ToánLớp 1Chủ đề 7. Độ dài và đo độ dài

Giáo án Bài 28. Luyện tập chung

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được cách so sánh hai đồ vật về độ dài bằng cách đặt thẳng một đầu và nhìn đầu kia; dùng đúng các từ dài hơn, ngắn hơn, cao hơn, thấp hơn.
Đo được độ dài đồ vật bằng thước có vạch chia xăng-ti-mét, đọc và viết đúng số đo kèm đơn vị cm.
Vận dụng được việc cộng, trừ số đo độ dài (cùng đơn vị cm) để tính và giải quyết tình huống đơn giản như cắt bớt sợi dây.
Tư duy và lập luận toán học: HS giải thích được vì sao một đồ vật dài hơn, ngắn hơn hoặc vì sao một phát biểu về độ dài là đúng hay sai.
Mô hình hoá toán học: HS chuyển tình huống cắt sợi dây thành phép trừ $10 - 3 = 7$ và kết luận sợi dây còn lại dài 7 cm.
Giao tiếp toán học: HS đọc và viết đúng số đo độ dài (ví dụ: mười lăm xăng-ti-mét viết là 15 cm).
Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: HS đặt thước đúng cách, để đầu đồ vật trùng vạch 0 và đọc số ở đầu kia.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS tự đo, đọc vạch trên thước và tự kiểm tra kết quả của mình bằng cách đo lại.
Giao tiếp và hợp tác: HS trao đổi theo cặp, nói đầy đủ câu có chứa số đo và từ so sánh (ví dụ: "Bút chì dài hơn dải băng vì 8 cm lớn hơn 4 cm").
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS chọn cách đo phù hợp với vật (thước cho bút chì, bước chân cho sân trường) và đưa ra lí do.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: HS tích cực đo, tính đủ các bài tập trong giờ và kiểm tra lại kết quả.
Trung thực: HS nêu đúng kết quả đo thực tế, không ghi số đo theo ý thích khi chưa đo.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Thước kẻ lớn (dài 20 cm) và các đồ vật mẫu: bút chì, dải băng, cục tẩy, cây bút.
Bảng phụ hoặc máy chiếu ghi 10 bài tập của bài 28, ba cây A, B, C vẽ trên bảng, sợi dây giấy dài 10 cm.
Bộ thẻ số đo (6 cm, 9 cm, 12 cm, 20 cm, 8 cm, 4 cm) để tổ chức trò chơi xếp thứ tự.
Phiếu học tập số 1 đã in cho các nhóm.
Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/1/math/bai-28-luyen-tap-chung (dùng để kiểm tra nhanh đáp án sau phần luyện tập).

2. Học sinh

Thước kẻ có vạch xăng-ti-mét, bút chì, vở ô li hoặc bảng con, bút màu.
Đồ vật tự mang theo để đo (bút chì, thước, hộp bút) và phiếu học tập số 1 nếu được phát.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 4 phút

Khởi động: Ai đoán đúng hơn?

Mục tiêu

Gợi nhớ cách so sánh độ dài và kích hoạt vốn từ dài hơn, ngắn hơn, cao hơn, thấp hơn.

Nội dung

GV đưa ra hai cặp đồ vật (bút chì và dải băng, cục tẩy và thước) và yêu cầu HS dự đoán đồ vật nào dài hơn trước khi đo.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được dự đoán và lí do ngắn gọn bằng lời, ví dụ: "Bút chì dài hơn cục tẩy".

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV giơ bút chì và dải băng, hỏi: "Theo các em, vật nào dài hơn?" Sau đó đặt hai vật lên bàn, một đầu thẳng hàng, và hỏi: "Làm thế nào để so sánh đúng?"
Học sinh
HS quan sát, trả lời dự kiến: "Em nghĩ bút chì dài hơn"; "Phải đặt thẳng một đầu rồi nhìn đầu kia".
Giáo viên
GV mời 2 HS lên bảng so sánh cục tẩy và thước kẻ theo cách đã nêu, các HS khác quan sát và giơ tay xác nhận.
Học sinh
HS lên bảng đặt thẳng một đầu, nhận xét: "Thước dài hơn cục tẩy"; lớp đồng thanh đọc lại câu so sánh.
Giáo viên
GV hỏi: "Cây cao nhất là cây nào, cây thấp nhất là cây nào?" và ghi lên bảng hai từ cao hơn, thấp hơn.
Học sinh
HS trả lời dự kiến: "Cây cao hơn thì ngọn cao hơn khi đặt cùng mặt đất"; nhắc lại từ mới trên bảng.
Giáo viên
GV chốt: muốn so sánh độ dài phải đặt thẳng một đầu và nhìn đầu kia; dùng từ dài hơn, ngắn hơn, cao hơn, thấp hơn cho đúng.
Học sinh
HS nhắc lại cách so sánh và các từ vừa học, sẵn sàng vào bài ôn.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 8 phút

Hệ thống hoá: đo và đọc số đo độ dài

Mục tiêu

Ôn lại cách đo bằng thước, đọc và viết số đo theo xăng-ti-mét.

Nội dung

Các nhóm đôi đo bút chì, dải băng và sợi dây theo đúng cách: đầu đồ vật trùng vạch 0, đọc số ở đầu kia, ghi kèm cm. Đọc và viết "Mười lăm xăng-ti-mét" thành số đo tương ứng. Nhóm đôi thống nhất đáp án rồi ghi vào Phiếu học tập số 1 (phần A).

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 (phần A) có kết quả đo đúng: bút chì 8 cm, dải băng 4 cm; "Mười lăm xăng-ti-mét" viết là 15 cm.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV giới thiệu cách đặt thước: đặt đầu bút chì trùng vạch 0, hỏi: "Đầu kia của bút chì ở vạch số mấy?". GV phát phiếu học tập số 1 cho các nhóm đôi.
Học sinh
HS nhận phiếu, đặt thước và trả lời dự kiến: "Bút chì ở vạch 8, nên dài 8 cm".
Giáo viên
GV đi quanh lớp, hướng dẫn nhóm chưa đặt đúng vạch 0; yêu cầu HS đọc to kết quả và viết kèm đơn vị cm.
Học sinh
HS đo dải băng (4 cm) và sợi dây (10 cm), ghi kết quả vào phiếu; một bạn đọc, bạn kia kiểm tra.
Giáo viên
GV mời 2 nhóm đọc kết quả và hỏi: "Vì sao không viết 8 mà phải viết 8 cm?"
Học sinh
HS trả lời dự kiến: "Vì cm là đơn vị đo độ dài, phải ghi để biết số đo là bao nhiêu xăng-ti-mét".
Giáo viên
GV chốt: đo bằng cách đặt đầu đồ vật trùng vạch 0, đọc số ở đầu kia và viết kèm cm; "mười lăm xăng-ti-mét" viết là 15 cm.
Học sinh
HS sửa lại phiếu nếu sai và ghi kết luận vào vở.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 5 phút

Hệ thống hoá: cộng, trừ số đo độ dài

Mục tiêu

Ôn lại cách cộng, trừ các số đo độ dài cùng đơn vị cm.

Nội dung

GV dùng dải băng và sợi dây giấy để minh hoạ: 5 cm nối thêm 3 cm được 8 cm; sợi dây 9 cm bớt 4 cm còn 5 cm. HS tính rồi viết kết quả kèm đơn vị cm.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được: $5 + 3 = 8$ nên 5 cm + 3 cm = 8 cm; $9 - 4 = 5$ nên 9 cm − 4 cm = 5 cm.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV kéo dài dải băng 5 cm, nối thêm đoạn 3 cm và hỏi: "Cả dải băng dài bao nhiêu xăng-ti-mét?"
Học sinh
HS quan sát và trả lời dự kiến: "5 cm cộng 3 cm bằng 8 cm".
Giáo viên
GV nêu phép tính 9 cm − 4 cm và hỏi: "Bớt đi 4 cm thì còn lại bao nhiêu?"
Học sinh
HS tính trên bảng con: $9 - 4 = 5$ , viết 5 cm và giơ bảng.
Giáo viên
GV hỏi: "Khi tính với số đo, ta làm như thế nào?"
Học sinh
HS trả lời: "Tính như với số bình thường rồi viết thêm cm".
Giáo viên
GV chốt: tính với số đo như tính với số, kết quả ghi kèm đơn vị cm.
Học sinh
HS ghi ghi nhớ vào vở: đo đúng cách, viết số đo kèm cm; tính với số đo như tính với số.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 8 phút

Luyện tập: đọc số đo và so sánh độ dài

Mục tiêu

Vận dụng cách đo, đọc số đo và so sánh độ dài qua các bài tập 1 đến 4 và 8, 9.

Nội dung

Nhóm đôi làm Phiếu học tập số 1 (phần B) gồm bài 1, 2, 3, 4, 8, 9 trong bài 28. Mỗi nhóm đôi đọc đề, thống nhất đáp án và giải thích bằng lời.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: (1) bút chì dài 8 cm; (2) dải băng dài 4 cm, chọn A; (3) "Mười lăm xăng-ti-mét" viết là 15 cm, chọn A; (4) bút chì dài hơn dải băng vì $8 > 4$ ; (8) cây A cao nhất, chọn A; (9) bút chì dài 6 cm, chọn A vì $8 - 2 = 6$ .

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chiếu đề bài 1 đến 4, yêu cầu HS đọc to và nêu cách làm trước khi làm bài.
Học sinh
HS đọc đề, nêu cách: "Đặt đầu bút trùng vạch 0 rồi đọc số ở đầu kia".
Giáo viên
GV theo dõi các nhóm, đặc biệt chú ý bài 9 (bút bắt đầu ở vạch 2, không phải vạch 0) và hướng dẫn: lấy số ở đầu cuối trừ số ở đầu đầu.
Học sinh
HS làm bài, thảo luận: "Bút bắt đầu ở vạch 2, kết thúc ở vạch 8, nên $8 - 2 = 6$ ".
Giáo viên
GV mời 2 nhóm trình bày bài 4 và bài 9, yêu cầu nói đủ câu có số đo.
Học sinh
HS trình bày dự kiến: "Bút chì dài hơn dải băng vì 8 cm lớn hơn 4 cm"; "Bút chì dài 6 cm".
Giáo viên
GV chốt đáp án và nhấn mạnh: nếu vật không bắt đầu ở vạch 0 thì lấy số đầu cuối trừ số đầu đầu.
Học sinh
HS sửa lỗi (nếu có) và ghi đáp án đúng vào phiếu.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 6 phút

Luyện tập: tính, xếp thứ tự và đúng hay sai

Mục tiêu

Vận dụng cộng, trừ số đo, xếp thứ tự và ước lượng độ dài qua các bài 5, 6, 7, 10.

Nội dung

Nhóm đôi làm bài 5, 6, 7, 10 trong bài 28. Với bài 6, các nhóm xếp bộ thẻ số đo theo thứ tự từ ngắn đến dài. Với bài 7, HS xác định đúng hay sai và giải thích.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: (5) 8 cm và 5 cm; (6) 6 cm → 9 cm → 12 cm → 20 cm; (7) a) Đúng, b) Sai (cục tẩy dài khoảng 4 cm, không phải 40 cm), c) Đúng; (10) sợi dây còn lại dài 7 cm vì $10 - 3 = 7$ .

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát bộ thẻ số đo cho các nhóm và nêu yêu cầu bài 6: xếp từ ngắn đến dài.
Học sinh
HS nhận thẻ, đọc các số đo và chuẩn bị xếp.
Giáo viên
GV yêu cầu nhóm làm bài 7 và bài 10, gợi ý: "Cục tẩy có dài đến 40 cm không? Em ước lượng khoảng bao nhiêu?"
Học sinh
HS thảo luận: "Cục tẩy chỉ khoảng 4 cm nên ý b sai"; bài 10: "Cắt đi là bớt nên ta trừ $10 - 3 = 7$ ".
Giáo viên
GV mời một nhóm trình bày thứ tự thẻ và một nhóm nêu lí do đúng sai của bài 7.
Học sinh
HS trình bày: "6 cm, 9 cm, 12 cm, 20 cm"; "Ý a đúng vì $10 > 8$ , ý b sai, ý c đúng vì sân trường dài nên đo bằng bước chân là hợp lí".
Giáo viên
GV chốt: khi đọc đề cần xác định là cộng hay trừ; ước lượng độ dài giúp loại bỏ đáp án vô lí.
Học sinh
HS ghi đáp án đúng và lí do vào phiếu.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 4 phút

Vận dụng: đo và ước lượng đồ vật quanh lớp

Mục tiêu

Vận dụng cách đo, so sánh và ước lượng độ dài vào các đồ vật thực tế trong lớp học.

Nội dung

Mỗi nhóm đôi chọn 2 đồ vật trong lớp, đo độ dài bằng thước, ghi số đo kèm cm, so sánh và nói một câu dài hơn hoặc ngắn hơn. Sau đó ước lượng một vật dài khoảng bao nhiêu cm rồi đo lại để kiểm tra.

Sản phẩm dự kiến

Bảng ghi nhanh kết quả đo của nhóm: tên đồ vật, số đo (cm), một câu so sánh và số ước lượng đúng hoặc gần đúng.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu nhiệm vụ: chọn 2 đồ vật, đo, so sánh và ước lượng; nhắc HS đặt thước đúng cách.
Học sinh
HS nhận nhiệm vụ, chọn đồ vật (ví dụ: cuốn vở, hộp bút).
Giáo viên
GV quan sát, hỗ trợ các nhóm đo đúng vạch 0 và viết đúng đơn vị cm.
Học sinh
HS đo và ghi kết quả, ví dụ: "Cuốn vở dài 20 cm", "Hộp bút dài hơn cuốn sách".
Giáo viên
GV mời 2 nhóm chia sẻ kết quả và hỏi: "Ước lượng của nhóm em có sát với số đo không?"
Học sinh
HS trả lời: "Ước lượng gần đúng, sai lệch khoảng vài xăng-ti-mét".
Giáo viên
GV khen ngợi, chốt: đo đúng cách, viết kèm cm và so sánh bằng các từ dài hơn, ngắn hơn, cao hơn, thấp hơn.
Học sinh
HS hoàn thiện bảng ghi và cất vào hồ sơ học tập.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Phần A: Đo và đọc số đo

Đo bút chì, ghi số đo: ...... cm.
Đo dải băng, ghi số đo: ...... cm.
Viết "Mười lăm xăng-ti-mét" bằng số đo: ......

Phần B: Bài tập

Bài 1: Chiếc bút chì dài bao nhiêu xăng-ti-mét? ......
Bài 2: Dải băng dài bao nhiêu? A. 4 cm; B. 5 cm; C. 3 cm. Chọn: ......
Bài 3: "Mười lăm xăng-ti-mét" viết là: A. 15 cm; B. 51 cm; C. 105 cm. Chọn: ......
Bài 4: Bút chì 8 cm, dải băng 4 cm. Bút chì ...... dải băng.
Bài 5: Tính: 5 cm + 3 cm = ...... cm; 9 cm − 4 cm = ...... cm.
Bài 6: Xếp các số đo từ ngắn đến dài: 12 cm, 6 cm, 20 cm, 9 cm.
Bài 7: Đúng hay sai? a) 10 cm dài hơn 8 cm; b) Cục tẩy dài khoảng 40 cm; c) Đo sân trường bằng bước chân là hợp lí.
Bài 8: Ba cây A, B, C cùng mặt đất. Cây nào cao nhất? A. A; B. B; C. C.
Bài 9: Bút chì bắt đầu ở vạch 2, kết thúc ở vạch 8. Bút chì dài bao nhiêu? A. 6 cm; B. 8 cm; C. 2 cm.
Bài 10: Sợi dây dài 10 cm, mẹ cắt đi 3 cm. Sợi dây còn lại dài bao nhiêu xăng-ti-mét?

Hướng dẫn về nhà

Đo ba đồ vật ở nhà (ví dụ: thìa, cuốn sách, cục tẩy) bằng thước, ghi số đo kèm cm vào vở.
Làm bài 10 trong sách giáo khoa: viết phép tính và đáp số kèm đơn vị cm vào vở.
Hỏi người thân một đồ vật quen thuộc, ước lượng độ dài rồi đo lại để kiểm tra, sau đó nói một câu so sánh dài hơn hoặc ngắn hơn.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.