ToánLớp 1Chủ đề 7. Độ dài và đo độ dài

Giáo án Bài 25. Dài hơn, ngắn hơn

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được khi đặt các đồ vật thẳng một đầu thì đồ vật có đầu kia vượt xa hơn là dài hơn, đồ vật còn lại là ngắn hơn.
Giải thích được vì sao phải đứng cùng một mặt phẳng thì mới so sánh được chiều cao của các vật.
Nhận biết được đồ vật dài nhất, ngắn nhất, cao nhất, thấp nhất trong một nhóm ba đồ vật và sắp xếp được theo thứ tự từ ngắn đến dài, từ thấp đến cao.
Vận dụng được cách so sánh trực tiếp để giải các bài tập và tình huống đơn giản trong cuộc sống hằng ngày.
Tư duy và lập luận toán học: Dựa vào việc đặt các vật thẳng một đầu hoặc đứng cùng mặt phẳng để suy luận kết quả so sánh; biết suy ra thứ tự khi có hai quan hệ liên tiếp (A dài hơn B, B dài hơn C thì A dài nhất).
Giao tiếp toán học: Diễn đạt bằng lời các so sánh “dài hơn – ngắn hơn”, “cao hơn – thấp hơn” và đọc hiểu các câu so sánh trong bài tập.
Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: Sử dụng thước kẻ, giấy kẻ ô, bút chì, dây và hình ảnh trực quan để so sánh độ dài và chiều cao.
Giải quyết vấn đề toán học: Xác định đồ vật cần so sánh, chọn cách so sánh phù hợp (đặt thẳng đầu, đếm ô, nhìn cùng mặt đất) để tìm đáp án đúng.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: Tự quan sát tranh, đồ vật thật, tự nêu nhận xét về độ dài, chiều cao và sửa lại khi nhận xét chưa đúng.
Giao tiếp và hợp tác: Trao đổi theo cặp, nói đủ câu “… dài hơn …”, “… ngắn hơn …”, “… cao hơn …”, “… thấp hơn …”; lắng nghe và nhận xét bạn.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Biết đặt lại các đồ vật cho thẳng đầu hoặc đếm ô khi các đồ vật không thẳng hàng để so sánh chính xác.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: Tích cực quan sát, thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ so sánh trong bài và hoàn thành phiếu học tập.
Trung thực: Nhận xét đúng theo kết quả quan sát, không đoán mò; thừa nhận và sửa lỗi khi so sánh sai.
Nhân ái: Biết chia sẻ, giúp đỡ bạn trong nhóm khi cùng thực hành so sánh chiều cao, độ dài.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Tranh phóng to ba bút chì đặt thẳng đầu bên trái (bút đỏ, xanh dương, xanh lá) và tranh ba bạn nhỏ, ba cây A, B, C trong bài giảng.
Ba chiếc bút chì màu có độ dài khác nhau, thước kẻ, cục tẩy, hai dải ruy băng hoặc hai dây dài khác nhau để làm mẫu đặt thẳng đầu.
Bảng phụ hoặc giấy A3 kẻ sẵn phiếu học tập số 1; máy chiếu hoặc bảng tương tác.
Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/1/math/bai-25-dai-hon-ngan-hon (dùng để chiếu bài giảng ở phần Khám phá và bài tập tương tác ở phần Luyện tập).

2. Học sinh

Bút chì (2–3 chiếc khác độ dài), thước kẻ, cục tẩy, dây hoặc que tính dài ngắn khác nhau.
Bảng con, bút dạ, phấn hoặc bút chì để ghi kết quả.
Vở bài tập Toán 1 và phiếu học tập số 1 (nhóm 4 bạn dùng chung một phiếu).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 4 phút

Ai nhanh tay chọn đúng

Mục tiêu

Huy động kinh nghiệm sẵn có của HS về so sánh dài ngắn, cao thấp và tạo hứng thú vào bài.

Nội dung

GV cho HS chơi trò “Ai nhanh mắt”: GV đưa ra hai bút chì hoặc hai bạn trong lớp, HS giơ tay chỉ vật dài hơn/cao hơn và nói một câu đầy đủ. Ví dụ: “Bút này dài hơn bút kia.”

Sản phẩm dự kiến

HS nói được ít nhất một câu so sánh đúng dạng “… dài hơn …” hoặc “… cao hơn …”, bước đầu nhận ra cần so sánh khi các vật đặt thẳng đầu hoặc đứng cùng mặt sàn.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV giới thiệu trò chơi “Ai nhanh mắt”, nêu luật: nhìn vật GV đưa ra, giơ tay và nói câu so sánh đúng. GV đặt câu hỏi: “Bút nào dài hơn? Bạn nào cao hơn?”
Học sinh
HS lắng nghe luật chơi, quan sát đồ vật GV đưa lên.
Giáo viên
GV đưa lần lượt hai bút chì không đặt thẳng đầu và hai bạn đứng khác chỗ cao thấp, hỏi: “Con có chắc chắn không? Làm thế nào để biết chắc?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Con thấy bút này dài hơn.” / “Con phải đặt hai bút thẳng đầu thì mới so được.” / “Bạn kia đứng cao hơn vì bạn đứng trên bục.”
Giáo viên
GV chốt: Muốn so sánh chính xác, cần đặt các đồ vật thẳng một đầu hoặc đứng trên cùng mặt phẳng. GV ghi tên bài “Dài hơn, ngắn hơn” lên bảng.
Học sinh
HS nhắc lại: “Phải đặt thẳng đầu rồi mới so sánh được.”

Hoạt động 2.1: Khám phá · 8 phút

Dài hơn, ngắn hơn

Mục tiêu

HS hình thành khái niệm dài hơn, ngắn hơn, dài nhất, ngắn nhất khi so sánh ba đồ vật đặt thẳng một đầu.

Nội dung

Hoạt động theo nhóm 4 bạn, kĩ thuật khăn trải bàn: mỗi nhóm có ba bút chì (đỏ, xanh dương, xanh lá). Các nhóm đặt ba bút thẳng một đầu bên trái, quan sát đầu bên phải và điền kết quả vào phiếu học tập số 1 (câu 1 và câu 2). GV chiếu tranh bài giảng để đối chiếu.

Sản phẩm dự kiến

Nhóm hoàn thành phiếu học tập số 1 phần A: bút đỏ dài hơn bút xanh dương; bút xanh dương ngắn hơn bút đỏ; bút đỏ dài nhất; bút xanh lá ngắn nhất. HS nêu được quy tắc: đặt thẳng một đầu, nhìn đầu kia.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát phiếu học tập số 1 cho nhóm, hướng dẫn: “Đặt ba bút thẳng đầu bên trái, nhìn đầu bên phải rồi điền vào phiếu.”
Học sinh
HS nhận phiếu, phân công người đặt bút, người quan sát, người ghi kết quả.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, hỏi từng nhóm: “Bút nào có đầu bên phải ở xa nhất? Vì sao con biết?”
Học sinh
HS đặt bút thẳng đầu và trả lời dự kiến: “Bút đỏ vượt xa nhất nên bút đỏ dài nhất.” / “Bút xanh lá ở gần nhất nên ngắn nhất.”
Giáo viên
GV mời 2 nhóm trình bày kết quả. Yêu cầu HS nói câu hoàn chỉnh theo mẫu “Bút … dài hơn bút …, bút … ngắn hơn bút …”. Hỏi thêm: “Nếu bút A dài hơn bút B thì bút B thế nào so với bút A?”
Học sinh
HS trình bày, trả lời dự kiến: “Nếu A dài hơn B thì B ngắn hơn A.”
Giáo viên
GV chốt khái niệm: Đặt các đồ vật thẳng một đầu, đồ vật có đầu kia vượt xa hơn là dài hơn; khi có ba vật, vật vượt xa nhất là dài nhất, vật ở gần nhất là ngắn nhất. Nhắc HS: nói thành cặp “A dài hơn B” thì “B ngắn hơn A”.
Học sinh
HS ghi nhớ quy tắc, nhắc lại vào vở hoặc bảng con.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 7 phút

Cao hơn, thấp hơn

Mục tiêu

HS hình thành khái niệm cao hơn, thấp hơn khi so sánh chiều cao của các vật đứng trên cùng một mặt phẳng.

Nội dung

GV tổ chức trò chơi đóng vai “Xếp hàng theo chiều cao”: ba HS đứng trước lớp trên cùng một mặt sàn, các bạn còn lại quan sát và nhận xét. Sau đó HS quan sát tranh ba cây A, B, C và so sánh, dùng bảng con ghi kết quả.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được: cây A cao nhất, cây C thấp nhất; cây A cao hơn cây B; cây C thấp hơn cây B; khi so chiều cao, các vật phải đứng trên cùng mặt đất hoặc mặt sàn.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chọn 3 HS lên đứng cạnh nhau, dặn: “Các bạn đứng trên cùng mặt sàn, không đứng trên bục hay ghế.” Đồng thời treo tranh ba cây A, B, C.
Học sinh
HS được chọn lên đứng cạnh nhau, các bạn còn lại quan sát.
Giáo viên
GV hỏi: “Bạn nào cao nhất? Bạn nào thấp nhất? Bạn ở giữa cao hơn hay thấp hơn bạn bên phải?” Sau đó đặt câu hỏi cho cây: “Cây nào thấp nhất? Vì sao?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Bạn bên trái cao nhất.” / “Cây C thấp nhất vì ngọn cây C ở thấp nhất.” Các nhóm ghi kết quả vào bảng con.
Giáo viên
GV hỏi: “Nếu có một bạn đứng trên bục, có so được chiều cao không? Vì sao?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Không so được vì bạn đứng trên bục nên không cùng mặt sàn.”
Giáo viên
GV chốt: Khi so chiều cao, các vật phải đứng trên cùng một mặt phẳng. Vật có đỉnh cao hơn là cao hơn; vật có đỉnh thấp hơn là thấp hơn. GV nhấn mạnh: “Vật to chưa chắc đã cao hơn.”
Học sinh
HS nhắc lại quy tắc so sánh chiều cao.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Thi đua giải bài tập so sánh

Mục tiêu

Củng cố cách so sánh dài hơn – ngắn hơn, cao hơn – thấp hơn; tìm đồ vật dài nhất, ngắn nhất, cao nhất, thấp nhất qua các bài tập.

Nội dung

Nhóm làm phiếu học tập số 1 phần B và chơi trò “Trạm đúng – sai” trên bảng tương tác NeoEdu. Các bài tập: (1) Bút chì nào dài nhất? A. A; B. B; C. C. (2) Bút chì nào ngắn nhất? A. A; B. B; C. C. (3) Cây nào thấp nhất? A. A; B. B; C. C. (4) Bút A … bút B; bút A … bút C (chọn từ ngắn hơn/dài hơn). (5) Nhìn ba cây, đúng hay sai: a) Cây A cao hơn cây B; b) Cây C cao hơn cây B; c) Cây B thấp hơn cây A. (6) Xếp các bút chì theo thứ tự từ ngắn đến dài. (7) Hai dải ruy băng nằm trên giấy kẻ ô, dải nào dài hơn? A. Dải màu đỏ; B. Dải màu xanh; C. Hai dải dài bằng nhau. (8) Hà cao hơn Lan, Lan cao hơn Minh; bạn nào thấp nhất? (9) Dây đỏ dài hơn dây xanh, dây vàng ngắn hơn dây xanh; dây nào dài nhất?

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: (1) B; (2) C; (3) C; (4) Bút A ngắn hơn bút B; Bút A dài hơn bút C; (5) a) Đúng; b) Sai; c) Đúng; (6) Bút C, bút A, bút B; (7) A (dải đỏ dài 15 ô, dải xanh dài 13 ô); (8) Minh; (9) Dây đỏ. HS giải thích được lí do cho mỗi đáp án.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu luật trò chơi “Trạm đúng – sai”: nhóm làm lần lượt các câu, mỗi câu phải giải thích bằng một câu đầy đủ. Hướng dẫn nhóm dùng phiếu học tập số 1 phần B.
Học sinh
HS nhận phiếu, đọc đề và xác định yêu cầu từng câu.
Giáo viên
GV quan sát, gợi ý khi nhóm lúng túng: “Đầu bên phải của bút nào vượt xa nhất?” hoặc “Đếm ô xem dải nào dài hơn.” Với câu 7, hướng dẫn HS đếm ô thay vì nhìn một đầu.
Học sinh
HS làm bài và thảo luận. Câu trả lời dự kiến: “Bút B dài nhất vì đầu bên phải vượt xa nhất.” / “Dải đỏ dài 15 ô, dải xanh dài 13 ô nên dải đỏ dài hơn.” / “Cây C thấp hơn cây B nên câu b sai.”
Giáo viên
GV chọn 2 nhóm trình bày bài 5 và bài 7, yêu cầu các nhóm khác nhận xét. GV chiếu đáp án trên bảng tương tác NeoEdu để đối chiếu.
Học sinh
Đại diện nhóm trình bày, các nhóm khác nhận xét và sửa lại nếu sai.
Giáo viên
GV nhận xét, khen nhóm làm tốt và nhấn mạnh lỗi thường gặp: chỉ nhìn một đầu khi các đồ vật không thẳng hàng. Nhắc lại: “Nếu A dài hơn B, B dài hơn C thì A dài nhất, C ngắn nhất.”
Học sinh
HS sửa bài vào phiếu, ghi nhớ lỗi cần tránh.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 6 phút

Chọn đúng trong cuộc sống

Mục tiêu

Vận dụng so sánh dài hơn, ngắn hơn, cao hơn, thấp hơn vào các tình huống thực tế quen thuộc của HS.

Nội dung

Trò chơi “Chọn đúng cho bạn”: GV đưa ra tình huống, HS chọn đồ vật hoặc bạn phù hợp. Tình huống 1: Cần một sợi dây đủ dài để buộc hai cuốn sách, chọn dây dài nhất hay ngắn nhất? Tình huống 2: Xếp hàng vào lớp theo chiều cao, bạn cao hơn nên đứng ở đâu? Giao nhiệm vụ về nhà: tìm ba đồ vật trong nhà và so sánh độ dài hoặc chiều cao.

Sản phẩm dự kiến

HS giải quyết được tình huống thực tế: chọn dây dài đủ để buộc, xếp hàng theo chiều cao từ thấp đến cao hoặc từ cao đến thấp; HS nêu được ít nhất một câu so sánh về đồ vật trong nhà.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đưa ra tình huống 1 và 2, nêu yêu cầu: “Con sẽ chọn gì? Vì sao?”
Học sinh
HS suy nghĩ và giơ bảng con hoặc chỉ tay chọn đồ vật.
Giáo viên
GV tổ chức để HS đứng theo hàng, xếp theo chiều cao từ thấp đến cao, dùng các câu “bạn … cao hơn bạn …”.
Học sinh
HS xếp hàng và nói câu so sánh, ví dụ: “Bạn Nam thấp hơn bạn Hoa.”
Giáo viên
GV giao nhiệm vụ về nhà, nhận xét giờ học và khen những HS tích cực.
Học sinh
HS ghi nhiệm vụ vào vở và nhắc lại: “Đặt thẳng đầu để so dài ngắn; đứng cùng mặt sàn để so cao thấp.”

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

A. Đặt ba bút chì đỏ, xanh dương, xanh lá thẳng một đầu bên trái, nhìn đầu bên phải rồi điền:

Bút đỏ … bút xanh dương. (dài hơn / ngắn hơn)
Bút xanh dương … bút đỏ. (dài hơn / ngắn hơn)
Bút dài nhất là: ……………
Bút ngắn nhất là: ……………

B. Làm các bài tập sau và khoanh vào đáp án đúng:

Bút chì nào dài nhất? A. Bút A; B. Bút B; C. Bút C.
Bút chì nào ngắn nhất? A. Bút A; B. Bút B; C. Bút C.
Cây nào thấp nhất? A. Cây A; B. Cây B; C. Cây C.
Bút A … bút B. Bút A … bút C. (chọn: ngắn hơn / dài hơn)
Nhìn ba cây A, B, C, đúng hay sai?
a) Cây A cao hơn cây B. Đúng / Sai
b) Cây C cao hơn cây B. Đúng / Sai
c) Cây B thấp hơn cây A. Đúng / Sai
Xếp các bút chì theo thứ tự từ ngắn đến dài: ……………
Hai dải ruy băng trên giấy kẻ ô, dải nào dài hơn? A. Dải màu đỏ; B. Dải màu xanh; C. Hai dải dài bằng nhau.
Hà cao hơn Lan. Lan cao hơn Minh. Bạn nào thấp nhất? A. Hà; B. Lan; C. Minh.
Dây đỏ dài hơn dây xanh. Dây vàng ngắn hơn dây xanh. Dây nào dài nhất? A. Dây đỏ; B. Dây xanh; C. Dây vàng.

Hướng dẫn về nhà

Tìm ba đồ vật trong nhà (ví dụ: bút, thước, đũa, dải băng dán) và so sánh độ dài của chúng bằng cách đặt thẳng một đầu; ghi lại bằng một câu “… dài hơn …, … ngắn hơn …”.
Cùng người thân so sánh chiều cao của hai người trong nhà khi đứng trên cùng một mặt sàn; viết câu “… cao hơn …, … thấp hơn …” vào vở.
Vào trang bài học NeoEdu (neoedu.vn/learn/1/math/bai-25-dai-hon-ngan-hon), làm lại các bài tập tương tác để ôn lại kiến thức trước giờ học sau.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.