Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 19. Mái ấm gia đình

Giáo án Bài 1. Nụ hôn trên bàn tay

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Đọc đúng, đọc trơn bài đọc “Nụ hôn trên bàn tay” và trả lời được các câu hỏi về nội dung bài.
  • Nêu được nghĩa của các từ ngữ hồi hộp, thủ thỉ, tung tăng và đặt được câu có từ ngữ đó trong ngữ cảnh.
  • Viết đúng dấu hỏi, dấu ngã trong các tiếng ẽ, ữ, ĩ, ỉ, ử, ỏ qua các từ vẽ, sữa, kĩ, nghỉ, cửa, nhỏ.
  • Nói được 1–2 câu về một việc mẹ (hoặc bố) đã làm khiến em thấy ấm áp.
  • Năng lực ngôn ngữ: Đọc trơn bài có dấu hỏi, dấu ngã; nghe hiểu câu hỏi của GV và trả lời thành câu đủ ý; viết đúng dấu thanh trong các từ được học.
  • Năng lực văn học: Cảm nhận được tình yêu thương của mẹ qua hình ảnh nụ hôn trên bàn tay và qua những việc mẹ làm cho con trong bài đọc thêm “Bàn tay mẹ”.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: Tự đọc thầm, đọc to bài đọc và tự kiểm tra kết quả bài tập nối, điền dấu theo đáp án của GV.
  • Giao tiếp và hợp tác: Tham gia đọc theo cặp, chia sẻ ý kiến trong nhóm và lắng nghe bạn nói khi làm việc chung.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Dựa vào hình ảnh, từ khóa và câu chuyện để tìm nghĩa từ, chọn dấu thanh đúng và đặt câu nói về tình cảm với mẹ.

3. Phẩm chất

  • Nhân ái: Biết yêu thương, quan tâm đến mẹ bằng lời nói và hành động nhỏ như nụ hôn, lời cảm ơn.
  • Trách nhiệm: Hoàn thành phần việc được giao trong nhóm và phần luyện tập ở nhà một cách nghiêm túc.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Sách Tiếng Việt 1 (Kết nối tri thức với cuộc sống), tập 1, bài 1 “Nụ hôn trên bàn tay”.
  • Tranh minh họa mẹ đặt nụ hôn vào bàn tay Nam trước cổng trường (treo bảng hoặc chiếu lên màn hình).
  • Bảng phụ viết sẵn bài đọc “Bàn tay mẹ” và các câu hỏi bài tập.
  • Bộ thẻ từ: hồi hộp, thủ thỉ, tung tăng; thẻ nghĩa tương ứng; thẻ dấu hỏi, dấu ngã.
  • Phiếu học tập số 1 và số 2 (in sẵn cho mỗi nhóm).
  • Học liệu số NeoEdu: Trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-1-nu-hon-tren-ban-tay (dùng để GV trình chiếu bài đọc mẫu, cho HS luyện đọc và làm bài tập tương tác ở phần Luyện tập).

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 1, vở Tập viết, bảng con, bút chì, phấn, khăn lau bảng.
  • Bút chì màu (nếu vẽ tranh ở phần vận dụng hoặc bài tập về nhà).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Chia sẻ về ngày đầu đi học

Mục tiêu

Gợi nhớ kinh nghiệm của HS về ngày đầu đến trường, tạo tâm thế vui vẻ và kết nối với chủ đề Mái ấm gia đình.

Nội dung

HS trả lời hai câu hỏi: Ngày đầu tiên đi học, em cảm thấy thế nào? Ai đã đưa em đến trường? HS trả lời bằng một câu ngắn hoặc một từ chỉ cảm xúc.

Sản phẩm dự kiến

Khoảng 3–5 HS chia sẻ được cảm xúc của mình trong ngày đầu đi học và nêu được người đưa em đến trường.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu tranh minh họa cảnh mẹ và bạn nhỏ trước cổng trường, hỏi: Ngày đầu tiên đi học, em cảm thấy thế nào? Ai đã đưa em đến trường?

    Học sinh

    HS quan sát tranh, lắng nghe câu hỏi và suy nghĩ.

  2. Giáo viên

    GV mời 3–5 HS trả lời, khuyến khích HS dùng từ chỉ cảm xúc như vui, lo lắng, hồi hộp.

    Học sinh

    HS trả lời. Dự kiến: “Em thấy vui nhưng hơi lo ạ.” “Mẹ đưa em đến trường.” “Bố đưa em đi học.” “Em thấy hồi hộp lắm.”

  3. Giáo viên

    GV nhận xét và dẫn vào bài: Hôm nay cô cùng các em đọc câu chuyện về một bạn nhỏ rất hồi hộp trong ngày đầu đi học. Bạn đã được mẹ yêu thương thế nào?

    Học sinh

    HS lắng nghe và mở sách Tiếng Việt 1 ở trang bài học.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 16 phút

Đọc hiểu câu chuyện Nụ hôn trên bàn tay

Mục tiêu

HS đọc đúng, đọc trơn bài đọc và hiểu nội dung chính: tình yêu thương của mẹ giúp con vững vàng, con cũng biết yêu thương mẹ.

Nội dung

Bước 1: GV đọc mẫu toàn bài (có thể chiếu bài giảng trên trang NeoEdu). Bước 2: HS đọc theo GV, đọc đồng thanh, đọc cá nhân. Bước 3: Kĩ thuật Khăn trải bàn: 4 nhóm trả lời các câu hỏi GV đưa ra trên 4 ô của khăn (đặt trên bảng phụ hoặc bảng nhóm). Các câu hỏi: 1) Ngày đầu đi học, Nam cảm thấy thế nào? 2) Mẹ đặt nụ hôn vào đâu và dặn Nam điều gì? 3) Nam đã làm gì để đáp lại mẹ? 4) Câu chuyện muốn nói với em điều gì?

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn được bài đọc; mỗi nhóm hoàn thành khăn trải bàn với câu trả lời đúng; HS nêu được điều câu chuyện muốn nói: tình yêu thương của mẹ giúp con vững vàng, con cũng biết yêu thương mẹ.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu toàn bài, sau đó hướng dẫn HS đọc theo; nhắc HS ngắt nghỉ đúng sau dấu phẩy và dấu chấm. Chia lớp thành 4 nhóm, phát khăn trải bàn có 4 câu hỏi, mỗi nhóm nhận một ô để viết câu trả lời.

    Học sinh

    HS lắng nghe, đọc theo GV đồng thanh, đọc cá nhân 2–3 HS. Nhóm nhận khăn trải bàn và bút chì.

  2. Giáo viên

    GV quan sát, hỗ trợ nhóm đọc lại đoạn văn có chứa đáp án. Nhắc HS đọc đúng dấu hỏi trong câu: Con có muốn... hoặc câu hỏi trong bài (nếu có).

    Học sinh

    Các thành viên trong nhóm đọc thầm đoạn văn, thảo luận và viết (hoặc nói) câu trả lời vào ô của nhóm mình. Dự kiến: “Nam rất hồi hộp.” “Mẹ đặt nụ hôn vào bàn tay Nam và dặn: mỗi khi lo lắng, hãy áp bàn tay lên má.” “Nam đặt một nụ hôn vào bàn tay mẹ.” “Tình yêu thương của mẹ giúp con vững vàng.”

  3. Giáo viên

    GV mời đại diện mỗi nhóm đọc câu trả lời ở ô của nhóm; các nhóm khác nhận xét, bổ sung.

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày; các nhóm khác lắng nghe, góp ý và bổ sung câu trả lời.

  4. Giáo viên

    GV chốt nội dung: Mẹ luôn yêu thương và ở bên con; con cũng biết nói lời yêu thương với mẹ. GV hỏi: Khi lo lắng, em có thể làm gì để thấy mình được yêu thương?

    Học sinh

    HS nhắc lại điều câu chuyện muốn nói. Dự kiến: “Em nghĩ đến mẹ và áp tay lên má.” “Em nhớ lời mẹ dặn.”

Hoạt động 2.2: Khám phá · 12 phút

Hiểu từ ngữ và nhận diện dấu hỏi, dấu ngã

Mục tiêu

HS hiểu nghĩa của các từ hồi hộp, thủ thỉ, tung tăng và nhớ quy tắc nhận diện dấu hỏi, dấu ngã thông qua các từ mẫu.

Nội dung

Trò chơi Ghép thẻ: GV đưa thẻ từ (hồi hộp, thủ thỉ, tung tăng) và thẻ nghĩa tương ứng. Các nhóm ghép đúng từ với nghĩa, đọc to và đặt một câu ngắn với từ đó. Sau đó, GV hướng dẫn nhớ dấu thanh qua các từ mẫu: vẽ tranh, sữa, kĩ càng (dấu ngã); nghỉ ngơi, cửa sổ, nhỏ nhẹ (dấu hỏi).

Sản phẩm dự kiến

HS ghép đúng 3 cặp từ – nghĩa; đặt được câu với từ hồi hộp, thủ thỉ hoặc tung tăng; đọc đúng và nhận diện được dấu hỏi, dấu ngã trong 6 từ mẫu.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát thẻ từ và thẻ nghĩa cho các nhóm, nêu luật chơi: Nhóm nào ghép đúng và nhanh nhất sẽ được tuyên dương. Ghép xong, nhóm đọc to từ và nghĩa.

    Học sinh

    Các nhóm nhận thẻ, thảo luận và ghép từ với nghĩa.

  2. Giáo viên

    GV hỏi thêm: Từ hồi hộp có nghĩa là gì? Em đã có lần nào hồi hộp chưa? Sau đó hướng dẫn HS đặt câu mẫu: Ngày đầu đi học, em rất hồi hộp.

    Học sinh

    HS trả lời. Dự kiến: “Hồi hộp là lo lắng, tim đập nhanh.” “Em hồi hộp khi chờ đến lượt đọc bài.” Các em đặt câu với từ tung tăng hoặc thủ thỉ.

  3. Giáo viên

    GV cho HS nhìn các từ mẫu có dấu thanh được tô màu (vẽ, sữa, kĩ, nghỉ, cửa, nhỏ), đọc và phân loại dấu ngã, dấu hỏi bằng cách giơ thẻ dấu thanh hoặc viết lên bảng con.

    Học sinh

    HS đọc các từ, giơ thẻ dấu hỏi hoặc dấu ngã đúng, viết dấu thanh vào bảng con.

  4. Giáo viên

    GV tổng kết: Từ hồi hộp, thủ thỉ, tung tăng có nghĩa như trong bảng; dấu ngã thường gặp trong vẽ, sữa, kĩ; dấu hỏi gặp trong nghỉ, cửa, nhỏ. Nhắc HS ghi nhớ khi viết.

    Học sinh

    HS nhắc lại nghĩa từ và quy tắc nhớ dấu thanh qua từ mẫu.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Luyện đọc và trả lời câu hỏi

Mục tiêu

HS củng cố khả năng đọc trơn và trả lời câu hỏi về nội dung bài đọc, đồng thời mở rộng với đoạn đọc thêm “Bàn tay mẹ”.

Nội dung

Bài tập 1 đến 3 và 7 đến 9 trong sách, kết hợp đọc đoạn văn “Bàn tay mẹ” trên bảng phụ. Hoạt động theo cặp đôi: một bạn đọc câu hỏi, bạn kia trả lời và đọc lại câu có đáp án. Sau đó, GV có thể cho HS vào bài tập tương tác trên NeoEdu (nếu có thiết bị).

Sản phẩm dự kiến

Đề và đáp án: 1) Ngày đầu đi học, Nam cảm thấy thế nào? A. hồi hộp; B. buồn ngủ; C. tức giận → Đáp án A. 2) Mẹ dặn Nam làm gì mỗi khi lo lắng? A. Khóc thật to; B. Chạy về nhà; C. Áp bàn tay có nụ hôn của mẹ lên má → Đáp án C. 3) Trước khi vào lớp, Nam đã làm gì cho mẹ? A. Tặng mẹ bông hoa; B. Hát cho mẹ nghe; C. Đặt một nụ hôn vào bàn tay mẹ → Đáp án C. 7) Bàn tay mẹ làm những việc gì cho em? A. xoa lưng cho em ngủ; B. lái máy bay; C. chải tóc, tết bím; D. nấu cơm, giặt áo → Đáp án A, C, D. 8) Mẹ xoa lưng cho em vào lúc nào? A. Tối, khi em đi ngủ; B. Buổi sáng; C. Giờ ra chơi → Đáp án A. 9) Em rất yêu bàn tay mẹ → Đúng (“Em yêu bàn tay mẹ lắm.”). Đọc đúng và trơn đoạn văn “Bàn tay mẹ”.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu hoặc treo bảng phụ các câu hỏi bài tập 1, 2, 3, 7, 8, 9; hướng dẫn HS đọc thầm, chọn đáp án và đọc câu văn chứa đáp án. Nêu yêu cầu đọc đoạn “Bàn tay mẹ” đúng, trơn.

    Học sinh

    HS đọc thầm câu hỏi, suy nghĩ chọn đáp án.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS hỏi – đáp theo cặp. GV đi quanh lớp, hỗ trợ cặp còn lúng túng và sửa lỗi phát âm, ngắt nghỉ. Sau đó GV đọc mẫu đoạn “Bàn tay mẹ”, HS đọc theo.

    Học sinh

    Cặp đôi hỏi – đáp. Dự kiến: “Nam hồi hộp, chọn A.” “Mẹ dặn áp bàn tay lên má, chọn C.” “Mẹ nấu cơm, giặt áo, chải tóc, xoa lưng cho em, chọn A, C, D.” “Mẹ xoa lưng cho em vào tối, khi em đi ngủ.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 cặp trình bày đáp án và đọc câu văn chứa đáp án; yêu cầu HS giải thích vì sao chọn đáp án đó.

    Học sinh

    Các cặp trình bày, lớp nhận xét, bổ sung.

  4. Giáo viên

    GV chốt đáp án và khen ngợi HS đọc đúng, đọc rõ, đọc trơn. Nhấn mạnh: Mẹ làm rất nhiều việc để yêu thương con.

    Học sinh

    HS đọc lại đoạn văn “Bàn tay mẹ” theo nhịp của GV và tự sửa lỗi của mình.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Nối từ, điền dấu và sắp xếp câu

Mục tiêu

HS vận dụng kiến thức về nghĩa từ, dấu hỏi – dấu ngã và cấu trúc câu đơn giản để hoàn thành các bài tập viết.

Nội dung

Làm việc theo nhóm đôi với Phiếu học tập số 1 (nối từ với nghĩa phù hợp; sắp xếp các từ thành câu) và Phiếu học tập số 2 (điền dấu hỏi, dấu ngã vào chỗ trống). Sau khi làm xong, nhóm đổi phiếu kiểm tra chéo.

Phiếu học tập số 1 gồm: Nối từ hồi hộp, thủ thỉ, tung tăng với nghĩa tương ứng; Sắp xếp các từ thành câu: Nam – chào mẹ – rồi – bước vào lớp.
Phiếu học tập số 2 gồm: Em v?? tranh; Em uống s?? a; Em ngh?? ngơi (điền dấu thanh trên các chữ có dấu ?).

Sản phẩm dự kiến

Đề và đáp án: 4) Nối từ – nghĩa: hồi hộp – lo lắng, tim đập nhanh khi chờ đợi điều gì; thủ thỉ – nói nhỏ nhẹ, tình cảm; tung tăng – vừa đi vừa nhún nhảy, vui vẻ. 5) Điền dấu: Em vẽ tranh (dấu ngã); Em uống sữa (dấu ngã); Em nghỉ ngơi (dấu hỏi). 10) Sắp xếp câu: Nam chào mẹ rồi bước vào lớp.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 1 và số 2 cho từng nhóm đôi; nêu yêu cầu: Đọc kĩ đề, làm xong phần của mình rồi đổi phiếu kiểm tra chéo.

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc đề và làm bài.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, nhắc HS đọc lại từng từ trước khi điền dấu; hướng dẫn HS sắp xếp câu bằng cách đọc to để kiểm tra câu đã đúng nghĩa chưa.

    Học sinh

    HS làm bài, điền dấu, nối từ và sắp xếp câu. Dự kiến: “Em vẽ tranh” viết chữ ẽ có dấu ngã; “Em nghỉ ngơi” viết chữ ỉ có dấu hỏi.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm đọc kết quả và đọc câu đã sắp xếp; nhận xét chung về lỗi dấu thanh thường gặp.

    Học sinh

    Đại diện nhóm đọc kết quả; các nhóm đối chiếu với phiếu của mình và sửa lỗi.

  4. Giáo viên

    GV đưa đáp án đúng lên bảng và chốt: Nam chào mẹ rồi bước vào lớp là câu đúng. Nhắc HS viết đúng dấu thanh khi viết bài.

    Học sinh

    HS đối chiếu đáp án, sửa lỗi và ghi nhớ kiến thức.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 12 phút

Nói về việc mẹ (bố) khiến em ấm áp

Mục tiêu

HS bày tỏ tình yêu thương với mẹ hoặc người thân bằng 1–2 câu nói đủ ý, gắn bài học với đời sống của chính mình.

Nội dung

HS suy nghĩ và nói 1–2 câu về một việc mẹ (hoặc bố) đã làm khiến em thấy ấm áp. GV gợi ý khung câu: “Mẹ đã... Em thấy ấm áp.” hoặc “Bố đã... Em thấy rất vui.” Sau đó HS nói trong nhóm, và một số HS trình bày trước lớp.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS nói được ít nhất 1–2 câu có chủ ngữ, vị ngữ về việc mẹ (hoặc bố) đã làm; HS biết bày tỏ tình yêu thương với mẹ bằng lời nói.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu yêu cầu và đưa khung câu lên bảng: “Mẹ đã... Em thấy ấm áp.” Nhắc HS nói to, rõ, đủ câu.

    Học sinh

    HS lắng nghe, nghĩ về một việc mẹ hoặc bố đã làm cho mình.

  2. Giáo viên

    GV cho HS nói theo cặp, sau đó mời 3–4 HS nói trước lớp. Gợi ý thêm nếu HS gặp khó khăn: Mẹ thường làm gì cho em mỗi sáng? Khi em ốm, mẹ làm gì?

    Học sinh

    HS nói theo cặp, rồi một số HS nói trước lớp. Dự kiến: “Mẹ nấu cơm cho em ăn. Em thấy ấm áp.” “Bố đưa em đi học mỗi sáng. Em thấy rất vui.”

  3. Giáo viên

    GV nhận xét về nội dung và cách diễn đạt; khen những HS nói tự tin, đủ câu.

    Học sinh

    HS lắng nghe và rút kinh nghiệm, tự tin hơn ở lượt nói tiếp theo.

  4. Giáo viên

    GV tổng kết: Mẹ luôn yêu thương con; con cũng có thể nói lời yêu thương với mẹ. GV dặn HS về nhà nói với mẹ một lời yêu thương.

    Học sinh

    HS nhắc lại câu ghi nhớ: Mẹ luôn yêu thương, ở bên con. Con cũng biết nói lời yêu thương với mẹ.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Bài 1. Nối từ với nghĩa phù hợp:

  • hồi hộp → lo lắng, tim đập nhanh khi chờ đợi điều gì
  • thủ thỉ → nói nhỏ nhẹ, tình cảm
  • tung tăng → vừa đi vừa nhún nhảy, vui vẻ

Bài 2. Sắp xếp các từ thành câu:

  • Nam – chào mẹ – rồi – bước vào lớp.

Phiếu học tập số 2

Bài 3. Điền dấu hỏi hoặc dấu ngã vào chỗ có dấu ? (viết lại cả câu):

  • Em v?? tranh.
  • Em uống s?? a.
  • Em ngh?? ngơi.

Gợi ý: Nhớ từ mẫu vẽ tranh, sữa, kĩ càng (dấu ngã); nghỉ ngơi, cửa sổ, nhỏ nhẹ (dấu hỏi).

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc cho người thân nghe bài “Nụ hôn trên bàn tay”, sau đó đọc đoạn văn “Bàn tay mẹ”; nhờ người thân nghe em đọc và nhận xét.
  • Vẽ một bức tranh về bàn tay mẹ (hoặc bàn tay bố) đang làm một việc em yêu thích và viết 1 câu dưới tranh, chú ý dấu hỏi, dấu ngã.
  • Nói với mẹ (hoặc người thân) một lời yêu thương bằng 1–2 câu và kể lại cho cô giáo vào buổi học sau.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.