ToánLớp 1Chủ đề 2. Làm quen với một số hình phẳng

Giáo án Bài 9. Luyện tập chung

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được số cạnh của hình tam giác (3 cạnh), hình vuông và hình chữ nhật (4 cạnh); nhận ra hình tròn không có cạnh thẳng.
Đếm đúng số hình tròn, hình chữ nhật, hình tam giác trong hình vẽ đoàn tàu và trong hình được cho.
Tìm được hình tiếp theo trong dãy hình có quy luật bằng cách xác định nhóm hình lặp lại và đọc tiếp.
Tư duy và lập luận toán học: HS giải thích được vì sao hình tiếp theo là hình tam giác hoặc hình vuông dựa trên nhóm hình lặp lại.
Giao tiếp toán học: HS nêu đúng tên hình, số cạnh và kết quả đếm bằng câu đầy đủ, ví dụ «Đoàn tàu có 6 hình tròn».
Giải quyết vấn đề toán học: HS chọn cách đếm hợp lí (đếm theo loại, đánh dấu hình đã đếm) để trả lời các câu hỏi về số lượng hình.
Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: HS dùng bộ hình phẳng, que tính và học liệu số NeoEdu để quan sát, sắp xếp và kiểm tra kết quả.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS tự quan sát hình, đếm và kiểm tra lại kết quả bằng cách đánh dấu các hình đã đếm.
Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc theo cặp, nói cho bạn nghe cách mình nhận ra hình và quy luật, lắng nghe và góp ý cho bạn.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS vận dụng quy luật lặp lại để tìm hình tiếp theo và tìm đồ vật có dạng hình đã học trong thực tế.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: HS hoàn thành đủ các câu trong phiếu học tập và đếm lại khi kết quả chưa chắc chắn.
Trách nhiệm: HS giữ gìn và cất bộ hình, que tính gọn gàng sau giờ học; hoàn thành bài tập về nhà.
Trung thực: HS nói đúng kết quả đếm của mình, không sao chép đáp án của bạn khi chưa kiểm tra lại.
Nhân ái: HS chia sẻ bộ đồ dùng học tập và giúp đỡ bạn còn chậm khi làm việc theo cặp.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Bảng phụ hoặc slide hình đoàn tàu gồm đầu tàu có buồng lái hình vuông, thân đầu tàu hình chữ nhật, các toa và bánh xe hình tròn, lá cờ hình tam giác.
Bảng phụ vẽ dãy hình có quy luật: tròn – tam giác – tròn – tam giác – tròn ….
Bộ thẻ hình phẳng (hình tròn, hình vuông, hình tam giác, hình chữ nhật) có màu sắc khác nhau để chơi trò chơi khởi động.
Phiếu học tập số 1 đã in sẵn cho từng cặp.
Máy tính, máy chiếu và học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/1/math/bai-9-luyen-tap-chung.

2. Học sinh

Bộ hình phẳng bằng bìa (hình tròn, vuông, tam giác, chữ nhật).
Que tính, bút chì màu, bút chì đen, vở ô li hoặc giấy nháp.
Phiếu học tập số 1 (làm theo cặp).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 4 phút

Giơ thẻ đúng hình

Mục tiêu

Gợi nhớ tên và đặc điểm của bốn hình đã học; tạo không khí vui vẻ trước khi luyện tập.

Nội dung

GV đọc đặc điểm của hình, HS giơ thẻ hình tương ứng. Các đặc điểm gồm: có 3 cạnh, có 4 cạnh bằng nhau, có 4 góc vuông, không có cạnh thẳng. Học liệu số NeoEdu được mở trên máy chiếu để HS quan sát hình mẫu.

Sản phẩm dự kiến

HS gọi đúng tên hình khi nghe đặc điểm và nhớ rằng hình tròn không có cạnh thẳng.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nói: «Hôm nay cô trò mình cùng chơi trò Giơ thẻ đúng hình nhé. Cô đọc đặc điểm, các em giơ thẻ hình đúng với đặc điểm đó.» GV mở trang bài học NeoEdu trên máy chiếu để HS xem hình mẫu. GV hỏi: «Hình nào có 3 cạnh?»
Học sinh
HS lắng nghe luật chơi, cầm sẵn bộ thẻ hình trên bàn. Dự kiến HS trả lời: «Hình tam giác ạ!» và giơ thẻ hình tam giác.
Giáo viên
GV đọc tiếp các đặc điểm: «Hình nào có 4 cạnh bằng nhau?»; «Hình nào không có cạnh thẳng nào?». GV quan sát và nhắc HS nói to tên hình.
Học sinh
HS giơ thẻ và nói. Dự kiến: «Hình vuông ạ!» (4 cạnh bằng nhau); «Hình tròn ạ!» (không có cạnh thẳng).
Giáo viên
GV chốt: «Hình tam giác có 3 cạnh. Hình vuông và hình chữ nhật có 4 cạnh. Hình tròn không có cạnh thẳng. Các em nhớ nhé!»
Học sinh
HS nhắc lại bằng câu đầy đủ: «Hình tam giác có 3 cạnh.»

Hoạt động 2.1: Khám phá · 6 phút

Hệ thống hoá đặc điểm các hình

Mục tiêu

Hệ thống hoá đặc điểm, số cạnh và cách nhận biết bốn hình đã học, làm nền cho việc đếm hình.

Nội dung

Nhiệm vụ nhóm đôi: quan sát bốn hình trong bộ thẻ, sắp xếp các thẻ thành hai nhóm: nhóm hình có cạnh thẳng và nhóm hình không có cạnh thẳng. Sau đó, với nhóm có cạnh thẳng, ghi số cạnh của mỗi hình vào vở. Sản phẩm là sơ đồ ngắn gọn gồm bốn hình và số cạnh tương ứng.

Sản phẩm dự kiến

Sơ đồ đúng gồm: hình tam giác – 3 cạnh; hình vuông – 4 cạnh; hình chữ nhật – 4 cạnh; hình tròn – không có cạnh thẳng.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nói: «Các em làm việc theo cặp. Quan sát bộ thẻ, chia các hình thành hai nhóm: nhóm có cạnh thẳng và nhóm không có cạnh thẳng. Sau đó ghi số cạnh của từng hình có cạnh thẳng vào vở.» GV đi quanh lớp, hỗ trợ cặp còn lúng túng.
Học sinh
HS làm việc theo cặp, chia thẻ thành hai nhóm và đếm cạnh của từng hình. Dự kiến HS nói: «Hình tròn không có cạnh nên để riêng.»
Giáo viên
GV mời 2 cặp báo cáo: «Cặp nào nói cho cả lớp biết hình vuông có mấy cạnh và vì sao?»
Học sinh
HS đại diện trình bày. Dự kiến: «Hình vuông có 4 cạnh và 4 cạnh đều bằng nhau ạ.»
Giáo viên
GV chốt sơ đồ trên bảng: tam giác 3 cạnh; vuông và chữ nhật 4 cạnh; tròn không có cạnh thẳng. GV nhấn mạnh: «Muốn nhận ra hình, các em đếm cạnh thẳng của hình.»
Học sinh
HS sửa lại sơ đồ trong vở và đối chiếu với bảng của cô.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 7 phút

Tìm quy luật xếp hình

Mục tiêu

Nhận ra quy luật lặp lại của dãy hình và tìm được hình tiếp theo.

Nội dung

GV đưa dãy hình tròn – tam giác – tròn – tam giác – tròn trên bảng phụ. HS quan sát, tìm nhóm hình lặp lại và đọc tiếp. Sau đó GV đưa dãy hình vuông – vuông – tròn (nhóm lặp lại) đang ở vị trí hình vuông cuối để HS tìm hình tiếp theo. Hai bài này tương ứng bài tập 1 và 2 trong sách.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được nhóm hình lặp lại và tìm đúng hình tiếp theo: ở dãy 1 là hình tam giác; ở dãy 2 là hình vuông.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV hỏi: «Dãy hình này có quy luật gì? Hình tiếp theo sau hình tròn cuối cùng là hình gì?» GV gợi ý: «Hãy tìm nhóm hình lặp đi lặp lại.»
Học sinh
HS quan sát dãy hình và chỉ tay. Dự kiến HS trả lời: «Tròn và tam giác lặp lại ạ. Hình tiếp theo là hình tam giác.»
Giáo viên
GV đưa dãy thứ hai (vuông – vuông – tròn – vuông) và hỏi: «Nhóm lặp lại là gì? Hình cuối cùng đang là hình vuông, hình tiếp theo là hình gì?»
Học sinh
HS làm việc cặp đôi, thảo luận. Dự kiến HS trả lời: «Nhóm lặp lại là vuông – vuông – tròn. Hình cuối là vuông nên còn thiếu một hình vuông nữa, rồi mới đến hình tròn. Vậy hình tiếp theo là hình vuông ạ.»
Giáo viên
GV chốt: «Muốn tìm hình tiếp theo, các em tìm nhóm hình lặp lại rồi đọc tiếp theo nhóm đó.» GV ghi lên bảng: Ghi nhớ: Đếm từng loại hình và đánh dấu hình đã đếm. Tìm quy luật bằng cách tìm nhóm hình lặp đi lặp lại.
Học sinh
HS đọc theo phần ghi nhớ và ghi vào vở.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 8 phút

Đếm hình trên đoàn tàu

Mục tiêu

Đếm đúng số hình tròn, hình chữ nhật, so sánh số lượng hình và kiểm tra đúng – sai về hình dạng.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 1 theo cặp, quan sát hình đoàn tàu trên bảng phụ. Các câu gồm: đếm hình tròn, đếm hình chữ nhật, so sánh số hình tròn với số hình chữ nhật, và kiểm tra các câu đúng – sai về hình dạng. Với câu đếm, HS đánh dấu từng hình đã đếm để không đếm trùng.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: Đoàn tàu có 6 hình tròn (câu 3). Có 3 hình chữ nhật (câu 4, đáp án B). Số hình tròn nhiều hơn (câu 5, đáp án A vì $6 > 3$ ). Câu 10: a) Đ; b) Đ; c) S (đoàn tàu có 6 hình tròn, không phải 2).

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 1 và nói: «Các em quan sát đoàn tàu, đếm từng loại hình. Nhớ đánh dấu hình đã đếm nhé.» GV hướng dẫn cách đếm: đếm hết bánh xe hình tròn trước, rồi đếm thân toa hình chữ nhật.
Học sinh
HS nhận phiếu, làm việc theo cặp. HS dùng bút chì đánh dấu hình đã đếm trên hình vẽ trong phiếu.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, hỏi: «Đoàn tàu có mấy hình tròn? Em đếm như thế nào?» GV nhắc HS đếm lại nếu kết quả khác nhau giữa hai bạn trong cặp.
Học sinh
HS đếm và trả lời. Dự kiến: «Có 6 hình tròn ạ, vì mỗi toa có 2 bánh xe và có 3 toa.» HS khoanh đáp án câu 4 và câu 5, và đánh dấu Đ, S cho câu 10.
Giáo viên
GV mời 1 cặp chữa câu 10 trước lớp: «Vì sao câu c là sai?»
Học sinh
HS giải thích. Dự kiến: «Đoàn tàu có 6 bánh xe hình tròn, không phải 2 nên câu c là sai ạ.»
Giáo viên
GV chốt đáp án đầy đủ trên bảng và nhắc: «Khi so sánh số lượng, các em đếm hai loại hình rồi so sánh số lớn nhỏ.»
Học sinh
HS đối chiếu đáp án với phiếu và sửa nếu sai.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 6 phút

Nối đồ vật, đếm hình tam giác và xếp que tính

Mục tiêu

Nhận biết hình dạng của đồ vật quen thuộc, đếm hình trong hình ghép và vận dụng cách đếm để xếp hình bằng que tính.

Nội dung

HS làm các bài sau: (6) Nối đồ vật với hình dạng: bánh xe đạp với hình tròn; viên gạch hoa lát nền với hình vuông; biển báo nguy hiểm với hình tam giác; tấm bảng lớp với hình chữ nhật. (7) Trong hình bên có mấy hình tam giác? A. 1; B. 2; C. 3. (8) Điền số: hình tam giác có 3 cạnh; hình vuông có 4 cạnh. (9) Mai dùng que tính xếp 2 hình tam giác rời nhau, cần bao nhiêu que? A. 5; B. 6; C. 7. Trên học liệu số NeoEdu, GV có thể cho HS luyện thêm bài tập tương tác của bài 9.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: (6) bánh xe – tròn; viên gạch – vuông; biển báo – tam giác; bảng lớp – chữ nhật. (7) Đáp án C, có 3 hình tam giác. (8) 3 và 4. (9) Đáp án B, Mai dùng 6 que tính.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nói: «Các em nối đồ vật với hình dạng của nó, sau đó làm các câu 7, 8, 9. Với câu 9, các em dùng que tính để xếp thử hai hình tam giác rời nhau.» GV phát que tính cho HS.
Học sinh
HS làm việc cá nhân và kiểm tra cặp bạn. HS xếp que tính thành hai hình tam giác rời nhau.
Giáo viên
GV hỏi câu 9: «Một hình tam giác cần mấy que? Hai hình cần bao nhiêu que?» GV yêu cầu HS đếm to từng que.
Học sinh
HS đếm: «Hình thứ nhất 3 que, hình thứ hai 3 que, có tất cả 6 que.» Dự kiến HS chọn đáp án B.
Giáo viên
GV mời HS trình bày đáp án câu 7 và giải thích: «Vì sao có 3 hình tam giác?»
Học sinh
HS trả lời. Dự kiến: «Có 2 hình tam giác nhỏ và 1 hình tam giác to bao ngoài, cộng lại là 3 hình ạ.»
Giáo viên
GV chốt đáp án các câu và nhắc: «Hình tam giác có 3 cạnh, hình vuông có 4 cạnh bằng nhau. Các em nhớ số cạnh để nhận đúng hình.»
Học sinh
HS sửa bài và ghi đáp án đúng vào phiếu.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 4 phút

Tìm hình trong đồ vật quanh em

Mục tiêu

Vận dụng kiến thức về bốn hình để nhận biết hình dạng đồ vật trong cuộc sống hằng ngày.

Nội dung

HS quan sát lớp học và kể tên ít nhất 3 đồ vật có dạng hình tròn, hình vuông, hình tam giác hoặc hình chữ nhật. Giao về nhà: vẽ hoặc ghép bằng bìa một dãy hình có quy luật gồm ít nhất 5 hình và đố bạn tìm hình tiếp theo.

Sản phẩm dự kiến

HS kể đúng tên đồ vật với hình dạng tương ứng, ví dụ: «Mặt bàn có dạng hình chữ nhật»; «Đồng hồ treo tường có dạng hình tròn».

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nói: «Các em nhìn quanh lớp học, tìm đồ vật có dạng hình đã học và nói cho bạn bên cạnh nghe.»
Học sinh
HS quan sát lớp học, làm việc theo cặp.
Giáo viên
GV mời 3 HS nói trước lớp: «Em thấy gì có dạng hình gì?»
Học sinh
HS trả lời. Dự kiến: «Cửa sổ có dạng hình chữ nhật ạ.» «Quả bóng có dạng hình tròn ạ.»
Giáo viên
GV khen ngợi, chốt: «Hình học có ở khắp nơi quanh em. Về nhà các em làm bài tập để luyện thêm nhé.»
Học sinh
HS lắng nghe và ghi nhớ nhiệm vụ về nhà.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Quan sát hình đoàn tàu và trả lời các câu hỏi sau:

Câu 3: Đoàn tàu có mấy hình tròn? Trả lời: ……
Câu 4: Đoàn tàu có mấy hình chữ nhật? A. 2; B. 3; C. 4. Khoanh vào đáp án đúng.
Câu 5: Số hình tròn so với số hình chữ nhật thế nào? A. nhiều hơn; B. ít hơn; C. bằng nhau. Khoanh vào đáp án đúng.
Câu 10: Đúng (Đ) hay sai (S)?
a) Lá cờ có dạng hình tam giác. ……
b) Buồng lái màu vàng có dạng hình vuông. ……
c) Đoàn tàu có 2 hình tròn. ……
Lưu ý: Đếm từng loại hình và đánh dấu hình đã đếm để không đếm trùng.

Hướng dẫn về nhà

Vẽ hoặc ghép bằng bìa một dãy hình có quy luật gồm ít nhất 5 hình (ví dụ: tròn – vuông – tròn – vuông …), sau đó đố người thân tìm hình tiếp theo và nói rõ nhóm hình lặp lại.
Tìm trong nhà ít nhất 3 đồ vật có dạng hình tròn, hình vuông, hình tam giác hoặc hình chữ nhật và ghi vào vở theo mẫu: «Tên đồ vật – dạng hình».
Luyện thêm các bài tập tương tác của Bài 9 trên trang NeoEdu (neoedu.vn/learn/1/math/bai-9-luyen-tap-chung) với sự hướng dẫn của người lớn.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.