NeoEdu
Giáo án Toán 1
ToánLớp 1Chủ đề 1. Các số từ 0 đến 10

Giáo án Bài 5. Mấy và mấy

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được một số trong phạm vi 10 gồm hai số nào, ví dụ: 6 gồm 4 và 2.
  • Giải thích được cách tách và gộp số: gộp hai phần thành một số, tách một số thành hai phần.
  • Nêu được các cách tách một số thành hai phần, ví dụ: 5 gồm 1 và 4; 2 và 3; cũng gồm 3 và 2.
  • Vận dụng được việc tách số để tìm phần còn thiếu trong bài toán chia đồ vật thành hai phần.
  • Tư duy và lập luận toán học: HS giải thích vì sao 3 và 4 gộp lại được 7 bằng cách đếm hoặc gộp các nhóm đồ vật.
  • Mô hình hoá toán học: HS biểu diễn tình huống chia đồ vật thành hai phần bằng sơ đồ tách – gộp và phép tính tương ứng.
  • Giao tiếp toán học: HS dùng đúng cách nói 'gồm' và 'gộp', 'tách' khi trình bày.
  • Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: HS dùng que tính, ngón tay, bộ đồ dùng học toán để tách và gộp số.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự quan sát tranh, đếm đồ vật và ghi lại kết quả tách, gộp của mình.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc theo cặp, nói đầy đủ câu 'số ... gồm ... và ...' khi trình bày kết quả.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS tìm nhiều cách tách cùng một số và dùng ngón tay hoặc đồ vật để kiểm tra kết quả.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: HS tích cực đếm, tách gộp đủ các cách của số trong bài tập.
  • Nhân ái: HS biết chia đều phần việc, chia đội chơi công bằng với bạn trong nhóm.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Tranh mâm quả có 4 quả xoài và 2 quả ổi; tranh 5 quả bóng gồm 2 quả đỏ và 3 quả vàng cùng sơ đồ 5 gồm 2 và 3.
  • Bảng phụ ghi bảng tách số từ 6 đến 10 (phần Nội dung bài học).
  • Bộ thẻ số 0–10, bộ que tính hoặc đồ dùng học toán (hình tròn, khối lập phương).
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác, địa chỉ neoedu.vn/learn/1/math/bai-5-may-va-may (dùng để chiếu tranh và kiểm tra phần bài tập tương tác).

2. Học sinh

  • Bộ que tính hoặc hình vẽ con vật, đồ vật (10 đồ vật mỗi em).
  • Bộ thẻ số 0–10.
  • Vở Toán 1, bút chì, bút màu hai màu (đỏ và vàng hoặc xanh).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 4 phút

Đếm và chia nhóm đồ vật

Mục tiêu

Ôn lại cách đếm và gợi cho HS ý nghĩa 'gộp hai nhóm thành một nhóm' trước khi học bài mới.

Nội dung

GV đưa ra tình huống: trên bàn có một nhóm que tính màu đỏ và một nhóm que tính màu xanh; HS đếm số que mỗi màu và đếm tổng số que khi gộp lại.

Sản phẩm dự kiến

HS nói được: 'Có 3 que đỏ và 2 que xanh, gộp lại được 5 que.'

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đặt 3 que tính đỏ và 2 que tính xanh lên bàn, hỏi: 'Cô có mấy que đỏ? Mấy que xanh?' Sau đó: 'Nếu gộp hai nhóm lại thì có tất cả bao nhiêu que?'

    Học sinh

    HS quan sát, đếm thầm rồi giơ tay trả lời: 'Có 3 que đỏ, 2 que xanh.'

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS đặt hai nhóm que cạnh nhau, đếm lần lượt 1, 2, 3, 4, 5 để tìm tổng.

    Học sinh

    HS đếm cùng GV và trả lời: 'Gộp lại có 5 que tính.'

  3. Giáo viên

    GV hỏi: 'Vậy 3 và 2 gộp lại được mấy?' và chốt: 'Ta nói 5 gồm 3 và 2.'

    Học sinh

    HS đáp: '3 và 2 gộp lại được 5' và nhắc lại: '5 gồm 3 và 2.'

Hoạt động 2.1: Khám phá · 8 phút

Gộp và tách số qua mâm quả và quả bóng

Mục tiêu

HS nhận biết được một số gồm hai số nào qua hoạt động gộp và tách; hiểu khái niệm tách số và gộp số.

Nội dung

Quan sát tranh mâm quả (4 quả xoài và 2 quả ổi) để nêu: gộp 4 và 2 được 6, nên 6 gồm 4 và 2. Quan sát tranh 5 quả bóng (2 quả đỏ, 3 quả vàng) để nêu: gộp 2 và 3 được 5, tách 5 thành 2 và 3. HS làm việc theo cặp, dùng que tính để kiểm tra.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được: 6 gồm 4 và 2; 5 gồm 2 và 3; tách số là chia một nhóm thành hai phần, gộp số là ghép hai phần thành một nhóm.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu tranh mâm quả và hỏi: 'Trên mâm có mấy quả xoài? Mấy quả ổi? Gộp lại có mấy quả?' Sau đó chốt: 'Ta nói 6 gồm 4 và 2.'

    Học sinh

    HS quan sát, trả lời: '4 quả xoài, 2 quả ổi, gộp lại có 6 quả.' HS nhắc lại: '6 gồm 4 và 2.'

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS cặp đôi: một bạn lấy 2 que đỏ và 3 que vàng, bạn kia đếm và gộp lại thành 5. Sau đó đổi vai để tách 5 que thành 2 và 3.

    Học sinh

    HS thực hiện theo cặp, nói: 'Gộp 2 và 3 được 5' và 'Tách 5 thành 2 và 3.'

  3. Giáo viên

    GV gọi 2 cặp trình bày, hỏi: 'Số 5 đứng ở đâu trong sơ đồ? Hai số ở dưới là gì?' và chốt: số ở trên là số cả nhóm, hai số ở dưới là hai phần.

    Học sinh

    HS trả lời: 'Số 5 ở trên là cả nhóm, số 2 và số 3 ở dưới là hai phần.'

  4. Giáo viên

    GV chốt: tách số là chia một nhóm thành hai phần; gộp số là ghép hai phần thành một nhóm. Viết lên bảng: 2+3=52 + 3 = 5 và 5 gồm 2 và 3.

    Học sinh

    HS ghi vào vở: 2+3=52 + 3 = 5; 5 gồm 2 và 3.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 9 phút

Các cách tách một số thành hai phần

Mục tiêu

HS nêu được các cách tách một số (trong phạm vi 10) thành hai phần và nhận ra đổi chỗ hai phần vẫn đúng.

Nội dung

Tìm các cách tách số 5 bằng que tính: 1 và 4; 2 và 3; đổi chỗ thành 3 và 2, 4 và 1. Sau đó HS làm Phiếu học tập số 1 để tìm các cách tách số 6, 7, 8 bằng cách đếm tiếp từ phần đã biết đến số cả nhóm. Ngón tay được dùng để kiểm tra số 10 gồm 3 và 7.

Sản phẩm dự kiến

HS hoàn thành Phiếu học tập số 1 và nêu được: 5 gồm 1 và 4, 2 và 3, 3 và 2, 4 và 1; 6 gồm 1 và 5, 2 và 4, 3 và 3; 10 gồm 3 và 7.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đưa 5 que tính, yêu cầu HS tách thành hai nhóm bằng nhiều cách khác nhau và ghi lại vào vở. Gợi ý: 'Có thể tách 5 thành 1 và mấy?'

    Học sinh

    HS tách que tính, trả lời: '5 gồm 1 và 4', '5 gồm 2 và 3'. HS ghi vào vở.

  2. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 1 và hướng dẫn HS đếm tiếp: 'Để tìm 6 gồm 2 và mấy, em đếm tiếp từ 2 đến 6.'

    Học sinh

    HS làm việc theo nhóm 4, điền kết quả vào phiếu, đếm tiếp bằng ngón tay và thảo luận với bạn.

  3. Giáo viên

    GV gọi đại diện một nhóm đọc kết quả. GV hỏi: 'Đổi chỗ 2 và 4 thành 4 và 2 có còn đúng không?' Sau đó nêu: 'Đổi chỗ hai phần vẫn đúng.'

    Học sinh

    HS trả lời: '6 gồm 2 và 4, cũng gồm 4 và 2. Đổi chỗ vẫn đúng.'

  4. Giáo viên

    GV chốt: một số có nhiều cách tách; nếu biết một phần, muốn tìm phần còn lại thì đếm tiếp từ phần đã biết đến số cả nhóm.

    Học sinh

    HS nhắc lại: 'Muốn tìm phần còn thiếu, em đếm tiếp từ phần đã biết đến số cả nhóm.'

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Trò chơi tách – gộp số

Mục tiêu

Củng cố cách tách và gộp số, tìm phần còn thiếu và kiểm tra đúng sai qua bài tập.

Nội dung

HS làm các bài tập: bài 1 (5 gồm 3 và mấy?), bài 2 (4 gồm 1 và mấy?), bài 4 (7 gồm 5 và mấy; 7 gồm mấy và 1?), bài 6 (chọn các câu đúng về 9), bài 8 (đúng hay sai về 10, 8, 6, 9). Sau đó chơi trò chơi 'Ghép đôi' trên trang bài học NeoEdu: nối hai số có tổng bằng số cho trước. Đội nào ghép nhanh và đúng hơn thắng.

Sản phẩm dự kiến

Đề và đáp án: 1) 5 gồm 3 và 2. 2) Đáp án B: 4 gồm 1 và 3. 4) 7 gồm 5 và 2; 7 gồm 6 và 1. 6) Đáp án A và C. 8) a) Đúng; b) Sai; c) Đúng; d) Sai. Trò chơi ghép đôi: 8 = 1 + 7 = 2 + 6 = 3 + 5 = 4 + 4.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu bài tập 1 và 2 lên bảng (qua NeoEdu), đọc đề và yêu cầu HS giơ thẻ số hoặc giơ ngón tay để trả lời nhanh.

    Học sinh

    HS đọc đề, giơ thẻ số: bài 1 là số 2; bài 2 chọn B, giơ thẻ số 3.

  2. Giáo viên

    GV chia lớp thành hai đội. Mỗi đội cử một bạn lên bảng làm bài 4 và bài 6. GV hướng dẫn: 'Đếm tiếp từ 5 đến 7 được mấy số?'

    Học sinh

    HS lên bảng làm bài, các bạn cổ vũ và kiểm tra. HS trả lời: '7 gồm 5 và 2; 7 gồm 6 và 1.'

  3. Giáo viên

    GV tổ chức trò chơi 'Ghép đôi' trên NeoEdu: HS nối hai số có tổng bằng 8. GV hỏi: 'Vì sao 3 và 5 gộp lại được 8?'

    Học sinh

    HS nối: 1 – 7, 2 – 6, 3 – 5, 4 – 4 và giải thích: 'Vì 3 thêm 5 được 8.'

  4. Giáo viên

    GV nhận xét, chốt đáp án bài 8: 'Muốn kiểm tra đúng hay sai, em gộp hai phần rồi so với số cả nhóm.'

    Học sinh

    HS tự sửa lỗi sai trong vở và nêu cách kiểm tra.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 4 phút

Chia đồ dùng vào hai phần trong thực tế

Mục tiêu

Vận dụng việc tách, gộp số vào tình huống chia kẹo, chia bạn thành hai đội trong cuộc sống.

Nội dung

GV nêu tình huống: 'Mẹ có 7 cái kẹo, chia vào hai túi, túi thứ nhất có 4 cái. Túi thứ hai có mấy cái?' HS trả lời và nêu thêm một tình huống chia đồ dùng trong lớp thành hai nhóm.

Sản phẩm dự kiến

HS trả lời: 7 gồm 4 và 3, túi thứ hai có 3 cái kẹo; nêu được một ví dụ tách đồ vật trong thực tế.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc tình huống về 7 cái kẹo và hỏi: 'Muốn biết túi thứ hai có mấy cái, em làm thế nào?'

    Học sinh

    HS suy nghĩ, trả lời: 'Em lấy 7 đếm tiếp từ 4 đến 7 nên được 3 cái.'

  2. Giáo viên

    GV yêu cầu HS dùng ngón tay hoặc que tính để kiểm tra: 4 cái kẹo cộng 3 cái kẹo có bằng 7 không?

    Học sinh

    HS làm và trả lời: '4 cộng 3 bằng 7, đúng.'

  3. Giáo viên

    GV khen ngợi và chốt: 'Các em vừa vận dụng tách số để giải bài toán chia kẹo. Hãy tìm thêm ví dụ ở nhà.'

    Học sinh

    HS nêu một ví dụ tương tự, ví dụ: chia 6 bạn thành hai nhóm gồm 2 và 4 bạn.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Điền số thích hợp vào chỗ trống:

  • 6 gồm 2 và ...
  • 6 gồm 1 và ...
  • 7 gồm 3 và ...
  • 7 gồm 1 và ...
  • 8 gồm 2 và ...
  • 8 gồm 4 và ...

Bảng cần điền:

  • Số 6: 1 và ...; 2 và ...; 3 và ...
  • Số 7: 1 và ...; 2 và ...; 3 và ...

Nhận xét: Đổi chỗ hai phần (ví dụ 2 và 4 thành 4 và 2) có còn đúng không? Vì sao?

Hướng dẫn về nhà

  • Tìm 3 đồ vật trong nhà (bút, chén, khăn...) có số lượng từ 5 đến 10, chia chúng thành hai nhóm và viết ít nhất 2 cách tách, ví dụ: 6 gồm 2 và 4.
  • Cùng người thân chia kẹo, trái cây hoặc đồ chơi thành hai phần và nói câu 'số ... gồm ... và ...'.
  • Hoàn thành các bài tập trong vở bài tập Toán 1, trang bài 5, và xem lại trang bài học NeoEdu neoedu.vn/learn/1/math/bai-5-may-va-may nếu cần.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.