NeoEdu
Giáo án Toán 1
ToánLớp 1Chủ đề 5. Ôn tập học kì 1

Giáo án Bài 20. Ôn tập chung

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được các số trong phạm vi 10, đọc, viết và sắp xếp được các số theo thứ tự từ bé đến lớn và từ lớn đến bé.
  • Thực hiện được phép cộng, phép trừ trong phạm vi 10 và kiểm tra kết quả bằng phép tính ngược.
  • Nhận biết và gọi đúng tên các hình phẳng (hình tròn, hình vuông, hình tam giác, hình chữ nhật) và hình khối (khối lập phương, khối hộp chữ nhật).
  • Xác định được vị trí trên – dưới, trái – phải của đồ vật so với đồ vật khác.
  • Vận dụng được từ khoá “tất cả”, “thêm” (cộng) và “còn lại”, “bớt” (trừ) để chọn phép tính phù hợp với tình huống thực tế.
  • Tư duy và lập luận toán học: HS giải thích được vì sao một phép tính đúng (ví dụ: 7 − 3 = 4 vì 4 + 3 = 7) và vì sao chọn đáp án đó.
  • Mô hình hoá toán học: HS chuyển tình huống thực tế (đếm đồ vật, mua bán, chia nhóm) thành phép cộng hoặc phép trừ phù hợp.
  • Giải quyết vấn đề toán học: HS vận dụng từ khoá, cách đếm hình và cách thử lại kết quả để hoàn thành các bài tập.
  • Giao tiếp toán học: HS đọc đúng số, phép tính, dùng đúng các từ “bằng”, “lớn hơn”, “bé hơn”, “hình vuông”, “ở trên”, “ở dưới” khi nói và trình bày.
  • Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: HS sử dụng thẻ số, que tính, bộ hình khối, bảng con và thẻ dấu >, <, = để thực hành.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự đếm, tính, kiểm tra lại kết quả bằng phép tính ngược và tự sửa lỗi sai của mình.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc nhóm, trình bày kết quả, nhận xét bài làm của bạn bằng câu nói đầy đủ, rõ ràng.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS đọc kĩ đề, tìm từ khoá, chọn phép tính phù hợp để giải quyết các tình huống trong bài và trong cuộc sống.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: HS tích cực tham gia các trò chơi, hoàn thành đầy đủ các phiếu ôn tập trong giờ học.
  • Trung thực: HS thẳng thắn nhận ra kết quả đúng hoặc sai của mình khi kiểm tra bằng phép tính ngược và khi đối chiếu đáp án.
  • Trách nhiệm: HS giữ gìn đồ dùng học tập, hợp tác với bạn trong nhóm và hoàn thành phần việc được giao về nhà.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Bộ thẻ số từ 0 đến 10 và thẻ dấu >, <, =
  • Tranh hoặc hình vẽ 10 ngôi sao, con mèo nằm trên nắp hộp, các đồ vật có dạng hình tròn (cái đĩa), hình chữ nhật (quyển vở), khối hộp (viên gạch)
  • Bộ hình phẳng bằng bìa (hình tròn, hình vuông, hình tam giác, hình chữ nhật) và một số khối hình (khối lập phương, khối hộp chữ nhật)
  • Bảng phụ hoặc slide ghi đề bài, phiếu học tập số 1, phiếu học tập số 2 và sơ đồ tư duy mẫu
  • Học liệu số NeoEdu: bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/1/math/bai-20-on-tap-chung (dùng để chiếu và luyện tập ở hoạt động Luyện tập)

2. Học sinh

  • Bảng con, bút viết bảng, khăn lau
  • Que tính hoặc hạt đậu để đếm và tính
  • Bộ thẻ số 0 đến 10 và thẻ dấu >, <, =
  • Vở bài tập Toán 1, bút chì, bút màu, bộ đồ dùng hình học (nếu có)

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Trò chơi “Tiếp sức đếm số”

Mục tiêu

Huy động kiến thức cũ về đếm, đọc và nhận biết số trong phạm vi 10; tạo không khí vui vẻ, sẵn sàng vào ôn tập.

Nội dung

GV tổ chức trò chơi “Tiếp sức đếm số” theo tổ. Mỗi tổ cử một bạn lên bảng, GV giơ thẻ số hoặc chỉ vào nhóm ngôi sao, bạn đầu tiên đọc số, bạn tiếp theo đếm nối tiếp số lớn hơn 1 đơn vị.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc và đếm đúng các số từ 0 đến 10; các tổ tham gia đầy đủ, không mất trật tự.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu luật chơi: “Tổ nào đếm đúng và nhanh nhất sẽ được điểm thưởng ngôi sao.” GV chiếu hình 10 ngôi sao và hỏi: “Cô có bao nhiêu ngôi sao? Các em đếm xem nhé.”

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi, chuẩn bị bảng con. Cả lớp đếm thầm rồi giơ bảng con ghi số.

  2. Giáo viên

    GV điều hành trò chơi: giơ thẻ số bất kì (ví dụ số 6), yêu cầu lần lượt từng bạn đọc số đứng liền sau (7, 8, 9, 10).

    Học sinh

    Đại diện mỗi tổ lên bảng đọc tiếp nối: “Sáu, bảy, tám, chín, mười.” Các bạn còn lại theo dõi và đếm thầm cùng.

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Số nào đứng liền trước số 7?” và “Số 10 là số lớn nhất hay bé nhất trong phạm vi 10?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Số 6 đứng liền trước số 7.” “Số 10 là số lớn nhất trong phạm vi 10.”

  4. Giáo viên

    GV tuyên dương tổ đếm nhanh và đúng, dẫn vào bài: “Hôm nay chúng ta cùng ôn tập lại các số, phép tính, hình học và vị trí đã học trong học kì 1.”

    Học sinh

    HS lắng nghe và nhắc lại tên bài: “Ôn tập chung.”

Hoạt động 2.1: Khám phá · 12 phút

Hệ thống hoá số và phép tính trong phạm vi 10

Mục tiêu

Hệ thống hoá các kiến thức về đọc, viết, so sánh, sắp xếp số và thực hiện phép cộng, phép trừ trong phạm vi 10; nêu được từ khoá nhận biết phép cộng và phép trừ.

Nội dung

Hoạt động nhóm 4 theo kĩ thuật sơ đồ tư duy. Mỗi nhóm vẽ sơ đồ tư duy với ba nhánh chính: “Số và so sánh số”, “Phép cộng”, “Phép trừ”. Nhóm ghi ví dụ minh hoạ và từ khoá “tất cả”, “thêm” (cộng); “còn lại”, “bớt” (trừ). Cách kiểm tra: nếu 7 − 3 = 4 thì 4 + 3 = 7.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi nhóm có một sơ đồ tư duy hoàn chỉnh, gồm ít nhất 3 ví dụ đúng về so sánh số và phép tính trong phạm vi 10, và nêu đúng cách thử lại kết quả.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chia lớp thành các nhóm 4, phát giấy A4 và bút màu. GV nêu nhiệm vụ: “Các nhóm vẽ sơ đồ tư duy về số và phép tính trong phạm vi 10, ghi ít nhất 3 ví dụ và nêu cách kiểm tra kết quả.”

    Học sinh

    HS nhận nhiệm vụ, phân công người vẽ, người viết ví dụ, người kiểm tra, người trình bày.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, gợi ý: “Muốn biết phép tính cộng hay trừ, em cần tìm từ khoá nào trong đề?” Với nhóm còn lúng túng, GV đưa ví dụ: “Có 5 bạn, thêm 2 bạn, có tất cả mấy bạn?”

    Học sinh

    HS thảo luận và viết ví dụ lên sơ đồ. Dự kiến HS trả lời: “Có 5 bạn thêm 2 bạn, tất cả là 7 bạn, phép tính là 5 + 2 = 7.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm treo sơ đồ và trình bày. GV hỏi: “Làm thế nào để kiểm tra 9 − 4 = 5 là đúng?”

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày. HS trả lời: “Lấy 5 cộng 4 bằng 9, đúng là 9 nên phép tính đúng.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Từ khoá ‘tất cả’, ‘thêm’ là phép cộng; ‘còn lại’, ‘bớt’ là phép trừ. Luôn thử lại kết quả bằng phép tính ngược.” GV chiếu sơ đồ tóm tắt lên bảng.

    Học sinh

    HS ghi nhớ và nhắc lại các từ khoá, cách thử lại kết quả.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 8 phút

Hệ thống hoá hình phẳng, hình khối và vị trí

Mục tiêu

Nhận biết và gọi đúng tên các hình phẳng, hình khối đã học; xác định được vị trí trên – dưới, trái – phải; biết đếm hình theo từng loại.

Nội dung

GV tổ chức trò chơi “Ai tinh mắt” với bộ hình phẳng và hình khối. GV đưa từng hình, HS giơ thẻ gọi tên và nêu một đồ vật thật có dạng hình đó. Sau đó chơi “Đồ vật ở đâu?” về vị trí trên – dưới, trái – phải. Cách đếm hình: đếm từng loại, đánh dấu hình đã đếm.

Sản phẩm dự kiến

HS gọi đúng tên ít nhất 4 hình phẳng và 2 hình khối; nêu đúng vị trí của đồ vật bằng từ “trên”, “dưới”, “bên trái”, “bên phải”.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giới thiệu trò chơi “Ai tinh mắt”: “Cô giơ hình, các em gọi tên hình và nói một đồ vật có dạng hình đó.”

    Học sinh

    HS chú ý quan sát và chuẩn bị giơ thẻ hoặc trả lời.

  2. Giáo viên

    GV giơ lần lượt hình tròn, hình vuông, hình tam giác, hình chữ nhật và khối lập phương. Sau đó đặt con mèo nằm trên nắp hộp và hỏi: “Cái hộp ở đâu so với con mèo?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Hình tròn, cái đĩa có dạng hình tròn.” “Khối lập phương có các mặt là hình vuông.” “Cái hộp ở dưới con mèo.”

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Muốn đếm số hình vuông trong một hình vẽ phức tạp, em làm thế nào?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Em đếm từng loại hình, vừa đếm vừa đánh dấu hình đã đếm để không bị đếm trùng.”

  4. Giáo viên

    GV chốt các hình đã học và cách đếm hình. GV nhấn mạnh: “Hình vuông có 4 cạnh dài bằng nhau. Vị trí phải nói rõ so với đồ vật nào.”

    Học sinh

    HS nhắc lại tên các hình và cách nói vị trí của đồ vật.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Luyện tập số và phép tính

Mục tiêu

Vận dụng kiến thức về số, so sánh số, phép cộng, phép trừ trong phạm vi 10 để làm đúng các bài tập; giải thích được cách làm.

Nội dung

HS làm việc theo cặp đôi với Phiếu học tập số 1, gồm các bài: (1) đếm ngôi sao và viết số; (2) tính 2 + 5 và 9 − 4; (4) điền dấu >, <, = vào 8 ? 5 + 2 và 3 + 3 ? 10 − 4; (5) sắp xếp các số 8, 1, 10, 5 theo thứ tự từ lớn đến bé. Sau khi làm xong, GV chiếu học liệu số NeoEdu để HS kiểm tra và luyện thêm.
Đề và đáp án: (1) 10; (2) 7 và 5; (4) > và =; (5) 10, 8, 5, 1.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 hoàn thành đúng: 10 ngôi sao; 2 + 5 = 7; 9 − 4 = 5; 8 > 5 + 2; 3 + 3 = 10 − 4; sắp xếp 10 → 8 → 5 → 1.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 1 cho từng cặp và nêu yêu cầu: “Hai bạn cùng làm, bạn nào làm xong thì đổi phiếu đối chiếu và giải thích cách làm.”

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc kĩ đề và gạch chân từ khoá.

  2. Giáo viên

    GV quan sát các cặp, hỏi gợi mở: “Bài 4, 5 + 2 bằng bao nhiêu? Vậy 8 lớn hơn hay bé hơn 7?” Với bài 5, GV hỏi: “Số nào lớn nhất? Số nào bé nhất?”

    Học sinh

    HS làm bài và thảo luận. Dự kiến HS trả lời: “5 + 2 = 7, 8 lớn hơn 7 nên điền dấu >.” “Số 10 lớn nhất, số 1 bé nhất nên xếp 10, 8, 5, 1.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp lên trình bày bài 2 và bài 4. GV hỏi: “Vì sao 3 + 3 và 10 − 4 bằng nhau?”

    Học sinh

    HS trình bày. Dự kiến HS trả lời: “3 + 3 = 6 và 10 − 4 = 6 nên hai vế bằng nhau, điền dấu =.”

  4. Giáo viên

    GV chiếu đáp án trên bảng và yêu cầu HS đối chiếu. GV nhấn mạnh: “Khi so sánh, hãy tính kết quả hai vế rồi mới điền dấu.”

    Học sinh

    HS đối chiếu, sửa lỗi sai (nếu có) bằng bút khác màu và nhắc lại cách so sánh.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Luyện tập hình học, vị trí và lập luận

Mục tiêu

Vận dụng kiến thức về hình phẳng, hình khối, vị trí và phép tính để làm bài tập; biết kiểm tra, giải thích tính đúng sai của phát biểu.

Nội dung

HS làm việc cá nhân rồi đổi phiếu với bạn bên cạnh, với Phiếu học tập số 2, gồm các bài: (3) đồ vật nào có dạng hình tròn; (6) chọn các phép tính có kết quả bằng 5; (7) hình B là hình gì; (8) nối các phép tính có cùng kết quả; (9) đúng hay sai; (10) cái hộp ở đâu so với con mèo.
Đề và đáp án: (3) A. Cái đĩa; (6) A, B, D; (7) B. hình vuông; (8) 3 + 4 nối với 10 − 3; 6 − 6 nối với 4 − 4; 2 + 6 nối với 9 − 1; 5 + 5 nối với 10 + 0; (9) a) Đ, b) S, c) Đ, d) Đ; (10) B. ở dưới con mèo.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 2 hoàn thành đúng: bài 3 đáp án A; bài 6 đáp án A, B, D; bài 7 đáp án B; bài 8 nối đúng 4 cặp; bài 9 là Đ, S, Đ, Đ; bài 10 đáp án B.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 2 và nêu yêu cầu: “Làm bài cá nhân trong 8 phút, sau đó đổi phiếu với bạn bên cạnh để kiểm tra. Bài 9, các em phải giải thích vì sao đúng hoặc sai.”

    Học sinh

    HS nhận phiếu, làm bài cá nhân và chuẩn bị trả lời.

  2. Giáo viên

    GV hỏi gợi mở: “Bài 6, em tính từng phép tính xem kết quả có bằng 5 không?” “Bài 9b, 10 − 6 bằng bao nhiêu? Đề bài nói đúng hay sai?”

    Học sinh

    HS làm và đổi phiếu kiểm tra. Dự kiến HS trả lời: “10 − 5 = 5 nên chọn A. 9 − 3 = 6 nên không chọn C.” “10 − 6 = 4, đề ghi 3 nên là sai.”

  3. Giáo viên

    GV mời 3 HS trình bày: bài 6 (chọn đáp án và giải thích), bài 8 (nối và thử lại), bài 9 (đúng hay sai). GV hỏi: “Vì sao em nối 6 − 6 với 4 − 4?”

    Học sinh

    HS trình bày. Dự kiến HS trả lời: “6 − 6 = 0 và 4 − 4 = 0 nên hai phép tính có cùng kết quả.”

  4. Giáo viên

    GV chiếu đáp án đầy đủ và chốt: “Hình vuông có 4 cạnh dài bằng nhau. Khi nói vị trí, em phải so sánh với một đồ vật khác.”

    Học sinh

    HS đối chiếu, sửa bài và ghi lại lỗi sai đã mắc để tránh lặp lại.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 15 phút

Đi chợ cùng bạn nhỏ

Mục tiêu

Vận dụng kiến thức số và phép tính trong phạm vi 10 vào tình huống thực tế; biết chọn phép cộng hoặc trừ theo từ khoá và thử lại kết quả.

Nội dung

Trò chơi đóng vai theo nhóm 4 “Cửa hàng nhỏ của lớp em”. Một bạn đóng vai người bán hàng, các bạn khác đóng vai khách hàng. GV đưa ra các tình huống:

  • Tình huống 1: Bạn An có 6 quả táo, mẹ cho thêm 3 quả. Hỏi An có tất cả bao nhiêu quả táo?
  • Tình huống 2: Trên cành có 9 con chim, 4 con bay đi. Hỏi còn lại mấy con chim?
  • Tình huống 3: Trên bàn có một cái đĩa hình tròn và một quyển vở. Hỏi đồ vật nào có dạng hình tròn?
    Sau khi giải quyết, HS thử lại kết quả bằng phép tính ngược.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi nhóm trình bày đúng 3 tình huống với đáp án: 6 + 3 = 9 quả táo; 9 − 4 = 5 con chim; cái đĩa có dạng hình tròn; mỗi tình huống có phép thử lại đúng.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giới thiệu trò chơi đóng vai “Cửa hàng nhỏ của lớp em” và nêu nhiệm vụ: “Mỗi nhóm giải 3 tình huống, chọn phép tính đúng và thử lại kết quả trước khi báo cáo.”

    Học sinh

    HS nhận nhiệm vụ, phân vai người bán hàng và khách hàng, chuẩn bị bảng con.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh các nhóm, hỏi: “Từ khoá nào cho biết em phải cộng? Từ khoá nào cho biết em phải trừ?” GV nhắc các nhóm thử lại kết quả bằng phép tính ngược.

    Học sinh

    HS đóng vai, giải các tình huống và ghi phép tính lên bảng con. Dự kiến HS trả lời: “Có 6 quả, thêm 3 quả nên là cộng: 6 + 3 = 9. Thử lại: 9 − 3 = 6 đúng.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm đóng vai trình bày trước lớp. GV hỏi: “Vì sao tình huống 2 phải dùng phép trừ?”

    Học sinh

    Các nhóm trình bày. Dự kiến HS trả lời: “Vì có 4 con chim bay đi, tức là bớt đi nên dùng phép trừ: 9 − 4 = 5.”

  4. Giáo viên

    GV khen ngợi và chốt: “Toán học giúp chúng ta giải quyết tình huống trong cuộc sống. Hãy đọc kĩ đề, tìm từ khoá và luôn thử lại kết quả.”

    Học sinh

    HS lắng nghe và nhắc lại cách làm bài thực tế.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Bài 1. Đếm số ngôi sao rồi viết số vào ô trống.

  • Hai hàng, mỗi hàng 5 ngôi sao. Có ô ........ ngôi sao.
    Bài 2. Tính:
  • 2 + 5 = ........
  • 9 − 4 = ........
    Bài 4. Điền dấu >, <, = vào chỗ chấm:
  • 8 ....... 5 + 2
  • 3 + 3 ....... 10 − 4
    Bài 5. Sắp xếp các số 8, 1, 10, 5 theo thứ tự từ lớn đến bé:
  • ........ → ........ → ........ → ........

Phiếu học tập số 2

Bài 3. Đồ vật nào có dạng hình tròn?

  • A. Cái đĩa
  • B. Quyển vở
  • C. Viên gạch
    Bài 6. Chọn các phép tính có kết quả bằng 5:
  • A. 10 − 5
  • B. 2 + 3
  • C. 9 − 3
  • D. 5 + 0
  • E. 1 + 4 + 1
    Bài 7. Hình B là hình gì?
  • A. Hình chữ nhật
  • B. Hình vuông
  • C. Hình tam giác
    Bài 8. Nối các phép tính có cùng kết quả:
  • 3 + 4 nối với 10 − 3
  • 6 − 6 nối với 4 − 4
  • 2 + 6 nối với 9 − 1
  • 5 + 5 nối với 10 + 0
    Bài 9. Đúng hay sai?
  • a) 9 gồm 7 và 2. ........
  • b) 10 − 6 = 3. ........
  • c) Khối lập phương có các mặt là hình vuông. ........
  • d) Số 0 bé hơn mọi số khác trong phạm vi 10. ........
    Bài 10. Con mèo nằm trên nắp cái hộp. Cái hộp ở đâu so với con mèo?
  • A. Ở trên con mèo
  • B. Ở dưới con mèo
  • C. Ở bên trái con mèo

Hướng dẫn về nhà

  • Em hãy viết lại 3 phép tính cộng và 3 phép tính trừ trong phạm vi 10, rồi thử lại kết quả bằng phép tính ngược.
  • Em hãy tìm trong nhà 2 đồ vật có dạng hình tròn, 2 đồ vật có dạng hình vuông hoặc hình chữ nhật, rồi nói với người thân vị trí của chúng so với một đồ vật khác (trên, dưới, bên trái, bên phải).
  • Em hãy làm thêm các bài tập tương tác tại trang bài học số NeoEdu neoedu.vn/learn/1/math/bai-20-on-tap-chung, sau đó kể cho người thân nghe một tình huống cần dùng phép cộng và một tình huống cần dùng phép trừ.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.