NeoEdu
Giáo án Toán 1
ToánLớp 1Chủ đề 2. Làm quen với một số hình phẳng

Giáo án Bài 7. Hình vuông, hình tròn, hình tam giác, hình chữ nhật

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được tên bốn hình phẳng: hình tròn, hình tam giác, hình vuông, hình chữ nhật qua đồ vật thật và hình vẽ.
  • Nêu được đặc điểm nhận biết của từng hình: hình tròn không có cạnh thẳng; hình tam giác có 3 cạnh thẳng; hình vuông có 4 cạnh thẳng dài bằng nhau; hình chữ nhật có 4 cạnh thẳng gồm 2 cạnh dài và 2 cạnh ngắn.
  • Giải thích được vì sao tên hình không thay đổi khi hình có màu khác, to nhỏ khác hoặc được đặt nghiêng, lộn ngược.
  • Đếm được số hình mỗi loại trong một bức tranh và gọi đúng tên hình.
  • Tư duy và lập luận toán học: HS dựa vào số cạnh và độ dài cạnh để phân biệt hình tam giác, hình vuông, hình chữ nhật và giải thích lí do.
  • Mô hình hoá toán học: HS liên hệ hình vẽ với đồ vật thật (mặt đồng hồ, bảng lớp, bìa vở, lá cờ) để nhận dạng hình phẳng.
  • Giao tiếp toán học: HS gọi đúng tên hình, nói được đặc điểm của hình bằng câu “Hình này có … cạnh”.
  • Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: HS sử dụng bộ hình phẳng bằng bìa, ngón tay và học liệu số để nhận biết và đếm hình.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự quan sát đồ vật, đi ngón tay theo viền hình để đếm cạnh và tự kiểm tra đặc điểm của hình.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc nhóm 4, cùng nói tên hình và lí do chọn tên hình bằng câu đầy đủ, lắng nghe bạn trình bày.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS vận dụng đặc điểm các hình để tìm đồ vật có dạng hình quen thuộc quanh em.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: HS tích cực quan sát, đếm cẩn thận từng loại hình trong tranh và hoàn thành phiếu học tập đúng thời gian.
  • Trách nhiệm: HS giữ gìn bộ đồ dùng học tập của nhóm, hoàn thành nhiệm vụ được giao và nhận nhiệm vụ tìm hình ở nhà.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Tranh lớp học có đồng hồ tròn, bảng hình chữ nhật, cửa sổ hình vuông, cờ hình tam giác (phóng to hoặc chiếu trên màn hình).
  • Đồ vật thật: một chiếc đồng hồ treo tường (hoặc đồng hồ đồ chơi), một quyển vở, một viên gạch hoặc hộp hình vuông, một lá cờ đuôi nheo bằng giấy.
  • Bộ hình phẳng bằng bìa cứng (mỗi bộ gồm hình tròn, hình tam giác, hình vuông, hình chữ nhật có màu, to nhỏ khác nhau) để làm mẫu và chia cho nhóm.
  • Tranh “Đếm hình trong tranh” có nhiều hình tròn, tam giác, vuông, chữ nhật và hình vẽ như trong sách.
  • Phiếu học tập số 1, bảng phụ, bút dạ, nam châm hoặc băng dính.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học “Bài 7: Hình vuông, hình tròn, hình tam giác, hình chữ nhật” (neoedu.vn/learn/1/math/bai-7-hinh-vuong-hinh-tron-hinh-tam-giac-hinh-chu-nhat) dùng để trình chiếu bài giảng và các bài tập tương tác.

2. Học sinh

  • Bộ hình phẳng bằng bìa (chia theo nhóm 4 HS).
  • Bút chì màu (đỏ, xanh, vàng).
  • Vở bài tập Toán 1, bảng con và bút chì.
  • Phiếu học tập số 1 (do GV phát).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 4 phút

Ai tinh mắt tìm hình

Mục tiêu

Gợi nhớ hình ảnh quen thuộc và tạo hứng thú; HS bước đầu gọi tên một số hình gần gũi quanh lớp học.

Nội dung

Quan sát tranh “Lớp học của em”, tìm đồ vật có dạng hình tròn, hình vuông, hình chữ nhật, hình tam giác.

Sản phẩm dự kiến

HS chỉ đúng và gọi đúng tên ít nhất bốn đồ vật tương ứng bốn hình.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    Cô treo tranh “Lớp học của em” lên bảng và nói: “Các em hãy tinh mắt tìm xem trong lớp có đồ vật nào có dạng hình tròn?”

    Học sinh

    HS quan sát tranh, lắng nghe yêu cầu của cô.

  2. Giáo viên

    Cô mời 4 HS lần lượt lên chỉ và nói tên đồ vật: “Mặt đồng hồ, tấm bảng, ô cửa sổ, lá cờ có dạng hình gì?”

    Học sinh

    HS chỉ tranh và trả lời dự kiến: “Mặt đồng hồ có dạng hình tròn.”; “Tấm bảng có dạng hình chữ nhật.”; “Ô cửa sổ có dạng hình vuông.”; “Lá cờ có dạng hình tam giác.”

  3. Giáo viên

    Cô hỏi cả lớp: “Bạn nào đã tìm được hình vuông ở vật khác trong lớp?” và khen những HS nói đúng.

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Viên gạch lát nền là hình vuông.”; “Bìa quyển vở là hình chữ nhật.”

  4. Giáo viên

    Cô dẫn vào bài: “Hôm nay chúng ta cùng học về bốn hình phẳng: hình tròn, hình tam giác, hình vuông và hình chữ nhật.” Cô ghi tên bốn hình lên bảng.

    Học sinh

    HS nhắc lại tên các hình theo cô.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 10 phút

Bốn hình em cần nhớ

Mục tiêu

HS nhận biết và nêu được đặc điểm của hình tròn, hình tam giác, hình vuông, hình chữ nhật qua việc quan sát, sờ, đi ngón tay theo viền và đếm cạnh.

Nội dung

Nhóm 4 HS nhận bộ hình phẳng bằng bìa, lần lượt đi ngón tay theo viền từng hình, đếm số cạnh thẳng, quan sát các cạnh dài, cạnh ngắn rồi điền kết quả vào Phiếu học tập số 1. Đại diện nhóm báo cáo kết quả trước lớp.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 được điền đầy đủ: mỗi hình có số cạnh thẳng và đặc điểm đúng; HS nêu được: hình tròn không có cạnh thẳng; hình tam giác có 3 cạnh; hình vuông có 4 cạnh dài bằng nhau; hình chữ nhật có 2 cạnh dài và 2 cạnh ngắn.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    Cô chia lớp thành các nhóm 4, phát bộ hình bằng bìa và Phiếu học tập số 1. Cô hướng dẫn: “Các em dùng ngón tay đi theo viền của hình, vừa đi vừa đếm xem có mấy cạnh thẳng. Nếu hình có cạnh cong thì không đếm cạnh đó.”

    Học sinh

    HS nhận đồ dùng, nhắc lại cách làm: đi ngón tay theo viền, đếm cạnh thẳng, ghi kết quả.

  2. Giáo viên

    Cô đi quanh lớp, quan sát và hỏi từng nhóm: “Hình này có mấy cạnh? Các cạnh này dài bằng nhau không?” Cô gợi ý nhóm đang lúng túng bằng cách cho đếm chậm từng cạnh.

    Học sinh

    HS đi ngón tay theo viền hình, đếm và trao đổi. Dự kiến HS nói: “Hình tam giác có 3 cạnh thẳng.”; “Hình vuông có 4 cạnh, cạnh nào cũng dài bằng nhau.”; “Hình chữ nhật có 2 cạnh dài, 2 cạnh ngắn.”; “Hình tròn không có cạnh nào, nó tròn đều.”

  3. Giáo viên

    Cô mời 2 nhóm báo cáo. Cô hỏi: “Vì sao em biết hình này là hình vuông mà không phải hình chữ nhật?”

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày và trả lời dự kiến: “Vì hình vuông có 4 cạnh dài bằng nhau, còn hình chữ nhật có 2 cạnh dài và 2 cạnh ngắn.” Các nhóm khác nhận xét, bổ sung.

  4. Giáo viên

    Cô treo bảng phụ ghi đặc điểm bốn hình và chốt: “Hình tròn không có cạnh thẳng. Hình tam giác có 3 cạnh thẳng. Hình vuông có 4 cạnh thẳng dài bằng nhau. Hình chữ nhật có 4 cạnh thẳng: 2 cạnh dài, 2 cạnh ngắn.” Cô yêu cầu cả lớp đọc theo.

    Học sinh

    HS đọc theo cô và sửa phiếu nếu sai.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 6 phút

Tên hình không đổi khi đổi màu, to nhỏ, cách đặt

Mục tiêu

HS giải thích được tên hình không phụ thuộc vào màu sắc, độ to nhỏ hay cách đặt, và nhận ra hình tam giác vẫn là hình tam giác khi lộn ngược hoặc đặt nghiêng.

Nội dung

Quan sát năm hình tam giác khác màu, khác kích thước, đặt nghiêng hoặc lộn ngược trên bảng; đếm cạnh thẳng của từng hình và rút ra kết luận. Trò chơi “Chọn đúng hình”: GV đưa ra một hình, HS giơ thẻ tên hình đúng.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được: “Hình tam giác khác màu, khác to nhỏ hay lộn ngược thì vẫn có 3 cạnh thẳng nên vẫn là hình tam giác.”; HS biết tên hình không phụ thuộc vào màu sắc, độ to nhỏ, cách đặt.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    Cô treo lên bảng năm hình tam giác khác màu, khác kích thước, có hình đặt nghiêng, có hình lộn ngược. Cô hỏi: “Các hình này có phải đều là hình tam giác không? Vì sao?”

    Học sinh

    HS quan sát và suy nghĩ về câu hỏi của cô.

  2. Giáo viên

    Cô mời HS đếm cạnh thẳng của hai hình: một hình lộn ngược và một hình đặt nghiêng. Cô hỏi: “Hình này có mấy cạnh thẳng? Có phải là hình tam giác không?”

    Học sinh

    HS đếm và trả lời dự kiến: “Hình này có 3 cạnh thẳng nên là hình tam giác.”; “Hình lộn ngược vẫn có 3 cạnh, vẫn là hình tam giác.”

  3. Giáo viên

    Cô tổ chức trò chơi “Chọn đúng hình”: cô giơ từng hình (hình đỏ to, hình xanh nhỏ, hình vàng lộn ngược) và yêu cầu HS giơ thẻ tên hình đúng.

    Học sinh

    HS giơ thẻ “hình tam giác” hoặc “hình vuông”, giải thích ngắn gọn: “Vì nó có 3 cạnh thẳng.”

  4. Giáo viên

    Cô chốt: “Tên hình không phụ thuộc vào màu sắc, độ to nhỏ hay cách đặt. Hình nào có 3 cạnh thẳng thì là hình tam giác.” Cô ghi kết luận lên bảng.

    Học sinh

    HS nhắc lại kết luận và ghi vào vở.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 8 phút

Gọi tên, đếm hình và đúng hay sai

Mục tiêu

HS vận dụng đặc điểm bốn hình để gọi tên, đếm số hình trong tranh và xét đúng sai các nhận định.

Nội dung

Làm các bài tập: (1) Chọn hình tròn trong 4 hình A, B, C, D. (2) Chọn hình chữ nhật trong 4 hình A, B, C, D. (4) Đếm số hình tam giác trong tranh. (5) Chọn số hình tròn trong tranh: A. 2; B. 3; C. 4. (6) Đúng hay sai: a) Hình tam giác có 3 cạnh; b) Hình tròn có 4 cạnh; c) Hình vuông và hình chữ nhật đều có 4 cạnh; d) Hình chữ nhật có 4 cạnh dài bằng nhau. (7) Nối mặt của mỗi đồ vật với tên hình.

Sản phẩm dự kiến

Đề và đáp án: (1) Chọn B (hình tròn). (2) Chọn A (hình chữ nhật). (4) Trong tranh có 4 hình tam giác (hàng trên 2 hình, hàng dưới 2 hình). (5) Chọn B: có 3 hình tròn. (6) a) Đúng; b) Sai; c) Đúng; d) Sai. (7) Mặt đồng hồ – hình tròn; bìa quyển vở – hình chữ nhật; mặt chiếc bánh chưng – hình vuông; lá cờ đuôi nheo – hình tam giác.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    Cô trình chiếu trang bài tập tương tác trên học liệu NeoEdu và nêu yêu cầu: “Các em làm bài cá nhân trong vở, sau đó giơ bảng con khi cô hỏi.” Cô trình chiếu tranh đếm hình trước khi làm bài 4 và 5.

    Học sinh

    HS mở vở bài tập, quan sát đề và chuẩn bị bảng con.

  2. Giáo viên

    Cô hỏi từng câu: “Hình nào là hình tròn? Vì sao em chọn hình đó?” Với bài đếm, cô yêu cầu HS đếm từng loại một và đánh dấu từng hình đã đếm.

    Học sinh

    HS làm bài và giơ bảng con. Dự kiến HS trả lời: “Em chọn hình B vì hình B tròn đều, không có cạnh thẳng.”; “Trong tranh có 4 hình tam giác.”; “Có 3 hình tròn nên chọn B.”

  3. Giáo viên

    Cô mời 2 HS nêu kết quả bài 6 và bài 7 và yêu cầu giải thích. Cô hỏi: “Vì sao hình tròn không thể có 4 cạnh?”

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Hình tròn không có cạnh thẳng nên nhận định ‘có 4 cạnh’ là sai.”; “Hình chữ nhật có 2 cạnh dài và 2 cạnh ngắn nên không phải 4 cạnh dài bằng nhau.”

  4. Giáo viên

    Cô nhận xét, chữa bài sai (nếu có) và khen những HS làm đúng. Cô nhấn mạnh: “Muốn biết hình gì, các em hãy đếm số cạnh và xem các cạnh dài hay ngắn.”

    Học sinh

    HS chữa bài vào vở và sửa lỗi sai (nếu có).

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 7 phút

Thám tử hình học

Mục tiêu

HS vận dụng nhận biết hình phẳng vào thực tế, tìm đồ vật có dạng hình tròn, vuông, chữ nhật, tam giác quanh em.

Nội dung

Trò chơi “Thám tử hình học”: GV chia lớp thành 2 đội, mỗi đội nêu tên một hình, đội kia tìm đồ vật có dạng hình đó trong lớp hoặc nhà em. Giao về nhà: tìm 4 đồ vật, mỗi đồ vật một hình và kể cho người thân nghe.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được ít nhất 4 đồ vật có dạng các hình đã học (ví dụ: bánh xe – hình tròn; viên gạch hoa – hình vuông; cửa ra vào – hình chữ nhật; biển báo nguy hiểm – hình tam giác); HS nhận nhiệm vụ về nhà.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    Cô nêu luật chơi: “Đội nào tìm được nhiều đồ vật đúng dạng hình hơn trong 1 phút là đội thắng. Các em phải nói rõ: đồ vật này có dạng hình gì và vì sao.”

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi và chuẩn bị.

  2. Giáo viên

    Cô hô “Bắt đầu!” và nhắc các đội nói câu đầy đủ, ví dụ: “Cái bảng có dạng hình chữ nhật vì có 2 cạnh dài, 2 cạnh ngắn.”

    Học sinh

    HS chơi theo nhóm, tìm và nói các đồ vật. Dự kiến HS nói: “Bánh xe đạp có dạng hình tròn.”; “Viên gạch lát nền có dạng hình vuông.”

  3. Giáo viên

    Cô tổng kết số đồ vật đúng của mỗi đội và giao nhiệm vụ về nhà: “Các em về nhà tìm 4 đồ vật có dạng 4 hình đã học, ghi lại hoặc vẽ lại vào vở.”

    Học sinh

    HS báo cáo kết quả đội mình và ghi nhiệm vụ về nhà vào vở.

  4. Giáo viên

    Cô khen ngợi cả lớp và nhắc lại: “Tên hình không thay đổi dù màu sắc hay độ to nhỏ thế nào. Hình tròn không có cạnh thẳng, hình tam giác có 3 cạnh, hình vuông có 4 cạnh bằng nhau, hình chữ nhật có 2 cạnh dài và 2 cạnh ngắn.”

    Học sinh

    HS nhắc lại kiến thức trọng tâm của bài.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Nhóm: …………… Thành viên: ……………………………

Nhiệm vụ: Đi ngón tay theo viền từng hình, đếm số cạnh thẳng và viết đặc điểm của hình vào bảng.

Bảng cần điền:

  • Hình tròn: số cạnh thẳng: ……; cạnh dài: ……; cạnh ngắn: ……; đặc điểm: ……………………
  • Hình tam giác: số cạnh thẳng: ……; cạnh dài: ……; cạnh ngắn: ……; đặc điểm: ……………………
  • Hình vuông: số cạnh thẳng: ……; cạnh dài bằng nhau: ……; đặc điểm: ……………………
  • Hình chữ nhật: số cạnh thẳng: ……; số cạnh dài: ……; số cạnh ngắn: ……; đặc điểm: ……………………

Câu hỏi: Hình vuông và hình chữ nhật khác nhau ở điểm nào?

  • Đáp án dự kiến: Hình vuông có 4 cạnh dài bằng nhau; hình chữ nhật có 2 cạnh dài và 2 cạnh ngắn.

Hướng dẫn về nhà

  • Tìm 4 đồ vật quanh nhà, mỗi đồ vật có dạng một trong bốn hình đã học (hình tròn, hình tam giác, hình vuông, hình chữ nhật).
  • Vẽ hoặc dán vào vở mỗi hình một đồ vật tìm được, ghi tên hình và số cạnh của hình đó.
  • Kể cho người thân nghe: “Hình … có … cạnh, nên là hình …”.
  • Làm lại bài tập trên trang bài học số NeoEdu (neoedu.vn/learn/1/math/bai-7-hinh-vuong-hinh-tron-hinh-tam-giac-hinh-chu-nhat) nếu có thiết bị kết nối.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.