Phản hồi để cộng đồng an toàn hơn
Lớp 9 · 1 tiết · Đạo đức AI
Phát hiện lỗi là bước đầu. Một báo cáo rõ và không làm lộ thêm dữ liệu có thể giúp người phụ trách sửa hệ thống.
Em sẽ học được gì?
- 9.B2.2Nêu được vai trò của cá nhân và cộng đồng trong việc giám sát, phản hồi và đề xuất giải pháp để sử dụng AI một cách an toàn, công bằng, hợp lí. Trang 35
Vai trò cá nhân và cộng đồng
Cá nhân kiểm tra, không khuếch tán lỗi, báo bằng chứng cần thiết và đề xuất sửa. Cộng đồng có thể tổng hợp mẫu lỗi không nhận diện, hỏi nhóm bị ảnh hưởng, yêu cầu minh bạch và theo dõi cách khắc phục. Không tổ chức công kích người dùng hoặc người phát triển, không công khai dữ liệu nạn nhân.
Báo cáo có thể hành động
Ghi bối cảnh, thao tác tối thiểu tái hiện bằng dữ liệu hư cấu, kết quả thực quan sát, điều mong đợi và tác hại. Nếu chưa chạy công cụ, phải gọi là nguy cơ dự kiến, không bịa kết quả. Đề nghị người duyệt phản hồi, cách dừng và kiểm tra sau sửa; quyết định triển khai thuộc người có trách nhiệm.
Cùng làm: Một báo cáo, một vòng theo dõi
Dùng quan sát từ lab huy hiệu của tiết trước nếu có; nếu chưa có, phân tích nguy cơ từ hồ sơ hư cấu “trợ lí trả lời ngoài nguồn và không có nút báo lỗi”.
5 phút: chọn một lỗi quan sát hoặc nguy cơ dự kiến và ghi rõ loại bằng chứng.
10 phút: viết báo cáo năm ô: bối cảnh, bằng chứng, người có thể bị ảnh hưởng, đề nghị sửa, điều cần xác nhận.
15 phút: lập vai cộng đồng: người dùng báo, giáo viên tổng hợp, nhóm thiết kế phản hồi; thống nhất kênh riêng và không đăng dữ liệu cá nhân.
10 phút: đề xuất cách kiểm sau sửa và mốc nhận phản hồi; bạn kiểm báo cáo có đổ lỗi hay lộ dữ liệu không. 5 phút sửa.
Dừng lại và suy nghĩ
- Bằng chứng nào đủ dùng mà không tiết lộ người thật?
- Nếu người bị ảnh hưởng ít có tiếng nói, cộng đồng làm gì?
Minh chứng cần ghi lại
Báo cáo có nhãn quan sát/nguy cơ, bằng chứng không nhận diện, đề nghị sửa và kế hoạch theo dõi có vai cá nhân/cộng đồng.
Không có thiết bị? Vẫn học được.
Báo cáo và đóng vai trên giấy; không gửi phản ánh tới dịch vụ thật hoặc đưa lỗi giả lên mạng.
Họ và tên: ........................................ Lớp: ........ Ngày: ................
Quan sát / sản phẩm của em:
Em đã kiểm tra bằng cách nào? Em sẽ thay đổi điều gì?
Em có dùng AI không? Nếu có, AI đã hỗ trợ phần nào?
Tự luyện để hiểu bài
Các câu hỏi dưới đây giúp em nhận phản hồi và thử lại. Số câu đúng không phải điểm chính thức, không thay thế minh chứng hoạt động hay nhận xét của giáo viên. Câu trả lời tự luyện chỉ lưu trên trình duyệt này.
Bài tập
Đã đúng 0/1 câu
- Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án
Báo cáo nào giúp sửa mà ít gây hại hơn?
- Câu 2Mức 2Tự luận
Nêu một vai trò cá nhân và một vai trò cộng đồng để dùng AI công bằng.
0 từ / tối đa 140
Đang tải hồ sơ riêng tư…
Ghi lại điều em đã làm
Báo cáo có nhãn quan sát/nguy cơ, bằng chứng không nhận diện, đề nghị sửa và kế hoạch theo dõi có vai cá nhân/cộng đồng. Không ghi địa chỉ, số điện thoại, mật khẩu hoặc thông tin riêng tư của người khác.
Em có thể trình bày miệng với giáo viên, viết trên phiếu giấy hoặc ghi bằng lời ở đây. Người hướng dẫn có thể ghi giúp điều đã quan sát.
Lịch sử minh chứng của em trong bài
Hướng dẫn dành cho giáo viên
Học liệu mở — đọc và in không cần đăng nhập. Dùng quan sát thực hành để nhận xét, không quy đổi tự luyện thành điểm năng lực.
Chuẩn bị
- Phiếu báo cáo và hồ sơ hư cấu; cho dùng kết quả lab thật nhưng không điền hộ kết quả.
Tổ chức hoạt động
5 phút chọn, 10 phút viết, 15 phút phân vai, 10 phút theo dõi, 5 phút sửa; báo cáo không phải cuộc thi tìm lỗi hay chỉ trích cá nhân.
Câu hỏi thảo luận
- Đề nghị nào nằm trong quyền của người dùng?
- Làm sao biết sửa đổi thực sự giúp nhóm bị lỗi?
Quan sát minh chứng
- Học sinh nêu được vai cá nhân và tập thể, không đẩy toàn bộ cho nhà cung cấp.
- Báo cáo có căn cứ, tối thiểu dữ liệu và cách xem lại sau sửa.
Điều cần nhớ
Giám sát có trách nhiệm cần bằng chứng, kênh phản hồi và tiếng nói của người bị ảnh hưởng.