Giáo án Bài 33. Luyện tập chung

Ôn lại cách tính nhẩm các số tròn chục và cách đặt tính thẳng cột để HS sẵn sàng vào bài luyện tập.

Trò chơi “Ai tính nhanh hơn”: GV đọc lần lượt các phép tính nhẩm như $40 + 30$, $90 - 60$, $6$ chục $+ 2$ chục và các phép đặt tính $32 + 25$, $57 - 24$. HS giơ bảng con ghi kết quả. Nhắc lại: đặt tính thẳng cột (đơn vị thẳng đơn vị, chục thẳng chục), tính từ phải sang trái, thử lại bằng cách lấy hiệu cộng với số trừ phải được số bị trừ.

HS nhớ lại được cách đặt tính, cách tính nhẩm số tròn chục và phép thử lại; kết quả đúng: $40 + 30 = 70$; $90 - 60 = 30$; $6$ chục $+ 2$ chục $= 8$ chục $= 80$; $32 + 25 = 57$; $57 - 24 = 33$.

HS hệ thống hoá được các bước đặt tính, tính cộng và trừ (không nhớ) các số có hai chữ số, nhận ra lỗi thường gặp khi đặt tính.

Kĩ thuật khăn trải bàn theo nhóm 4 HS. Mỗi nhóm có một khăn trải bàn chia 4 ô: ô 1 “Đặt tính”, ô 2 “Tính”, ô 3 “Thử lại”, ô 4 “Lỗi cần tránh”. Nhóm thực hiện phép tính $52 + 7$ và $86 - 3$ (bài 1 và bài 2 trong sách), ghi các bước vào ô tương ứng. Sau đó các nhóm trình bày và bổ sung. Nhóm làm việc trên khăn trải bàn đã chuẩn bị sẵn, sử dụng Phiếu học tập số 1 để ghi kết quả.

Khăn trải bàn của mỗi nhóm ghi đủ các bước: đặt 7 thẳng cột với 2, tính $2 + 7 = 9$, hạ 5, viết 5, vậy $52 + 7 = 59$; đặt 3 thẳng cột với 6, tính $6 - 3 = 3$, hạ 8, vậy $86 - 3 = 83$; thử lại: $59 - 7 = 52$, $83 + 3 = 86$. Lỗi cần tránh: đặt lệch cột, tính từ trái sang phải, quên hạ số.

HS nhận biết cách tính dãy hai phép tính cộng, trừ từ trái sang phải và biết so sánh kết quả với một số khác bằng các dấu >, <, =.

Cặp đôi làm việc với các bài 3, 5 và 7 của sách. HS tính $40 + 30$, $90 - 60$, sau đó tính dãy $53 + 24 - 7$ từ trái sang phải. Tiếp theo HS tính $23 + 15$, $69 - 25$, $50 + 40$ và điền dấu so sánh với 40, 44, 80. GV dùng thẻ dấu >, <, = để kiểm tra nhanh.

Kết quả: $40 + 30 = 70$; $90 - 60 = 30$; $53 + 24 - 7 = 70$ (vì $53 + 24 = 77$, $77 - 7 = 70$); $23 + 15 = 38 < 40$; $69 - 25 = 44$, nên $69 - 25 = 44$; $50 + 40 = 90 > 80$. HS nêu được: dãy hai phép tính tính từ trái sang phải; so sánh bằng cách tính kết quả trước rồi so sánh với số đã cho.

HS vận dụng được cách đặt tính, tính nhẩm và kiểm tra tính đúng, sai của các phép tính trong phạm vi 100.

Làm các bài 1 đến 6 của sách. Bài 1, 2: đặt tính rồi tính (cá nhân, bảng con). Bài 3: tính nhẩm số tròn chục. Bài 4: nối phép tính với kết quả. Bài 5: điền dấu >, <, =. Bài 6: đúng hay sai. Hình thức: cá nhân làm bảng con, sau đó trao đổi cặp đôi. Ghi kết quả vào Phiếu học tập số 1.

Đề và đáp án: (1) $52 + 7 = 59$; (2) $86 - 3 = 83$; (3) $40 + 30 = 70$, $90 - 60 = 30$; (4) $34 + 25 = 59$, $78 - 46 = 32$, $60 + 18 = 78$, $57 - 7 = 50$; (5) $23 + 15 = 38 < 40$, $69 - 25 = 44$ (dấu =), $50 + 40 = 90 > 80$; (6) a) Đúng, b) Đúng, c) Sai ($62 + 7 = 69$, không phải 99), d) Đúng. HS hoàn thành Phiếu học tập số 1 đúng ít nhất 80% số câu.

HS vận dụng được phép tính cộng, trừ, dãy hai phép tính để giải quyết các tình huống có nội dung thực tế và chọn đáp án đúng.

Làm các bài 7 đến 10 của sách theo cặp đôi. Bài 7: tính dãy hai phép tính. Bài 8, 9: chọn đáp án cho bài toán có lời văn (bán trứng, lấy bút màu). Bài 10: chọn các phép tính có kết quả lớn hơn 60. Yêu cầu HS giải thích cách làm bằng lời. Ghi kết quả vào Phiếu học tập số 2.

Đề và đáp án: (7) $53 + 24 - 7 = 70$ (vì $53 + 24 = 77$, $77 - 7 = 70$); (8) Đáp án A: $65 - 30 = 35$ quả trứng; (9) Đáp án A: $48 - 15 = 33$, $33 + 5 = 38$ cái bút; (10) Đáp án B, C: $80 - 10 = 70$, $99 - 33 = 66$ đều lớn hơn 60; A, D đều bằng 59, E bằng 60 nên không chọn. HS nêu được lí do chọn phép tính trừ ở bài 8 và chọn phép tính trừ rồi cộng ở bài 9.

HS vận dụng cộng, trừ trong phạm vi 100 vào tình huống mua bán thực tế, giao tiếp toán học bằng lời nói và sáng tạo bài toán của riêng mình.

Trò chơi đóng vai “Cửa hàng nhỏ” theo nhóm 4 HS. Một bạn đóng vai người bán, một bạn đóng vai người mua, hai bạn còn lại kiểm tra và ghi phép tính. Nhóm nêu một tình huống, ví dụ: “Cửa hàng có 65 quả trứng, bán đi 30 quả, lại nhập về 20 quả. Hỏi còn bao nhiêu quả?” Các nhóm đổi đề cho nhau và giải. Về nhà: mỗi HS đặt một bài toán liên quan đến việc mua bán hoặc đồ dùng học tập và giải, ghi vào vở.

Mỗi nhóm có ít nhất 2 tình huống có lời giải đúng, ví dụ: $65 - 30 + 20 = 55$ (quả trứng) (tính từ trái sang phải: $65 - 30 = 35$, $35 + 20 = 55$). Mỗi HS có 1 bài toán tự đặt và lời giải ghi trong vở để nộp hoặc chia sẻ vào tiết sau.