ToánLớp 1Chủ đề 10. Ôn tập cuối năm

Giáo án Bài 38. Ôn tập các số và phép tính trong phạm vi 10

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Đếm, đọc, viết và so sánh được các số từ 0 đến 10.
Nêu được cấu tạo “mấy và mấy” và các cặp “bạn của 10”: 1 và 9, 2 và 8, 3 và 7, 4 và 6, 5 và 5.
Thực hiện được phép cộng, phép trừ trong phạm vi 10 và viết được gia đình phép tính của một bộ ba số.
Vận dụng được phép cộng, trừ trong phạm vi 10 để giải quyết tình huống thực tế đơn giản.
Tư duy và lập luận toán học: HS giải thích được vì sao $6 < 9$ , vì sao $9 - 3 = 6$ và chỉ ra được cặp “bạn của 10”.
Giao tiếp toán học: HS đọc đúng các số, phép tính và dùng đúng từ “gộp lại”, “thêm vào”, “bớt đi”, “còn lại”.
Mô hình hoá toán học: HS biểu diễn tình huống bằng phép tính cộng hoặc trừ và viết đúng gia đình phép tính.
Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: HS sử dụng que tính, tia số, bảng con và thẻ số để đếm và kiểm tra kết quả.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS tự đếm, tự kiểm tra kết quả bằng que tính, tia số hoặc bảng con trước khi báo cáo.
Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc theo nhóm 4, trao đổi, nhận xét bài của bạn bằng câu “Bạn nói đúng vì…”.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS chọn cách tính phù hợp (đếm thêm, bớt, dùng que tính, dùng tia số) để tìm kết quả.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: HS tích cực tham gia trò chơi ôn tập, hoàn thành đủ các bài tập trên phiếu.
Trách nhiệm: HS hoàn thành phần việc của nhóm và kiểm tra lại kết quả của bạn trước khi báo cáo.
Trung thực: HS nói đúng kết quả mình tính được, không sao chép đáp án của bạn khi chưa kiểm tra.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Bộ thẻ số từ 0 đến 10 (mỗi số một thẻ lớn).
Tia số từ 0 đến 10 vẽ trên bảng hoặc treo tường.
Que tính hoặc hình vẽ 10 quả táo để minh họa.
Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 (in cho mỗi nhóm).
Bảng phụ ghi bảng “bạn của 10” và sơ đồ gia đình phép tính.
Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/1/math/bai-38-on-tap-cac-so-va-phep-tinh-trong-pham-vi-10). GV dùng để trình chiếu bài tập tương tác ở hoạt động luyện tập.

2. Học sinh

Bảng con, bút viết bảng.
Que tính (khoảng 10 que), bộ thẻ số từ 0 đến 10 (nếu có).
Vở Toán 1, bút chì, tẩy.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Trò chơi “Ai nhanh hơn”

Mục tiêu

Khởi động, nhắc lại cách đếm, đọc và so sánh các số trong phạm vi 10.

Nội dung

GV chơi trò “Ai nhanh hơn”: GV giơ thẻ số, HS đọc to số đó; GV nêu một cặp số, HS giơ thẻ dấu >, < hoặc = đúng với cặp số đó.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng các số từ 0 đến 10 và so sánh đúng các cặp số đơn giản.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nói: “Cô giơ thẻ số, các con đọc thật to nhé. Sau đó cô nêu hai số, các con giơ dấu đúng.”
Học sinh
HS lắng nghe và sẵn sàng bảng con.
Giáo viên
GV giơ lần lượt các thẻ 3, 7, 10, 0 và nêu các cặp 4 và 8, 10 và 6, 5 và 5.
Học sinh
HS đọc “ba, bảy, mười, không” và giơ dấu: 4 và 8 giơ dấu <; 10 và 6 giơ dấu >; 5 và 5 giơ dấu =.
Giáo viên
GV hỏi: “Vì sao 10 lớn hơn 6?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Vì khi đếm, 10 đứng sau 6 nên 10 lớn hơn 6.”
Giáo viên
GV khen các nhóm nhanh và nhấn mạnh: số đếm sau thì lớn hơn số đếm trước.
Học sinh
HS nhắc lại: “Số đếm sau thì lớn hơn.”

Hoạt động 2.1: Khám phá · 12 phút

Ôn tập đếm, đọc, viết và so sánh số

Mục tiêu

Hệ thống hoá cách đếm, đọc, viết và so sánh các số từ 0 đến 10 bằng tia số và que tính.

Nội dung

Nhóm 4 HS hoàn thành phần 1 của Phiếu học tập số 1: đếm số quả táo rồi viết số, sắp xếp các số từ bé đến lớn và điền dấu >, <, = vào các ô trống.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 hoàn thành: có 9 quả táo; dãy số sắp xếp là 0, 3, 6, 8, 10; các dấu đúng là $6 < 9$ , $10 > 1$ , $5 = 5$ .

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV treo tranh 10 quả táo (5 quả ở hàng đầu, 4 quả ở hàng sau) và phát Phiếu học tập số 1 cho các nhóm.
Học sinh
HS nhận phiếu, đọc yêu cầu và xác định nhiệm vụ của nhóm.
Giáo viên
GV hướng dẫn: “Đếm từ 5, đếm tiếp các quả còn lại rồi viết số. Sau đó đặt các số lên tia số để sắp xếp.” GV đi quan sát, gợi ý nhóm chưa xong.
Học sinh
HS đếm 5 quả, đếm tiếp 6, 7, 8, 9 và viết số 9. HS đặt các số 0, 3, 6, 8, 10 lên tia số để sắp xếp từ bé đến lớn.
Giáo viên
GV mời 2 nhóm trình bày. GV hỏi: “Vì sao 6 bé hơn 9?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Vì khi đếm, 9 đứng sau 6 nên 9 lớn hơn 6, ta viết $6 < 9$ .”
Giáo viên
GV chốt: đếm thêm từ số nhỏ đến số lớn, số đứng sau thì lớn hơn; dùng dấu > khi số bên trái lớn hơn, dấu < khi số bên trái bé hơn.
Học sinh
HS sửa bài nếu sai và ghi kết quả đúng vào phiếu.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 10 phút

Ôn tập mấy và mấy, bạn của 10

Mục tiêu

Nêu được cấu tạo các số trong phạm vi 10 và các cặp “bạn của 10”.

Nội dung

Nhóm 4 HS dùng que tính xếp 10 que thành hai phần, ghi lại các cặp “bạn của 10” và hoàn thành phần 2 của Phiếu học tập số 1: nối các cặp số có tổng bằng 10.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu đủ 5 cặp: 1 và 9, 2 và 8, 3 và 7, 4 và 6, 5 và 5; phiếu hoàn thành đúng: 3 và 7, 6 và 4, 8 và 2, 1 và 9.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV giới thiệu: “Có 10 que tính. Các con hãy tách thành hai phần, ghi lại hai số của mỗi cách tách.”
Học sinh
HS nhận que tính và bảng con, lắng nghe yêu cầu.
Giáo viên
GV hướng dẫn nhóm tách que tính theo từng cặp, ghi vào bảng con. GV gợi ý: “Một phần 1 que thì phần kia có bao nhiêu que?”
Học sinh
HS tách que và ghi: 1 và 9, 2 và 8, 3 và 7, 4 và 6, 5 và 5. Sau đó nối các cặp trên phiếu.
Giáo viên
GV hỏi: “Vì sao 3 và 7 là một cặp?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Vì 3 que cộng 7 que được 10 que, nên 3 và 7 là bạn của 10.”
Giáo viên
GV chốt cấu tạo “mấy và mấy” và cặp bạn của 10, treo bảng phụ để HS ghi nhớ.
Học sinh
HS đọc lại các cặp bạn của 10 cùng GV.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 12 phút

Ôn tập phép cộng, phép trừ và gia đình phép tính

Mục tiêu

Thực hiện được phép cộng, trừ trong phạm vi 10 và viết được gia đình phép tính.

Nội dung

Nhóm 4 HS dùng que tính hoặc tia số để tính $4 + 5 = 9$ , từ đó viết ba phép tính trong gia đình phép tính: $9 - 4 = 5$ và $9 - 5 = 4$ . Sau đó nhóm đọc các phép tính “gộp lại”, “bớt đi”.

Sản phẩm dự kiến

HS viết đúng gia đình phép tính gồm $4 + 5 = 9$ , $9 - 4 = 5$ , $9 - 5 = 4$ và giải thích được cách tính.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu tình huống: “Có 4 bạn nhỏ và thêm 5 bạn nữa. Có tất cả bao nhiêu bạn?” Sau đó GV yêu cầu nhóm viết cả gia đình phép tính.
Học sinh
HS lắng nghe và chuẩn bị que tính.
Giáo viên
GV hướng dẫn: “Lấy 4 que, thêm 5 que, đếm tất cả. Sau đó lấy đi 4 que, xem còn lại mấy que.”
Học sinh
HS lấy 4 que, thêm 5 que, đếm được 9 que và viết $4 + 5 = 9$ . HS bớt 4 que, còn 5 que và viết $9 - 4 = 5$ , bớt 5 que, còn 4 que và viết $9 - 5 = 4$ .
Giáo viên
GV hỏi: “Vì sao có thể viết phép trừ $9 - 4 = 5$ từ phép cộng $4 + 5 = 9$ ?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Vì lấy 9 bớt 4 thì còn lại 5, đó là số que còn lại của phép cộng.”
Giáo viên
GV chốt: phép cộng và phép trừ trong cùng một gia đình dùng chung ba số; từ một phép cộng ta viết được hai phép trừ.
Học sinh
HS nhắc lại gia đình phép tính với GV.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 12 phút

Luyện tập các dạng bài trong phạm vi 10

Mục tiêu

Vận dụng kiến thức đếm, so sánh, cộng, trừ và cặp bạn của 10 để làm bài tập.

Nội dung

HS làm bài 1 đến bài 5 trên bảng con hoặc vở, GV trình chiếu bài tập tương tác trên trang bài học NeoEdu. Đề và đáp án: (1) Đếm táo, viết số 9. (2) Tính: 3 + 6 = 9; 8 - 5 = 3; 0 + 7 = 7. (3) Điền dấu: 6 < 9; 10 > 1; 5 = 5. (4) Tia số bắt đầu ở 2, nhảy 5 bước đến 7 ứng với $2 + 5 = 7$ (đáp án A). (5) Nối hai số gộp lại được 10: 3 – 7; 6 – 4; 8 – 2; 1 – 9.

Sản phẩm dự kiến

HS làm đúng các bài 1 đến 5, đáp án: 9; 9, 3, 7; <, >, =; A ( $2 + 5 = 7$ ); các cặp 3 – 7, 6 – 4, 8 – 2, 1 – 9.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV trình chiếu bài 1 đến 5 và nêu: “Các con làm bài trên bảng con, làm xong giơ lên để cô kiểm tra.”
Học sinh
HS đọc đề và làm bài cá nhân trên bảng con.
Giáo viên
GV hỏi nhanh từng bài, cho HS giơ bảng; với bài 4, GV hỏi: “Bắt đầu từ 2, nhảy 5 bước thì đến số nào?”
Học sinh
HS giơ bảng: bài 2 ghi 9, 3, 7; bài 3 ghi <, >, =; bài 4 chọn A vì từ 2 nhảy 5 bước đến 7.
Giáo viên
GV mời 1 HS giải thích bài 5 và bài 3.
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Bài 5: 6 và 4 gộp lại được 10 nên là cặp bạn của 10.” “Bài 3: 10 lớn hơn 1 vì 10 đứng sau 1 khi đếm.”
Giáo viên
GV nhận xét, sửa lỗi phổ biến (nhầm dấu > và <, đếm thiếu khi tia số) và chốt đáp án.
Học sinh
HS sửa bài sai trên bảng con.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 11 phút

Luyện tập phép tính, đúng sai và tìm số còn thiếu

Mục tiêu

Chọn đúng phép tính có kết quả cho trước, kiểm tra đúng sai và tìm số còn thiếu trong phép tính.

Nội dung

Nhóm 4 HS làm Phiếu học tập số 2 gồm bài 6 đến 10. Đề và đáp án: (6) Sắp xếp các số từ bé đến lớn: 0, 3, 6, 8, 10. (7) Chọn phép tính bằng 6: A. 10 - 4; B. 3 + 2; C. 2 + 4; D. 9 - 3; E. 7 - 0; đáp án A, C, D. (8) Đúng sai: a) 7 - 7 = 0 Đ; b) 4 + 4 = 9 S; c) 10 - 1 = 9 Đ; d) 2 + 3 = 3 + 2 Đ. (9) 5 + 3 - 4 = 4 (đáp án A). (10) 9 - ? = 6, số cần điền là 3 (đáp án B).

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 2 hoàn thành đúng: bài 6 là 0, 3, 6, 8, 10; bài 7 là A, C, D; bài 8 là Đ, S, Đ, Đ; bài 9 là A; bài 10 là B.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 2 và nêu: “Nhóm thảo luận từng bài, thống nhất đáp án rồi ghi vào phiếu.”
Học sinh
HS nhận phiếu và đọc yêu cầu.
Giáo viên
GV đi quan sát nhóm, hỏi gợi mở: “Bài 9 làm từ trái sang phải thì tính trước phép nào?” “Bài 10, 9 gồm 6 và mấy?”
Học sinh
HS thảo luận: bài 9 tính $5 + 3 = 8$ , rồi $8 - 4 = 4$ ; bài 10 nhận ra 9 gồm 6 và 3, nên $9 - 3 = 6$ .
Giáo viên
GV mời đại diện nhóm báo cáo bài 8 và bài 7, yêu cầu các nhóm khác nhận xét.
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Bài 8b sai vì $4 + 4 = 8$ , không phải 9.” “Bài 7 chọn C vì $2 + 4 = 6$ , còn $7 - 0 = 7$ nên không chọn E.”
Giáo viên
GV chốt: khi tính dãy phép tính thì tính từ trái sang phải; khi tìm số còn thiếu thì dùng gia đình phép tính để kiểm tra.
Học sinh
HS sửa bài trên phiếu và ghi đáp án đúng.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 8 phút

Đóng vai cửa hàng bán hàng

Mục tiêu

Vận dụng cộng, trừ trong phạm vi 10 vào tình huống mua bán, gộp và bớt đồ vật thực tế.

Nội dung

Nhóm 4 HS đóng vai “người bán” và “người mua” với các đồ vật học tập (bút, vở, tranh). Mỗi nhóm nêu một tình huống gộp hoặc bớt, viết phép tính và đọc gia đình phép tính. Về nhà, HS kể lại một tình huống với người thân.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi nhóm nêu được ít nhất một tình huống đúng, viết được phép tính cộng hoặc trừ và gia đình phép tính tương ứng.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu: “Cửa hàng có 10 cái bút. Bạn mua 3 cái, còn lại bao nhiêu cái?” Sau đó GV yêu cầu nhóm tự đặt tình huống mới.
Học sinh
HS lắng nghe và chọn vai trong nhóm.
Giáo viên
GV hướng dẫn nhóm đóng vai, mỗi bạn nói một câu và viết phép tính lên bảng con.
Học sinh
HS đóng vai: “Mình có 10 cái bút, bạn mua 3 cái, còn 7 cái.” HS viết $10 - 3 = 7$ .
Giáo viên
GV mời 2 nhóm trình bày và hỏi: “Tình huống này là gộp hay bớt? Vì sao?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Là bớt đi vì số bút giảm đi 3 cái, nên dùng phép trừ.”
Giáo viên
GV khen ngợi, chốt: tình huống gộp dùng phép cộng, tình huống bớt dùng phép trừ; viết gia đình phép tính giúp kiểm tra kết quả.
Học sinh
HS nhắc lại và ghi nhớ cách chọn phép tính phù hợp.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Nhóm: …… Thành viên: ……

Phần 1. Đếm số quả táo rồi viết số.

Có ……… quả táo.

Phần 2. Sắp xếp các số từ bé đến lớn: 10, 3, 0, 8, 6.

Dãy số đã sắp xếp: ……………………

Phần 3. Điền dấu >, <, = vào ô trống.

6 ☐ 9
10 ☐ 1
5 ☐ 5

Phần 4. Nối hai số gộp lại được 10.

3 và 7
6 và 4
8 và 2
1 và 9

Phiếu học tập số 2

Nhóm: …… Thành viên: ……

Phần 1. Chọn các phép tính có kết quả bằng 6 (có thể chọn nhiều đáp án).

A. 10 - 4
B. 3 + 2
C. 2 + 4
D. 9 - 3
E. 7 - 0

Phần 2. Đúng hay sai?

a) 7 - 7 = 0 ☐ Đ ☐ S
b) 4 + 4 = 9 ☐ Đ ☐ S
c) 10 - 1 = 9 ☐ Đ ☐ S
d) 2 + 3 = 3 + 2 ☐ Đ ☐ S

Phần 3. Tính 5 + 3 - 4 = ?

A. 4 B. 2 C. 12

Phần 4. Số nào thích hợp với dấu ?: 9 - ? = 6

A. 2 B. 3 C. 4

Hướng dẫn về nhà

Đếm và viết số đồ vật trong nhà (ví dụ: số ghế, số quyển sách) trong phạm vi 10, rồi so sánh hai nhóm đồ vật bằng dấu >, < hoặc =.
Viết gia đình phép tính cho một tình huống gộp hoặc bớt tự nghĩ ra, ví dụ có 6 quả cam, thêm 4 quả cam, ghi cả ba phép tính; hôm sau chia sẻ với các bạn trong lớp.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.