ToánLớp 1Chủ đề 10. Ôn tập cuối năm

Giáo án Bài 39. Ôn tập các số và phép tính trong phạm vi 100

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Đọc, viết được các số trong phạm vi 100; nêu được số chục, số đơn vị của một số và nêu được mối quan hệ 10 đơn vị = 1 chục.
Xác định được số liền trước, số liền sau của một số trong phạm vi 100.
So sánh được hai số trong phạm vi 100 và sắp xếp được các số theo thứ tự từ bé đến lớn.
Thực hiện được phép cộng, phép trừ (không nhớ) trong phạm vi 100 bằng cách đặt tính thẳng cột, tính từ phải sang trái; thử lại được phép trừ bằng phép cộng.
Vận dụng được phép cộng, phép trừ không nhớ để giải quyết tình huống thực tế đơn giản.
Tư duy và lập luận toán học: Giải thích được vì sao $58 < 85$ , vì sao số liền sau của 99 là 100 dựa trên số chục và số đơn vị.
Mô hình hoá toán học: Chuyển được tình huống thực tế (đếm số bạn, số kẹo) thành phép cộng hoặc phép trừ không nhớ.
Giải quyết vấn đề toán học: Tìm được số còn thiếu trong phép tính (ví dụ $36 + ? = 79$ ) bằng cách làm từ hàng đơn vị đến hàng chục.
Giao tiếp toán học: Đọc, viết đúng các số bằng chữ và bằng chữ số; dùng đúng các từ “chục”, “đơn vị”, “liền trước”, “liền sau”.
Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: Sử dụng que tính, bảng gài chục – đơn vị và bảng con để biểu diễn số và thực hiện phép tính.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: Tự hoàn thành phiếu ôn tập, tự kiểm tra kết quả bằng cách thử lại phép tính và đối chiếu đáp án.
Giao tiếp và hợp tác: Trao đổi với bạn trong cặp đôi và nhóm để so sánh, thống nhất kết quả; trình bày được cách làm bằng câu nói đơn giản.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Lựa chọn cách làm phù hợp (que tính, bảng chục – đơn vị, đặt tính) để giải bài toán thực tế trong phạm vi 100.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: Tích cực luyện đọc, viết, tính toán và hoàn thành đầy đủ các phiếu ôn tập.
Trung thực: Thừa nhận kết quả đúng hoặc sai của mình khi đối chiếu với đáp án và với bạn.
Trách nhiệm: Có ý thức phối hợp với các bạn trong nhóm, hoàn thành phần việc được giao ở mỗi trạm.
Nhân ái: Biết giúp đỡ bạn còn lúng túng khi đặt tính hoặc so sánh số trong nhóm.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Bảng gài, que tính (các bó 1 chục và que lẻ), thẻ số từ 0 đến 99 và thẻ dấu >, <, =.
Bảng phụ hoặc slide ghi bảng chục – đơn vị, các phép tính đặt sẵn trong bài.
Phiếu học tập số 1, Phiếu học tập số 2 (in cho từng nhóm), bút dạ, thẻ ghi tên 4 trạm.
Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/1/math/bai-39-on-tap-cac-so-va-phep-tinh-trong-pham-vi-100) để chiếu, kiểm tra nhanh đáp án ở hoạt động luyện tập.

2. Học sinh

Bảng con, bút dạ hoặc bút chì, khăn lau bảng.
Que tính (các bó 1 chục và que lẻ), bộ thẻ số từ 0 đến 9.
Vở ô li, bút chì, tẩy để ghi bài và làm phiếu học tập.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Đố bạn: Số gồm mấy chục, mấy đơn vị?

Mục tiêu

Kích hoạt kiến thức về chục và đơn vị, mối quan hệ 10 đơn vị = 1 chục để chuẩn bị cho nội dung ôn tập.

Nội dung

GV dùng que tính và thẻ số để đố nhanh; HS gài que tính, giơ bảng con trả lời.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu đúng số chục, số đơn vị và đọc đúng số của các số được đố (ví dụ 47, 30, 58, 90).

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV giơ 4 bó que tính, mỗi bó 1 chục, và 7 que lẻ; hỏi: “Cô có mấy chục que tính, mấy que lẻ? Đó là số nào?”
Học sinh
HS quan sát, đếm và trả lời: “4 chục và 7 đơn vị, là số 47.”
Giáo viên
GV nêu lần lượt các số 30, 58, 90 và yêu cầu HS gài que tính, giơ bảng con ghi số chục, số đơn vị. GV hỏi thêm: “Mười đơn vị bằng mấy chục?”
Học sinh
HS gài que tính, giơ bảng con: 30 gồm 3 chục và 0 đơn vị; 58 gồm 5 chục và 8 đơn vị; 90 gồm 9 chục và 0 đơn vị. Trả lời: “10 đơn vị bằng 1 chục.”
Giáo viên
GV nhận xét và chốt: “Mười đơn vị gộp thành một chục. Mỗi số gồm số chục và số đơn vị.” Dẫn vào bài ôn tập.
Học sinh
HS nhắc lại: “10 đơn vị = 1 chục” và lắng nghe nội dung bài học.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 10 phút

Đọc, viết và phân tích số trong phạm vi 100

Mục tiêu

Ôn tập cách đọc, viết số; phân tích số thành chục và đơn vị; xác định số liền trước, số liền sau trong phạm vi 100.

Nội dung

Nhóm cặp đôi hoàn thành các câu hỏi ở Phiếu học tập số 1 (phần 1 và 2): đọc số bằng chữ, viết số, điền số chục và đơn vị, tìm số liền trước và số liền sau.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 được điền đủ: $47 = 4$ chục và $7$ đơn vị; “bảy mươi lăm” viết là 75; số liền trước của 80 là 79; số liền sau của 99 là 100.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chiếu bảng chục – đơn vị và hỏi: “Số 47 gồm mấy chục, mấy đơn vị? Hãy đọc số 47 bằng chữ.” Sau đó giao Phiếu học tập số 1 cho cặp đôi.
Học sinh
HS trả lời: “47 gồm 4 chục và 7 đơn vị, đọc là bốn mươi bảy.” Cặp đôi nhận phiếu, đọc yêu cầu.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, gợi ý cặp đôi: “Bạn A đọc số, bạn B viết số rồi đổi vai.” GV hỏi: “Số liền trước của 80 là số nào? Làm sao em tìm được?”
Học sinh
Cặp đôi luân phiên đọc – viết số; trả lời dự kiến: “Số liền trước của 80 là 79, vì đếm bớt 1 từ 80.” Viết 63 gồm 6 chục và 3 đơn vị; viết “bảy mươi lăm” là 75.
Giáo viên
GV gọi 2 cặp đôi trình bày kết quả, yêu cầu các nhóm khác nhận xét.
Học sinh
Đại diện cặp đôi báo cáo: “Số liền sau của 99 là 100, vì đếm thêm 1 từ 99.” Các bạn khác nhận xét, bổ sung.
Giáo viên
GV chốt: “Muốn đọc, viết số ta tách số thành chục và đơn vị. Số liền trước bé hơn 1, số liền sau lớn hơn 1 đơn vị.”
Học sinh
HS ghi nhớ và sửa phiếu nếu còn sai.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 10 phút

So sánh và sắp xếp các số trong phạm vi 100

Mục tiêu

Ôn tập cách so sánh hai số (so sánh số chục trước, số đơn vị sau) và sắp xếp các số theo thứ tự từ bé đến lớn.

Nội dung

Hoạt động theo nhóm 4 với Phiếu học tập số 1 (phần 3 và 4): điền dấu >, <, = vào ô trống và sắp xếp dãy số.

Sản phẩm dự kiến

Các dấu đúng: $58 < 85$ ; $70 > 69$ ; $44 = 40 + 4$ . Dãy sắp xếp từ bé đến lớn: 19 – 39 – 90 – 93.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu câu hỏi: “So sánh 58 và 85, em so sánh hàng nào trước?” Sau đó phát thẻ số và thẻ dấu cho nhóm.
Học sinh
HS trả lời: “So sánh hàng chục trước: 5 chục bé hơn 8 chục nên $58 < 85$ .”
Giáo viên
GV hướng dẫn nhóm: “Mỗi bạn chọn một thẻ số, đặt vào hàng chục và hàng đơn vị rồi chọn dấu phù hợp.” GV hỏi: “Sắp xếp 93, 19, 90, 39 theo thứ tự từ bé đến lớn thế nào?”
Học sinh
HS gài thẻ, chọn dấu: $70 > 69$ (7 chục lớn hơn 6 chục); $44 = 40 + 4$ (bằng nhau). Sắp xếp: 19 (1 chục), 39 (3 chục), 90 và 93 (cùng 9 chục, so đơn vị: 0 < 3). Kết quả 19, 39, 90, 93.
Giáo viên
GV mời một nhóm lên trình bày, giải thích cách so sánh 90 và 93.
Học sinh
Đại diện nhóm nói: “Hai số đều có 9 chục, số đơn vị 0 bé hơn 3 nên $90 < 93$ .”
Giáo viên
GV chốt: “So sánh số chục trước, nếu số chục bằng nhau thì so sánh số đơn vị.”
Học sinh
HS ghi quy tắc so sánh vào vở.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 10 phút

Cộng, trừ không nhớ trong phạm vi 100

Mục tiêu

Ôn tập cách đặt tính thẳng cột, tính từ phải sang trái và thử lại phép trừ bằng phép cộng.

Nội dung

GV hướng dẫn trên bảng hai phép tính $42 + 35$ và $96 - 41$ ; HS làm trên bảng con và kiểm tra bằng phép thử.

Sản phẩm dự kiến

HS đặt tính và tính đúng: $42 + 35 = 77$ ; $96 - 41 = 55$ ; thử lại: $41 + 55 = 96$ .

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV viết $42 + 35$ theo cột dọc và hỏi: “Ta đặt tính thế nào? Ta tính từ hàng nào trước?”
Học sinh
HS trả lời: “Viết số chục thẳng cột với số chục, số đơn vị thẳng cột với số đơn vị; tính từ hàng đơn vị.”
Giáo viên
GV hướng dẫn: “Đơn vị: $2 + 5 = 7$ , viết 7. Chục: $4 + 3 = 7$ , viết 7.” Sau đó GV viết $96 - 41$ và yêu cầu HS làm bảng con, rồi hỏi: “Làm sao để kiểm tra kết quả 55?”
Học sinh
HS làm bảng con: $42 + 35 = 77$ ; $96 - 41 = 55$ . Trả lời dự kiến: “Lấy 41 cộng 55 xem có bằng 96 không.”
Giáo viên
GV gọi 2 HS giơ bảng con và giải thích cách đặt tính, cách thử lại phép trừ.
Học sinh
HS nêu: “ $41 + 55 = 96$ nên $96 - 41 = 55$ là đúng.”
Giáo viên
GV chốt: “Đặt tính thẳng cột, tính từ phải sang trái, và luôn thử lại phép trừ bằng phép cộng.”
Học sinh
HS nhắc lại quy tắc và ghi nhớ.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 25 phút

Trạm ôn tập: Đọc số, so sánh, tính và kiểm tra đúng – sai

Mục tiêu

Củng cố đồng thời các kiến thức về đọc, viết, so sánh, sắp xếp số và cộng, trừ không nhớ trong phạm vi 100 qua bài tập đã cho.

Nội dung

Lớp chia 4 nhóm, luân phiên qua 4 trạm (mỗi trạm 6 phút) để làm Phiếu học tập số 2: Trạm 1 (bài 1, 2, 7) đọc – viết – số liền trước, sau; Trạm 2 (bài 5, 6) so sánh và sắp xếp; Trạm 3 (bài 3, 4, 8, 10) đặt tính và tìm số còn thiếu; Trạm 4 (bài 9) đúng hay sai. Cuối trạm, nhóm đối chiếu với đáp án do GV chiếu trên trang NeoEdu.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 2 hoàn thành đúng. Đáp án: Bài 1: A (75). Bài 2: 6 chục, 3 đơn vị. Bài 3: 77. Bài 4: 55. Bài 5: $58 < 85$ ; $70 > 69$ ; $44 = 40 + 4$ . Bài 6: 19, 39, 90, 93. Bài 7: 79 và 100. Bài 8: $20 + 50 = 70$ nối với 20 + 50 – 70; $67 - 4 = 63$ nối với 67 − 4 – 63; $31 + 26 = 57$ nối với 31 + 26 – 57; $88 - 80 = 8$ nối với 88 − 80 – 8. Bài 9: a) Đ; b) S ( $76 - 30 = 46$ ); c) Đ; d) S ( $45 < 54$ ). Bài 10: A (43), thử lại $36 + 43 = 79$ .

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chia lớp thành 4 nhóm, phát Phiếu học tập số 2 và thẻ tên trạm. GV nêu luật: “Mỗi trạm 6 phút; hết giờ đổi trạm; mỗi bạn trong nhóm phải làm ít nhất một câu.”
Học sinh
HS nhận nhiệm vụ, nhóm trưởng phân công vai trò người đọc, người viết, người kiểm tra.
Giáo viên
GV quan sát, gợi ý khi nhóm bế tắc. Ở trạm 3, GV hỏi: “Muốn tìm số còn thiếu trong $36 + ? = 79$ , em làm từ hàng nào trước?” Ở trạm 4, GV hỏi: “Vì sao $45 > 54$ là sai?”
Học sinh
HS làm bài: trạm 3 trả lời: “Đơn vị $6 + ? = 9$ nên ? = 3; chục $3 + ? = 7$ nên ? = 4; số cần tìm là 43.” Trạm 4 trả lời: “45 có 4 chục, 54 có 5 chục, 4 chục bé hơn 5 chục nên $45 < 54$ .”
Giáo viên
GV mời đại diện từng nhóm báo cáo kết quả ở một trạm bất kỳ, các nhóm khác nhận xét, bổ sung. GV chiếu đáp án để đối chiếu.
Học sinh
Đại diện nhóm đọc đáp án và giải thích cách làm; các nhóm khác so sánh với bài của mình, sửa lỗi nếu có.
Giáo viên
GV chốt các lỗi thường gặp: đặt tính lệch cột, quên tính từ hàng đơn vị, so sánh hàng đơn vị trước hàng chục. Khen nhóm làm tốt.
Học sinh
HS sửa bài vào phiếu, ghi lại lỗi đã mắc để tránh lặp lại.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Giải quyết tình huống thực tế với phép cộng, trừ

Mục tiêu

Vận dụng phép cộng, phép trừ không nhớ trong phạm vi 100 để giải quyết tình huống thực tế gần gũi với học sinh lớp 1.

Nội dung

GV đưa hai tình huống: (1) Lớp có 45 bạn nam và 32 bạn nữ. Hỏi cả lớp có bao nhiêu bạn? (2) Cửa hàng có 96 cái kẹo, đã bán 41 cái. Hỏi cửa hàng còn bao nhiêu cái kẹo? HS viết phép tính, giải thích, và kiểm tra bằng phép thử.

Sản phẩm dự kiến

HS viết đúng: $45 + 32 = 77$ (cả lớp có 77 bạn); $96 - 41 = 55$ (còn 55 cái kẹo); thử lại: $41 + 55 = 96$ .

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc tình huống 1 và hỏi: “Bài toán cho biết gì? Bài toán hỏi gì? Em phải làm phép tính nào?”
Học sinh
HS trả lời: “Cho 45 bạn nam và 32 bạn nữ, hỏi cả lớp có bao nhiêu bạn, phải làm phép cộng.”
Giáo viên
GV yêu cầu HS đặt tính trên bảng con cho tình huống 1, sau đó đọc tình huống 2 và yêu cầu các em tự làm rồi thử lại kết quả.
Học sinh
HS làm bảng con: $45 + 32 = 77$ ; với tình huống 2: $96 - 41 = 55$ và thử lại $41 + 55 = 96$ .
Giáo viên
GV mời 2 HS trình bày lời giải đầy đủ bằng câu trả lời. GV hỏi thêm: “Vì sao ta dùng phép trừ ở bài này?”
Học sinh
HS trả lời đầy đủ: “Cả lớp có 77 bạn.” “Cửa hàng còn 55 cái kẹo.” Giải thích: “Đã bán đi nên lấy số kẹo ban đầu trừ đi số đã bán.”
Giáo viên
GV chốt: “Gặp tình huống thực tế, em đọc kĩ đề, xác định phép tính, đặt tính đúng và thử lại kết quả. Về nhà các em tiếp tục thực hiện nhiệm vụ.”
Học sinh
HS ghi nhớ các bước giải và nhận nhiệm vụ về nhà.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Phần 1: Đọc và viết số

Viết số “bảy mươi lăm”: ……
Số 63 gồm …… chục và …… đơn vị.
Số 47 gồm …… chục và …… đơn vị.

Phần 2: Số liền trước, số liền sau

Số liền trước của 80 là ……
Số liền sau của 99 là ……

Phần 3: Điền dấu >, <, =

58 …… 85
70 …… 69
44 …… 40 + 4

Phần 4: Sắp xếp các số từ bé đến lớn

93, 19, 90, 39 → …… → …… → …… → ……

Phiếu học tập số 2 (Phiếu trạm ôn tập)

Trạm 1: Đọc – viết – số liền trước, sau

Số “bảy mươi lăm” viết là: A. 75; B. 705; C. 57.
Số 63 gồm {{1}} chục và {{2}} đơn vị.
Số liền trước của 80 là {{1}}. Số liền sau của 99 là {{2}}.

Trạm 2: So sánh và sắp xếp
5. Điền dấu >, <, =: 58 {{1}} 85; 70 {{2}} 69; 44 {{3}} 40 + 4.
6. Sắp xếp các số từ bé đến lớn: 93, 19, 90, 39.

Trạm 3: Đặt tính và tìm số còn thiếu
3. $42 + 35 = ?$
4. $96 - 41 = ?$ (thử lại bằng phép cộng)
8. Nối phép tính với kết quả: $20 + 50$ ; $67 - 4$ ; $31 + 26$ ; $88 - 80$ với các kết quả 70, 63, 57, 8.
10. Số nào thích hợp với dấu ?: $36 + ? = 79$ . A. 43; B. 33; C. 42.

Trạm 4: Đúng hay sai?
9. a) $54 + 5 = 59$ ; b) $76 - 30 = 73$ ; c) Số lớn nhất có hai chữ số là 99 ; d) $45 > 54$ . Khoanh Đ hoặc S.

Hướng dẫn về nhà

Đọc lại các số từ 0 đến 100, viết ra vở các số chục tròn (10, 20, …, 90) và số liền trước, số liền sau của mỗi số đó.
Làm lại 3 phép tính cộng, trừ không nhớ trong vở ô li (ví dụ $52 + 27$ , $68 - 35$ , $74 + 15$ ), đặt tính và thử lại bằng phép cộng hoặc phép trừ.
Quan sát một tình huống thực tế ở nhà (số bánh trong hộp, số quả trứng, số trang sách) và viết một bài toán cộng hoặc trừ trong phạm vi 100; giải và kiểm tra lại kết quả, mang sang lớp chia sẻ với bạn.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.