai.

    Học sinh

    HS nghe hướng dẫn và chọn bạn cùng cặp.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, lắng nghe và hỗ trợ. Sau đó GV dẫn cả lớp ra vòi nước (hoặc làm mô phỏng) để thực hành năm bước rửa tay.

    Học sinh

    HS hỏi đáp theo cặp. Dự kiến: “Em rửa tay trước khi ăn ạ.” Cả lớp làm theo các bước: làm ướt tay, xoa xà phòng, chà kĩ, rửa sạch, lau khô.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 đến 3 cặp trình bày trước lớp. Hỏi: “Vì sao chúng ta phải chà kĩ kẽ ngón tay?”.

    Học sinh

    HS trình bày. Dự kiến: “Vì vi trùng có thể bám ở kẽ ngón tay ạ.”

  4. Giáo viên

    GV khen ngợi, nhắc HS rửa tay đúng cách mỗi ngày. Chốt bài: rửa tay trước khi ăn bằng xà phòng và nước sạch giúp em phòng bệnh.

    Học sinh

    HS đọc lại phần Ghi nhớ: “Vi trùng theo tay vào thức ăn, gây bệnh. Rửa tay trước khi ăn bằng xà phòng và nước sạch.”

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Họ và tên: ………………………… Nhóm: …………

Phần 1. Nối từ với nghĩa phù hợp.

  • vi trùng – chạm vào, gần sát
  • tiếp xúc – sinh vật rất nhỏ, mắt thường không thấy, có thể gây bệnh
  • phòng bệnh – giữ gìn để không bị bệnh

Phần 2. Sắp xếp các bước rửa tay theo đúng thứ tự (viết số 1 đến 5 vào ô trống).

  • Lau khô bằng khăn sạch
  • Làm ướt tay
  • Rửa sạch dưới vòi nước
  • Xoa xà phòng
  • Chà lòng bàn tay, mu bàn tay, kẽ ngón tay, đầu ngón tay

Phần 3. Điền từ còn thiếu: Vi trùng theo ……… vào thức ăn, gây bệnh. Rửa tay trước khi ăn bằng ……… và nước sạch.

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc to bài “Rửa tay trước khi ăn” cho người thân nghe ít nhất hai lần, vừa đọc vừa chỉ tranh minh hoạ.
  • Thực hành rửa tay đúng năm bước trước mỗi bữa ăn và sau khi đi vệ sinh trong ba ngày liên tiếp.
  • Hỏi người thân: “Vì sao con phải rửa tay trước khi ăn?” và viết lại câu trả lời vào vở bằng 1 đến 2 câu ngắn.
  • Tập đọc đoạn văn “Đánh răng” và kể cho người thân nghe mình đánh răng vào những lúc nào.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.