ToánLớp 1Chủ đề 2. Làm quen với một số hình phẳng

Giáo án Bài 8. Thực hành lắp ghép, xếp hình

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được cách ghép hai hình tam giác bằng nhau thành hình vuông, hai hình vuông bằng nhau thành hình chữ nhật và bốn hình vuông nhỏ bằng nhau thành hình vuông to.
Xếp được hình tam giác (3 que tính), hình vuông (4 que tính), hình chữ nhật (6 que tính) và hai hình vuông chung một cạnh (7 que tính).
Nhận ra và đếm được các hình vuông, hình tam giác, hình chữ nhật, hình tròn trong một bức tranh ghép hình.
Tư duy và lập luận toán học: HS giải thích vì sao hai tam giác ghép được hình vuông, vì sao cạnh chung chỉ cần một que tính.
Mô hình hoá toán học: HS biểu diễn đồ vật, con vật bằng các hình đã học và đếm số hình mỗi loại.
Giải quyết vấn đề toán học: HS xác định số que tính cần dùng cho từng hình và lựa chọn cách ghép hình phù hợp.
Giao tiếp toán học: HS gọi đúng tên hình, nói đúng số que tính và trình bày kết quả bằng lời hoặc bằng sản phẩm.
Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: HS sử dụng bộ hình giấy, que tính để ghép và xếp hình.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS tự quan sát bức tranh, tự đếm và trả lời phiếu học tập số 1; tự xếp que tính theo yêu cầu.
Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc nhóm 4 và cặp đôi, trình bày cách ghép hình và giải thích vì sao hai hình vuông chung cạnh chỉ cần 7 que tính.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS tìm cách ghép hình mới từ các hình đã học và sáng tạo con vật hoặc đồ vật từ các hình đã học.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: HS tích cực thực hành ghép, xếp hình và hoàn thành phiếu học tập.
Trách nhiệm: HS cùng các bạn trong nhóm giữ gìn đồ dùng học tập và hoàn thành nhiệm vụ chung.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Bộ hình giấy (hình vuông, hình tròn, hình tam giác, hình chữ nhật) cho các nhóm.
Que tính đủ dùng cho các nhóm.
Tranh ngôi nhà ghép từ các hình và tranh hai bạn nhỏ ghép hình (chiếu trên máy chiếu hoặc in khổ lớn).
Thẻ “Đúng” và “Sai” cho HS giơ.
Phiếu học tập số 1, phiếu học tập số 2.
Học liệu số NeoEdu: bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/1/math/bai-8-thuc-hanh-lap-ghep-xep-hinh (dùng để chiếu tranh và kiểm tra đáp án).

2. Học sinh

Bộ đồ dùng học Toán: hình giấy và que tính.
Bảng con, bút viết bảng.
Bút chì, tẩy.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 3 phút

Đoán hình em đã học

Mục tiêu

HS nhớ lại tên bốn hình đã học và có hứng thú vào bài thực hành.

Nội dung

Quan sát tranh hai bạn nhỏ ghép hình, gọi tên các hình có trong tranh và chơi trò “giơ hình đúng tên” với bộ hình giấy.

Sản phẩm dự kiến

HS gọi đúng tên các hình vuông, tròn, tam giác, chữ nhật.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chiếu tranh hai bạn nhỏ ghép các hình giấy thành ngôi nhà và con thuyền, hỏi: “Trong tranh có những hình nào?”
Học sinh
HS quan sát và trả lời: “Có hình vuông, hình tròn, hình tam giác, hình chữ nhật.”
Giáo viên
GV giơ lần lượt từng hình giấy, yêu cầu HS gọi nhanh tên hình. Sau đó GV gọi tên một hình, HS giơ đúng hình đó.
Học sinh
HS đồng thanh gọi tên hình, một số HS giơ đúng hình theo yêu cầu của GV.
Giáo viên
GV nêu: “Hôm nay chúng ta sẽ dùng các hình này để ghép hình mới và xếp que tính thành hình.”
Học sinh
HS lắng nghe và nhắc lại tên bài học.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 7 phút

Ghép hai hình thành hình mới

Mục tiêu

HS nhận ra cách ghép hai tam giác, hai hình vuông và bốn hình vuông nhỏ thành hình mới.

Nội dung

Làm việc nhóm 4 với bộ hình giấy. Nhiệm vụ 1: ghép hai hình tam giác bằng nhau thành hình gì? Nhiệm vụ 2: đặt hai hình vuông bằng nhau sát cạnh nhau được hình gì? Nhiệm vụ 3: bốn hình vuông nhỏ bằng nhau ghép lại được hình gì?

Sản phẩm dự kiến

Nhóm ghép được hình vuông từ hai tam giác, hình chữ nhật từ hai hình vuông và hình vuông to từ bốn hình vuông nhỏ; nêu được điều kiện các hình phải bằng nhau.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chia lớp thành các nhóm 4, phát bộ hình giấy và giao ba nhiệm vụ ghép hình. Nhắc HS ghép các hình bằng nhau.
Học sinh
HS nhận bộ hình, nhận nhiệm vụ và đọc thầm yêu cầu.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, hỏi: “Vì sao ghép hai tam giác lại được hình vuông?” và “Hai hình vuông phải thế nào thì ghép được hình chữ nhật?”
Học sinh
HS ghép hình theo nhóm. HS trả lời dự kiến: “Hai tam giác bằng nhau ghép theo cạnh dài nhất thì được hình có 4 cạnh bằng nhau.” “Hai hình vuông phải bằng nhau thì ghép lại được hình chữ nhật.”
Giáo viên
GV mời đại diện 2 nhóm giơ sản phẩm và nói kết quả. Các nhóm khác nhận xét.
Học sinh
Đại diện nhóm giơ hình ghép được và nói: “Chúng em ghép được hình vuông từ hai tam giác, hình chữ nhật từ hai hình vuông, hình vuông to từ bốn hình vuông nhỏ.”
Giáo viên
GV chốt: “Hai hình tam giác bằng nhau ghép được hình vuông; hai hình vuông bằng nhau ghép được hình chữ nhật; bốn hình vuông nhỏ bằng nhau ghép được hình vuông to.” GV nhấn mạnh các hình phải bằng nhau.
Học sinh
HS nhắc lại kết luận và ghi vào bảng con: “Ghép các hình bằng nhau để được hình mới.”

Hoạt động 2.2: Khám phá · 7 phút

Xếp hình bằng que tính

Mục tiêu

HS xếp được hình tam giác, hình vuông, hình chữ nhật và hai hình vuông chung cạnh bằng que tính, đếm đúng số que.

Nội dung

Làm việc cặp đôi với que tính, hoàn thành phiếu học tập số 2. Xếp hình tam giác, hình vuông, hình chữ nhật (cạnh dài gồm 2 que), sau đó xếp hai hình vuông chung một cạnh và đếm số que.

Sản phẩm dự kiến

HS điền đúng số que tính cho từng hình trong phiếu học tập số 2 (tam giác 3 que, vuông 4 que, chữ nhật 6 que, hai vuông chung cạnh 7 que) và giải thích được vì sao cạnh chung chỉ cần một que.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát que tính và phiếu học tập số 2. Hướng dẫn: “Xếp từng hình theo yêu cầu, sau đó đếm số que và ghi vào phiếu.”
Học sinh
HS nhận que tính và phiếu, đọc yêu cầu.
Giáo viên
GV hỏi: “Hình tam giác cần mấy que? Vì sao?” và “Vì sao hai hình vuông chung cạnh chỉ cần 7 que mà không phải 8 que?”
Học sinh
HS xếp hình, đếm que và trả lời dự kiến: “Hình tam giác có 3 cạnh, mỗi cạnh 1 que nên cần 3 que.” “Hai hình vuông chung cạnh giữa, que giữa dùng chung cho cả hai hình nên chỉ cần 7 que.”
Giáo viên
GV mời 2 cặp đôi lên trình bày, cho cả lớp kiểm tra bằng cách đếm lại que.
Học sinh
Đại diện cặp đôi giơ hình đã xếp và nói số que của từng hình. Các bạn khác đếm và nhận xét.
Giáo viên
GV chốt: “Hình nào có mấy cạnh thì cần mấy que, mỗi cạnh một que. Cạnh dùng chung chỉ cần một que.”
Học sinh
HS sửa lại phiếu nếu sai và nhắc lại quy tắc đếm que tính.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 8 phút

Tìm hình trong tranh ghép

Mục tiêu

HS nhận ra và đếm được các hình trong tranh ngôi nhà ghép từ các hình đã học.

Nội dung

Quan sát tranh ngôi nhà, trả lời phiếu học tập số 1 gồm các bài: (1) mái nhà có dạng hình gì; (2) ngôi nhà có tất cả mấy hình vuông; (3) loại hình nào có nhiều nhất trong tên lửa (không tính ngọn lửa).

Sản phẩm dự kiến

Đề và đáp án: (1) Mái nhà là hình tam giác, chọn B. (2) Ngôi nhà có 3 hình vuông (thân nhà và 2 cửa sổ). (3) Chiếc tên lửa có nhiều nhất hình tam giác (mũi tên lửa và 2 cánh), chọn B.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chiếu tranh ngôi nhà và tên lửa lên màn hình, phát phiếu học tập số 1, yêu cầu HS làm cá nhân trong 3 phút.
Học sinh
HS quan sát tranh, đọc từng câu hỏi và khoanh hoặc ghi đáp án vào phiếu.
Giáo viên
GV yêu cầu HS cặp đôi đổi phiếu kiểm tra nhau và hỏi: “Bạn đếm hình vuông ở những chỗ nào?”
Học sinh
HS đổi phiếu, chỉ vào tranh và trả lời dự kiến: “Thân nhà là một hình vuông, hai cửa sổ là hai hình vuông, có 3 hình vuông.”
Giáo viên
GV gọi 2 HS trả lời từng câu, cả lớp giơ bảng con có đáp án. GV nhận xét và sửa lỗi.
Học sinh
HS trả lời: “Mái nhà là hình tam giác.” “Ngôi nhà có 3 hình vuông.” “Loại hình có nhiều nhất là hình tam giác.”
Giáo viên
GV nhấn mạnh: “Khi đếm hình, cần đếm đúng loại hình và không bỏ sót hình nào trong tranh.”
Học sinh
HS sửa phiếu nếu sai và ghi lại đáp án đúng.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 5 phút

Đúng hay sai và đếm que tính

Mục tiêu

HS củng cố việc ghép hình và đếm que tính qua trò chơi giơ thẻ Đúng, Sai.

Nội dung

Bài 3: Ghép hai hình tam giác như hình vẽ thì được hình gì? A. hình vuông; B. hình tròn; C. hình chữ nhật. Bài 4: Đặt hai hình vuông bằng nhau sát cạnh nhau được hình gì? A. hình vuông to; B. hình chữ nhật; C. hình tam giác. Bài 7: Hình bên được xếp bằng mấy que tính? A. 6; B. 7; C. 8. Bài 9: Đúng hay sai? a) Ghép 2 hình tam giác có thể được 1 hình vuông; b) Ghép 2 hình tròn được 1 hình vuông; c) Ghép 4 hình vuông nhỏ bằng nhau có thể được 1 hình vuông to.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: bài 3 chọn A (hình vuông); bài 4 chọn B (hình chữ nhật); bài 7 chọn B (7 que); bài 9: a) Đ, b) S, c) Đ.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc lần lượt từng câu hỏi bài 3, 4, 7, 9 và hướng dẫn HS giơ thẻ Đúng hoặc Sai, giơ bảng con khi chọn đáp án A, B, C.
Học sinh
HS lắng nghe, chuẩn bị thẻ Đúng, Sai và bảng con.
Giáo viên
GV hỏi thêm: “Vì sao hình tròn không ghép được hình vuông?”
Học sinh
HS giơ đáp án và trả lời dự kiến: “Hình tròn không có cạnh thẳng nên không ghép được hình vuông.”
Giáo viên
GV chốt đáp án và nhắc lại: “Ghép hai tam giác bằng nhau được hình vuông; ghép bốn hình vuông nhỏ được hình vuông to.”
Học sinh
HS sửa đáp án sai (nếu có) và ghi nhớ kết luận.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 5 phút

Sáng tạo con vật từ các hình

Mục tiêu

HS vận dụng các hình đã học để xếp hoặc vẽ một con vật hay đồ vật và kể số hình mỗi loại.

Nội dung

Dùng các hình giấy hoặc que tính, xếp hoặc vẽ một đồ vật hay con vật. Kể tên các hình đã dùng và đếm số hình mỗi loại. Ví dụ: con cá gồm 1 hình tròn làm thân, 1 hình tam giác làm đuôi, 1 hình tròn nhỏ làm mắt.

Sản phẩm dự kiến

Sản phẩm xếp hoặc vẽ dùng ít nhất 2 loại hình đã học; HS gọi đúng tên hình và đếm đúng số hình mỗi loại.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu nhiệm vụ: “Hãy xếp hoặc vẽ một đồ vật hay con vật bằng các hình đã học, sau đó kể số hình mỗi loại.” GV nêu ví dụ con cá.
Học sinh
HS nhận nhiệm vụ, chọn hình và bắt đầu xếp hoặc vẽ.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, gợi ý: “Con vật của em có phần thân là hình gì? Phần đuôi là hình gì?”
Học sinh
HS xếp hoặc vẽ sản phẩm. HS trả lời dự kiến: “Con gà có thân là hình tròn, đầu là hình tròn nhỏ, đuôi là hình tam giác.”
Giáo viên
GV mời 2 HS giới thiệu sản phẩm, nhận xét và khen ngợi sự sáng tạo. GV chốt: “Các hình đã học có thể ghép thành nhiều hình mới trong cuộc sống.”
Học sinh
HS giới thiệu sản phẩm: “Con cá của em gồm 2 hình tròn và 1 hình tam giác.” HS lắng nghe nhận xét.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Quan sát tranh ngôi nhà và chiếc tên lửa, trả lời các câu hỏi sau:

Câu 1: Mái của ngôi nhà có dạng hình gì? A. hình vuông; B. hình tam giác; C. hình tròn.
Câu 2: Ngôi nhà có tất cả mấy hình vuông? Trả lời: ……
Câu 3: Chiếc tên lửa được ghép từ các hình. Loại hình nào có nhiều nhất? (không tính ngọn lửa) A. hình tròn; B. hình tam giác; C. hình chữ nhật.
Em đã đếm hình vuông ở những chỗ nào trong tranh? Ghi lại: ……

Phiếu học tập số 2

Xếp que tính theo yêu cầu, đếm và điền số que tính vào bảng sau:

Hình tam giác: ……… que tính
Hình vuông: ……… que tính
Hình chữ nhật (cạnh dài gồm 2 que): ……… que tính
Hai hình vuông chung một cạnh: ……… que tính
Em giải thích vì sao hai hình vuông chung cạnh chỉ cần ……… que tính cho cạnh chung: ……………………

Hướng dẫn về nhà

Tìm trong nhà hoặc trên đường đi học những đồ vật có dạng hình vuông, hình tròn, hình tam giác, hình chữ nhật, kể tên và đếm số lượng mỗi loại.
Dùng giấy màu hoặc que tính xếp một hình con vật hoặc đồ vật yêu thích, kể cho người thân nghe đã dùng mấy hình mỗi loại.
Vẽ lại một hình ghép mà em thích vào vở, ghi bên cạnh tên các hình đã dùng.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.