ToánLớp 1Chủ đề 8. Phép cộng, phép trừ (không nhớ) trong phạm vi 100

Giáo án Bài 30. Phép cộng số có hai chữ số với số có hai chữ số

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được cách đặt tính và thực hiện phép cộng hai số có hai chữ số không nhớ, ví dụ $32 + 25 = 57$ .
Cộng được các số tròn chục, ví dụ $30 + 20 = 50$ , và tính nhẩm được phép cộng hai số có hai chữ số không nhớ, ví dụ $43 + 21 = 64$ .
Vận dụng được phép cộng hai số có hai chữ số để giải quyết tình huống thực tế về gộp số lượng.
Tư duy và lập luận toán học: HS giải thích được vì sao phải cộng đơn vị với đơn vị, chục với chục và vì sao $30 + 20 = 50$ .
Mô hình hoá toán học: HS chuyển tình huống gộp số cây, số bi thành phép cộng $32 + 25$ , $23 + 15$ .
Giải quyết vấn đề toán học: HS lựa chọn cách tính nhẩm hoặc đặt tính phù hợp với từng phép tính.
Giao tiếp toán học: HS diễn đạt được cách làm bằng lời và đọc đúng các phép tính, ví dụ 'Ba mươi cộng hai mươi bằng năm mươi'.
Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: HS sử dụng đúng que tính, bảng gài và thẻ số để biểu diễn và tính toán.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS tự lấy que tính, thực hiện thao tác gộp và tự kiểm tra kết quả bằng cách thử lại phép tính.
Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc cặp đôi và nhóm, nói rõ cách đặt tính và cách tính, lắng nghe và góp ý cho bạn.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS tìm cách gộp que tính, chọn cách tính nhẩm phù hợp và tự đặt được bài toán đơn giản từ tình huống thực tế.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: HS tích cực tham gia các hoạt động, hoàn thành đủ các bài tập trong thời gian quy định.
Trách nhiệm: HS giữ gìn và sắp xếp que tính, thẻ số gọn gàng; hoàn thành phần việc được nhóm giao.
Trung thực: HS thừa nhận kết quả đúng hoặc sai của mình và sửa lỗi khi được bạn hoặc GV chỉ ra.
Nhân ái: HS giúp đỡ bạn còn lúng túng khi đặt tính trong nhóm, chia sẻ que tính và thẻ số với bạn.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Bó chục que tính (mỗi bó 10 que), que tính rời, bảng gài và thẻ số từ 0 đến 9, thẻ dấu +, =.
Bảng phụ hoặc máy chiếu ghi đề bài 'Lớp 1A trồng được 32 cây, lớp 1B trồng được 25 cây', các phép tính đặt tính và bài tập luyện tập.
Phiếu học tập số 1, Phiếu học tập số 2 (in cho các nhóm).
Học liệu số NeoEdu: trang bài học Bài 30 (neoedu.vn/learn/1/math/bai-30-phep-cong-so-co-hai-chu-so-voi-so-co-hai-chu-so) để chiếu bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác.

2. Học sinh

Bộ que tính (gồm các bó chục và que lẻ), bảng con, bút viết bảng, khăn lau.
Bộ thẻ số từ 0 đến 9 (nếu có), vở bài tập Toán 1, bút chì, tẩy.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Đếm bó que tính

Mục tiêu

Ôn lại cách đếm theo chục và tạo tâm thế học bài mới cho HS.

Nội dung

GV đưa bó que tính và que lẻ, đặt câu hỏi về số que trong bó, số bó và số que lẻ; HS trả lời nhanh bằng miệng hoặc giơ thẻ số.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng số que tính biểu diễn bằng bó chục và que lẻ, ví dụ 3 bó và 2 que là 32.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV giơ một bó 10 que và nói: 'Đây là một bó chục que tính. Trong bó có mấy que?' Sau đó GV nêu trò chơi 'Đố bạn đếm bó'.
Học sinh
HS quan sát và trả lời: 'Trong bó có 10 que.'
Giáo viên
GV đặt 3 bó và 2 que lẻ lên bàn, hỏi: 'Có bao nhiêu que tính tất cả? Số đó gồm mấy chục và mấy đơn vị?'
Học sinh
HS trả lời: 'Có 32 que tính, gồm 3 chục và 2 đơn vị.' HS khác giơ thẻ số 32 để kiểm tra.
Giáo viên
GV mời 2 HS nêu cách đọc số đó, sau đó đổi vị trí bó và que lẻ, hỏi thêm: 'Số 25 gồm mấy chục, mấy đơn vị?'
Học sinh
HS1: 'Số 32 gồm 3 chục và 2 đơn vị.' HS2: 'Số 25 gồm 2 chục và 5 đơn vị.'
Giáo viên
GV nhận xét và nói: 'Hôm nay chúng ta sẽ dùng bó que để cộng hai số có hai chữ số.' GV ghi tên bài lên bảng.
Học sinh
HS nhắc lại tên bài: 'Phép cộng số có hai chữ số với số có hai chữ số.'

Hoạt động 2.1: Khám phá · 20 phút

Trồng cây: gộp que tính và đặt tính

Mục tiêu

HS hình thành cách cộng hai số có hai chữ số không nhớ thông qua thao tác gộp que tính, từ đó nêu được cách đặt tính.

Nội dung

HS đọc tình huống 'Lớp 1A trồng được 32 cây, lớp 1B trồng được 25 cây'. Theo cặp đôi, HS dùng que tính biểu diễn 32 và 25, gộp que lẻ rồi gộp bó chục, ghi kết quả vào Phiếu học tập số 1. Sau đó GV hướng dẫn đặt tính theo cột và tính từ phải sang trái.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được: gộp que lẻ được 7, gộp bó chục được 5 bó, vậy $32 + 25 = 57$ ; cả hai lớp trồng được 57 cây; HS viết đúng phép tính đặt tính với 5 thẳng cột 2, 2 thẳng cột 3.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chiếu tình huống trồng cây và hỏi: 'Bài toán cho biết gì? Bài toán hỏi gì?' GV phát Phiếu học tập số 1 và chia lớp theo cặp đôi.
Học sinh
HS đọc đề, trả lời: 'Lớp 1A trồng 32 cây, lớp 1B trồng 25 cây. Hỏi cả hai lớp trồng được bao nhiêu cây?' HS nhận phiếu và que tính.
Giáo viên
GV hướng dẫn: 'Các em lấy 32 que tính, gồm 3 bó và 2 que lẻ; lấy 25 que tính, gồm 2 bó và 5 que lẻ. Hãy gộp que lẻ trước, rồi gộp bó.' GV đi quan sát, hỏi từng cặp: 'Que lẻ gộp lại được bao nhiêu? Vì sao?'
Học sinh
HS thao tác và trả lời: 'Gộp 2 que và 5 que được 7 que, viết 7 ở cột đơn vị.' 'Gộp 3 bó và 2 bó được 5 bó, viết 5 ở cột chục.' Kết quả: 57 que tính.
Giáo viên
GV mời 2 cặp trình bày. GV hỏi: 'Vì sao lại gộp que lẻ với que lẻ, bó với bó?' và ghi phép tính $32 + 25 = 57$ lên bảng.
Học sinh
HS trình bày: 'Vì que lẻ cùng hàng đơn vị, bó cùng hàng chục nên mới gộp với nhau.' HS nhận xét bạn: 'Bạn làm đúng, cần kiểm tra lại 2 + 5 = 7.'
Giáo viên
GV hướng dẫn đặt tính: viết 32, viết 25 sao cho 5 thẳng cột với 2, 2 thẳng cột với 3; tính từ phải sang trái: 2 cộng 5 bằng 7, viết 7; 3 cộng 2 bằng 5, viết 5. GV nhấn mạnh: 'Đặt tính thẳng cột, cộng đơn vị với đơn vị, chục với chục.'
Học sinh
HS viết đặt tính vào bảng con và đọc kết quả: 'Ba mươi hai cộng hai mươi lăm bằng năm mươi bảy.'

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Cộng số tròn chục và tính nhẩm

Mục tiêu

HS hình thành cách cộng các số tròn chục và cách tính nhẩm phép cộng hai số có hai chữ số không nhớ.

Nội dung

Theo nhóm 4, HS dùng bó chục để tính $30 + 20$ , sau đó suy ra $40 + 40$ , $10 + 60$ . Tiếp theo, HS tính nhẩm $43 + 21$ bằng cách cộng chục với chục rồi cộng đơn vị với đơn vị, ghi kết quả vào Phiếu học tập số 2.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được: 3 chục + 2 chục = 5 chục, vậy $30 + 20 = 50$ ; $40 + 40 = 80$ ; $10 + 60 = 70$ ; tính nhẩm $43 + 21 = 64$ (4 + 2 = 6 chục, 3 + 1 = 4 đơn vị).

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đặt 3 bó chục và 2 bó chục lên bàn mẫu, hỏi: 'Có bao nhiêu chục? Bằng bao nhiêu que?' Sau đó GV giao nhiệm vụ cho nhóm và phát Phiếu học tập số 2.
Học sinh
HS trả lời: '3 chục và 2 chục là 5 chục, tức là 50 que.' HS nhận nhiệm vụ trong nhóm.
Giáo viên
GV gợi ý: 'Các em viết 30 + 20 = ..., nhớ rằng số tròn chục có chữ số 0 ở hàng đơn vị.' GV hỏi nhóm: 'Vì sao $30 + 20 = 50$ mà không phải là 5?'
Học sinh
HS làm việc nhóm, trả lời: 'Vì 5 chục là 50, không phải 5, chữ số 0 là hàng đơn vị.' Nhóm điền tiếp $40 + 40 = 80$ , $10 + 60 = 70$ .
Giáo viên
GV mời 1 nhóm trình bày kết quả, sau đó hỏi: 'Khi tính nhẩm $43 + 21$ , các em làm thế nào?' GV nêu phép tính để cả lớp kiểm tra lại.
Học sinh
HS trình bày: 'Chục cộng chục là 4 + 2 = 6 chục; đơn vị cộng đơn vị là 3 + 1 = 4; vậy kết quả là 64.' Cả lớp kiểm tra bằng cách đặt tính.
Giáo viên
GV chốt: 'Cộng số tròn chục: cộng số chục rồi viết thêm chữ số 0. Tính nhẩm: cộng chục với chục, đơn vị với đơn vị.' GV chiếu phần Ghi nhớ trên trang bài học NeoEdu.
Học sinh
HS đọc lại Ghi nhớ và tự sửa lỗi nếu có trên Phiếu học tập số 2.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 20 phút

Luyện tập đặt tính và tính nhẩm theo nhóm

Mục tiêu

HS vận dụng cách đặt tính, cộng số tròn chục và tính nhẩm để giải các bài tập, đồng thời rèn kĩ năng kiểm tra kết quả.

Nội dung

Nhiệm vụ 1 (cá nhân, bảng con): làm bài 1 và bài 3: $21 + 14$ ; $45 + 32$ ; $60 + 30$ . Nhiệm vụ 2 (nhóm 4): làm bài 2 và bài 8: chọn đáp án đúng; nối phép tính bài 4 với kết quả; làm bài 5 đúng hay sai; sắp xếp bài 6 theo kết quả từ bé đến lớn. Nhiệm vụ 3 (cả lớp, trò chơi 'Tiếp sức' ): bài 9 chọn các phép tính có kết quả bằng 50.
Đề bài 1: 21 + 14 = ?
Đề bài 3: 45 + 32 = ?; 60 + 30 = ?
Đề bài 2: 30 + 40 = ? A. 70; B. 7; C. 34.
Đề bài 4: nối 12 + 13 với 25; 50 + 20 với 70; 41 + 36 với 77; 23 + 60 với 83.
Đề bài 5: a) 54 + 23 = 77; b) 40 + 50 = 9; c) 36 + 12 = 12 + 36; d) 71 + 18 = 98.
Đề bài 6: sắp xếp 20 + 10; 11 + 22; 40 + 15; 34 + 34.
Đề bài 8: ? + 20 = 65 A. 45; B. 85; C. 43.
Đề bài 9: A. 20 + 30; B. 10 + 40; C. 30 + 30; D. 40 + 10; E. 50 + 10.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: bài 1: 35; bài 3: 77 và 90; bài 2: A (70); bài 4: 12 + 13 nối với 25, 50 + 20 nối với 70, 41 + 36 nối với 77, 23 + 60 nối với 83; bài 5: a) Đ, b) S (40 + 50 = 90), c) Đ, d) S (71 + 18 = 89); bài 6: 20 + 10 (30), 11 + 22 (33), 40 + 15 (55), 34 + 34 (68); bài 8: A (45, vì 45 + 20 = 65); bài 9: A, B, D (kết quả đều bằng 50).

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chiếu bài 1 và bài 3 lên bảng, nêu luật: 'Làm bài cá nhân trên bảng con trong 5 phút; sau đó nhóm 4 làm bài 2, 4, 5, 6, 8; cuối cùng cả lớp chơi tiếp sức bài 9.'
Học sinh
HS nhận bảng con, bút và đọc đề bài.
Giáo viên
GV quan sát, nhắc HS đặt tính thẳng cột. Với nhóm, GV yêu cầu: 'Mỗi bạn kiểm tra kết quả của bạn bằng cách tính lại.' Với bài 5, GV hỏi: 'Đổi chỗ các số hạng thì kết quả có thay đổi không?'
Học sinh
HS làm bài: bài 1 viết 35; bài 3 viết 77 và 90. Nhóm thảo luận bài 5, trả lời: 'Đổi chỗ số hạng không đổi kết quả nên c) là đúng; 40 + 50 bằng 90 nên b) là sai.' Trong trò chơi tiếp sức, HS chọn A, B, D.
Giáo viên
GV mời đại diện nhóm và cá nhân trình bày đáp án, yêu cầu HS giải thích cách làm bài 6 và bài 8. GV ghi đáp án lên bảng để cả lớp đối chiếu.
Học sinh
HS trình bày: 'Bài 8: đơn vị ? + 0 = 5 nên ? = 5; chục ? + 2 = 6 nên ? = 4; số cần tìm là 45.' Bài 6: 'Kết quả là 30, 33, 55, 68 nên thứ tự là 20 + 10, 11 + 22, 40 + 15, 34 + 34.'
Giáo viên
GV nhận xét, khen nhóm làm đúng và chỉ ra lỗi thường gặp: 'Viết 30 + 20 = 5 là sai, kết quả đúng là 5 chục, tức là 50.' GV nhắc HS đặt tính lệch cột là lỗi cần tránh.
Học sinh
HS sửa lại bài làm sai trong vở và đọc lại đáp án đúng.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Giải quyết tình huống thực tế

Mục tiêu

HS vận dụng phép cộng hai số có hai chữ số để giải quyết tình huống gộp số lượng trong đời sống, đồng thời rèn kĩ năng nói rõ cách làm.

Nội dung

GV nêu hai tình huống: (1) Bình có 23 viên bi, An có 15 viên bi. Hỏi cả hai bạn có bao nhiêu viên bi? (2) Lớp 1A có 30 bạn, lớp 1B có 32 bạn, mỗi bạn một vé tham quan. Hỏi cần mua bao nhiêu vé? Sau đó HS về nhà đếm số đồ dùng học tập hoặc số cây ở nhà và viết một phép cộng.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: (1) $23 + 15 = 38$ , cả hai bạn có 38 viên bi; (2) $30 + 32 = 62$ , cần mua 62 vé. HS nêu được một phép cộng hai số có hai chữ số từ thực tế gia đình.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc tình huống 1 và hỏi: 'Bài toán cho biết gì? Muốn biết cả hai bạn có bao nhiêu viên bi ta làm phép tính gì?'
Học sinh
HS trả lời: 'Bình có 23 viên bi, An có 15 viên bi; ta làm phép cộng để gộp lại.'
Giáo viên
GV cho HS làm nhanh tình huống 1 trên bảng con, sau đó đọc tình huống 2 và hỏi: 'Số vé cần mua bằng số bạn của lớp nào?'
Học sinh
HS viết $23 + 15 = 38$ và trả lời: 'Cả hai bạn có 38 viên bi.' HS trả lời tình huống 2: 'Số vé bằng số bạn của cả hai lớp, $30 + 32 = 62$ vé.'
Giáo viên
GV mời 2 HS trình bày lời giải đầy đủ (câu trả lời, phép tính, đáp số). GV giao nhiệm vụ về nhà: đếm số đồ dùng trong nhà hoặc số cây trong vườn, viết một phép cộng hai số có hai chữ số.
Học sinh
HS trình bày: 'Phép tính là $23 + 15 = 38$ . Đáp số: 38 viên bi.' HS ghi nhiệm vụ về nhà vào vở.
Giáo viên
GV khen ngợi tinh thần học tập và chốt: 'Khi giải bài toán gộp số, ta dùng phép cộng; đặt tính thẳng cột và cộng từ phải sang trái.'
Học sinh
HS nhắc lại cách làm và chốt bài bằng một câu nói lại về kiến thức đã học.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Bài toán: Lớp 1A trồng được 32 cây, lớp 1B trồng được 25 cây. Cả hai lớp trồng được bao nhiêu cây?

Bước 1: Lấy 32 que tính gồm 3 bó chục và 2 que lẻ; lấy 25 que tính gồm 2 bó chục và 5 que lẻ.
Bước 2: Gộp que lẻ: 2 que + 5 que = ... que. Viết vào cột đơn vị: ...
Bước 3: Gộp bó chục: 3 bó + 2 bó = ... bó. Viết vào cột chục: ...
Bước 4: Phép tính: ... + ... = ...
Đặt tính: viết 32 và 25 sao cho cột đơn vị thẳng cột, cột chục thẳng cột. Tính từ phải sang trái.
Đáp số: Cả hai lớp trồng được ... cây.

Phiếu học tập số 2

Nhiệm vụ 1: Điền số thích hợp vào chỗ chấm.

30 + 20 = ... (3 chục + 2 chục = ... chục = ...)
40 + 40 = ...
10 + 60 = ...
Nhiệm vụ 2: Tính nhẩm và ghi kết quả.
43 + 21 = ... (chục: 4 + 2 = ... chục; đơn vị: 3 + 1 = ...)
50 + 30 = ...
Nhiệm vụ 3: Em hãy viết một lỗi thường gặp và cách sửa lỗi đó.
Lỗi: ...
Cách sửa: ...

Hướng dẫn về nhà

Em hãy đếm số đồ dùng học tập hoặc số cây trong vườn nhà, viết một phép cộng hai số có hai chữ số và tính kết quả vào vở.
Thực hiện các bài tập trên trang bài học NeoEdu (Bài 30), làm thêm các phép tính đặt tính rồi tính: 21 + 14, 45 + 32, 46 + 31, và tính nhẩm 50 + 30, 40 + 40.
Kể cho người thân nghe cách em đặt tính và tính 32 + 25, nhấn mạnh việc viết thẳng cột và cộng từ phải sang trái.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.