ToánLớp 1Chủ đề 5. Ôn tập học kì 1

Giáo án Bài 18. Ôn tập phép cộng, phép trừ trong phạm vi 10

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được cách cộng, trừ trong phạm vi 10 bằng cách đếm tiếp, đếm lùi hoặc dựa vào cách tách số.
Nêu được gia đình phép tính của ba số, ví dụ $3$ , $5$ , $8$ : $3 + 5 = 8$ , $5 + 3 = 8$ , $8 - 3 = 5$ , $8 - 5 = 3$ .
Tính được giá trị của dãy tính có hai dấu phép tính theo thứ tự từ trái sang phải.
Vận dụng được phép cộng hoặc phép trừ để giải quyết tình huống thực tế đơn giản trong phạm vi 10.
Tư duy và lập luận toán học: giải thích được vì sao $8 - 6 = 2$ dựa vào việc 8 gồm 6 và 2.
Mô hình hoá toán học: chọn đúng phép cộng hay phép trừ cho tình huống có gộp, thêm, bớt, tách ra, còn lại.
Giải quyết vấn đề toán học: tính được dãy tính có hai dấu và so sánh được hai biểu thức trong phạm vi 10.
Giao tiếp toán học: đọc, viết đúng phép tính và dùng đúng các dấu $>$ , $<$ , $=$ .
Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: dùng que tính, thẻ số và bảng gài để kiểm tra kết quả phép tính.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS tự nhớ lại bảng cộng, trừ trong phạm vi 10 và tự kiểm tra kết quả bằng que tính hoặc thẻ số.
Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc theo cặp, nói cho bạn nghe cách tính và nhận xét kết quả của bạn.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS chọn được phép tính phù hợp với tình huống và đưa ra cách tính dãy tính có hai dấu bằng nhiều cách khác nhau.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: HS tích cực luyện tập tính nhẩm, hoàn thành đủ các bài tập trong phiếu học tập.
Trung thực: HS nói đúng kết quả mình tính được, dám nhận sai và sửa khi bạn hoặc GV chỉ ra.
Trách nhiệm: HS giữ gìn đồ dùng học tập, hợp tác với bạn trong nhóm và hoàn thành nhiệm vụ được giao.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Bảng gài, thẻ số từ 0 đến 10, thẻ dấu $+$ , $-$ , $>$ , $<$ , $=$ .
Que tính hoặc hình vẽ minh hoạ các cặp số có tổng bằng 10 (vẽ lại trên bảng).
Bảng phụ ghi sẵn các bài tập ở hoạt động luyện tập.
Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 (in cho mỗi nhóm hoặc mỗi cặp).
Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác, dùng để chiếu và làm mẫu: neoedu.vn/learn/1/math/bai-18-on-tap-phep-cong-phep-tru-trong-pham-vi-10

2. Học sinh

Bảng con, bút dạ, khăn lau.
Que tính hoặc thẻ số (0 đến 10).
Vở bài tập Toán 1, bút chì, tẩy.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 4 phút

Trò chơi Ai nhanh hơn

Mục tiêu

Giúp HS huy động kiến thức cộng, trừ trong phạm vi 10 và tạo không khí vui vẻ trước giờ ôn tập.

Nội dung

GV đọc nhanh các phép tính đơn giản như $4 + 2$ , $9 - 3$ , $5 + 0$ , $7 - 7$ . HS giơ thẻ số có kết quả đúng.

Sản phẩm dự kiến

HS trả lời đúng ít nhất 5 phép tính nhẩm và nêu được kết quả bằng thẻ số.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nói: Hôm nay cô trò mình ôn tập phép cộng, phép trừ trong phạm vi 10. Chúng ta chơi trò chơi Ai nhanh hơn nhé. Cô đọc phép tính, các con giơ thẻ số có kết quả đúng.
Học sinh
HS lắng nghe luật chơi, chuẩn bị thẻ số từ 0 đến 10.
Giáo viên
GV đọc lần lượt: $4 + 2$ ; $9 - 3$ ; $5 + 0$ ; $7 - 7$ ; $6 + 3$ . Sau mỗi phép tính, GV hỏi: Vì sao con tính được kết quả như vậy?
Học sinh
HS giơ thẻ số. Dự kiến trả lời: Con đếm tiếp từ 4: 5, 6 nên $4 + 2 = 6$ ; con thấy số cộng với 0 thì không đổi nên $5 + 0 = 5$ ; số trừ chính nó bằng 0 nên $7 - 7 = 0$ .
Giáo viên
GV hỏi: Phép tính nào các con tính nhanh nhất? Vì sao?
Học sinh
HS nêu ý kiến. Dự kiến: Con tính nhanh $5 + 0$ vì cộng 0 thì số không đổi.
Giáo viên
GV khen ngợi và chốt: Cộng với 0 thì giữ nguyên số. Một số trừ chính nó bằng 0. Đây là những điều cần nhớ khi tính toán.
Học sinh
HS nhắc lại hai quy tắc trên.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 7 phút

Hệ thống hoá phép cộng, phép trừ và gia đình phép tính

Mục tiêu

HS hệ thống lại cách cộng, trừ trong phạm vi 10 và nhận ra mối liên hệ giữa phép cộng và phép trừ trong cùng một gia đình phép tính.

Nội dung

HS làm việc nhóm 4 với Phiếu học tập số 1. Nhóm dùng thẻ số và que tính để lập gia đình phép tính của ba số 3, 5, 8, sau đó viết bốn phép tính và nêu cách đếm tiếp, đếm lùi.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 hoàn thành: bốn phép tính của gia đình $3$ , $5$ , $8$ và câu giải thích cách đếm tiếp, đếm lùi.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chia lớp thành các nhóm 4 HS, phát Phiếu học tập số 1 và nêu nhiệm vụ: Dùng 3 que tính và 5 que tính để xếp thành 8 que tính, rồi viết các phép tính có số 3, 5, 8.
Học sinh
HS nhận phiếu, phân công người lấy que tính, người viết, người kiểm tra và người báo cáo.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, hỏi nhóm: Khi có 8 que tính, con bớt đi 3 que thì còn bao nhiêu? Con đếm lùi từ 8 thế nào?
Học sinh
HS thao tác với que tính và trả lời. Dự kiến: Bớt 3 que còn 5 que, nên $8 - 3 = 5$ . Con đếm lùi: 8, 7, 6, 5.
Giáo viên
GV mời 2 nhóm báo cáo bốn phép tính của gia đình $3$ , $5$ , $8$ và hỏi: Vì sao $3 + 5 = 5 + 3$ ?
Học sinh
Đại diện nhóm đọc: $3 + 5 = 8$ ; $5 + 3 = 8$ ; $8 - 3 = 5$ ; $8 - 5 = 3$ . Dự kiến: Đổi chỗ các số cộng thì kết quả không đổi.
Giáo viên
GV chốt trên bảng và chiếu minh hoạ từ trang bài học NeoEdu: Từ ba số 3, 5, 8 ta lập được bốn phép tính. Phép cộng đổi chỗ thì kết quả không đổi, phép trừ thì bớt đi và tìm số còn lại.
Học sinh
HS ghi bốn phép tính vào vở, đối chiếu với nhóm khác.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 7 phút

Tính dãy tính có hai dấu phép tính

Mục tiêu

HS nắm được cách tính dãy tính có hai dấu phép tính từ trái sang phải.

Nội dung

HS làm việc theo cặp với Phiếu học tập số 2, dùng que tính để tính các dãy tính $4 + 3 - 5$ và $10 - 3 + 2$ , sau đó so sánh cách làm của mình với bạn.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 2 hoàn thành: $4 + 3 - 5 = 2$ và $10 - 3 + 2 = 9$ , kèm giải thích thứ tự thực hiện từ trái sang phải.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV viết lên bảng $4 + 3 - 5 = ?$ và hỏi: Con tính phép nào trước, cộng hay trừ? Vì sao?
Học sinh
HS suy nghĩ và trả lời. Dự kiến: Con tính phép bên trái trước, tức là $4 + 3$ .
Giáo viên
GV hướng dẫn: Ta tính từ trái sang phải. Lấy $4 + 3 = 7$ , rồi lấy $7 - 5 = 2$ . GV yêu cầu cặp bạn cùng làm $10 - 3 + 2$ bằng que tính.
Học sinh
HS thao tác: bớt 3 que từ 10 còn 7 que, thêm 2 que được 9 que. Ghi kết quả $10 - 3 + 2 = 9$ vào phiếu.
Giáo viên
GV mời một cặp báo cáo và hỏi: Nếu tính $4 + (3 - 5)$ thì kết quả có khác không? Vì sao?
Học sinh
HS trả lời. Dự kiến: Kết quả khác vì phải làm phép trong ngoặc trước; khi không có ngoặc thì tính từ trái sang phải.
Giáo viên
GV chốt: Dãy tính có hai dấu phép tính, ta tính từ trái sang phải. Viết kết quả phần tính trước rồi tiếp tục với phép tính sau.
Học sinh
HS nhắc lại quy tắc và sửa lại phiếu nếu cần.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 7 phút

Luyện tập tính nhẩm và điền số

Mục tiêu

HS vận dụng bảng cộng, trừ và gia đình phép tính để điền đúng số vào chỗ trống.

Nội dung

HS làm bảng con các bài tập sau, GV đọc đáp án để HS đối chiếu:

Bài 1: $5 + 4 = ?$ Đáp án: $9$ .
Bài 2: $8 - 6 = ?$ Đáp án: $2$ .
Bài 3: Tính $3 + 7 = ?$ ; $10 - 10 = ?$ ; $6 + 1 = ?$ Đáp án: $10$ ; $0$ ; $7$ .
Bài 5: Gia đình $2$ , $6$ , $8$ : $2 + 6 = ?$ ; $8 - 2 = ?$ ; $8 - 6 = ?$ Đáp án: $8$ ; $6$ ; $2$ .

Sản phẩm dự kiến

HS viết đúng đáp án các bài 1, 2, 3, 5 lên bảng con; tự chấm và sửa lỗi sai.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chiếu bài tập từ trang bài học NeoEdu hoặc ghi trên bảng phụ, đọc yêu cầu từng bài và nhắc: Tính nhẩm rồi viết kết quả vào bảng con.
Học sinh
HS đọc thầm đề bài và chuẩn bị bảng con.
Giáo viên
GV đọc từng bài, cho HS giơ bảng. Với bài 3, GV hỏi: Vì sao $3 + 7 = 10$ ? Con nhớ điều gì về bạn của 10?
Học sinh
HS giơ bảng con. Dự kiến trả lời: Vì 3 và 7 là hai số bạn của 10 nên cộng lại được 10.
Giáo viên
GV hỏi: Bài 5, con dùng gia đình phép tính nào để tìm $8 - 2$ ?
Học sinh
HS trả lời. Dự kiến: Con lấy $2 + 6 = 8$ , nên $8 - 2 = 6$ .
Giáo viên
GV nhận xét, chốt: Gia đình phép tính giúp các con kiểm tra kết quả nhanh và chính xác.
Học sinh
HS sửa bài sai vào bảng con và vở.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 6 phút

Luyện tập so sánh, nối và đúng hay sai

Mục tiêu

HS vận dụng phép tính để so sánh biểu thức, nối đúng kết quả và kiểm tra các khẳng định.

Nội dung

HS làm việc cá nhân rồi chia sẻ theo cặp với các bài tập sau, có đáp án để đối chiếu:

Bài 4: Nối phép tính với kết quả. $9 - 3$ với $6$ ; $2 + 2$ với $4$ ; $10 - 2$ với $8$ ; $1 + 0$ với $1$ ; $6 + 4$ với $10$ .
Bài 6: $4 + 3 - 5 = ?$ A. $1$ ; B. $2$ ; C. $3$ . Đáp án: B.
Bài 7: $10 - 3 + 2 = ?$ Đáp án: $9$ .
Bài 8: Điền dấu $>$ , $<$ , $=$ : $5 + 4$ và $10 - 1$ điền $=$ ; $7 - 3$ và $2 + 3$ điền $<$ ; $8 + 0$ và $9 - 2$ điền $>$ .
Bài 9: Đúng hay sai? a) $6 + 3 = 3 + 6$ : Đúng; b) $9 - 9 = 9$ : Sai; c) $4 + 5 = 10 - 1$ : Đúng; d) $7 - 0 = 0$ : Sai.

Sản phẩm dự kiến

HS hoàn thành các bài 4, 6, 7, 8, 9 đúng với đáp án trên; nêu được lý do cho bài 8 và bài 9.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu yêu cầu: Làm cá nhân các bài 4, 6, 7, 8, 9. Với bài 8 và bài 9, các con nói được lý do.
Học sinh
HS làm bài cá nhân trong vở hoặc bảng con.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, nhắc HS tính từ trái sang phải với bài 6, 7. Hỏi HS: Vì sao $7 - 3$ nhỏ hơn $2 + 3$ ?
Học sinh
HS làm bài. Dự kiến trả lời: $7 - 3 = 4$ và $2 + 3 = 5$ , mà $4 < 5$ nên dấu là $<$ .
Giáo viên
GV mời 1 HS đọc kết quả bài 9 và giải thích câu d) vì sao sai.
Học sinh
HS trả lời. Dự kiến: $7 - 0 = 7$ , không phải $0$ , vì số trừ đi 0 thì giữ nguyên số bị trừ.
Giáo viên
GV chốt đáp án và nhấn mạnh: Đổi chỗ các số trong phép cộng thì kết quả không đổi; số trừ đi 0 giữ nguyên số.
Học sinh
HS đối chiếu đáp án và sửa lỗi sai.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 4 phút

Chọn phép tính cho tình huống thực tế

Mục tiêu

HS vận dụng phép cộng hoặc phép trừ để giải quyết tình huống gắn với đời sống hằng ngày.

Nội dung

GV nêu tình huống: Trên cành có 9 quả cam, bạn Nam hái thêm 1 quả thì có bao nhiêu quả? Và: Lan có 10 cái kẹo, cho bạn 3 cái thì còn lại bao nhiêu cái? HS chọn phép tính và giơ thẻ dấu $+$ hoặc $-$ , rồi viết phép tính, đáp số.

Sản phẩm dự kiến

HS chọn đúng phép tính: $9 + 1 = 10$ (quả cam) và $10 - 3 = 7$ (cái kẹo); nói được vì sao chọn phép cộng hoặc phép trừ.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc tình huống 1 và hỏi: Đề bài có ý gộp, thêm hay bớt, tách ra? Các con chọn dấu nào?
Học sinh
HS lắng nghe, suy nghĩ và giơ thẻ dấu.
Giáo viên
GV đọc tình huống 2, yêu cầu HS viết phép tính vào bảng con và nói: Con chọn phép tính này vì sao?
Học sinh
HS viết $10 - 3 = 7$ . Dự kiến trả lời: Lan cho bạn đi 3 cái, tức là bớt đi nên dùng phép trừ.
Giáo viên
GV mời 2 HS nêu đáp số và giải thích cách chọn phép tính.
Học sinh
HS trả lời: Có $10$ quả cam; còn lại $7$ cái kẹo.
Giáo viên
GV chốt: Gộp lại, thêm vào thì dùng phép cộng; bớt đi, cho đi, còn lại thì dùng phép trừ. Về nhà các con kể lại một tình huống tương tự cho người thân nghe.
Học sinh
HS nhắc lại cách chọn phép tính và ghi nhiệm vụ về nhà vào vở.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Bài 1. Dùng que tính xếp và viết gia đình phép tính của ba số 3, 5, 8.

$3 + 5 =$ ?
$5 + 3 =$ ?
$8 - 3 =$ ?
$8 - 5 =$ ?

Bài 2. Trả lời câu hỏi.

Khi tính $8 - 3$ , con đếm lùi từ 8 thế nào?
Vì sao $3 + 5$ và $5 + 3$ có kết quả bằng nhau?

Bài 3. Tính.

$6 + 0 =$ ?
$9 - 9 =$ ?

Phiếu học tập số 2

Bài 1. Tính từ trái sang phải.

$4 + 3 - 5 =$ ?
Bước 1: $4 + 3 =$ ?
Bước 2: ... - 5 = ?
$10 - 3 + 2 =$ ?
Bước 1: $10 - 3 =$ ?
Bước 2: ... + 2 = ?

Bài 2. Dùng que tính kiểm tra lại kết quả của bài 1 và viết vào ô trống.

$4 + 3 - 5$ có kết quả là: ...
$10 - 3 + 2$ có kết quả là: ...

Bài 3. Nói cho bạn nghe: Vì sao phải tính từ trái sang phải?

Hướng dẫn về nhà

Viết 4 phép tính của một gia đình phép tính bất kì trong phạm vi 10 vào vở ô li, ví dụ gia đình của 4, 6, 10.
Tính các dãy tính trong vở bài tập Toán 1 trang bài 18: tính từ trái sang phải, viết kết quả đầy đủ.
Kể cho người thân nghe một tình huống thực tế có phép cộng và một tình huống có phép trừ, rồi nói rõ vì sao chọn phép tính đó.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.