ToánLớp 1Chủ đề 3. Phép cộng, phép trừ trong phạm vi 10

Giáo án Bài 13. Luyện tập chung

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Tính được giá trị của dãy phép tính có hai dấu (cộng, trừ) trong phạm vi 10 theo thứ tự từ trái sang phải.
Chọn được phép cộng hoặc phép trừ phù hợp với bài toán dựa vào các từ khóa như "thêm", "gộp lại", "bớt", "còn lại".
So sánh được kết quả hai phép tính bằng các dấu $>$ , $<$ , $=$ trong phạm vi 10.
Tư duy và lập luận toán học: Giải thích được vì sao phải tính $4 + 1$ trước khi cộng tiếp $2$ trong dãy $4 + 1 + 2$ .
Mô hình hoá toán học: Chuyển được tình huống "8 người, 3 người xuống, 2 người lên" thành dãy phép tính $8 - 3 + 2$ .
Giải quyết vấn đề toán học: Chọn đúng phép cộng hoặc phép trừ dựa vào từ khóa và ý nghĩa của bài toán.
Giao tiếp toán học: Đọc đúng, viết đúng các dãy phép tính và dấu so sánh; diễn đạt được cách làm bằng lời.
Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: Sử dụng que tính để minh hoạ việc tính từ trái sang phải.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: Tự tính các dãy phép tính trên bảng con và tự kiểm tra kết quả bằng que tính.
Giao tiếp và hợp tác: Trao đổi với bạn cùng bàn về cách tính và cách chọn phép tính; trình bày được lí do chọn dấu so sánh.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Phân tích tình huống thực tế (xe buýt, giỏ cá) để chọn đúng phép tính và tìm kết quả.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: Tích cực tham gia các trò chơi và hoàn thành đủ bài tập trong giờ học.
Trung thực: Tự nhận ra lỗi sai khi tính sai thứ tự và sửa lại đúng với kết quả đã kiểm tra bằng que tính.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Bảng lớp, phấn màu, thẻ số và thẻ phép tính (từ 0 đến 10, dấu $+$ , $-$ , $>$ , $<$ , $=$ ).
Bộ que tính dùng để minh hoạ trên bảng lớp.
Tranh minh hoạ bài toán ông và cháu câu cá (lấy từ sách giáo khoa hoặc tranh vẽ trên bảng).
Phiếu học tập số 1 (in cho mỗi cặp hoặc mỗi nhóm).
Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/1/math/bai-13-luyen-tap-chung (dùng để chiếu ví dụ và kiểm tra nhanh đáp án).

2. Học sinh

Sách Toán 1, vở Bài tập Toán 1, bút chì, bảng con và bút dạ.
Bộ que tính (khoảng 10 que).
Bộ thẻ số từ 0 đến 10 (nếu có).
Phiếu học tập số 1 (do GV phát).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 4 phút

Trò chơi Ai nhanh hơn

Mục tiêu

Ôn lại phép cộng, phép trừ trong phạm vi 10 để chuẩn bị cho bài học; tạo không khí vui vẻ, sẵn sàng học.

Nội dung

GV đọc lần lượt các phép tính đơn giản như $2 + 3$ , $7 - 2$ , $5 + 4$ , $9 - 6$ , $10 - 1$ và yêu cầu HS giơ bảng con ghi kết quả. Lượt chơi kết thúc khi GV đọc hết các phép tính.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu đúng kết quả các phép tính đơn: $2 + 3 = 5$ , $7 - 2 = 5$ , $5 + 4 = 9$ , $9 - 6 = 3$ , $10 - 1 = 9$ .

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phổ biến luật chơi: "Cô đọc phép tính, các em giơ nhanh bảng con có kết quả đúng. Bạn nào làm đúng và nhanh nhất sẽ được khen."
Học sinh
HS lắng nghe luật chơi, chuẩn bị bảng con và bút dạ.
Giáo viên
GV đọc lần lượt các phép tính $2 + 3$ , $7 - 2$ , $5 + 4$ , $9 - 6$ , $10 - 1$ .
Học sinh
HS tính nhẩm và viết kết quả lên bảng con, giơ bảng khi xong. Dự kiến HS trả lời: " $2 + 3 = 5$ ", " $7 - 2 = 5$ ".
Giáo viên
GV hỏi: "Khi tính $10 - 1$ , em nghĩ nhanh bằng cách nào?" và khen HS làm đúng.
Học sinh
HS trả lời. Dự kiến: "Em nghĩ số đứng ngay trước 10 là 9."

Hoạt động 2.1: Khám phá · 8 phút

Tính dãy phép tính có hai dấu

Mục tiêu

Hệ thống hoá cách tính dãy phép tính có hai dấu: tính lần lượt từ trái sang phải.

Nội dung

GV nêu ví dụ $4 + 1 + 2$ và hướng dẫn HS dùng que tính để minh hoạ. Sau đó HS làm việc theo cặp đôi với các dãy $9 - 3 - 2$ và $6 - 2 + 3$ , ghi lại cách làm theo thứ tự từ trái sang phải.

Sản phẩm dự kiến

HS viết được các bước tính và kết quả: $4 + 1 + 2 = 7$ ; $9 - 3 - 2 = 4$ ; $6 - 2 + 3 = 7$ . HS nêu được quy tắc: tính từ trái sang phải.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV viết lên bảng $4 + 1 + 2$ và hỏi: "Dãy này có mấy dấu tính? Em sẽ tính phép nào trước?"
Học sinh
HS quan sát và trả lời. Dự kiến: "Dãy có hai dấu cộng. Em tính $4 + 1$ trước vì nó ở bên trái."
Giáo viên
GV hướng dẫn HS xếp 4 que tính, thêm 1 que, rồi thêm 2 que để đếm kết quả. Sau đó yêu cầu cặp đôi làm tiếp với $9 - 3 - 2$ và $6 - 2 + 3$ bằng que tính, ghi bước tính ra bảng con.
Học sinh
HS xếp que tính theo hướng dẫn, đếm kết quả, cùng bạn kiểm tra và viết: " $4 + 1 = 5$ , $5 + 2 = 7$ "; " $9 - 3 = 6$ , $6 - 2 = 4$ "; " $6 - 2 = 4$ , $4 + 3 = 7$ ".
Giáo viên
GV gọi 2 cặp đôi trình bày kết quả và cách làm. GV hỏi: "Nếu tính $2 + 3$ trước rồi mới tính $6 - 5$ thì kết quả có đúng không?"
Học sinh
Đại diện cặp đôi trình bày. Dự kiến HS trả lời: "Kết quả không đúng vì ta phải tính từ trái sang phải, không được tính $2 + 3$ trước."
Giáo viên
GV chốt: "Dãy phép tính có hai dấu, ta tính lần lượt từ trái sang phải." GV chiếu bài giảng trên NeoEdu để HS đối chiếu.
Học sinh
HS nhắc lại quy tắc và ghi vào vở.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 7 phút

Chọn phép tính cho bài toán

Mục tiêu

Nhận biết các từ khóa để chọn phép cộng hoặc phép trừ phù hợp với bài toán.

Nội dung

GV đưa tình huống "Giỏ có 5 con cá, cháu câu thêm 1 con" và hướng dẫn HS phân tích từ khóa. Cặp đôi phân loại các từ "thêm", "gộp lại", "tất cả", "bớt", "ăn mất", "bay đi", "còn lại" vào hai nhóm: phép cộng và phép trừ.

Sản phẩm dự kiến

HS lập được bảng phân loại từ khóa: Phép cộng gồm "thêm", "gộp lại", "tất cả"; Phép trừ gồm "bớt", "ăn mất", "bay đi", "còn lại". HS viết được phép tính $5 + 1 = 6$ cho bài toán về giỏ cá.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV kể tình huống về ông và cháu câu cá (tranh minh hoạ) và hỏi: "Bài toán hỏi gì? Câu nào cho biết cháu làm thêm việc gì?"
Học sinh
HS quan sát tranh, đọc thầm đề bài và trả lời. Dự kiến: "Cháu câu thêm 1 con, nên có thêm cá."
Giáo viên
GV yêu cầu cặp đôi nhận bộ thẻ từ khóa ("thêm", "gộp lại", "tất cả", "bớt", "ăn mất", "bay đi", "còn lại") và xếp vào hai cột: phép cộng và phép trừ.
Học sinh
Cặp đôi thảo luận và xếp thẻ. Dự kiến HS trả lời: "Từ "gộp lại" là phép cộng vì gộp hai nhóm lại với nhau."
Giáo viên
GV mời 2 cặp đôi trình bày kết quả phân loại và chốt đáp án đúng.
Học sinh
Các cặp đôi trình bày và nhận xét lẫn nhau.
Giáo viên
GV hỏi: "Từ nào cho biết ta phải làm phép trừ?" và chốt: các từ "thêm", "gộp lại", "tất cả" thường là phép cộng; các từ "bớt", "ăn mất", "bay đi", "còn lại" thường là phép trừ.
Học sinh
HS trả lời. Dự kiến: "Từ "bớt" hoặc "ăn mất" là phép trừ." HS ghi kết luận vào vở.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Luyện tập tính và so sánh

Mục tiêu

Vận dụng cách tính dãy phép tính có hai dấu, so sánh kết quả và chọn phép tính đúng để giải bài tập.

Nội dung

HS làm bài tập 1 đến 8 trong sách giáo khoa; nhóm 4 làm phiếu học tập số 1 (cả lớp chia nhóm đôi để kiểm tra lẫn nhau). Với bài 3, 5, 7 HS làm trên bảng con; bài 4, 6 HS chọn đáp án; bài 8 HS nối các phép tính có cùng kết quả.

Sản phẩm dự kiến

Đề và đáp án:

Bài 1: $3 + 4 = 7$ .
Bài 2: $9 - 5 = 4$ .
Bài 3: $2 + 6 = 8$ ; $10 - 1 = 9$ ; $5 - 5 = 0$ .
Bài 4: $4 + 1 + 2 = 7$ , đáp án B.
Bài 5: $9 - 3 - 2 = 4$ .
Bài 6: $6 - 2 + 3 = 7$ , đáp án C.
Bài 7: $3 + 5 < 9$ ; $10 - 2 = 8$ ; $7 - 4 > 2$ .
Bài 8: $2 + 3 = 10 - 5$ ; $4 + 4 = 9 - 1$ ; $1 + 2 = 7 - 4$ ; $6 + 3 = 10 - 1$ .

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu yêu cầu: "Các em làm bài 1 đến 3 trên bảng con; bài 4 đến 8 làm trong vở. Chú ý tính từ trái sang phải với dãy có hai dấu." GV phát Phiếu học tập số 1 cho nhóm.
Học sinh
HS nhận nhiệm vụ, mở sách và chuẩn bị bảng con.
Giáo viên
GV quan sát, hỗ trợ HS yếu. Với bài 6, GV hỏi: "Nếu em tính $2 + 3$ trước thì được bao nhiêu?" để HS tự nhận ra lỗi sai.
Học sinh
HS làm bài. Dự kiến HS trả lời khi kiểm tra: "Bài 7, $3 + 5 = 8$ nhỏ hơn $9$ nên điền dấu $<$ ." Dự kiến HS khác: "Bài 6, em tính $6 - 2 = 4$ rồi $4 + 3 = 7$ , chọn C."
Giáo viên
GV gọi HS giơ bảng con kết quả bài 3 và 7; mời 2 HS trình bày cách nối bài 8. GV chiếu đáp án để đối chiếu.
Học sinh
HS giơ bảng, đối chiếu và sửa bài nếu sai. Đại diện HS giải thích: " $2 + 3 = 5$ và $10 - 5 = 5$ nên hai phép tính này nối với nhau."
Giáo viên
GV nhận xét, nhấn mạnh lỗi thường gặp là tính sai thứ tự và chọn sai dấu so sánh. GV chốt đáp án đúng.
Học sinh
HS sửa lỗi sai trong vở và nhắc lại cách làm.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 6 phút

Tình huống xe buýt và bài toán của em

Mục tiêu

Giải quyết tình huống thực tế bằng dãy phép tính có hai dấu và tự đặt được bài toán tương tự.

Nội dung

GV nêu bài 10: "Trên xe buýt có 8 người. Đến bến, 3 người xuống và 2 người lên. Trên xe lúc này có mấy người?" HS làm theo nhóm, sau đó về nhà viết một bài toán có từ khóa "thêm" hoặc "bớt" và đố bạn hoặc người thân giải.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án bài 10: $8 - 3 = 5$ ; $5 + 2 = 7$ . Trên xe có 7 người, đáp án B. HS viết được một bài toán mẫu, ví dụ: "Nhà em có 6 quả cam, mẹ mua thêm 3 quả. Nhà em có tất cả mấy quả cam?" với phép tính $6 + 3 = 9$ .

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc bài 10 và hỏi: "Lúc đầu có mấy người? Xuống bớt mấy người? Lên thêm mấy người?"
Học sinh
HS trả lời. Dự kiến: "Lúc đầu có 8 người, 3 người xuống nên bớt đi 3, 2 người lên nên thêm 2."
Giáo viên
GV yêu cầu nhóm 4 viết dãy phép tính $8 - 3 + 2$ và tính lần lượt từ trái sang phải.
Học sinh
HS thảo luận, viết dãy phép tính và tính: $8 - 3 = 5$ , $5 + 2 = 7$ . Dự kiến HS nói: "Trên xe có 7 người, nên chọn đáp án B."
Giáo viên
GV giao nhiệm vụ về nhà: mỗi em viết một bài toán có dùng từ "thêm" hoặc "bớt" và đố người thân giải. GV khen nhóm làm tốt.
Học sinh
HS ghi nhiệm vụ vào vở và nhắc lại: "Dãy có hai dấu tính từ trái sang phải; đọc kĩ đề để chọn phép tính."

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Dùng trong hoạt động Luyện tập tính và so sánh.

Bài 1. Tính: $4 + 1 + 2 =$ ?
Bài 2. Tính: $9 - 3 - 2 =$ ?
Bài 3. Tính: $6 - 2 + 3 =$ ?
Bài 4. Điền dấu $>$ $>$ , $<$ $<$ , $=$ $=$ vào chỗ chấm:
- $3 + 5$ ... $9$
- $10 - 2$ ... $8$
- $7 - 4$ ... $2$
Bài 5. Nối các phép tính có cùng kết quả:
- $2 + 3$ với $10 - 5$
- $4 + 4$ với $9 - 1$
- $1 + 2$ với $7 - 4$
- $6 + 3$ với $10 - 1$
Bài 6. Điền số thích hợp: $5$ ... $1$ = ... (Đáp án: $+$ và $6$ ).

Hướng dẫn về nhà

Em viết một bài toán có từ khóa "thêm", "bớt" hoặc "còn lại" theo tình huống trong gia đình, ví dụ về bánh kẹo, đồ chơi hoặc số người trong nhà.
Em viết phép tính tương ứng với bài toán vừa đặt và tính kết quả.
Em làm lại bài 4 và bài 6 trong vở bài tập Toán 1, nhớ tính từ trái sang phải với dãy phép tính có hai dấu.
Em đố người thân giải bài toán của mình và cùng kiểm tra kết quả.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.