Giáo án Toán 1
ToánLớp 1Chủ đề 1. Các số từ 0 đến 10

Giáo án Bài 4. So sánh số

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được ý nghĩa của các dấu >, <, = và cách đọc: “lớn hơn”, “bé hơn”, “bằng”.
  • So sánh được hai số trong phạm vi 10 bằng cách đếm thêm hoặc dựa vào tia số, từ đó điền đúng dấu >, <, = vào chỗ chấm.
  • Tìm được số lớn nhất, số bé nhất trong nhóm ba số trong phạm vi 10.
  • Sắp xếp được các số trong phạm vi 10 theo thứ tự từ bé đến lớn và từ lớn đến bé.
  • Tư duy và lập luận toán học: HS giải thích được vì sao 3 < 5 bằng cách chỉ ra số đếm sau thì lớn hơn.
  • Mô hình hoá toán học: HS ghép mỗi quả táo với một quả cam để biểu diễn việc so sánh hai nhóm đồ vật bằng dấu so sánh.
  • Giải quyết vấn đề toán học: HS tìm số lớn nhất, số bé nhất và sắp xếp dãy số theo thứ tự trong các tình huống cụ thể như số bi, số nhãn vở.
  • Giao tiếp toán học: HS đọc đúng các dấu so sánh, nói đúng câu so sánh và viết đúng dấu vào chỗ chấm.
  • Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: HS sử dụng thẻ dấu, tia số và bộ đồ dùng (que tính, hình vẽ) để so sánh số.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự quan sát tranh, đếm số lượng và tự kiểm tra kết quả bằng cách đếm lại trên đồ dùng.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc theo cặp, dùng câu “… lớn hơn …”, “… bé hơn …”, “… bằng …” để trình bày kết quả và nhận xét bài của bạn.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS chọn cách so sánh phù hợp (ghép đôi, đếm thêm, dùng tia số) để giải quyết các tình huống so sánh số lượng trong cuộc sống.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: HS tích cực tham gia đếm, ghép đôi và làm đủ các bài tập trong phiếu học tập.
  • Trách nhiệm: HS hoàn thành nhiệm vụ của nhóm, kiểm tra lại kết quả của bạn trước khi báo cáo.
  • Trung thực: HS nói đúng kết quả đếm và so sánh của mình, không sửa đáp án để khớp với bạn.
  • Nhân ái: HS biết nhường lượt, lắng nghe và góp ý nhẹ nhàng khi bạn trong nhóm làm sai.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Tranh 3 quả táo và 5 quả cam (hoặc hình vẽ tương ứng), bảng phụ hoặc slide.
  • Bộ thẻ dấu >, <, = cỡ lớn; tia số từ 0 đến 10 vẽ trên bảng.
  • Bộ thẻ số 0 đến 10 và bộ hình ảnh con vật để làm trò chơi khởi động.
  • Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 (in cho mỗi cặp đôi).
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học “Bài 4. So sánh số” (neoedu.vn/learn/1/math/bai-4-so-sanh-so), dùng phần bài giảng và bài tập tương tác để chiếu hoặc cho HS luyện tập trên thiết bị.

2. Học sinh

  • Bảng con, bút viết bảng, khăn lau.
  • Bộ thẻ số 0 đến 10 và bộ thẻ dấu >, <, = (làm bằng bìa).
  • Que tính hoặc hạt đậu, tranh vẽ táo và cam để đếm và ghép đôi.
  • Vở Toán, bút chì, bút màu.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Ai nhiều hơn?

Mục tiêu

Gợi nhớ kiến thức đếm số trong phạm vi 10 và hình thành cảm giác so sánh “nhiều hơn”, “ít hơn”.

Nội dung

GV giơ tranh 4 con gà và 6 con vịt, yêu cầu HS đếm rồi nói câu so sánh về số lượng từng loại.

Sản phẩm dự kiến

HS đếm đúng số lượng mỗi nhóm và nói được câu so sánh đơn giản: “6 con vịt nhiều hơn 4 con gà”.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giơ tranh 4 con gà và 6 con vịt, hỏi: “Có bao nhiêu con gà? Bao nhiêu con vịt?”. Sau đó hỏi: “Loại nào nhiều hơn?”.

    Học sinh

    HS đếm thầm rồi đồng thanh: “Có 4 con gà, 6 con vịt”. Dự kiến HS trả lời: “Con vịt nhiều hơn”.

  2. Giáo viên

    GV nêu: “Số nào đếm sau thì số đó lớn hơn. Hôm nay chúng ta học cách so sánh các số bằng dấu.” Ghi tên bài lên bảng.

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài: “So sánh số”.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 10 phút

Táo và cam: bé hơn, lớn hơn

Mục tiêu

Hình thành cách so sánh hai số bằng cách ghép đôi đồ vật, nhận ra số ít hơn là số bé hơn.

Nội dung

GV chiếu tranh 3 quả táo và 5 quả cam. HS ghép mỗi quả táo với một quả cam trong cặp đôi, thấy còn thừa 2 quả cam. Từ đó HS nói câu “3 bé hơn 5” và “5 lớn hơn 3”, sau đó nhận ra cách viết 3<53 < 5 và 5>35 > 3.

Sản phẩm dự kiến

HS nói đúng hai câu: “3 bé hơn 5” và “5 lớn hơn 3”; viết đúng 3<53 < 5 và 5>35 > 3 lên bảng con.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát bộ que tính hoặc hình táo và cam cho cặp đôi. Yêu cầu: “Hãy lấy 3 quả táo và 5 quả cam, mỗi quả táo ghép với một quả cam. Còn thừa mấy quả cam?”.

    Học sinh

    HS mỗi cặp lấy đồ dùng, ghép từng đôi táo – cam, đếm số cam còn thừa. Dự kiến HS trả lời: “Còn thừa 2 quả cam”.

  2. Giáo viên

    GV hỏi: “Số táo và số cam, số nào ít hơn? Số nào nhiều hơn?”. Hướng dẫn HS nói: “3 quả táo ít hơn 5 quả cam”, sau đó đưa ra cách nói “3 bé hơn 5”.

    Học sinh

    HS cặp đôi thay nhau nói: “3 bé hơn 5”, “5 lớn hơn 3”. Dự kiến HS nói: “Táo ít hơn cam, 3 bé hơn 5”.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp lên bảng viết 3<53 < 5 và 5>35 > 3, các HS khác nhận xét. GV giới thiệu dấu <, > và cách đọc.

    Học sinh

    Đại diện 2 cặp lên viết và đọc: “Ba bé hơn năm”, “Năm lớn hơn ba”. Các HS khác góp ý, đọc theo.

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Hai số khác nhau, số lớn hơn viết ở đâu? Đầu nhọn của dấu luôn chỉ vào số bé.” GV yêu cầu HS nhắc lại mẹo nhớ.

    Học sinh

    HS nhắc lại: “Đầu nhọn chỉ vào số bé, miệng mở về số lớn”.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 12 phút

Ba dấu so sánh và tia số

Mục tiêu

Nhận biết và sử dụng đúng ba dấu >, <, = để so sánh hai số trong phạm vi 10; so sánh được hai số bằng tia số.

Nội dung

GV giới thiệu ba dấu với thẻ dấu: dấu > đọc là “lớn hơn”, dấu < đọc là “bé hơn”, dấu = đọc là “bằng”. Sau đó GV vẽ tia số từ 0 đến 10, yêu cầu HS xác định vị trí các số 3 và 7 để nhận ra số bên phải lớn hơn. HS làm Phiếu học tập số 1 theo cặp đôi, điền dấu vào các ô trống.

Sản phẩm dự kiến

HS điền đúng dấu vào Phiếu học tập số 1; giải thích được “7 lớn hơn 3 vì 7 ở bên phải 3 trên tia số”, và viết được 7>37 > 3, 3<73 < 7.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giơ lần lượt thẻ dấu >, <, = và đọc tên dấu. Yêu cầu HS đọc theo và giơ đúng thẻ khi GV đọc “lớn hơn”, “bé hơn”, “bằng”.

    Học sinh

    HS đọc theo và giơ thẻ dấu tương ứng. Dự kiến: khi GV nói “bằng” HS giơ thẻ dấu =.

  2. Giáo viên

    GV vẽ tia số 0–10 trên bảng, đánh dấu số 3 và số 7. Hỏi: “Số nào ở bên phải? Số nào lớn hơn?”. Sau đó phát Phiếu học tập số 1 cho cặp đôi làm.

    Học sinh

    HS quan sát tia số, trả lời: “Số 7 ở bên phải số 3 nên 7 lớn hơn 3”. Các cặp làm Phiếu học tập số 1, điền dấu vào chỗ chấm.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp báo cáo kết quả phiếu. Yêu cầu bạn khác nói lại câu so sánh bằng ngôn ngữ toán học (ví dụ “7>37 > 3”).

    Học sinh

    Đại diện cặp đọc kết quả, ví dụ: “4 bé hơn 7, viết 4<74 < 7”. Các bạn khác nhận xét: “Đúng” hoặc “Chưa đúng, phải đếm lại trên tia số”.

  4. Giáo viên

    GV nhấn mạnh: “Số đếm sau thì lớn hơn. Trên tia số, số bên phải lớn hơn số bên trái. Hai số giống nhau thì dùng dấu =.”

    Học sinh

    HS nhắc lại quy tắc: “Số bên phải lớn hơn, hai số giống nhau thì dùng dấu bằng”.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 10 phút

Tìm số lớn nhất, số bé nhất

Mục tiêu

Tìm được số lớn nhất, số bé nhất trong nhóm ba số và sắp xếp các số theo thứ tự.

Nội dung

GV đưa bộ số 6, 2, 9. HS so sánh từng cặp: 6>26 > 2, 9>69 > 6; từ đó tìm số lớn nhất là 9, số bé nhất là 2. Sau đó HS sắp xếp: từ bé đến lớn là 2, 6, 9; từ lớn đến bé là 9, 6, 2. HS làm Phiếu học tập số 2.

Sản phẩm dự kiến

HS xác định đúng số lớn nhất (9), số bé nhất (2) và viết được dãy 2, 6, 9 và 9, 6, 2 trong Phiếu học tập số 2.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV gắn ba thẻ số 6, 2, 9 lên bảng. Hỏi: “Trong ba số này, số nào lớn nhất? Số nào bé nhất? Em làm thế nào để biết?”.

    Học sinh

    HS suy nghĩ, trả lời: “Số 9 lớn nhất vì 9 đếm sau 6 và 2”, “Số 2 bé nhất vì đếm từ 0 thì 2 đến trước”.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS so sánh từng cặp: 6>26 > 2, 9>69 > 6. Sau đó yêu cầu các cặp làm Phiếu học tập số 2, xếp các số theo thứ tự từ bé đến lớn và từ lớn đến bé.

    Học sinh

    Các cặp so sánh từng cặp số, ghi kết quả vào Phiếu học tập số 2. Dự kiến: “Xếp từ bé đến lớn là 2, 6, 9”.

  3. Giáo viên

    GV mời một cặp trình bày kết quả, các bạn kiểm tra bằng cách đếm lại từ 0 trên tia số.

    Học sinh

    Đại diện cặp đọc: “Số lớn nhất là 9, số bé nhất là 2”, đọc dãy số đã sắp xếp. Các bạn nhận xét và sửa lỗi nếu có.

  4. Giáo viên

    GV tổng kết: “Muốn tìm số lớn nhất, ta chọn số đếm sau cùng. Muốn tìm số bé nhất, ta chọn số đếm trước.” GV ghi nhanh cách sắp xếp lên bảng.

    Học sinh

    HS nhắc lại cách tìm số lớn nhất, số bé nhất và cách sắp xếp dãy số.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 12 phút

Điền dấu và đúng hay sai

Mục tiêu

Vận dụng ba dấu so sánh để điền dấu đúng và nhận xét các câu so sánh là đúng hay sai.

Nội dung

HS làm bài 1 đến bài 4 và bài 7 trong sách, sau đó luyện thêm trên trang bài học NeoEdu (phần bài tập tương tác). Đề và đáp án: (1) 4 … 7: 4<74 < 7; (2) 9 … 5: 9>59 > 5; (3) 6 … 6: 6=66 = 6; (4) 3 … 8; 10 … 2; 0 … 1: 3<83 < 8, 10>210 > 2, 0<10 < 1; (7) Đúng hay sai: a) 7 > 4 Đúng; b) 2 > 5 Sai; c) 8 = 8 Đúng; d) 10 < 9 Sai.

Sản phẩm dự kiến

HS điền đúng các dấu: <, >, =, <, >, < và nhận xét đúng: a) Đ; b) S; c) Đ; d) S. Viết được lại câu đúng cho các câu sai: 2<52 < 5, 10>910 > 9.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu bài 1 và bài 2, hướng dẫn HS đọc đề, chỉ vào hai số cần so sánh rồi nói thầm câu so sánh trước khi điền dấu.

    Học sinh

    HS đọc đề, nói thầm: “4 đếm trước 7 nên 4 bé hơn 7”, sau đó làm bảng con.

  2. Giáo viên

    GV cho HS làm bài 3, bài 4 trên bảng con. Sau đó chiếu bài tập tương tác trên NeoEdu để HS làm theo cặp, GV đi quan sát và nhắc HS dùng đầu nhọn chỉ vào số bé.

    Học sinh

    HS làm bảng con và thao tác trên NeoEdu. Dự kiến HS làm bài 4: “3 < 8, 10 > 2, 0 < 1”.

  3. Giáo viên

    GV gọi HS đọc kết quả bài 7 và yêu cầu HS giải thích vì sao câu “2 > 5” là sai.

    Học sinh

    HS trả lời: “2 > 5 là sai vì 2 đếm trước 5 nên 2 < 5”. HS khác nhận xét: “Đúng rồi”.

  4. Giáo viên

    GV nhấn mạnh lỗi thường gặp: viết ngược dấu và dùng dấu < hoặc > khi hai số bằng nhau. Nhắc lại: hai số giống nhau dùng dấu =.

    Học sinh

    HS nêu lại lỗi cần tránh và cách kiểm tra bằng cách đếm thêm.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 11 phút

Chọn số lớn nhất, sắp xếp và bài toán có lời văn

Mục tiêu

Vận dụng kiến thức tìm số lớn nhất, số bé nhất, sắp xếp số và so sánh số trong tình huống thực tế.

Nội dung

HS làm bài 5, 6, 8, 9, 10. Đề và đáp án: (5) Số nào lớn nhất trong 6, 9, 4, 8? Đáp án B, số 9. (6) Số nào bé nhất trong 5, 2, 7, 3? Đáp án B, số 2. (8) Xếp các số 8, 1, 6, 3 theo thứ tự từ bé đến lớn: 1, 3, 6, 8. (9) Chọn các số bé hơn 5 trong 2, 7, 4, 5, 0: đáp án A, C, E (2, 4, 0). (10) Mai có 7 nhãn vở, Hà có 9 nhãn vở. Đáp án B, Hà có nhiều hơn vì 9>79 > 7.

Sản phẩm dự kiến

HS chọn đúng đáp án: bài 5 là B, bài 6 là B, bài 9 là A, C, E; bài 8 là 1, 3, 6, 8; bài 10 là B (Hà). Giải thích được bằng câu so sánh.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc đề bài 5 và bài 6, hướng dẫn HS so sánh từng số với nhau trước khi chọn đáp án.

    Học sinh

    HS so sánh trong đầu, giơ thẻ chữ A, B, C, D tương ứng với đáp án đã chọn. Dự kiến: “Đáp án B, số 9 lớn nhất”.

  2. Giáo viên

    GV cho HS làm bài 8, 9, 10 theo nhóm 4. Mỗi nhóm có một bạn ghi, một bạn đọc đề, hai bạn kiểm tra lại đáp án. GV đi kiểm tra nhóm đang gặp khó khăn.

    Học sinh

    HS làm việc nhóm 4, xếp dãy số 1, 3, 6, 8; chọn các số bé hơn 5 là 0, 2, 4 và giải thích: “Số 5 bằng 5 nên không chọn”.

  3. Giáo viên

    GV mời một nhóm trình bày bài 10, yêu cầu nói câu so sánh đầy đủ: “9 lớn hơn 7 nên Hà có nhiều nhãn vở hơn Mai”.

    Học sinh

    Đại diện nhóm nói: “Hà có nhiều nhãn vở hơn vì 9 lớn hơn 7”. Các nhóm khác nhận xét và góp ý.

  4. Giáo viên

    GV tổng kết: khi làm bài tìm số lớn nhất, số bé nhất, ta so sánh từng cặp số; khi sắp xếp, ta đếm từ bé đến lớn.

    Học sinh

    HS nhắc lại hai cách: chọn số lớn nhất, bé nhất và sắp xếp theo thứ tự.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

So sánh số trong cuộc sống

Mục tiêu

Vận dụng so sánh số để giải quyết tình huống thực tế về số bi, số nhãn vở, số điểm mười giữa các bạn.

Nội dung

GV đưa tình huống: “Nam có 8 viên bi, Lan có 5 viên bi, Hòa có 8 viên bi.” HS so sánh rồi trả lời: Ai nhiều bi nhất? Ai ít bi nhất? Hai bạn nào có số bi bằng nhau? Về nhà, HS đếm số bút chì hoặc số nhãn vở của hai người trong gia đình, viết câu so sánh bằng dấu và kể cho người thân nghe.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu đúng: Nam và Hòa đều có 8 viên bi, Lan có ít bi nhất; viết được 8=88 = 8 và 5<85 < 8. Về nhà: HS viết được ít nhất hai câu so sánh với dấu >, <, =.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu tình huống về số bi của Nam, Lan, Hòa và hỏi: “Ai có nhiều bi nhất? Hai bạn nào có số bi bằng nhau?”.

    Học sinh

    HS suy nghĩ rồi trả lời: “Nam và Hòa đều có 8 viên bi, Lan có 5 viên bi nên Lan ít bi nhất”.

  2. Giáo viên

    GV yêu cầu HS viết câu so sánh bằng dấu lên bảng con: số bi của Lan và Nam, số bi của Nam và Hòa. Gợi ý HS kiểm tra bằng cách đếm lại trên que tính.

    Học sinh

    HS viết: 5<85 < 8, 8=88 = 8. Dự kiến HS giải thích: “5 đếm trước 8 nên 5 bé hơn 8”.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 HS đọc câu so sánh và giao nhiệm vụ về nhà: đếm số bút chì hoặc số nhãn vở của hai người trong gia đình, viết hai câu so sánh.

    Học sinh

    HS đọc câu vừa viết và ghi nhiệm vụ về nhà vào vở.

  4. Giáo viên

    GV khen ngợi tinh thần tích cực của lớp và nhắc: “Trong cuộc sống, chúng ta hay phải so sánh số lượng, hãy dùng dấu để so sánh thật chính xác.”

    Học sinh

    HS lắng nghe và đọc lại ghi nhớ của bài: “Số đếm sau thì lớn hơn. Dùng dấu >, <, =.”

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Dùng cho hoạt động “Ba dấu so sánh và tia số”. Điền dấu >, <, = vào chỗ chấm.

  • a) 3 … 5
  • b) 7 … 3
  • c) 4 … 4
  • d) 2 … 6
  • e) 9 … 8
    Hướng dẫn: Nhìn tia số 0 đến 10, số bên phải thì lớn hơn. Đọc lại câu so sánh bằng lời trước khi viết dấu.
    Đáp án: a) 3 < 5; b) 7 > 3; c) 4 = 4; d) 2 < 6; e) 9 > 8.

Phiếu học tập số 2

Dùng cho hoạt động “Tìm số lớn nhất, số bé nhất”. Cho ba số 6, 2, 9.

  • a) So sánh từng cặp số: 6 … 2; 9 … 6.
  • b) Số lớn nhất là: ……
  • c) Số bé nhất là: ……
  • d) Xếp các số từ bé đến lớn: ……, ……, ……
  • e) Xếp các số từ lớn đến bé: ……, ……, ……
    Đáp án: a) 6 > 2; 9 > 6; b) 9; c) 2; d) 2, 6, 9; e) 9, 6, 2.

Hướng dẫn về nhà

  • Đếm số bút chì hoặc số nhãn vở của hai người trong gia đình (ví dụ bố và mẹ hoặc anh và em), viết ít nhất hai câu so sánh có dùng dấu >, <, =.
  • Luyện tập thêm trên trang bài học NeoEdu (neoedu.vn/learn/1/math/bai-4-so-sanh-so), phần bài tập tương tác về dấu so sánh và số lớn nhất, số bé nhất.
  • Kể cho người thân nghe cách tìm số lớn nhất, số bé nhất trong ba số và đọc lại mẹo nhớ: đầu nhọn của dấu chỉ vào số bé.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.